Điểm Tựa Pháp Lý

Phòng tiếp dân của Đội Điều tra Kinh tế Công an quận nằm ở góc cuối dãy nhà hai tầng xây từ thời Pháp thuộc, nơi những mảng vữa vàng nhạt đã bắt đầu bong tróc để lộ lớp gạch chỉ đỏ sẫm nhuộm màu thời gian. Không gian bên trong rộn rã tiếng máy in kim chạy biên bản, thứ âm thanh lách cách khô khốc, đều đặn như nhịp đập của một cỗ máy hành chính khổng lồ đang cần mẫn vận hành giữa lòng thành phố. Mùi giấy in hóa chất mới tinh thoang thoảng bay trong gian phòng sơn màu vàng nhạt, hòa lẫn với mùi mực than ba liên ngai ngái, mùi hồ dán khô và hương trà sen đã nguội phảng phất từ chiếc khay inox đặt nơi góc bàn tiếp dân. Bên ngoài khung cửa sổ chấn song sắt sơn xanh thẫm, một nhánh xà cừ cổ thụ trút những chiếc lá vàng úa đầu tiên xuống khoảng sân gạch rêu phong của trụ sở, báo hiệu những đợt gió mùa đông bắc sắp sửa tràn về phủ kín các mái ngói thâm nâu của ba mươi sáu phố phường Hà Nội.

Ninh Tường Vi ngồi thẳng lưng trên băng ghế gỗ ép phủ sơn bóng đã sờn ở các góc cạnh. Hai bàn tay cô đan nhẹ vào nhau, đặt ngay ngắn trên mặt bàn làm việc bọc đề can màu ghi sáng đã ngả sang sắc vàng ố theo năm tháng. Ngón tay cô thỉnh thoảng khẽ miết nhẹ lên mặt gỗ phẳng lặng, cảm nhận từng vết xước dăm li ti – thói quen khó bỏ của một người làm nghề bảo quản tài liệu lưu trữ, luôn tìm kiếm những biến đổi cơ học tinh vi nhất trên bề mặt vật chất. Trước mặt cô, một tách trà mạn của đơn vị tiếp dân đã nguội ngắt từ lâu, trên mặt nước đóng một lớp váng mỏng tang óng ánh, nhưng sắc nước vẫn giữ được màu vàng sánh đậm đà như mật ong rừng xứ lạnh.

Bên cạnh Vi, thợ cả Lê Bách ngồi bất động như một pho tượng tạc từ thân gỗ lũa già. Tấm lưng vạm vỡ của người đàn ông ngoài bốn mươi hơi khòm xuống, gánh nặng tâm lý đè nặng lên đôi vai từng quen vác những súc gỗ trắc, gỗ lim nặng hàng tạ. Hai bàn tay hộ pháp chai sần vì cưa đục, móng tay còn vương những vệt bụi gỗ và vết thâm đen của nhựa cây lâu năm, lúc này đang khẽ siết chặt lấy mép chiếc quần bò sờn bạc đến mức các khớp ngón tay trắng bệch. Đôi mắt người thợ mộc ngõ Hàng Hòm đỏ hoe, chằng chịt những tia máu nhỏ, quầng thâm lộ rõ trên gò má xạm đen sau hai đêm gần như thức trắng hoàn toàn. Hai đêm ròng rã, anh cùng Vi giam mình trong căn xưởng mộc nồng nặc mùi mạt cưa, rà soát từng dòng chứng từ nhập kho, lật giở từng trang sổ giao nhận cũ kỹ và căng mắt đối chiếu từng tệp ảnh kỹ thuật số chụp macro dưới ánh đèn bàn công suất lớn.

Cánh cửa gỗ dán cách âm của phòng chỉ huy khẽ mở ra với một tiếng cọt kẹt khe khẽ. Thanh tra Lục Khang bước vào, trên tay cầm một tập hồ sơ kẹp bìa da màu xanh đậm có gắn quốc huy dập nhũ vàng trang trọng. Bộ cảnh phục mùa thu của anh phẳng phiu từng nếp gấp, cầu vai mang quân hàm thanh tra nghiêm cẩn, ve áo gắn cành tùng sắc sảo. Dù dáng đi vẫn giữ trọn tác phong nhanh nhẹn, dứt khoát của một điều tra viên dày dạn, nhưng nơi khóe mắt và đuôi lông mày của Khang không giấu được những vệt mỏi mệt hằn sâu. Anh vừa trải qua một đêm dài thức trắng tại trụ sở Viện Khoa học Hình sự thuộc Bộ Công an, trực tiếp giám sát từng khâu bóc tách quang phổ và kiểm định hóa lý trên các mẫu vật chứng.

Đi ngay phía sau Khang là Trung tá Hoàng Thanh Sơn, Đội phó Đội Điều tra Kinh tế. Người chỉ huy kỳ cựu với mái tóc hoa râm cắt ngắn gọn gàng bước đi khoan thai, ánh nhìn sắc lạnh như thép nhưng toát lên vẻ điềm tĩnh lạ thường của một người đã từng kinh qua hàng trăm vụ án kinh tế phức tạp bậc nhất đất kinh kỳ.

Khang bước đến bàn làm việc, kéo chiếc ghế xoay đối diện với Vi và Bách. Anh đặt tập tài liệu xuống mặt bàn gỗ, tạo nên một tiếng cộp dứt khoát, chắc nịch. Tiếng ồn ào của chiếc máy in kim ở góc phòng vừa vặn dừng lại sau một hồi rít dài, trả về cho gian phòng tiếp dân một sự tĩnh lặng trang nghiêm đến nghẹt thở. Cả căn phòng dường như chỉ còn lại tiếng tích tắc chậm rãi của chiếc đồng hồ treo tường và tiếng thở nặng nhọc, dồn dập của người thợ cả.

"Anh Bách, cô Vi," Khang cất giọng trầm ấm. Âm lượng của anh vừa đủ để phá tan bầu không khí căng thẳng đang đè nặng lên lồng ngực người thợ mộc ngõ Hàng Hòm. "Chúng tôi vừa nhận được bản Kết luận giám định kỹ thuật hình sự chính thức số 412/KL-KTHS do Viện Khoa học Hình sự chuyển giao hồi tám giờ ba mươi phút sáng nay. Tôi xin công bố những nội dung trọng yếu liên quan trực tiếp đến tư cách pháp lý của anh và Xưởng Phục chế Bách Mộc."

Lê Bách nuốt khan một ngụm nước bọt, cổ họng anh khô khốc như vừa nuốt phải mạt cưa. Tấm lưng vạm vỡ hơi chồm về phía trước, ánh mắt dán chặt vào mép giấy kết luận còn tươi mùi mực in mới, nơi có dòng chữ tiêu đề in hoa đậm nét cùng con dấu tròn đỏ chót của cơ quan giám định cấp bộ.

Khang lật mở trang thứ ba của tập hồ sơ, ngón tay trỏ thon dài của anh miết nhẹ trên từng dòng chữ kết luận in đậm, giọng đọc rõ ràng, khúc chiết, mang đầy sức nặng của chứng cứ khoa học:

"Căn cứ vào kết quả phân tích quang phổ huỳnh quang tia X và phóng đại tế vi bề mặt: Thứ nhất, vết mực dấu tròn mang danh xưng 'Xưởng Phục chế Cổ vật Bách Mộc' dập trên Biên bản Giám định & Phục hồi Cổ vật số 88/BB-BM thu giữ từ nhà sưu tập Hoàng Đình không phải được đóng từ con dấu đồng thau nguyên bản của xưởng. Cơ quan giám định xác định đây là dấu phục chế được chế tác bằng công nghệ khắc laser trên chất liệu cao su polymer lưu hóa công nghiệp dẻo. Bề mặt con dấu giả này hoàn toàn nhẵn phẳng, không hề có vết sứt vi mô sâu 0,4 milimét tại cung tròn hướng 5 giờ vốn đã xuất hiện trên con dấu đồng thật của Xưởng Bách Mộc từ mùa đông năm ngoái do va đập cơ học trong quá trình gia công mộng gỗ lim."

Khang dừng lại một nhịp, ngước mắt nhìn thẳng vào gương mặt đang run rẩy vì xúc động của người thợ mộc. Anh nhận thấy từng cơ thịt trên má Bách đang giật nhẹ theo từng lời công bố:

"Thứ hai, chất liệu mực dập trên tờ biên bản số 88 là mực dầu đỏ công nghiệp pha phẩm nhuộm azo tổng hợp chứa phụ gia chống đông, hoàn toàn khác biệt với loại mực chu sa truyền thống nghiền từ khoáng vật thần sa pha dầu thầu dầu mà xưởng anh tự điều chế theo công thức cổ truyền. Thứ ba, chữ ký đứng tên 'Lê Bách' dưới góc phải tờ biên bản được tạo ra bằng phương pháp in truyền nhiệt kỹ thuật số từ một chữ ký mẫu quét quang học, lực tì mực phẳng lì đồng nhất một trăm phần trăm, không hề tồn tại độ biến thiên áp lực nét bút tự nhiên của bàn tay người sống khi tiếp xúc với mặt giấy bồi. Và cuối cùng, cốt gỗ của chiếc hộp mà ông Hoàng Đình mang đến khiếu nại được kết luận là giác gỗ dổi mới bị thoái hóa nhanh bằng dung dịch kiềm nóng kết hợp sấy nhiệt cưỡng bức, phủ vecni công nghiệp khô nhanh NC chứa dung môi toluen và butyl acetate để tạo độ bóng giả cổ. Trong khi đó, toàn bộ mẫu vật tư thu giữ tại xưởng anh và hệ thống hóa đơn chứng từ lưu kho chứng minh Xưởng Bách Mộc chưa từng nhập hay lưu trữ bất kỳ loại hóa chất công nghiệp độc hại nào thuộc nhóm này."

Trung tá Hoàng Thanh Sơn bước lên một bước, thân hình bệ vệ đứng sừng sững bên cạnh bàn. Ông đưa bàn tay to bè, ấm áp và rắn rỏi đặt lên bờ vai đang run lên của Lê Bách. Giọng vị chỉ huy dày dạn hào sảng và đanh thép vang vọng khắp căn phòng:

"Căn cứ vào tài liệu điều tra thu thập được cùng kết luận khoa học không thể bác bỏ của Viện Khoa học Hình sự, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an quận xác định: Công dân Lê Bách, chủ Xưởng Phục chế Bách Mộc, không thực hiện hành vi giám định sai lệch, không chế tác chiếc hộp gỗ mục nói trên, và hoàn toàn không liên quan đến việc phát hành Biên bản Giám định số 88/BB-BM. Anh Bách chính thức được minh oan và khôi phục toàn bộ tư cách nghề nghiệp hợp pháp. Chúng tôi đã ký ban hành thông báo kết quả giải quyết nguồn tin tội phạm gửi đến Ban Giám đốc Bảo tàng Vạn Lịch, Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Hà Nội, đồng thời tống đạt văn bản giải thích pháp luật đến nhà sưu tập Hoàng Đình để chấm dứt mọi khiếu nại vô căn cứ nhắm vào xưởng mộc của anh."

Một tiếng thở hắt ra thật dài nghẹn lại nơi cuống họng người thợ cả. Lê Bách từ từ đưa hai bàn tay thô ráp lên ôm lấy mặt, hai bờ vai vạm vỡ rung lên bần bật trong từng cơn nấc nghẹn ngào. Những giọt nước mắt nóng hổi, mặn chát ứa ra từ khóe mắt rạn chân chim của người đàn ông cả đời chỉ biết cúi đầu bên những thớ gỗ lim, gỗ trắc, cặm cụi với từng đường cưa nhát đục để giữ lấy cái nếp nhà truyền thống. Nỗi nhục nhã ê chề khi bị người ta ném chiếc hộp mục nát vào mặt giữa sảnh lớn Bảo tàng Vạn Lịch trước sự chứng kiến của bao nhiêu đồng nghiệp trong giới cổ ngoạn; nguy cơ sụp đổ thanh danh ba đời của gia tộc làm mộc nức tiếng làng nghề Chàng Sơn; nỗi sợ hãi mơ hồ về vòng lao lý bủa vây suốt mấy ngày đêm qua... tất cả những gánh nặng tựa đá tảng đè trĩu tâm can anh giờ đây đã được gột rửa hoàn toàn bằng sức nặng của những dòng chữ in trên giấy trắng mực đen có đóng dấu quốc huy đỏ chói.

"Cảm ơn các đồng chí... cảm ơn chú Sơn, anh Khang... cảm ơn cô Vi..." Bách nghẹn ngào nói không thành tiếng, giọng anh khản đặc, lạc đi giữa những giọt nước mắt lăn dài trên lớp da sạm nắng. "Nếu không có cô Vi tinh ý nhìn ra vết cưa máy đĩa và chữ ký can nhiệt, nếu không có các anh kiên quyết lật lại từng tờ cuống sổ rọc gáy... thì đời tôi coi như vứt đi rồi. Uy tín của Bách Mộc coi như chôn vùi dưới đáy sông Hồng, tôi còn mặt mũi nào nhìn bàn thờ tổ tiên..."

Vi mỉm cười nhẹ nhõm, ánh mắt cô ánh lên niềm đồng cảm sâu sắc. Là một người từng nếm trải cảm giác bất lực đến cùng cực khi thanh danh bị bôi nhọ, khi công việc bị đình chỉ sau vụ án oan của người thầy cũ hai năm trước, cô thấu hiểu hơn ai hết giá trị thiêng liêng của một văn bản minh oan hợp pháp. Trong thế giới phức tạp của những món cổ vật nghìn năm và những tờ giấy lưu trữ xưa cũ, chỉ cần một hạt bụi mập mờ hay một định kiến sai lệch cũng đủ để chôn vùi cả đời người lương thiện. Nhưng một khi sự thật vật chất được đặt đúng vào tọa độ khoa học của nó, được soi chiếu bằng phương pháp phân tích khách quan và sự kiên định của công lý, không một âm mưu xảo trá nào có thể đứng vững.

"Anh Bách đừng bận lòng nữa," Vi khẽ nói, giọng cô trong trẻo và thanh thản như làn gió sớm. "Sự thật nằm ở thớ gỗ và đường cưa, nó không bao giờ biết nói dối. Danh dự của anh là do chính đôi bàn tay và sự chính trực của anh gìn giữ lấy."

***

Đúng chín giờ sáng, không khí tại Đội Điều tra Kinh tế bỗng chốc trở nên ngột ngạt và căng thẳng khác thường khi một chiếc xe sedan màu đen bóng lộn lướt qua cổng sắt, bánh xe nghiến trên lớp sỏi sân kêu lạo xạo rồi dừng lại ngay trước sảnh tiếp dân.

Cánh cửa xe mở ra, Bùi Quang Duy bước xuống. Hắn khoác trên mình bộ âu phục màu xám tro cắt may đo đắt tiền từ loại vải dạ mịn, bên trong là chiếc áo sơ mi trắng tinh cài măng sét bạc lấp lánh. Mái tóc hắn vuốt keo chải chuốt gọn gàng không một sợi xô lệch, phong thái toát lên vẻ lịch lãm, trí thức của một chuyên viên thẩm định di sản cấp cao thường xuyên xuất hiện trên các diễn đàn văn hóa. Đi cùng Duy là một luật sư trung niên dáng người đậm, tay xách chiếc cặp da cứng có khóa số kim loại sáng loáng. Nét mặt vị luật sư lạnh lùng, đôi mắt đảo nhanh qua khoảng sân trụ sở với sự cảnh giác tột độ của một người chuyên nghề cãi án kinh tế.

Dù bề ngoài vẫn cố giữ phong thái nhàn nhã, tự tin với nụ cười nửa miệng quen thuộc, nhưng ánh mắt Duy không giấu được sự đảo qua đảo lại đầy bất an khi bước chân qua cánh cửa sắt nặng nề dẫn vào phòng thẩm vấn số 2. Khi nhìn thấy bóng dáng Ninh Tường Vi đang đứng trao đổi tài liệu cùng Khang ở cuối hành lang lát gạch hoa cổ, bước chân Duy khựng lại nửa nhịp. Cơ mặt hắn giật nhẹ một cái dưới lớp da trắng trẻo, trước khi hắn kịp hất cằm, lấy lại vẻ trịch thượng và kiêu ngạo thường nhật để bước vào phòng.

Phòng thẩm vấn số 2 được bài trí tối giản và nghiêm ngặt. Bốn bức tường quét vôi màu ve xanh ảm đạm, chính giữa là chiếc bàn gỗ ép hình chữ nhật dài với hai chiếc ghế tựa đặt đối diện nhau. Khung cửa sổ trên cao có chấn song sắt đan chéo chỉ lọt qua vài vệt sáng mờ nhạt của buổi sớm mùa thu.

"Mời anh Duy và luật sư vào vị trí," Lục Khang bước vào phòng làm việc, giọng nói lạnh lùng, dứt khoát không một chút cảm xúc thừa thãi. Anh đặt máy ghi âm kỹ thuật số vỏ nhôm màu bạc lên giữa bàn, bấm nút ghi âm màu đỏ, ánh đèn LED nhỏ lập tức nhấp nháy báo hiệu chế độ thu thanh bắt đầu hoạt động. Sau đó, Khang mở tập hồ sơ vụ án dày cộp ra trước mặt. "Chúng tôi tiến hành buổi làm việc theo Giấy triệu tập số 89/GT-CSĐT liên quan đến các hành vi có dấu hiệu làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức theo Điều 341 Bộ luật Hình sự."

Duy ngồi xuống chiếc ghế xoay đối diện, hai tay đan vào nhau đặt ngay ngắn trên mặt bàn, lưng tựa hờ vào thành ghế, tạo một tư thế nửa như thư thái, nửa như phòng thủ. Người luật sư ngồi bên cạnh lập tức rút cuốn sổ tay bìa cứng và cây bút mực ngòi vàng ra, cất giọng rào đón bằng chất giọng đanh gọn, chuẩn mực:

"Thưa cán bộ điều tra, thân chủ tôi có mặt theo đúng giấy triệu tập với tinh thần hợp tác cao nhất của một công dân thượng tôn pháp luật. Tuy nhiên, với tư cách là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ông Bùi Quang Duy, tôi xin lưu ý rằng mọi câu hỏi vượt quá phạm vi nội dung ghi trong giấy triệu tập hoặc có tính chất quy kết trách nhiệm hình sự khi chưa có quyết định khởi tố bị can, thân chủ tôi xin phép sử dụng quyền im lặng theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự."

Khang không hề biến sắc trước đòn phủ đầu mang tính bài vở của vị luật sư. Ánh mắt anh bình thản như mặt hồ phẳng lặng, nhưng sâu thẳm bên trong là sự tập trung cao độ của một điều tra viên đang bước vào giai đoạn quyết định. Anh chậm rãi rút từ trong cặp tài liệu ra bức ảnh phóng đại 400% chụp vết rãnh then ngầm của chiếc hộp gỗ sồi Đức:

"Anh Duy, anh giải thích thế nào về việc ngày 27 tháng 5 vừa qua, tài khoản ngân hàng Vietcombank mang tên Bùi Quang Duy đã thực hiện giao dịch chuyển khoản số tiền bốn triệu năm trăm nghìn đồng cho anh Lê Bách, với nội dung thanh toán ghi rõ: 'thanh toan tien cong phuc che then ngan va khoa bi mat cho hop go soi co'? Và đây," Khang đẩy tiếp bản in phóng đại tệp ảnh RAW mang mã số `IMG_0522_MACRO_04.CR2` sang phía đối diện chiếc bàn, "mẩu giấy kẹt trong rãnh then ngầm này mang chuỗi ký tự '14-HN-07:20'. Ký tự này có ý nghĩa gì đối với anh?"

Duy cúi đầu nhìn lướt qua bức ảnh chụp macro sắc nét đến từng đường xơ sợi cellulose của mẩu giấy cổ. Con ngươi hắn khẽ co rút lại trong tích tắc khi nhìn thấy nét gạch ngang của chữ 'H' kéo dài nối sang chân chữ 'N' cùng dấu hai chấm lệch 0,3 milimét đặc trưng – dấu vết của một bàn phím cơ máy chữ Olympia cổ. Đó chính là cái bẫy ngữ đồ mà hắn từng tưởng chỉ là một mẩu giấy đệm chống rung bình thường khi tiếp nhận chiếc hộp. Nhưng sự dặn dò kỹ lưỡng từ trước của Tạ Minh Thành đã kịp thời dựng lên một bức tường phòng thủ tinh vi trong đầu hắn.

Duy hắng giọng, đưa tay chỉnh lại cổ áo sơ mi, khóe môi khẽ nhếch lên một nụ cười nhạt nhòa:

"Thưa cán bộ, Công ty Di sản Minh Thành chúng tôi mỗi tháng tiếp nhận hàng trăm hiện vật, tài liệu và đồ mỹ nghệ khác nhau từ khắp nơi gửi về để thẩm định, phân loại và bảo quản. Tôi với tư cách là cán bộ phụ trách hậu cần và hồ sơ, việc chi tiêu tạm ứng từ tài khoản cá nhân hoặc thanh toán tiền công phục chế cho các thợ thủ công lành nghề bên ngoài là chuyện nghiệp vụ tài chính hoàn toàn bình thường của doanh nghiệp. Về chiếc hộp gỗ sồi Đức đó, tôi chỉ tiếp nhận theo diện ủy thác từ một cộng tác viên tự do tên là Toàn, người trong giới hay gọi là Toàn 'thọt', chuyên thu gom đồ gỗ cũ và giấy tờ cổ ở khu vực Long Biên và Hàng Bạc. Chính anh Toàn này nhờ tôi gửi xưởng Bách Mộc gia cố lại bản lề và làm lại then gỗ vì anh ta bảo khóa bị kẹt cứng. Sau khi nhận lại hộp từ anh Bách, tôi đã bàn giao nguyên trạng chiếc hộp đó cho anh Toàn. Còn mẩu giấy kẹt bên trong rãnh then là cái gì, ai viết, viết nhằm mục đích gì, tôi hoàn toàn không hay biết và cũng không có nghĩa vụ phải lục lọi đồ đạc của khách hàng."

"Hiện nay người tên Toàn này đang ở đâu?" Khang gặng hỏi, ánh mắt sắc như dao cạo xoáy thẳng vào từng vi biểu cảm trên gương mặt Duy, từ sự khẽ giật nơi cánh mũi đến nhịp chớp mắt dồn dập bất thường.

"Hợp đồng cộng tác viên giữa công ty chúng tôi và anh Toàn đã chấm dứt cách đây hơn ba tháng do anh ta vi phạm kỷ luật lao động và không đạt chỉ tiêu thu gom," Duy nhún vai, giọng điệu trơn tru như một cỗ máy đã được lập trình sẵn kịch bản trả lời. "Anh ta đi đâu, làm gì, cư trú ở đâu hiện nay là quyền tự do công dân của anh ta, công ty chúng tôi không có thẩm quyền hay trách nhiệm quản lý. Mọi chi phí sửa chữa bốn triệu rưỡi đó, anh Toàn sau đó đã hoàn trả tiền mặt đầy đủ cho tôi, có phiếu thu nội bộ của thủ quỹ. Nếu cán bộ điều tra cần kiểm tra, tôi sẽ yêu cầu bộ phận kế toán trích lục cung cấp sau theo đúng trình tự."

"Vậy còn việc rọc trộm năm tờ biên bản khống từ số 86 đến số 90 có đóng dấu giáp lai tại Xưởng Bách Mộc vào chiều thứ Năm tuần trước thì sao?" Khang đập nhẹ tập biên bản khám nghiệm hiện trường cùng sơ đồ phân tích cơ học xuống mặt bàn. Âm thanh vang lên dứt khoát làm luật sư của Duy giật thót mình. "Thời điểm đó, biên bản ghi nhận anh là người duy nhất ngồi một mình cạnh bàn sổ sách trong suốt mười lăm phút, đúng vào lúc anh Bách đi vào kho lấy mẫu gỗ trắc cho anh xem."

Luật sư của Duy lập tức giơ tay ra phía trước, giọng nói gắt gỏng ngắt lời viên thanh tra:

"Xin lỗi cán bộ điều tra! Câu hỏi này mang tính chất suy đoán chủ quan và quy chụp trực tiếp vào thân chủ tôi mà không có căn cứ thực tế! Việc xưởng Bách Mộc quản lý sổ sách lỏng lẻo làm thất lạc, hay có kẻ gian khác đột nhập rọc trộm là trách nhiệm quản lý nội bộ của xưởng anh Bách. Thân chủ tôi khi đó chỉ ngồi uống nước đợi lấy mẫu gỗ, không có bất kỳ nhân chứng nào nhìn thấy, và hệ thống camera khu vực cũng không hề có dữ liệu ghi nhận thân chủ tôi có hành vi động chạm vào sổ sách lưu trữ. Thân chủ tôi thực hiện quyền im lặng đối với câu hỏi mang tính suy diễn vô căn cứ này!"

Duy ngả hẳn người ra sau lưng ghế, mỉm cười đắc ý. Hai môi hắn khép chặt lại, ánh mắt nhìn Khang như ngầm thách thức. Hắn hiểu rất rõ các kẽ hở của luật pháp thực định: không bắt được quả tang, không có dấu vân tay nguyên vẹn trên mép rọc dao trổ do hắn đã cẩn thận dùng găng tay len mỏng khi thực hiện thao tác rọc giấy, và Toàn "thọt" thì đã được Tạ Minh Thành sắp xếp đưa đi lánh mặt tại một vùng ven hẻo lánh từ đêm hôm trước. Những tính toán cẩn mật ấy chính là chiếc phao cứu sinh vững chắc giúp hắn tự tin đối đầu với cơ quan công an mà không sợ bị lật tẩy ngay tại trận.

Khang nhìn chằm chằm vào Duy suốt gần một phút. Sự im lặng trong gian phòng thẩm vấn đặc quánh lại như một khối chì, chỉ còn tiếng tích tắc khô khốc, đều đặn của chiếc đồng hồ treo tường hiệu Kim Đổng. Khang không hề tức giận, không đập bàn hay quát tháo. Bốn năm trước, khi mới nhận nhiệm vụ tại đội điều tra, sự nóng vội và khát khao phá án nhanh từng khiến anh thất bại cay đắng trong một vụ án gian lận hóa đơn lâm sản quy mô lớn, để lọt kẻ chủ mưu chỉ vì thiếu một chữ ký xác nhận trong lệnh thu giữ chứng cứ khẩn cấp. Bài học xương máu phải trả giá bằng sự kỷ luật và những đêm thức trắng dằn vặt ấy đã tôi luyện cho anh một sự nhẫn nại phi thường.

Anh biết rất rõ, sự im lặng và nụ cười ngạo nghễ của Duy lúc này không phải là bằng chứng của sự vô tội, mà là tấm màn che giấu sự hoảng loạn đang lớn dần lên khi các mắt xích ngoại vi của đường dây lần lượt bị bóc gỡ.

Khang chậm rãi gấp tập hồ sơ lại, đứng dậy khỏi ghế xoay:

"Được rồi. Anh Duy có quyền giữ im lặng trước những câu hỏi vừa rồi. Lời khai và sự từ chối trả lời của anh đã được cán bộ ghi biên bản ghi nhận đầy đủ, chi tiết vào biên bản làm việc có sự chứng kiến và xác nhận của luật sư."

Duy khẽ nhếch mép, khẽ thở phào nhẹ nhõm trong lồng ngực. Hắn toan đứng dậy, đưa tay xốc lại hai bên vạt áo vét sang trọng để chuẩn bị rời đi:

"Nếu không còn việc gì khác liên quan đến nội dung giấy triệu tập, tôi xin phép về công ty để tiếp tục điều hành công việc. Tôi rất bận rộn với các dự án triển lãm di sản cuối năm của thành phố."

"Khoan đã, anh Duy," giọng Khang vang lên đều đều, bình thản nhưng nặng tựa ngàn cân, ghì chặt bước chân của người quản lý di sản xuống nền gạch hoa. "Anh chưa thể rời khỏi đây ngay được."

Duy khựng lại, nụ cười đắc thắng trên môi vụt tắt ngấm, thay vào đó là nét hoang mang tột độ: "Ý cán bộ là sao? Các anh đâu có đủ căn cứ pháp lý để tạm giữ hình sự tôi? Luật sư của tôi đã nói rất rõ về quyền công dân..."

Khang không thèm đáp lời đôi co. Anh rút từ trong bìa kẹp màu xanh ra một văn bản khổ A4 vừa được đóng dấu tươi đỏ thắm của Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an quận, bước vòng qua mép bàn và đặt dứt khoát, mạnh mẽ ngay trước mặt Bùi Quang Duy:

"Căn cứ Điều 124 Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 và Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam; xét thấy cần ngăn chặn hành vi tẩu tán tài liệu, chứng cứ, trốn tránh trách nhiệm pháp lý và để phục vụ công tác điều tra chuyên án làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức đang trong giai đoạn mở rộng: Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an quận đã ký ban hành Quyết định tạm hoãn xuất cảnh số 56 đối với công dân Bùi Quang Duy, thời hạn áp dụng là một trăm hai mươi ngày kể từ ngày hôm nay. Thông báo này đã được chuyển giao đồng thời tới Cục Quản lý Xuất nhập cảnh – Bộ Công an để cập nhật toàn bộ trên hệ thống kiểm soát cửa khẩu quốc tế."

Khang cúi thấp người, ánh mắt sắc như thép nhìn thẳng vào hai con ngươi đang mở to vì kinh hoàng của Duy, tiếp tục nhấn mạnh từng chữ, rành rọt và dứt khoát:

"Kể từ giờ phút này, anh Duy không được phép rời khỏi lãnh thổ Việt Nam dưới bất kỳ hình thức nào. Anh có nghĩa vụ phải trình diện tại trụ sở cơ quan điều tra trong vòng hai giờ đồng hồ mỗi khi nhận được giấy triệu tập hợp pháp. Nếu có dấu hiệu thay đổi nơi cư trú mà không khai báo với chính quyền địa phương, hoặc có hành vi tiếp xúc, đe dọa, mua chuộc nhân chứng như anh Trần An Huy hay anh Lê Bách, chúng tôi sẽ lập tức áp dụng biện pháp ngăn chặn cao nhất theo luật định. Mời anh ký vào biên bản tống đạt quyết định."

Sắc mặt Bùi Quang Duy trong chớp mắt chuyển từ hồng hào, tự tin sang xám ngoét như tro tàn của một lò gạch nguội. Mồ hôi lạnh bắt đầu lấm tấm rỉ ra trên trán, chảy dọc theo hai bên thái dương làm bết lại những lọn tóc chải chuốt. Bàn tay hắn đang cầm chiếc bút mực khẽ run rẩy, ngòi bút vấp trên mặt giấy tạo thành một nét ký nguệch ngoạc, xiêu vẹo.

Hắn hiểu quá rõ điều này có ý nghĩa gì: chiếc vé máy bay một chiều đi Bangkok khởi hành vào tối thứ Sáu tuần này mà Tạ Minh Thành đã bí mật chuẩn bị sẵn cho hắn coi như đã trở thành một mảnh giấy vụn vô giá trị. Hắn đã bị khóa chặt chân tại mảnh đất Hà Nội này, bị tước đi con đường rút lui duy nhất, chính thức trở thành một quân cờ bị cô lập hoàn toàn giữa vòng vây pháp lý đang ngày một siết chặt của lực lượng điều tra.

***

Mười giờ ba mươi phút trưa, cái nắng hanh hao đặc trưng của mùa thu miền Bắc bắt đầu rót những dải sáng vàng như mật xuống khoảng sân rải sỏi của trụ sở công an quận. Không khí mát mẻ mang theo hương hoa sữa nồng nàn từ dãy cây cổ thụ bên kia đường xua tan đi phần nào vẻ ngột ngạt, căng thẳng của những phòng thẩm vấn chật chội.

Ninh Tường Vi đứng đợi Khang ở bậc thềm tam cấp râm mát trước sảnh chính. Dưới chân cô, những vệt nắng chiếu xiên qua tàng lá xà cừ tạo thành những đốm sáng lung linh nhảy múa trên nền xi măng xám xịt. Cô chăm chú nhìn chiếc xe sedan màu đen của Duy từ từ lăn bánh qua cổng sắt với vẻ nặng nề, tiếng động cơ gầm gừ như tiếng rên rỉ bất lực của một kẻ bị dồn vào chân tường. Vi hiểu rằng cuộc đấu trí pháp lý thực sự chỉ mới bắt đầu bước vào giai đoạn quyết liệt nhất. Duy chỉ là một mắt xích thừa hành khôn ngoan, nhưng sự khôn ngoan dựa trên sự gian dối bao giờ cũng để lại những vết nứt vật chất, và chính những vết nứt ấy sẽ dẫn họ đến tận sào huyệt của kẻ đứng sau tấm màn nhung.

"Cô Vi! Cô Vi ơi!"

Một tiếng gọi hồ hởi, mộc mạc vang lên từ phía cổng phụ của trụ sở. Lê Bách đang rảo bước quay trở lại, hơi thở dồn dập vì vừa chạy bộ một quãng đường dài. Trên tay người thợ cả ôm khư khư một chiếc hộp gỗ chữ nhật dài chừng hai gang tay, bên ngoài bọc kín bằng một lớp vải nhung đỏ đã ngả màu mận chín nhưng được buộc dây dù cẩn thận. Gương mặt người thợ mộc lúc này rạng rỡ hẳn lên, từng đường nét thô ráp, khắc khổ dường như giãn ra trong một sự thanh thản, nhẹ nhõm hiếm thấy sau những ngày dài chịu đựng oan ức.

"Anh Bách? Sao anh chưa về xưởng nghỉ ngơi cho lại sức?" Vi ngạc nhiên bước xuống bậc thềm đón anh.

Lê Bách đưa tay áo quẹt mồ hôi trên trán, gãi đầu cười ngượng nghịu, để lộ hàm răng ám khói thuốc lào:

"Tôi vừa chạy vội sang tiệm đồ nghề quen của ông anh họ bên phố Hàng Thiếc lấy cái này mang sang cho cô. Lúc nãy ở trong phòng điều tra đông cán bộ quá, với lại không khí thủ tục giấy tờ nghiêm trang quá, tôi run rẩy cả người nên chưa kịp nói hết lời cảm ơn tự đáy lòng với cô Vi."

Bách trân trọng đặt chiếc hộp lên mặt bệ xi măng của bồn hoa, cẩn thận gỡ từng nút thắt dây dù rồi lật mở lớp vải nhung đỏ, để lộ ra một chiếc hộp tuyệt đẹp làm bằng gỗ mun sọc đen tuyền, bề mặt bóng loáng và mịn màng nhờ được lau bằng sáp ong tự nhiên qua nhiều thập kỷ. Anh bật nhẹ chiếc móc khóa bằng đồng thau được chạm trổ hoa văn hình lá sen cách điệu, nắp hộp bật mở êm ái không hề phát ra một tiếng cót két.

Bên trong lớp đệm lụa tơ tằm màu vàng óng êm ái là một bộ dụng cụ phục chế và thẩm định gỗ tinh xảo đến từng chi tiết, được sắp xếp ngăn nắp trong các khay gỗ khoét lõm: một chiếc kính lúp quang học cầm tay có độ phóng đại ba mươi lần, vòng thấu kính gắn thước đo vi mô khắc chìm bằng công nghệ laser; ba chiếc panh gắp bằng thép hợp kim không gỉ có bọc đầu cao su non mềm mại để tránh tuyệt đối việc làm trầy xước những thớ gỗ cổ mỏng manh; hai chiếc đèn pin LED soi tia xiên góc hẹp ba mươi độ dùng pin sạc, chuyên dụng để bóc tách dấu vết đường cưa tay hay cưa máy đĩa; và một bảng đối chiếu vân gỗ gồm ba mươi mẫu thớ gỗ quý bản địa của Việt Nam như hoàng đàn, trắc dây, sưa đỏ, mun hoa, gụ lau... tất cả đều được cắt lát mỏng như tờ giấy pơ-lu và ép chặt trong các lam kính bảo quản trong suốt.

"Đây là bộ đồ nghề gia bảo do chính tay bố tôi truyền lại từ thời ông cụ còn làm thợ cả ở xưởng mộc phục chế di tích của thành phố Hà Nội," Lê Bách xúc động nói, giọng anh trầm xuống đầy chân thành và tôn kính. "Tôi đã mang sang Hàng Thiếc nhờ thợ tiện lại toàn bộ các chốt ren đồng, tra dầu máy khâu và bổ sung thêm chiếc kính phóng đại chuyên dụng có thước đo vi mô này cho cô. Nghề lưu trữ tài liệu và đồ cổ của cô Vi cần phải nhìn thấu tận lõi của hiện vật, phân biệt được thật giả từ những chi tiết nhỏ nhất. Có bộ đồ này trong tay, sau này bọn buôn gian bán lận có dùng thủ đoạn hun khói lò gạch, quét vecni công nghiệp hay khoét ngăn ngầm tinh vi đến đâu, cô chỉ cần lia tia sáng xiên này vào là chân tướng lộ ra hết, không sợi thớ nào giấu nổi."

Vi sững sờ, hai mắt mở to nhìn bộ dụng cụ quý giá. Cô vội xua tay, lùi lại nửa bước:

"Anh Bách, món quà này quý giá quá... Đây là kỷ vật gia đình ba đời của anh, là mồ hôi nước mắt của cụ thân sinh truyền lại, tôi làm sao dám nhận món quà lớn thế này được..."

"Cô Vi đừng từ chối tôi mà tội nghiệp!" Lê Bách kiên quyết cầm chiếc hộp gỗ mun lên, dúi mạnh vào hai bàn tay cô, ánh mắt kiên định, chân chất và ấm áp như ngọn lửa sưởi mùa đông. "Nếu không có sự công tâm, tỉ mỉ và đôi mắt tinh tường của cô, cái xưởng Bách Mộc này hôm nay đã bị niêm phong, gia đình tôi ba đời mang tiếng lừa đảo cả thiên hạ. Món quà này không phải để trả ơn theo kiểu mua bán sòng phẳng, mà là sự gửi gắm của một người thợ mộc ngõ Hàng Hòm đối với một người thực sự biết trân trọng giá trị thật của di sản cha ông. Từ nay về sau, bất cứ lúc nào cô Vi hay anh Khang cần giám định chất liệu gỗ, cần bóc tách các mối mộng âm dương hay cấu trúc ngăn ngầm của bất kỳ món đồ cổ nào, dù nửa đêm gà gáy hay mưa bão ngập đường, Xưởng Bách Mộc chúng tôi xin sẵn sàng có mặt hỗ trợ hết lòng không lấy một xu tiền công!"

Khang vừa bước ra từ sảnh lớn của trụ sở, chứng kiến trọn vẹn cảnh tượng ấm áp ấy liền bước lại gần, nụ cười hiếm hoi nở trên gương mặt cương nghị. Anh khẽ gật đầu với Vi:

"Anh Bách đã có tấm lòng chân tình như vậy, cô Vi cứ trân trọng nhận lấy đi. Trong công tác bảo tồn di sản và thu thập chứng cứ pháp lý, một công cụ giám định vật lý chuẩn xác trong tay một người có chuyên môn vững vàng còn có giá trị bảo vệ sự thật hơn vạn lời suy đoán suông."

Vi đón lấy chiếc hộp gỗ mun nặng trịch trên tay, cảm nhận được hơi ấm của thớ gỗ quý lâu năm và tấm lòng thơm thảo, mộc mạc của người thợ già phố cổ. Cô cúi đầu thật thấp trước anh Bách, giọng nghẹn ngào: "Tôi xin phép được nhận và sẽ giữ gìn nó như một lời nhắc nhở về đạo đức của người làm nghề lưu trữ. Cảm ơn anh Bách rất nhiều."

***

Sau khi tiễn Lê Bách ra về trên chiếc xe máy cà tàng chở đầy niềm vui tái sinh, Vi và Khang cùng rảo bước qua con đường rợp bóng cây xà cừ sang quán nước chè chén quen thuộc nằm nép mình đối diện cổng trụ sở công an quận.

Quán nước đơn sơ chỉ là vài chiếc ghế nhựa con con màu xanh đỏ xếp quanh chiếc bàn gỗ mộc mạc, nép dưới bóng râm của một cây si cổ thụ có những chùm rễ phụ buông dài như tấm rèm thiên nhiên che chắn cho khách khỏi cái nắng hanh hao. Bên góc bàn, chiếc điếu cày bằng tre lên nước đen bóng cùng một bình tích ủ chè bọc trong lớp bao tải gai ấm áp.

Bà cụ bán nước phúc hậu với hàm răng đen nhánh đon đả rót cho hai người hai bát nước chè xanh nóng hổi. Làn khói mỏng bốc lên nghi ngút mang theo hương thơm nồng ấm của gừng tươi thái lát hòa cùng vị chát ngọt đặc trưng của lá chè tươi vùng đồi trung du.

"Bùi Quang Duy bị cấm xuất cảnh, chắc chắn Tạ Minh Thành sẽ nhận được tin báo trong vòng không quá một tiếng nữa," Khang kéo chiếc ghế nhựa ngồi sát lại gần Vi, nhấp một ngụm chè xanh ấm nóng làm dịu đi cơn khát sau buổi thẩm vấn căng thẳng. Anh hạ thấp giọng, ánh mắt sắc sảo nhìn ra khoảng đường vắng vẻ trước cổng trụ sở. "Minh Thành là một con cáo già trong giới buôn lậu cổ vật và rửa tiền di sản. Khi thấy mắt xích Bách Mộc bị bẻ gãy hoàn toàn và Duy bị đặt dưới sự quản chế hành chính nghiêm ngặt, hắn sẽ nhận ra chúng ta đang từng bước lần theo các chứng từ vận chuyển để khép chặt vòng vây nhắm vào Kho Ngoại thành Đông Phù. Biện pháp tiếp theo của một kẻ lọc lõi như hắn chắc chắn là cắt đứt triệt để mọi sợi dây liên lạc còn sót lại trong quá khứ."

"Sợi dây liên lạc lớn nhất và nguy hiểm nhất đối với hắn lúc này chính là kho tư liệu cũ của tòa soạn," Vi khẽ đáp, ngón tay cô nhẹ nhàng xoay tròn chiếc bát sứ men lam thô mộc. Ánh mắt cô nhìn xoáy vào làn khói mỏng đang uốn lượn trong không khí. "Phiếu nhận sửa đồng hồ mà chúng ta tìm thấy ở tiệm cụ Tư Thời đã chỉ rõ mã lưu trữ: 'K-IV / N-03 / H-14'. Hộp hồ sơ số 14 tại căn hầm tòa soạn cũ ở phố Lý Thường Kiệt chính là nơi lưu giữ toàn bộ tài liệu nguồn, các cuộn phim âm bản khổ 35 milimét chưa từng tráng rọi và các băng cát-sét ghi âm điều tra về Mạng lưới Sông Ngầm mà thầy Đạo đã dày công thu thập suốt ba năm trước khi bị đột quỵ bất ngờ. Chỉ cần chúng ta tiếp cận được Hộp số 14 nguyên vẹn, chúng ta sẽ có trong tay danh sách toàn bộ các trạm trung chuyển ngầm, danh tính các công ty bình phong và chứng cứ vật chất chứng minh hành vi đánh tráo trang số 5 trong tập hồ sơ giám định năm xưa."

Đúng lúc đó, tiếng phanh xe máy gấp vang lên chói tai, xé toạc không gian tĩnh lặng của góc phố trưa.

Một chiếc xe tay ga màu đỏ đỗ xịch lại ngay sát mép vỉa hè, bánh xe trượt nhẹ trên lớp lá khô xào xạc. Người phụ nữ bước vội xuống xe thậm chí quên cả việc tháo chiếc mũ bảo hiểm nửa đầu. Đó là Trần Khánh Ly. Gương mặt nữ phóng viên tái nhợt không còn một giọt máu, lồng ngực phập phồng sau một chuyến chạy xe bạt mạng xuyên qua các ngã tư nội đô. Chiếc áo khoác gió mỏng của cô sũng ướt mồ hôi nơi sau lưng, hai mắt mở to đầy vẻ hốt hoảng khi nhìn thấy bóng dáng Vi và Khang đang ngồi dưới gốc si già.

"Vi! Khang! May quá, hai người vẫn còn ở đây!" Ly lao nhanh tới, hai bàn tay run rẩy chống mạnh xuống mặt bàn nhựa khiến mấy chiếc cốc thủy tinh va vào nhau kêu lách cách.

Vi vội đứng dậy, kéo chiếc ghế nhựa bên cạnh để Ly ngồi xuống, giọng cô đầy lo lắng: "Ly, bình tĩnh lại đã! Uống ngụm nước đi. Có chuyện gì xảy ra ở cơ quan à?"

Khánh Ly không buồn uống nước, hơi thở đứt quãng vì hoảng loạn. Cô run rẩy mở chiếc túi xách da lớn, rút ra một tờ thông báo khẩn khổ A4 có đóng dấu treo màu đỏ tươi của Ban Quản lý Thanh lý Tài sản, đập mạnh lên mặt bàn:

"Không còn thời gian để chần chừ nữa đâu Vi ơi! Sáng nay Ban Biên tập vừa triệu tập cuộc họp đột xuất không báo trước. Tòa nhà tòa soạn cũ ở phố Lý Thường Kiệt đã hoàn tất toàn bộ thủ tục pháp lý để bàn giao toàn bộ mặt bằng cho đối tác liên doanh thương mại cải tạo thành tổ hợp trung tâm mua sắm và văn phòng cho thuê cao cấp. Ban Thanh lý vừa ra một quyết định khẩn cấp có hiệu lực ngay tức thì: Đúng mười bảy giờ chiều thứ Sáu tuần này, tức là chỉ còn đúng ba ngày nữa thôi, toàn bộ kho lưu trữ giấy chưa số hóa tại căn hầm tầng âm sẽ bị niêm phong tuyệt đối để xe nghiền giấy chuyên dụng của nhà máy tái chế đến bốc dỡ và nghiền nát toàn bộ tại chỗ!"

Khang khẽ nhíu mày, ánh mắt lập tức đanh lại như hai mũi dùi thép: "Tiêu hủy toàn bộ tài liệu lưu trữ chưa số hóa? Quy định của Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước cùng Luật Báo chí nêu rất rõ: các tài liệu thuộc chuyên đề điều tra nội chính, tư liệu báo chí chống tiêu cực phải được bảo quản vĩnh viễn hoặc ít nhất là hai mươi năm. Tại sao họ lại có thể ra quyết định tiêu hủy một cách gấp gáp và bất thường như vậy?"

"Bọn họ lách luật bằng một biên bản kiểm định chất lượng môi trường và vệ sinh dịch tễ do chính Tạ Minh Thành gián tiếp tác động thông qua một công ty cổ phần giám định độc lập!" Giọng Ly nghẹn lại vì uất ức, những ngón tay cô bấu chặt vào mép bàn. "Họ viện cớ rằng căn hầm nằm sâu dưới mặt đất bị ngấm nước ngầm nghiêm trọng sau trận bão lịch sử hồi tháng Chín vừa qua. Họ lập biên bản khẳng định toàn bộ hồ sơ giấy tờ lưu trữ từ năm 2021 trở về trước đã bị nấm mốc đen *Stachybotrys chartarum* tấn công diện rộng, có nguy cơ phát tán hàng tỷ bào tử độc hại gây ô nhiễm sinh học nguy hiểm cho khu dân cư xung quanh, hoàn toàn không thể cứu vãn hay sử dụng hóa chất khử trùng được nữa. Vì thế, họ ngang nhiên áp dụng quy trình tiêu hủy khẩn cấp vì lý do an toàn sức khỏe cộng đồng!"

Vi cảm thấy tim mình thắt lại một nhịp buốt giá, một luồng khí lạnh chạy dọc sống lưng. Một âm mưu dọn sạch hiện trường hoàn hảo đến tàn nhẫn! Tạ Minh Thành đã tính toán từng đường đi nước bước với sự chuẩn bị kỹ lưỡng đến rợn người. Hắn biết rằng sau khi mạng lưới chân rết ở số 17 Hàng Gương bị công an nhòm ngó và vụ Xưởng Bách Mộc bị lật ngược tình thế, hướng điều tra của cơ quan chức năng sớm muộn gì cũng sẽ quay trở lại truy tìm kho tư liệu nguồn của Trần Minh Đạo. Biến toàn bộ hàng trăm kilôgam hồ sơ giấy tờ, phim ảnh và chứng cứ gốc thành bột giấy nghiền nát trong thùng xe tái chế là cách duy nhất, dứt khoát nhất để chôn vùi vĩnh viễn sự thật về bài báo bị tráo trang và mạng lưới buôn lậu cổ vật Sông Ngầm xuyên quốc gia.

"Bọn họ đang muốn xóa sạch mọi dấu vết trước khi chúng ta kịp chạm tay vào Hộp số 14," Vi siết chặt hai nắm tay, móng tay cắm sâu vào lòng bàn tay đến mức bật máu. "Nếu chiếc xe nghiền giấy đó đưa đống tài liệu đó vào guồng máy, thầy Đạo sẽ mãi mãi mang bản án oan nghiệt của một nhà báo tha hóa bán mình cho đầu nậu cổ vật, và đường dây Sông Ngầm sẽ vĩnh viễn lặn sâu dưới đáy nước mà không ai có thể lôi ra ánh sáng được nữa."

"Không bao giờ chúng ta để chuyện đó xảy ra," Khang dứt khoát nói, giọng nói của viên thanh tra trẻ toát lên một uy lực lạnh lùng, đanh thép và chuẩn xác. Anh nhìn thẳng vào mắt Khánh Ly: "Hiện tại quyền kiểm soát trực tiếp việc ra vào căn hầm đó thuộc về ai? Trình tự canh gác và niêm phong được tổ chức như thế nào?"

"Căn hầm do Ban Thanh lý phối hợp với tổ bảo vệ cơ quan trực tiếp quản lý," Ly đáp nhanh, đôi mắt ánh lên tia hy vọng le lói khi thấy cả Khang và Vi đều không hề có dấu hiệu nao núng trước đòn đánh bất ngờ của đối phương. "Theo quy định nội bộ vừa ban hành sáng nay, chỉ những người có tên trong danh sách ban kiểm kê thanh lý mới được phép bước chân xuống tầng hầm trong giờ hành chính. Nhưng tôi từng làm việc ở ban tư liệu suốt ba năm trước khi chuyển sang làm phóng viên điều tra của ban phóng sự. Tôi có quan hệ rất tốt với bác bảo vệ già phụ trách chốt trực trông coi chìa khóa tổng. Hơn nữa..."

Ly ngập ngừng trong giây lát. Cô đưa mắt nhìn quanh quán nước chè ven đường, quan sát kỹ lưỡng từng người khách qua lại trên vỉa hè rồi mới thò tay sâu vào đáy chiếc túi xách lót nhung. Cô rút ra một chùm chìa khóa bằng đồng thau đã hoen gỉ xanh xao vì thời gian, trên đó có gắn một miếng thẻ mica màu vàng ố mang dòng chữ dập chìm: *Kho Tư liệu Tầng hầm — Cửa ngách B4*.

"Hồi tòa soạn bắt đầu thu hẹp quy mô và chuyển dần dữ liệu số hóa hai năm trước, tôi từng được giao phụ trách phân loại các tệp hồ sơ chuyên đề văn hóa – xã hội cũ," Ly hạ thấp giọng xuống mức thì thầm, chỉ đủ cho ba người nghe thấy. "Tôi biết rõ tòa nhà có một lối thoát hiểm ngách dẫn từ trạm biến áp phía sau lưng nhà in thẳng xuống khu vực lưu trữ hồ sơ điều tra cũ mà không cần đi qua sảnh chính của tổ bảo vệ. Khi bàn giao chìa khóa, tôi đã lén giữ lại chiếc chìa khóa phụ này phòng khi cần tra cứu tư liệu bài viết. Nhưng tôi hiểu luật: nếu chúng ta chỉ tự ý lẻn vào ban đêm để lấy tài liệu ra, toàn bộ những chứng cứ thu được đều bị coi là bất hợp pháp theo quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự, không thể dùng làm chứng cứ trước tòa, thậm chí chúng ta còn bị quy vào tội danh xâm nhập trái phép trụ sở cơ quan và chiếm đoạt tài liệu lưu trữ mật."

"Ly nhận định rất chính xác," Khang gật đầu tán thành, ánh mắt nhìn người nữ nhà báo trẻ có thêm một phần nể trọng sâu sắc. "Chúng ta không thể hành động như những kẻ trộm lén lút trong đêm tối. Mọi chứng cứ muốn có giá trị pháp lý tuyệt đối để hạ gục được một kẻ mưu mô như Tạ Minh Thành và chính thức minh oan cho nhà báo Trần Minh Đạo đều phải được thu thập bằng con đường hoàn toàn công khai, hợp pháp và tuân thủ nghiêm ngặt từng bước của trình tự tố tụng."

Khang rút cuốn sổ công tác bìa da màu đen từ túi áo ngực ra, mở nắp chiếc bút bi bấm, nhanh chóng phác thảo một sơ đồ phối hợp tác chiến ba bên ngay trên trang giấy trắng kẻ ngang:

"Kế hoạch hành động của chúng ta sẽ là sự kết hợp chặt chẽ giữa ba mũi giáp công: Mũi thứ nhất là tư cách pháp nhân chính thức của Cơ quan Cảnh sát điều tra. Đầu giờ chiều nay, tôi sẽ làm việc và báo cáo khẩn cấp với Trung tá Hoàng Thanh Sơn để ký ban hành một Giấy giới thiệu nghiệp vụ và Công văn đề nghị phối hợp xác minh, thu thập tài liệu gửi thẳng đến Ban Biên tập và Ban Thanh lý tài sản tòa soạn. Căn cứ pháp lý hoàn toàn vững chắc: Chúng tôi đang thụ lý điều tra chuyên án làm giả con dấu, tài liệu liên quan trực tiếp đến Bùi Quang Duy và các đồng phạm, cần rà soát, đối chiếu khẩn cấp các bản thảo và phiếu giao nhận tài liệu lưu trữ trong giai đoạn 2021."

Vi tiếp lời ngay lập tức, mạch suy nghĩ và sự am hiểu nghiệp vụ của cô ăn khớp tuyệt đối với kế hoạch của Khang:

"Mũi thứ hai là chuyên môn nghiệp vụ lưu trữ và bảo quản hiện vật. Với tư cách là chuyên viên phụ trách lưu trữ của Bảo tàng Vạn Lịch – đơn vị đang phối hợp trực tiếp cùng công an quận làm rõ các sai phạm chứng từ – đồng thời là cựu phóng viên từng trực tiếp tham gia tổ điều tra của thầy Đạo, tôi sẽ đi cùng anh Khang với tư cách người giám định chuyên môn để thực hiện việc nhận diện hiện trường, đối chiếu số hiệu phân loại và bóc tách tình trạng vật lý của tài liệu. Tôi biết rất rõ cấu trúc sắp xếp các tủ hồ sơ của tòa soạn cũ từ thời bao cấp: Khu IV là dãy tủ sắt sát vách tường chịu lực phía đông, Ngăn kéo 03 là ngăn chuyên đề nội chính, và Hộp số 14 được bọc bằng loại bìa carton ép sợi màu xám có gắn nhãn niêm phong bằng sáp đỏ của ban biên tập."

"Còn tôi sẽ đảm nhận mũi thứ ba," Ly nắm chặt chiếc chìa khóa đồng trong lòng bàn tay, ánh mắt rực sáng lên ngọn lửa quyết tâm chuộc lại lỗi lầm tắc trách hai năm trước. "Tôi sẽ dùng tư cách phóng viên đương nhiệm có thẻ nhà báo chính thức để bảo lãnh thủ tục hành chính, trực tiếp dẫn hai người vào gặp Tổng Biên tập xin phê duyệt vào sổ trực kho trước khi Ban Thanh lý kịp tìm cớ làm khó dễ. Nếu bọn chúng tìm cách trì hoãn hay cản trở với lý do vệ sinh dịch tễ, chiếc chìa khóa cửa ngách này kết hợp với sự chứng kiến công vụ của cán bộ điều tra Lục Khang sẽ là điểm tựa pháp lý vững chắc nhất để chúng ta lập biên bản niêm phong khẩn cấp Hộp hồ sơ số 14 ngay tại chỗ trước khi xe nghiền giấy kịp lăn bánh vào sân!"

Khang đưa tay nhìn chiếc đồng hồ đeo tay bằng thép không gỉ. Kim ngắn chỉ mười một giờ, kim dài chỉ mười lăm phút trưa. Từng nhịp kim đồng hồ nhích từng giây chậm rãi nhưng lạnh lùng và tàn nhẫn, như một chiếc đồng hồ cát đang đếm ngược từng khoảnh khắc sinh tử cuối cùng của cả một kho tàng tư liệu lịch sử.

"Ba ngày," Khang nói, giọng trầm tĩnh nhưng chứa đựng một sức mạnh nội tâm ghê gớm. "Chúng ta chỉ có đúng bảy mươi hai giờ đồng hồ để hoàn tất toàn bộ thủ tục pháp lý, xin phê chuẩn phối hợp của Viện Kiểm sát và tiếp cận căn hầm trước khi lớp niêm phong tiêu hủy vĩnh viễn bị dán đè lên cánh cửa."

Trần Khánh Ly hít một hơi thật sâu, lồng ngực căng tràn quyết tâm. Những ngón tay thon dài run run của cô đẩy chùm chìa khóa đồng gỉ sét trượt qua mặt bàn gỗ thô ráp, đặt ngay ngắn vào lòng bàn tay mềm mại nhưng vô cùng kiên định của Ninh Tường Vi.

Kim loại đồng thau lạnh ngắt chạm vào da thịt Vi, mang theo mùi ẩm mốc của những năm tháng bị lãng quên dưới tầng hầm sâu thẳm, nhưng trong mắt cô gái trẻ, nó lấp lánh như chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa giải thoát cho một linh hồn bị vùi dập suốt hai năm ròng rã.

Ly đưa chiếc chìa khóa đồng gỉ sét cho Vi: 'Nếu muốn tìm lại sự thật cho thầy Đạo, cậu chỉ có đúng ba ngày trước khi xe nghiền giấy tới.'