Tinh chỉnh đầu tiên

Ánh đèn neon dài của Phòng thí nghiệm Vật lý phản chiếu đều đặn lên mặt gương cầu lõm bằng thủy tinh quang học, làm lộ rõ từng chấm bụi li ti bám ở rìa ngoài và vành ốc ba điểm đã ngả màu xỉn đồng qua năm tháng dãi dầu.

Căn phòng chuyên đề nằm ở góc tầng hai dãy nhà C lúc này im ắng khác thường so với sự ồn ã thường nhật. Khi tiếng trống tan trường cuối buổi chiều dứt hẳn, các dãy hành lang xi măng dần vắng bóng người, trả lại cho không gian này sự tĩnh mịch gần như tuyệt đối. Ngoài khung cửa sổ lá sách mở hé hướng ra biển, những luồng gió mặn mòi từ phía vịnh Đà Nẵng thốc qua rặng phi lao, tràn vào phòng mang theo hơi ẩm nhè nhẹ và tiếng sóng vỗ xa xăm vào kè đá. Tấm rèm vải bạt màu xám tro che nắng khẽ phập phồng theo từng cơn gió thốc. Trong không khí, mùi cồn isopropyl chín mươi chín độ nồng gắt thoang thoảng bốc lên từ chiếc khay men đựng bông gòn y tế, hòa lẫn mùi dầu mỡ bôi trơn bánh răng kim loại và lớp sơn chống rỉ màu xám bạc vừa se mặt trên ba thanh giằng duralumin mà Khải và Tùng đã cặm cụi tán đinh gia cố suốt buổi ban chiều dưới xưởng mộc của chú Quang.

Chiếc kính thiên văn phản xạ kiểu Newton 150/750mm nằm dài trang trọng trên mặt bàn đá granit đen bóng ở trung tâm phòng thí nghiệm. Thân ống kim loại tròn trịa, khoác lớp sơn tĩnh điện màu xanh lam thẫm nay đã sờn vài vệt ở khớp giữ, nằm yên sau khi nắp chắn bụi bằng nhựa hai đầu được tháo rời. Toàn bộ hệ thống quang học trần trụi lộ ra dưới ánh sáng lạnh của trần nhà: từ cụm nhện bốn chân mảnh dẻ bằng thép gió giữ gương thứ cấp ở miệng ống, cho đến khối đế đỡ mặt gương sơ cấp bằng hợp kim gang nặng nề án ngữ dưới đáy.

Cô Vũ Thanh Hà đứng tựa nhẹ vào mép bàn thí nghiệm bằng đá, hai tay khoanh trước ngực. Chiếc áo sơ mi màu lam nhạt của cô phẳng phiu từng nếp gấp, mái tóc đen nhánh được cặp gọn gàng bằng chiếc kẹp đồi mồi phía sau gáy, để lộ khuôn mặt thanh tú với ánh mắt sắc sảo, điềm tĩnh dõi theo từng động tác của nhóm học trò. Dưới ánh sáng trắng dội từ trần nhà cao, chiếc ghim cài áo hình kính lục phân hàng hải bằng bạc sáng lấp lánh trên ve cổ áo cô, tựa như một biểu tượng của sự chuẩn xác cơ học và những hải trình xa xôi.

"Nguyên lý chuẩn trực của một chiếc kính Newton khẩu độ lớn không cho phép các em giữ sự nóng vội," cô Hà cất giọng, âm vực trầm vang, ngắt từng nhịp chuẩn xác như một giảng viên đang điều hành giờ thực hành quang hình học cao cấp. "Gương thứ cấp phẳng nghiêng bốn mươi lăm độ chịu trách nhiệm hứng toàn bộ chùm tia hội tụ từ đáy dội lên và bẻ một góc vuông chín mươi độ đưa thẳng ra thị kính. Nếu chiếc gương nhỏ này chỉ cần lệch góc hay xoay nhẹ quanh trục dù nửa độ, chùm sáng sẽ bị cắt xén ngay tại cửa sổ trích xuất ảnh. Nguy hiểm hơn, nếu cụm đế gương sơ cấp phía đáy ống bị nghiêng lệch dù chỉ một phần mười milimét, toàn bộ mặt sóng parabol lý tưởng sẽ lập tức biến dạng. Hiện tượng quang sai hôn mê — vệt nhòe sao chổi hình quạt xòe cánh mà các em đã nhìn thấy đêm qua trên sân thượng — không phải do mặt gương bị lỗi quang học, mà bắt nguồn từ việc quang trục của hai mặt gương hoàn toàn không trùng khít với trục cơ học của lòng thân ống."

Hoàng Thư khẽ gật đầu, ánh mắt nghiêm nghị phản chiếu vệt sáng neon. Cô cẩn thận mở chiếc hộp nhung nhỏ, lấy ra thiết bị chuẩn trực laser tự chế mà nhóm đã nhọc công căn chỉnh từ trưa. Khối kim loại hình trụ tiện bằng nhôm máy tiện sáng bóng, kích thước được gia công chính xác tuyệt đối theo chuẩn thị kính một phẩy hai lăm inch. Thư nhẹ nhàng đẩy khối kim loại vào trong ống trượt của bộ chỉnh nét bằng đồng thau, rồi dùng hai đầu ngón tay siết nhẹ ốc hãm bằng đồng ren mịn để cố định thân thiết bị.

Khi ngón tay cô gạt chiếc công tắc mini bằng đồng nằm ở đuôi thiết bị, một tiếng "tách" thanh mảnh vang lên. Ngay lập tức, một tia sáng màu đỏ thắm, mảnh và sắc như sợi chỉ tơ đỏ rực, phóng vút ra khỏi thấu kính chuẩn trực. Tia laser xé toang khoảng không đen ngòm bên trong lòng ống kính, đập thẳng vào tim mặt gương thứ cấp vát nghiêng bốn mươi lăm độ, nảy thành một góc vuông chín mươi độ cắm thẳng xuống mặt gương cầu lõm ở đáy, rồi dội ngược trở lại hành trình của nó.

Trên mặt bia ngắm nghiêng bốn mươi lăm độ của ống chuẩn trực — nơi có các vòng tròn đồng tâm khắc vạch chia ly độ tỉ mỉ — chấm sáng laser màu đỏ thẫm hiện rõ mồn một. Nó không hề nằm ở tâm điểm. Chấm đỏ đang nằm lệch hẳn sang góc phần tư thứ hai, chếch về phía góc trên bên trái, cách hồng tâm đồng tâm gần một phân rưỡi.

"Lệch rất nặng," Thư khẽ thở dài, luồng hơi thoát ra kéo theo sự căng thẳng tích tụ từ đêm hôm trước. Nhưng trong ánh mắt sau cặp kính cận của cô, vẻ cáu kỉnh hoảng loạn của đêm xảy ra sự cố va đập trên sân thượng đã hoàn toàn biến mất. Giờ đây, chỉ còn lại sự tập trung cao độ của một học sinh giỏi quốc gia Vật lý đang đứng trước một bài toán cơ quang học thực nghiệm. "Cú va đập chiều qua đã làm cho ba cụm lò xo chịu lực ở đế gương sơ cấp bị nén không đều. Trọng lực của khối gương thủy tinh nặng hơn một ký đã kéo nghiêng cả mặt đế nhôm đúc."

"Chị Thư cứ yên tâm, để em giữ thân ống cho thật chắc chắn," Tùng lên tiếng. Cậu đã cẩn thận xỏ đôi găng tay dệt bằng sợi cotton trắng tinh — loại găng tay chuyên dụng của thợ sửa ống kính để mồ hôi và chất nhờn từ da tay không bao giờ bám vào các thớ ren quang học. Ngón tay gầy gò nhưng chai sạn vì dũa kim loại của Tùng cầm chắc chiếc chìa vặn lục giác số bốn bằng thép mạ crom. Cậu ngước nhìn Thư, giọng nói dù vẫn giữ vẻ nhỏ nhẹ vốn có của một cậu học sinh chuyên Kỹ thuật, nhưng đã mang đầy sự quả quyết vững chãi: "Quy trình này bắt buộc chúng ta phải phối hợp nhịp nhàng theo cặp. Một người quan sát vị trí chấm phản xạ trên bia ngắm của laser ở bộ lấy nét, một người thao tác trực tiếp phía sau cụm ốc của đế kính. Đáy gương sơ cấp có cấu tạo ba cặp ốc đẩy và ốc khóa xếp xen kẽ. Nếu không nới lỏng ốc khóa trước mà cố tình siết ốc đẩy, ren nhôm sẽ bị cháy và cụm đế sẽ vênh vĩnh viễn."

"Được rồi, chị sẽ theo dõi sát sao bia ngắm và điều phối hướng quay," Thư gật đầu dứt khoát, tay cô giữ nhẹ lấy viền ngoài của bộ chỉnh nét để triệt tiêu mọi rung động ngoại vi.

Dưới sự giám sát tỉ mỉ của cô Hà, Tùng khom người, đưa chiếc chìa lục giác vào phía sau nắp đáy kim loại của ống kính. Cậu cẩn trọng nới lỏng từng chiếc ốc hãm bằng inox vừa được thay mới lúc chiều. Tiếng kim loại cọ khẽ "tách, tách" khô khốc vang lên trong không gian tĩnh mịch của căn phòng.

"Bắt đầu từ ốc hướng ba giờ. Xoay ngược chiều kim đồng hồ một phần tư vòng," Thư ghé sát mắt nhìn vào mặt bia ngắm vát nghiêng của ống laser, cất giọng rõ ràng từng khẩu lệnh. "Chậm thôi... chậm nữa... Chấm đỏ bắt đầu dịch chuyển sang mạn phải."

Tùng nín thở. Cổ tay cậu giữ một góc nghiêng hoàn hảo, các khớp ngón tay gồng nhẹ để điều chỉnh từng góc xoay nhỏ nhất của chiếc chìa lục giác: "Đã hoàn thành một phần tư vòng. Nó đã tiến gần vạch giới hạn trung tâm chưa chị?"

"Còn cách tâm hai milimét. Giờ giữ nguyên ốc ba giờ. Chuyển sang cặp ốc đẩy-kéo ở hướng bảy giờ. Siết nhẹ ốc đẩy vào để nâng mép gương bên trái lên."

Tùng đổi góc cờ-lê. Cậu nhắm hờ một mắt, lắng tai nghe từng dao động rất khẽ của các vòng lò xo giảm chấn nằm ép giữa tấm đế gương và vách ngăn ống. Bàn tay của Tùng dường như không chỉ thao tác cơ học đơn thuần bằng thị giác; từng đầu ngón tay cậu đang cảm nhận bước ren mịn M4x0.5 lướt êm ái trên các đệm cao su chịu dầu vừa được tra mỡ silicon. Cảm giác kim khí phản hồi về đầu ngón tay cho cậu biết chính xác độ nén của kim loại trước khi mắt thường kịp nhận ra sự thay đổi.

"Tia laser đang trôi dần vào... Chậm lại một chút... Dừng!" Giọng Thư thoáng run lên vì một thoáng hồi hộp cực độ, rồi một nụ cười nhẹ hiếm hoi nở trên khóe môi cô. "Vào tâm rồi. Chấm laser đỏ lọt thỏm ngay chính giữa vòng tròn nhỏ nhất của bia ngắm!"

"Khoan đã, đừng vội buông tay," cô Hà bước tới một bước, bàn tay đặt nhẹ lên vai Tùng để ngăn cậu rút chiếc chìa lục giác ra quá đột ngột. "Khi các em siết lại các vít hãm để cố định vị trí, lực xiết của ren khóa sẽ kéo ngược đế gương lại một khoảng rất nhỏ. Tùng, em siết ba ốc hãm luân phiên theo thứ tự ba đỉnh tam giác, mỗi ốc chỉ nhích một phần tám vòng mỗi lần. Thư tiếp tục dán mắt vào bia ngắm, nếu thấy tâm laser trôi ra ngoài vòng tròn dù chỉ nửa li thì phải dừng ngay để Tùng bù trừ lực kéo."

Hai đứa trẻ phối hợp nhịp nhàng như hai người thợ đồng hồ lành nghề trong xưởng chế tác chính xác Thụy Sĩ. Thư vừa hô nhịp bằng giọng nói dứt khoát, Tùng vừa siết từng phân đoạn góc nhỏ đến mức khó nhận biết. Ba chiếc ốc hãm từ từ ghì chặt tấm đế nhôm vào khung ống mà không hề làm lay chuyển chấm laser đỏ rực đang nằm bất động giữa tâm bia tròn. Khi chiếc chìa lục giác cuối cùng được rút ra khỏi đầu ốc một cách êm ái, tia laser vẫn khóa chặt vào tâm điểm như thể đã được hàn chết vào tấm bia.

"Chuẩn trực hoàn hảo," cô Hà mỉm cười, khẽ gật đầu tán thưởng. "Các em làm rất tốt. Khi hệ quang học đồng trục, độ méo rìa sẽ bị triệt tiêu hoàn toàn, ánh sáng đi vào mắt người quan sát mới là chùm sóng phẳng trọn vẹn nhất của bầu trời."

***

Ở góc đối diện của chiếc bàn đá granit dài, Mai Anh ngồi ngay ngắn trên chiếc ghế đẩu gỗ tiện, hai chân khép lại gọn gàng dưới gầm bàn. Ánh sáng vàng dịu từ chiếc đèn bàn học dạng cổ ngỗng uốn cong mà cô Hà mang từ phòng giáo viên sang rọi thẳng xuống tờ giấy vẽ màu nước Arches định lượng 300gsm căng phẳng phiu trên bảng gỗ ép bằng những dải băng dính giấy nâu.

Bên cạnh cô lúc này không phải là những tập đề cương hóa học dày cộp hay những bài toán giải tích khô khan mà bố cô thường bắt làm đến tận nửa đêm ở nhà, mà là cả một thế giới màu sắc và đường nét sinh động đang dần thành hình. Một hộp màu nước Schmincke nhỏ gọn mở nắp để lộ những ô màu nguyên bản rực rỡ, chiếc cốc thủy tinh đựng nước rửa cọ đã hơi ngả sang sắc lam tím huyền ảo, và một hàng bút kim kỹ thuật nét siêu mảnh từ 0.05 đến 0.3mm được xếp thẳng tắp theo thứ tự kích thước đầu ngòi.

Mai Anh không chỉ đơn thuần vẽ lại chiếc kính viễn vọng theo lối chép hình cơ khí vô hồn. Bằng đôi mắt nhạy cảm bẩm sinh và tư duy không gian sắc bén, cô đang biến cấu tạo vật lý phức tạp của thân ống kính Newton thành một bản đồ thị giác đầy mê hoặc và sống động.

Ngòi bút kim 0.1mm của cô lướt nhẹ nhàng trên bề mặt giấy nhám mịn, vạch ra những nét vẽ kỷ hà dứt khoát: mặt cắt dọc của thân ống nhôm hình trụ tròn; khối gương cầu lõm sơ cấp nằm nép mình ở đáy với lớp mạ nhôm phản quang phát sáng được phủ màu nước xanh berin mờ ảo; cụm nhện giữ gương thứ cấp bốn chân mảnh như tơ nhện ở đầu ống thu sáng; và chiếc gương thứ cấp phẳng vát góc chính xác bốn mươi lăm độ nằm đón lõng dòng ánh sáng.

Thay vì viết những công thức giải tích quang hình học nặng nề khiến người xem ngao ngán, Mai Anh dùng những vệt màu nước trong suốt để minh họa đường đi của các chùm sáng song song rọi từ những thiên thể xa xôi trong vũ trụ. Các tia sáng đi vào lòng ống mang sắc vàng nhạt của bụi sao, đập vào mặt gương cầu lõm rồi hội tụ thành một hình nón ánh sáng rực rỡ hướng ngược lên gương thứ cấp. Tại đó, chùm tia bẻ cong góc vuông chín mươi độ, phóng thẳng qua cụm thấu kính của bộ chỉnh nét và đi vào con ngươi người quan sát.

Ở góc dưới bản vẽ, Mai Anh khéo léo phác họa sự khác biệt trực quan giữa một hình ảnh bị quang sai coma và một hình ảnh sau khi đã được chuẩn trực quang trục hoàn hảo. Bằng những nét cọ tỉa điêu luyện, cô vẽ ngôi sao bị lỗi méo thành hình vệt đuôi sao chổi nhòe nhoẹt mờ căm với một dấu gạch chéo đỏ thanh mảnh; bên cạnh là ngôi sao sau khi chuẩn trực hiện lên như một đốm sáng kim cương sắc lẹm, bao quanh bởi các vòng nhiễu xạ Airy tròn trịa, tinh khiết như giọt sương mai.

Các thuật ngữ khoa học như tiêu cự (Focal Length - f), đường kính khẩu độ (Aperture - D), tỉ số hội tụ (f/D) và khái niệm "chuẩn trực quang trục" (optical collimation) được cô nắn nót ghi chú bằng phông chữ viết tay thanh thoát, đều đặn như chữ in, kèm theo những mũi tên chỉ dẫn màu hổ phách mềm mại.

Cô Hà bước lại gần từ lúc nào, lặng lẽ ngắm nhìn bản vẽ từng chi tiết một. Sự im lặng của người giáo viên Vật lý vốn nổi tiếng nghiêm khắc khắp trường khiến Mai Anh thoáng ngập ngừng, ngón tay đang cầm cây cọ tỉa số 0 khẽ dừng lại giữa không trung.

"Em... em vẽ thế này có bị sai quy chuẩn quang hình học không cô?" Mai Anh ngước lên, đôi mắt đen láy thoáng nét âu lo quen thuộc. "Em sợ bố em mà thấy lại bảo vẽ vời linh tinh, không ra dáng một bài học tự nhiên nghiêm túc..."

Cô Hà cúi thấp người hơn, ngón tay trỏ chạm nhẹ vào khoảng trống bên cạnh sơ đồ mặt cắt chùm sáng: "Ai bảo với em đây là vẽ vời linh tinh? Khoa học chân chính không bao giờ tách rời khả năng trực quan hóa thế giới. Vào thế kỷ mười bảy, Galileo Galilei đã dùng chính tài năng hội họa và kỹ thuật đổ bóng mực nho bậc thầy của mình để vẽ lại địa hình gồ ghề đầy hố va chạm của Mặt Trăng qua kính viễn vọng sơ khai, phá vỡ hoàn toàn quan niệm giáo điều hàng ngàn năm của Giáo hội cho rằng thiên thể là những khối cầu nhẵn nhụi thần thánh."

Cô Hà ngẩng lên, nhìn thẳng vào mắt Mai Anh với ánh nhìn ấm áp nhưng đầy sức nặng: "Bản vẽ của em không chỉ đúng tuyệt đối về mặt vật lý quang hình, mà nó còn có linh hồn. Em đã biến một đống ốc vít kim loại, gương kính vô tri và những thuật ngữ hàn lâm khô khốc thành một câu chuyện trực quan mà bất kỳ học sinh lớp mười nào nhìn vào cũng có thể hiểu ngay tại sao kính bị mờ và phải chỉnh thế nào cho nét. Đây không phải là trang trí phù phiếm, Mai Anh. Đây chính là truyền thông khoa học đỉnh cao. Nếu em đưa bản vẽ này vào cuốn Cẩm nang quan sát thiên văn của câu lạc bộ, nó sẽ là điểm sáng lớn nhất kéo toàn bộ đề tài của các em vượt lên khỏi những bản báo cáo số liệu nhàm chán."

Mai Anh nghe từng lời nói rành rẽ của cô Hà, lồng ngực bỗng dâng lên một luồng cảm xúc ấm áp lạ kỳ. Những lời cấm đoán gắt gao của bố ở nhà — rằng hội họa chỉ là thứ trò chơi vô bổ làm lãng phí tương lai thi cử khối A — dường như vừa bị một nhà khoa học thực thụ bẻ gãy hoàn toàn bằng những luận điểm xác đáng. Cô khẽ cắn môi dưới, nén một nụ cười rạng rỡ đang chực trào trên khóe mắt, rồi cầm chắc chiếc bút kim tiếp tục chăm chút cho từng đường ren kim loại của cụm thị kính.

***

Trong khi đó, ở khoảng sàn gạch men trống gần cửa ra vào phòng thí nghiệm, Khải đang ngồi xổm gập gối, xung quanh cậu la liệt những cuộn băng dính điện nhiều màu, kéo bấm, thước dây kim loại và một xấp giấy bìa cứng khổ lớn.

Chiếc chân đế ba chân bằng gang đúc nặng trịch — sau khi được lắp thêm ba thanh giằng duralumin hình tam giác bắt chéo ở vị trí một phần ba chiều cao theo thiết kế của Tùng — giờ đây sừng sững như một chiếc tháp cơ khí thu nhỏ. Khải đứng phắt dậy, dùng hai bàn tay to bản nắm chặt lấy đỉnh chạc ba của chân đế. Cậu dồn toàn bộ trọng lượng cơ thể sáu mươi lăm cân của một tiền đạo bóng đá trụ cột ghì mạnh sang trái, rồi giật ngược sang phải với tất cả sức lực cơ bắp.

Khung thép chỉ phát ra một tiếng "căng" đanh gọn của kim loại chịu lực đã được triệt tiêu hoàn toàn ứng suất dư. Không còn một chút rơ lắc, không một tiếng lách cách lỏng lẻo hay dao động đàn hồi nào có thể làm rung rinh cụm chân sắt.

"Được rồi, đố cơn gió biển nào ở đỉnh Sơn Trà xô lệch nổi cái này nữa!" Khải hài lòng quệt mũi, giọng hào sảng vang khắp góc phòng.

Cậu với lấy cuộn băng dính màu đỏ tươi, xé một đoạn ngắn dán vòng quanh núm vặn phương vị (Azimuth) ở chân đế, rồi lấy chiếc bút dạ dầu màu đen viết lên đó những nét chữ to, vuông vức: **A - CHỈNH XOAY NGANG**. Tiếp đó, cậu dùng cuộn băng dính màu xanh lá mạ dán lên núm hãm trục góc cao (Altitude), ghi rõ: **B - CHỈNH GÓC NGẨNG**. Hai quả cân đối trọng bằng sắt đúc nặng trịch cũng được Khải cẩn thận dán hai vệt băng dính phản quang màu vàng chanh nổi bật, kèm theo một vạch sơn đỏ đánh dấu chính xác vị trí cân bằng tĩnh mà chiều nay cậu và Tùng đã tỉ mỉ thử nghiệm độ cân bằng lực quán tính.

"Cậu dán chằng chịt các màu xanh đỏ ấy lên làm gì thế Khải?" Bảo kéo chiếc ghế đẩu lại gần, tò mò nhìn những vệt màu rực rỡ nổi bần bật trên cỗ máy sắt thô kệch.

Khải ngước lên, quệt vệt mồ hôi đang rịn trên trán bằng mu bàn tay lấm lem dầu máy, cười khì: "Mấy ông mọt sách các cậu thì làm sao hiểu được thực địa! Ban ngày ban mặt đèn điện sáng trưng nhìn thì dễ, chứ đến nửa đêm trên đỉnh đồi hay giữa sân trường tối như hũ nút, chỉ được bật duy nhất đèn pin ánh sáng đỏ le lói để bảo vệ thị giác thích nghi bóng tối, đứa nào quáng quàng thò tay vặn nhầm ốc hãm trục thành ốc giữ quả cân thì cả cái cọc sắt nặng năm cân nó rơi thẳng vào ngón chân chứ chẳng chơi! Tôi phân màu thế này cho trực quan: Đỏ là Cấm đụng khi chưa mở khóa hành trình; Xanh lá là Vặn thoải mái để bám mục tiêu; Vàng phản quang là Khu vực nặng, có nguy cơ kẹp dập tay nếu bất cẩn."

Không dừng lại ở việc đánh dấu ký hiệu cơ học, Khải lôi từ trong túi quần hộp ra một tờ giấy kẻ ô li gấp tư phẳng phiu, trải rộng lên nắp một thùng các-tông. Đó là bản danh mục đóng thùng thiết bị (Equipment Packaging & Logistics Checklist) mà cậu tự tay vạch ra bằng những nét bút bi đậm nét, rành mạch hệt như một bản sơ đồ chiến thuật bóng đá trước giờ ra sân:

1. **Thùng số 1 (Hộp nhựa cứng chuyên dụng lót xốp đệm khí hai lớp):** Chứa thân ống quang học OTA (Optical Tube Assembly) + Kính ngắm phụ Finderscope đã bọc nắp cao su bảo vệ. * *Người phụ trách vận chuyển:* Hoàng Thư & Mai Anh (yêu cầu người cẩn thận, bước đi chậm rãi, tuyệt đối không được đặt thùng xuống đất nghiêng quá ba mươi độ). 2. **Thùng số 2 (Bao bạt dù quân đội chống thấm có quai đeo chịu lực):** Chân đế ba chân bằng gang + Bộ ba thanh giằng tam giác duralumin + Cọc tiêu phản quang phân luồng lối đi. * *Người phụ trách vận chuyển:* Phạm Quốc Khải (yêu cầu thể lực tốt, đi sau cùng đoàn để dọn bãi và chốt chặn an toàn). 3. **Thùng số 3 (Hộp cơ khí chống ẩm hai tầng có gioăng cao su):** 2 quả cân đối trọng + Bộ thị kính Plössl chuẩn (25mm, 10mm) + Thấu kính phóng đại Barlow 2x + Dụng cụ chuẩn trực laser + Bộ lục giác và cờ-lê mỏ lết đa năng. * *Người phụ trách vận chuyển:* Trần Minh Tùng & Lý Gia Bảo (vừa đi vừa kiểm đếm danh mục linh kiện theo bảng kê, thiếu dù chỉ một con ốc đệm là phạt chống đẩy năm mươi cái).

Bảo nhìn bản danh mục phân chia chi tiết đến từng bước chân, từng góc nẹp mút xốp và quy chuẩn an toàn, không giấu nổi sự kinh ngạc tột độ: "Cậu... cậu tự mình nghĩ ra toàn bộ bảng quy trình vận chuyển này đấy à Khải?"

"Chứ còn ai vào đây nữa!" Khải hất cằm, ánh mắt bừng lên vẻ tự hào chân chất không hề che giấu. "Thầy Công huấn luyện viên đội bóng trường mình luôn nói với tôi: Một đội bóng muốn đá thắng trận chung kết không phải chỉ trông cậy vào mỗi tiền đạo biết sút bóng vào lưới, mà phải nhìn vào thằng hậu cần chuẩn bị từng đôi giày vừa chân, bình nước điện giải và cáng cứu thương sẵn sàng bên đường biên. Các cậu cứ lo ba cái chuyện tính toán trăng sao trên trời, còn chuyện làm sao vác được cái của nợ bằng sắt thép nặng gần ba mươi cân này vượt qua hàng trăm bậc thang lên đỉnh núi hay ra giữa bãi cỏ nguyên vẹn mà không sứt mẻ một ly kính nào, cứ để đội trưởng hậu cần Khải này lo trọn gói!"

***

Bảo lặng lẽ nhìn Khải đang thoăn thoắt xếp gọn các cuộn băng keo, rồi đưa mắt nhìn sang bản vẽ kỹ thuật lung linh của Mai Anh, nhìn đôi bàn tay lấm lem dầu mỡ vẫn đang kiểm tra từng ren ốc của Tùng, và ánh mắt nghiêm cẩn, sắc sảo của chị Thư. Cậu cảm thấy một cảm giác rạo rực, bồn chồn khó tả đang lan tỏa trong lồng ngực mình.

Chỉ mới vài ngày trước thôi, cậu vẫn còn là một thằng nhóc lớp mười bốc đồng, luôn mang trong mình nỗi mặc cảm tự ti vì cái bóng quá lớn của người anh trai thủ khoa. Vì sĩ diện hão và nỗi sợ bị coi là kẻ vô dụng, cậu đã nói dối liều mạng về sự hiểu biết của mình, để rồi suýt chút nữa làm rơi vỡ vụn chiếc kính thiên văn duy nhất của trường, suýt chôn vùi luôn ngọn lửa hy vọng cuối cùng của câu lạc bộ. Cậu không có kiến thức vật lý chuyên sâu để giải các bài toán quang sai phức tạp như Thư, không có hoa tay tài hoa để vẽ nên những sơ đồ sống động như Mai Anh, không rành mạch điện tử và gia công kim khí tinh xảo như Tùng, càng không có sức vóc vạm vỡ và tư duy thực địa tháo vát như Khải.

*Vậy mình thực sự ở đây để làm gì?* — câu hỏi cay đắng từng làm cậu dằn vặt suốt những đêm dài mất ngủ bên bàn học, dưới ánh nhìn kỳ vọng pha lẫn thất vọng ngấm ngầm của mẹ, giờ đây bắt đầu tìm thấy lời giải đáp mạch lạc đầu tiên.

Bảo mở cuốn sổ tay bìa da màu xanh đậm mà cậu luôn mang bên mình ra. Bằng nét chữ cẩn thận, cậu ghi chép lại từng bước nhỏ trong quy trình chuẩn trực mà Tùng và Thư vừa thực hiện thành công: từ bước kiểm tra độ rơ của thị kính, cách xác định góc nghiêng của gương thứ cấp, cho đến nguyên lý dùng cờ-lê nới lỏng ốc khóa trước khi siết ốc đẩy để bảo toàn ren nhôm.

Ghi chép xong xuôi, Bảo ngẩng lên nhìn Khải đang ngồi bó gối nghịch nghịch cuộn băng dính điện. Cậu quyết định thử nghiệm suy nghĩ đang nảy nở trong đầu mình.

"Khải này," Bảo lên tiếng, giọng nói chậm rãi, ấm áp và thân thiện. "Cậu có bao giờ thắc mắc tại sao chiếc kính của tụi mình nhìn xa được hàng chục cây số mà không cần một cái ống dài ngoằng ba bốn mét như kính viễn vọng của mấy tay cướp biển Caribe trên phim không?"

Khải nhướng mày, vẻ mặt đầy ngờ vực và tò mò: "Thì... bên trong người ta lắp mấy cái kính lúp phóng to chồng lên nhau chứ gì? Mấy cái ống nhòm người ta bán ngoài sân vận động Chi Lăng chẳng thế?"

"Không phải kính lúp đâu," Bảo lắc đầu, khẽ cười rồi chỉ tay vào thân ống kính kim loại ngắn ngủn chỉ dài chưa đầy tám mươi phân đang nằm trên bàn đá. "Nếu dùng thấu kính thủy tinh lồi như kính lúp để gom sáng, ống kính bắt buộc phải rất dài để ánh sáng hội tụ. Nguy hiểm hơn, chùm sáng trắng khi đi qua mép thấu kính thủy tinh dày sẽ bị bẻ cong không đều, tách thành dải bảy màu cầu vồng nhòe nhoẹt xung quanh vật thể — hiện tượng đó trong vật lý gọi là sắc sai. Nhưng chiếc kính Newton của tụi mình không dùng thấu kính lồi để gom sáng, mà nó dùng một cái gương cầu lõm bằng thủy tinh tráng nhôm bóng loáng đặt ở tận đáy ống."

Bảo với tay lấy chiếc đèn pin nhỏ của mình, bật sáng rồi chiếu vệt sáng gom vào lòng bàn tay đang khum lại thành hình chiếc bát: "Cậu tưởng tượng lòng bàn tay tớ chính là mặt gương cầu lõm dưới đáy kính. Ánh sáng từ một ngôi sao ở xa tít mù tắp ngoài vũ trụ bay tới như một cơn mưa rào rơi thẳng vào lòng bàn tay này. Cái gương lõm sẽ gom toàn bộ các giọt nước mưa ánh sáng đó dội ngược trở lại, bắt chúng chụm đầu vào một điểm duy nhất ở phía trên — điểm đó gọi là tiêu điểm hội tụ. Nhưng ngặt nỗi, nếu tiêu điểm nằm ngay chính giữa lòng ống kính thì khi cậu thò đầu vào ngắm, cái đầu to tướng của cậu sẽ che hết sạch ánh sáng từ ngôi sao chiếu vào. Thế nên, người ta mới thông minh đặt thêm một cái gương phẳng nhỏ xíu nằm nghiêng đúng bốn mươi lăm độ ở giữa đường đi, để hất toàn bộ cái điểm hội tụ ánh sáng đó văng ngang ra thành ống. Ở ngay vị trí đó, tụi mình gắn thị kính vào để phóng đại cái ảnh nhỏ xíu ấy lên cho mắt nhìn."

Khải chớp chớp mắt, nhìn chằm chằm từ lòng bàn tay khum khum của Bảo sang cỗ kính đang nằm trên bàn đá, miệng lẩm bẩm nhắc lại từng chi tiết, rồi bỗng vỗ đùi một cái: "À... hóa ra bản chất của nó là chơi trò bóng đá đập tường! Quả bóng ánh sáng đập vào bức tường lớn ở đáy nảy lên, chạm trúng tấm phản bạt nghiêng ở giữa sân rồi văng tạt ngang ra ngoài biên cho thằng thủ môn thị kính bắt gọn?"

Bảo bật cười sảng khoái trước sự liên tưởng độc đáo: "Chuẩn không cần chỉnh luôn! Đúng là cách tư duy trực quan của dân tiền đạo! Và cái trò chuẩn trực quang học mà chị Thư với Tùng vừa hì hục làm nãy giờ, chính là căn chỉnh lại góc nghiêng của hai 'bức tường' đó cho thật chuẩn xác. Chỉ cần bức tường đáy lệch đi một góc bằng sợi tóc, quả bóng ánh sáng sẽ đập chệch ra ngoài khung thành, và mắt cậu qua thị kính sẽ chỉ nhìn thấy một đốm sáng nhòe nhoẹt toe toét như con sao chổi bị cụt đuôi."

Khải cười ha hả, vỗ mạnh vào vai Bảo khiến cậu suýt ngã khỏi ghế: "Mẹ kiếp, thế mà lúc chiều nghe bà Thư lải nhải gì mà 'quang sai hôn mê coma' với 'trục quang học đồng quy', tôi cứ tưởng bả đang đọc thần chú tiếng Phạn để ếm bùa cái kính! Nói như cậu có phải người trần mắt thịt nghe một lần là sáng cái đầu ra luôn không!"

Đứng cạnh bệ cửa sổ lộng gió, cô Hà lặng lẽ quan sát toàn bộ cuộc đối thoại giữa hai cậu học trò. Khóe miệng cô khẽ mỉm cười tán thưởng, ánh mắt ánh lên nét hài lòng sâu sắc. Cô quay sang Thư, người cũng vừa buông chiếc chìa lục giác xuống khay và đang chăm chú lắng nghe từng lời Bảo diễn giải.

"Em thấy rồi chứ, Thư?" cô Hà nói khẽ, âm lượng chỉ vừa đủ cho nữ chủ nhiệm câu lạc bộ đứng cạnh nghe thấy. "Một người làm khoa học xuất sắc không chỉ là người giải được những bài toán vi tích phân hóc búa hay biết vặn đúng những con ốc vi chỉnh cơ khí. Để một câu lạc bộ khoa học có thể tồn tại, phát triển và thực sự lan tỏa được tri thức ra cộng đồng, các em bắt buộc phải có một người biết dịch ngôn ngữ trừu tượng của phòng thí nghiệm thành tiếng nói bình dị của đời sống thường ngày. Bảo có một năng khiếu thiên bẩm tuyệt vời về việc kết nối và truyền đạt. Đừng bao giờ đánh giá thấp giá trị của sự kết nối đó."

Hoàng Thư nhìn Bảo đang hào hứng dùng hai ngón tay mô phỏng đường đi của tia phản xạ cho Khải xem, trong lòng cô dấy lên một cảm xúc rung động sâu lắng xen lẫn chút tự trách âm thầm. Suốt hơn một năm ròng rã kể từ khi câu lạc bộ thành lập, cô đã gồng mình gánh vác mọi trọng trách trong nỗi cô độc và sự kiêu hãnh có phần cực đoan của một học sinh chuyên Lý. Cô từng ngây thơ tin rằng chỉ có sự chuẩn xác tuyệt đối của những công thức toán lý và những bộ óc chuyên khoa học tự nhiên mới có thể cứu được câu lạc bộ này thoát khỏi cảnh bị xóa sổ. Nhưng cô đã lầm. Một cỗ máy thiên văn muốn vận hành được giữa bầu trời đêm cần có bộ khung chân đế vững chãi, cần những thấu kính quang học tinh xảo, cần những bức vẽ trực quan mở lối tư duy, và cần cả một người biết thổi bùng ngọn lửa say mê vào lòng người khác. Năm mảnh ghép tưởng chừng cộc lệch và rời rạc ấy, nay đang bắt đầu ăn khớp hoàn hảo với nhau như những bánh răng đồng bộ.

***

"Được rồi các em," cô Hà vỗ tay nhẹ hai tiếng dứt khoát, kéo toàn bộ sự chú ý của cả năm thành viên trở lại trung tâm phòng thí nghiệm. "Khâu chuẩn trực quang học trong phòng đã hoàn tất xuất sắc trên phương diện lý thuyết. Bây giờ sẽ là bài kiểm tra thực địa cuối cùng trong đêm nay trước khi cô chính thức ký biên bản nghiệm thu quy trình bảo trì thiết bị."

Tùng và Khải lập tức bước vào vị trí phối hợp nhịp nhàng. Hai chàng trai cẩn thận nhấc bổng thân ống quang học nặng gần năm cân khỏi mặt bàn đá, đặt êm ái lên hai vòng kẹp bán nguyệt của cụm chạc ba trên chân đế xích đạo. Tiếng "cạch" chắc nịch của chốt hãm lò xo vang lên giòn giã khi khớp khóa ăn khớp hoàn toàn vào rãnh trượt. Không còn tiếng cọt kẹt của kim loại rỉ sét, không còn độ rơ trượt rung lắc. Toàn bộ cỗ kính thiên văn đồ sộ đứng vững chãi như một pháo đài thép thu nhỏ ngay cạnh khung cửa sổ lớn hướng ra phía đông bắc của phòng thí nghiệm tầng hai.

Tùng cẩn thận mở hộp chống ẩm, lấy chiếc thị kính Plössl tiêu cự 25mm lắp vào đuôi bộ chỉnh nét. Lần này, cơ cấu bánh răng và thanh trượt bằng đồng thau — sau khi được bác thợ cơ khí Quang nắn lại từng rãnh khuyết và được Tùng tra một lớp mỡ silicon chuyên dụng mỏng tang — lướt đi êm ru, mượt mà như một dải lụa miên man, không còn một chút gợn sượng hay kẹt cứng nào.

"Mục tiêu kiểm định thực tế của chúng ta là gì hở cô?" Bảo hồi hộp bước tới gần, hai mắt mở to nhìn ra khoảng trời đêm.

Cô Hà không trả lời ngay. Cô bước lại gần khung cửa sổ, đưa cánh tay chỉ thẳng qua màn đêm đen thẫm đang bao trùm lấy mặt vịnh Đà Nẵng.

Phía bên kia bờ vịnh, nhô cao sừng sững trên nền trời đêm lộng gió là dải núi tối sẫm của Bán đảo Sơn Trà. Cách vị trí trường Trung học Phổ thông Hải Vân hơn mười cây số đường chim bay qua mặt biển, ngọn hải đăng Tiên Sa cổ kính nằm cô độc trên vách đá ở độ cao hơn hai trăm mét so với mực nước biển. Ngọn đèn biển kiêu hãnh ấy đang phát ra những chùm sáng trắng quét đều đặn, nhịp nhàng qua mặt nước tối om theo chu kỳ mười giây một lần, xé toang màn đêm đại dương.

"Hãy bắt mục tiêu vào tâm chùm sáng của ngọn hải đăng Sơn Trà," cô Hà chỉ thị, ánh mắt nghiêm nghị đầy thử thách. "Đó là một nguồn sáng điểm ở vô cực lý tưởng nhất trong điều kiện quan sát đêm nay của thành phố. Nếu hệ quang học của kính vẫn còn tàn dư của quang sai coma, ánh đèn hải đăng qua thị kính sẽ bị biến dạng xòe ra như chiếc cánh quạt hay vệt đuôi sao chổi nhòe nhoẹt. Nhưng nếu việc chuẩn trực của các em đã đạt chuẩn tuyệt đối, nó bắt buộc phải hiện lên như một điểm sáng hình học tinh khiết, không tì vết."

"Để em phụ trách khâu chỉnh góc thô cho," Khải bước tới, mắt ngắm dọc theo sống lưng thân ống kim loại. Hai bàn tay cậu mở nhẹ hai khóa trục đã dán băng dính màu đỏ và xanh lá. Cậu lia thân kính một cách điệu nghệ, uyển chuyển hướng đầu ống thu sáng về phía vệt sáng trắng đang nhấp nháy trên sườn núi xa xăm, rồi siết nhẹ khóa trục hãm lại.

Thư nghiêng người, áp sát mắt vào thị kính của chiếc kính ngắm phụ finderscope 6x30 — chiếc kính ngắm quang học nhỏ bé mà sáng nay suýt gây ra thảm họa gãy ngàm, nay đã được Tùng căn chỉnh đồng trục hoàn toàn với thân ống kính chính bằng ba ốc vi chỉnh bọc nhựa: "Hải đăng Tiên Sa đã nằm gọn trong giao điểm của sợi tóc hồng tâm kính ngắm. Tùng, mời em tiến hành lấy nét tinh chỉnh."

Tùng bước lên bục gỗ, hơi thở của cậu khẽ nín lại. Đôi bàn tay gầy gò với những vết trầy xước nhỏ do dũa kim loại nhẹ nhàng đặt lên hai núm vặn tròn của bộ lấy nét. Cậu ghé sát mắt vào tròng kính Plössl.

Cả căn phòng thí nghiệm Vật lý dường như ngừng thở trong giây lát. Không gian tĩnh lặng đến mức người ta có thể nghe thấy tiếng tích tắc khô khốc của chiếc đồng hồ quả lắc treo trên tường và tiếng thở khe khẽ của gió biển qua khe cửa. Bảo nắm chặt cuốn sổ tay trong ngực áo đến mức các đầu ngón tay trắng bệch, Khải đứng khoanh tay nhưng hai bàn chân bấm chặt xuống mặt sàn gạch, còn Mai Anh ngước nhìn với ánh mắt long lanh đầy hy vọng và phấp phỏng.

Dưới vòng xoay êm ái, chậm rãi từng phần mười milimét của núm lấy nét, quầng sáng nhòe nhoẹt ban đầu trong trường nhìn của thị kính bắt đầu co cụm lại.

Nó co dần, co dần... từ một đốm sáng mờ đục to bằng hạt ngô, biến thành một vòng tròn ánh sáng đồng tâm thu nhỏ, rồi đột ngột gom lại thành một điểm sáng chói lọi, sắc bén như một mũi kim kim cương rực rỡ cắm thẳng vào võng mạc người quan sát!

Xung quanh điểm sáng kiêu hãnh ấy, các vòng tròn nhiễu xạ Airy hiện lên mỏng manh, tròn trịa tuyệt đối, đồng tâm hoàn hảo, không hề có một vệt nhòe xòe đuôi nào, không có bất kỳ một tia sáng méo mó nào chạy lệch sang hai bên rìa thấu kính. Hình ảnh tháp hải đăng bằng đá sừng sững giữa màn đêm rừng nguyên sinh Sơn Trà, với chùm sáng quét ngang qua những ngọn sóng bạc lấp lánh ngoài khơi xa, hiện lên chi tiết, tĩnh lặng và chân thực đến mức ngỡ như chỉ cần vươn tay ra ngoài khung cửa sổ là có thể chạm tới từng khối đá rêu phong.

"Được rồi..." Tùng lùi lại nửa bước, giọng cậu nghẹn đi trong cổ họng vì một niềm hạnh phúc thuần khiết, thiêng liêng của một người thợ kỹ thuật vừa hồi sinh một kiệt tác cơ khí. "Ảnh... ảnh sắc như dao cạo rồi chị Thư ơi!"

Thư vội vàng bước lên, ghé sát mắt vào thị kính. Cô đứng bất động bên cỗ máy suốt hơn mười giây đồng hồ, dường như quên cả việc chớp mắt. Trong đồng tử đen láy của cô nữ sinh chuyên Lý, chùm sáng trắng rực rỡ từ ngọn hải đăng Tiên Sa đang lấp lánh như một ngôi sao hộ mệnh soi đường qua giông bão. Mọi áp lực học hành thi cử nặng nề, mọi lời răn đe giải thể lạnh lùng của thầy Phó hiệu trưởng, mọi cay đắng tủi hờn của những tháng ngày gồng mình đơn độc bỗng chốc tan biến như bọt sóng ngoài khơi vịnh Đà Nẵng.

"Tuyệt đẹp..." Thư khẽ thì thầm, giọng nói run rẩy trong niềm xúc động khó tả. "Quang sai hôn mê đã hoàn toàn bị triệt tiêu. Không còn một chút méo rìa nào cả."

Bảo, Khải và Mai Anh lần lượt thay phiên nhau ghé mắt vào nhìn qua thị kính. Tiếng trầm trồ kinh ngạc đầy phấn khích của Khải ("Trời đất ơi, nhìn rõ mồn một cả cái lan can sắt với bóng đèn xoay trên đỉnh tháp kìa!"), tiếng reo khẽ đầy thích thú của Mai Anh, và nụ cười rạng rỡ như trút bỏ gánh nặng ngàn cân của Bảo làm bừng sáng cả góc phòng thí nghiệm vốn lạnh lẽo mùi hóa chất.

Cô Hà bước tới bên chiếc bàn đá granit, rút chiếc bút dạ kim màu đen cài trên túi áo, lật giở trang cuối cùng của cuốn sổ biên bản thao tác kỹ thuật và bảng quy trình vận hành an toàn mà Bảo và Khải vừa hoàn thiện. Nét chữ của cô thanh thoát, dứt khoát và mạnh mẽ hằn sâu lên mặt giấy:

*Đã nghiệm thu thiết bị: Kính thiên văn phản xạ Newton 150/750mm. Đạt chuẩn trực quang học và an toàn cơ học. Đủ điều kiện vận hành thực địa.*

"Chúc mừng Câu lạc bộ Thiên văn Hải Vân," cô Hà ngẩng lên, mỉm cười nhìn quanh một lượt năm gương mặt học trò, ánh mắt tràn ngập sự tin tưởng và tự hào. "Các em đã xuất sắc vượt qua bài kiểm tra kỹ thuật khó khăn và khắt khe nhất. Kể từ giờ phút này, các em đã thực sự làm chủ một cỗ máy quang học nghiên cứu đúng nghĩa trong tay."

***

Đồng hồ trên tường điểm gần chín giờ tối. Sau khi cẩn thận lau chùi sạch sẽ bề mặt thân ống bằng khăn vi sợi mềm, đậy kín nắp chống bụi hai đầu và khóa trái cửa phòng thí nghiệm Vật lý theo đúng nội quy bàn giao tài sản nhà trường, cả năm thành viên cùng nhau rảo bước leo lên những bậc cầu thang xi măng quen thuộc dẫn về căn phòng gác mái của câu lạc bộ ở tầng thượng khu nhà ngoại khóa.

Gió đêm trên tầng cao lồng lộng thổi qua lan can ban công, mang theo hơi thở khoáng đạt, bao la của bầu trời đêm miền Trung lộng gió.

Bảo với tay bật công tắc ngọn đèn tuýp duy nhất giữa phòng. Ánh sáng trắng bừng lên, soi rõ căn gác nhỏ đơn sơ: nơi đây vẫn còn đó những tấm áp phích thiên văn cũ kỹ mòn rách bốn góc, chiếc ghế bành bọc nỉ sờn rách lộ lớp mút vàng ố, và những chồng tạp chí khoa học ngả màu thời gian. Nhưng đêm nay, bầu không khí ngột ngạt tù túng nơi đây đã hoàn toàn đổi khác. Cỗ kính thiên văn phản xạ đứng kiêu hãnh ở vị trí danh dự nơi góc phòng, chiếc chân đế duralumin sáng loáng dưới ánh đèn, bản vẽ màu nước kỹ thuật tuyệt mỹ của Mai Anh được ghim trang trọng ngay chính giữa tấm bảng nỉ thông báo, nằm bên cạnh bảng phân công nhiệm vụ và quy trình vận hành thực địa chi tiết của Khải.

Họ không còn là những cá nhân xa lạ, lạc lõng bị gom nhặt một cách chắp vá và miễn cưỡng để đối phó với quy chế hành chính của nhà trường. Họ đã thực sự gắn kết thành một khối thống nhất, một đội ngũ vững vàng với đầy đủ niềm tin và sự tôn trọng lẫn nhau.

Hoàng Thư bước chầm chậm lại góc tường bên cạnh bàn làm việc. Cô đưa bàn tay mảnh khảnh lật tờ lịch treo tường khổ lớn in hình dải Ngân Hà rực rỡ.

Những con số của tháng Mười hiện ra rõ ràng, sắc nét dưới ánh đèn tuýp. Ngón tay trỏ của Thư dừng lại bất động ở một ô vuông được khoanh tròn bằng mực đỏ thẫm — ngày rằm tháng Tám âm lịch theo lịch Gregory rơi đúng vào tuần sau.

Thư quay người lại, nhìn thẳng vào bốn gương mặt đang hướng trọn ánh nhìn về phía mình. Giọng cô cất lên đanh gọn, dứt khoát, nhưng ẩn sâu bên trong là một ngọn lửa phấn chấn mãnh liệt chưa từng thấy:

"Thầy Phó hiệu trưởng Nguyễn Đức Phong mới chỉ cho phép chúng ta tạm thời giữ lại căn phòng gác mái này sau buổi kiểm tra độ rung chấn của chân đế chiều nay. Nhưng theo Điều 12 Quy chế tổ chức hoạt động ngoại khóa học sinh, điều kiện sống còn thứ hai để câu lạc bộ không bị giải thể và sáp nhập vĩnh viễn vào tổ Vật lý là gì, các em còn nhớ rõ không?"

"Thực hiện thành công ít nhất một hoạt động khoa học phục vụ cộng đồng học đường với quy mô toàn trường trong học kỳ một," Bảo đáp ngay tắp lự không một giây ngập ngừng, lồng ngực cậu bỗng đập thình thịch từng nhịp dồn dập.

Thư gõ nhẹ đầu ngón tay lên ô vuông đỏ trên tờ lịch treo tường:

"Sự kiện Đêm hội ngắm Mặt Trăng dành cho toàn trường sẽ chính thức diễn ra sau năm ngày nữa, trùng đúng vào đêm Trăng tròn tháng Mười. Toàn bộ học sinh khối mười, khối mười một cùng Ban giám hiệu và các thầy cô giáo bộ môn sẽ có mặt đông đủ trên sân vận động trung tâm của trường. Chiếc kính thiên văn này của chúng ta sẽ phải vận hành liên tục để phục vụ hàng trăm lượt quan sát trực tiếp trong suốt ba tiếng đồng hồ."

Cả căn phòng gác mái bỗng chốc chìm vào một khoảng lặng nghẹt thở. Năm ngày ngắn ngủi. Một bài sát hạch công khai và khốc liệt trước ánh mắt của toàn thể thầy cô và bạn bè toàn trường, nơi không còn chỗ cho bất kỳ một sai số kỹ thuật, một sự chậm trễ hay một thoáng lúng túng nào được phép diễn ra.