Lời nhận sai không phải bùa miễn tội

Chiếc mũ quan viền lụa đen của quản sự Nội đình nằm lặng lẽ trên mặt bàn gỗ gụ của phòng thẩm tra Ty Khảo Sổ, đối diện với ánh nhìn nghiêm cẩn, sắc lạnh của Bùi Chính và Lục Hoài Cẩn.

Ánh tà dương cuối ngày rọi nghiêng qua khung cửa sổ gỗ chạm hình chữ thọ, hắt từng vệt sáng màu hổ phách sẫm lên mép đồng đã mòn vẹt nơi vành mũ. Đó là dấu vết cọ xát của năm tháng, của gần ba mươi mùa đông hè phục dịch trong tầng tầng lớp lớp cung cấm, từng trải qua không biết bao nhiêu bận kiểm kê kho tàng, bao nhiêu đợt đổi ca và những phen chao đảo nơi hậu đình. Chiếc mũ ấy từng là biểu trưng cho chút tôn nghiêm nhọc nhằn của một nữ quan xuất thân từ tầng lớp hạ đẳng, từng bước leo lên vị trí đứng đầu việc trù biện ẩm thực Bếp Đông. Nhưng lúc này, Phạm Tĩnh chỉ đứng thẳng lưng, hai tay buông thõng sát bên vạt áo chàm đã sờn chỉ nơi cổ tay áo. Sắc mặt bà tái nhợt như tấm vải mộc phơi sương, nhưng nơi đáy mắt từng chất chứa bao nỗi e dè, toan tính vì danh vị quản sự cùng nỗi lo giữ mình khi tuổi xế bóng, nay lại phẳng lặng như mặt nước giếng sâu giữa ngày đông giá.

Bùi Chính nâng chén trà đã nguội ngắt lên ngang ngực rồi lại đặt xuống. Tiếng men gốm thô chạm vào mặt bàn gỗ gụ vang lên một tiếng cạch khô khốc, rạch đôi sự im ắng ngột ngạt đang đè nặng căn phòng. Ông nhìn người phụ nữ trạc tuổi mình, người mà hồ sơ lưu trữ tại Lại Bộ ghi rõ từng ngày tháng cống hiến từ thuở mười lăm tuổi, chậm rãi cất giọng trầm đục:

“Phạm quản sự, chiếc mũ sa viền lụa này là do Nội Chánh Ty ban phát theo sắc chỉ bổ nhiệm của triều đình, đại diện cho chức trách gìn giữ kỷ cương vận hành, quản thúc hàng trăm nhân sự và bảo toàn từng hạt gạo, tấc củi của toàn bộ Bếp Đông. Bà đặt nó xuống trước mặt Ty Khảo Sổ hôm nay, là có ý gì?”

Phạm Tĩnh hít một hơi thật sâu. Lồng ngực gầy guộc phập phồng dưới lớp quan phục đã không còn cài chiếc thẻ bài ngà lệnh truyền. Bà không hề né tránh ánh mắt của vị trưởng quan kiểm toán vốn nổi tiếng là thiết diện vô tư khắp sáu ty mười viện, cũng không quay sang nhìn Lục Hoài Cẩn — người đang đặt sẵn một tờ giấy tuyên trắng tinh bên cạnh nghiên mực đá đoan đã mài sánh đặc.

“Bùi đại nhân, Lục kiểm toán. Hôm nay ta đến đây không phải với tư cách quản sự đương nhiệm của Nội đình bước vào nghe chất vấn, cũng không phải để biện bạch cho những thiếu sót trong sổ sách quý hai,” giọng bà khàn đặc, từng âm tiết phát ra nghe ráp như đá sỏi va vào nhau, nhưng rành rọt lạ thường giữa bốn bức tường vôi trắng. “Ta đến đây với tư cách một kẻ dưới quyền quy chế, xin tự thú sai phạm đã giấu kín suốt một năm ròng.”

Đặng Thu Vân vừa ôm một chồng hồ sơ niêm phong từ phòng lưu trữ bước vào, nghe thấy câu nói ấy liền khựng lại nơi bậu cửa. Đôi mày thanh tú của nàng khẽ nhíu lại, bàn tay đang giữ mép tập tài liệu siết nhẹ, cẩn thận bước khẽ về phía góc bàn đối soát để không làm kinh động bầu không khí trang nghiêm.

Phạm Tĩnh thò tay vào trong bọc áo, rút ra một phong bì giấy tuyên đã ngả màu vàng ố, mép giấy nhăn nheo vì mồ hôi và hơi ấm da thịt tích tụ qua nhiều ngày đêm. Bà dùng cả hai tay, kính cẩn đặt nó xuống mặt bàn, ngay sát cạnh chiếc mũ quan viền lụa đen.

“Mùa đông năm ngoái, vào đợt đại hàn kéo dài suốt mười ngày khiến đường sá ngoại thành bị đóng băng, các tuyến vận chuyển củi lửa tê liệt hoàn toàn, than củi dự phòng cho các viện và các chái bếp phục vụ cung cấm bị thiếu hụt nghiêm trọng,” Phạm Tĩnh cất lời, ánh mắt nhìn chằm chằm vào phong bì ố vàng. “Đêm đó, vào khoảng giờ Tý, có một chuyến xe giao củi khẩn cấp chở than củi thô từ một phường buôn ngoài thành tiến vào cửa sau. Vì nôn nóng muốn kịp giờ nhóm lửa sưởi ấm cho các điện lúc rạng đông, sợ việc trù bị canh cháo phục vụ các cung thất bị gián đoạn sẽ gánh tội thất trách, ta đã phạm phải một sai lầm chết người. Ta đã dùng quyền hạn quản sự để phê duyệt ngoại lệ bằng khẩu lệnh, tự tay ký một tờ phiếu tạm tiếp nhận cho cỗ xe chở than vào kho ngay trong đêm, cố tình bỏ qua toàn bộ thủ tục lập biên bản kiểm tra ba bên tại sân cân.”

Bà dừng lại một nhịp, khóe môi khô khốc khẽ giật giật, nở một nụ cười tự giễu đầy cay đắng:

“Theo quy chế của Điển Lệ Đại Ninh, chương Thước Trù mục thứ tám quy định rất rõ: trong trường hợp ứng cứu khẩn cấp, người ký duyệt tiếp nhận vật tư bằng phiếu tạm bắt buộc phải làm văn bản giải trình bổ sung trong vòng ba ngày, đồng thời phải triệu tập giám sát viên của Ty Khảo Sổ và người ghi sổ của Nội Chánh Ty để lập biên bản nghiệm thu hoàn chỉnh trình nộp lưu chiểu. Nhưng… ta đã để quá hạn ba ngày mà không hề làm văn bản bổ sung. Khi ta bừng tỉnh nhận ra sự chậm trễ chết người ấy thì thời hạn khóa sổ quyết toán quý mùa đông đã khép lại.”

Bà siết chặt những ngón tay khẳng khiu vào vạt áo, giọng run rẩy nhưng không hề che giấu:

“Ta sợ hãi. Ta sợ mất đi chiếc ghế quản sự mà mình đã phải dùng nửa đời người cúc cung tận tụy mới ngồi vào được. Ta sợ bị giáng ngạch bổng lộc, sợ những lời dèm pha của đám giám sự dưới quyền, sợ bản thân trắng tay khi tuổi già sắp tới. Bởi vậy, ta đã chọn cách im lặng, tự lừa mình dối người rằng giữa hàng ngàn chuyến xe ra vào mỗi năm, một mảnh giấy tạm thất lạc sẽ chẳng bao giờ bị ai đào xới tới.”

Lục Hoài Cẩn lúc này mới đặt ngọn bút lông thỏ xuống giá gác bằng sứ hoa lam, ngước mắt nhìn thẳng vào người phụ nữ trước mặt:

“Và tờ phiếu tạm quá hạn chưa từng được hợp thức hóa đó, đã rơi vào tay Đỗ Kính?”

“Phải,” Phạm Tĩnh gật đầu, ánh mắt bà đanh lại, sự nhục nhã hòa lẫn với nỗi oán hận tích tụ bấy lâu dường như bùng lên trong đáy mắt. “Đỗ Kính là người trực tiếp giữ chìa khóa và ghi sổ kho ca đêm hôm đó. Hắn đã không nhập tờ phiếu tạm vào tập hồ sơ lưu chuyển theo tuyến thường lệ, mà lén rút nó ra, cất giấu riêng như một thứ vũ khí phòng thân. Suốt một năm qua, mỗi khi ta muốn siết chặt kỷ luật giao nhận nơi sân cân, mỗi khi ta gặng hỏi về định mức hao hụt đường cát cao bất thường hay việc các cỗ xe trùm bạt của Liên hiệu Vạn Phúc rời cổng thành quá nhanh mà không qua dỡ hàng kiểm tra, hắn lại cố tình buông những lời bóng gió. Hắn nhắc lại chuyến than đêm tuyết năm ngoái, nhắc lại tờ phiếu tạm có chữ ký son của ta vẫn nằm trong tráp riêng của hắn. Hắn dùng chính sự hèn nhát và sai phạm quản lý hành chính của ta làm chiếc bùa hộ mệnh, từng bước trói chặt tay chân ta, biến ta thành một kẻ bù nhìn mù lòa, câm điếc ngay tại chính Bếp Đông.”

Bà hít sâu một hơi, quỳ xuống nền gạch xanh trơn láng, hai tay đan vào nhau dập đầu hành lễ theo đúng quy thức tối thượng của hạ quan trước công đường:

“Hôm nay, ta tự tay viết bản giải trình chi tiết này, giao nộp toàn bộ sự thật lên Ty Khảo Sổ. Ta thừa nhận hoàn toàn tội danh tắc trách trong công tác điều hành, vi phạm nghiêm trọng quy chế lưu chuyển và bổ sung chứng từ khẩn cấp của triều đình. Dù quy chế có phán quyết giáng chức xuống làm tạp dịch, phạt trừ toàn bộ bổng lộc hay cách tuất tước đoạt danh phận đuổi khỏi nội cung, ta xin hoàn toàn cúi đầu chấp nhận mọi hình thức kỷ luật, tuyệt đối không một lời oán thán hay kêu oan.”

Gian phòng thẩm tra chìm vào một khoảng lặng thăm thẳm. Chỉ có tiếng gió mùa hạ thổi qua những rặng liễu ngoài sân, luồn qua khe cửa gỗ lay động những mép giấy hồ sơ kêu xột xoạt.

Bùi Chính không vội vã đỡ bà dậy, cũng không lập tức hạ bút phê phán. Ông cầm phong bì giấy tuyên ố vàng lên, cẩn thận rút tờ giấy bên trong ra, đưa lại gần ngọn đèn dầu lạc vừa được thắp sáng. Ánh lửa bập bùng soi rõ từng dòng chữ mực đen nắn nót, ghi rành rọt từng mốc thời gian, số lượng than củi, tên người đánh xe đêm hôm ấy, cùng lời tự trần không một chút quanh co né tránh. Vị trưởng quan năm mươi mốt tuổi đọc đi đọc lại từng chữ, gương mặt vuông vức phủ bóng hoàng hôn không hề có vẻ đắc thắng của một vị quan vừa nắm được thóp của kẻ dưới quyền, mà chỉ ngập tràn sự trầm ngâm sâu sắc của một người đã chứng kiến quá nhiều sự biến đổi nơi quan trường.

“Phạm quản sự,” Bùi Chính chậm rãi lên tiếng, thanh âm bình thản nhưng mang theo sức nặng ngàn cân của quy chế triều đình. “Lời tự thú chưa bao giờ và sẽ không bao giờ là chiếc bùa miễn tội. Điển Lệ Đại Ninh điều bốn mươi mốt quy định rất rạch ròi: người có thẩm quyền chậm trễ bổ sung văn bản giao nhận khẩn cấp quá hạn ba ngày mà không có lý do chính đáng sẽ bị phạt trừ sáu tháng bổng lộc trách nhiệm, đồng thời bị ghi một vết phạt vào sổ khảo hạch cuối năm của Lại Bộ. Nhưng, sai phạm về thủ tục hành chính là sai phạm hành chính; còn hành vi thông đồng, rút ruột quốc khố, trục lợi trên xương máu của người làm công là tội danh tham ô phản nghịch. Hai việc này ranh giới rõ ràng như sông sâu với núi cao, tuyệt đối không thể đánh đồng làm một.”

Ông đặt tập giấy xuống, ngón tay trỏ điểm nhẹ lên vành chiếc mũ quan lụa đen:

“Hành động đặt chiếc mũ này xuống và bước vào căn phòng này của bà hôm nay đã tước bỏ hoàn toàn chiếc bùa tống tiền mà Đỗ Kính nắm giữ bấy lâu. Khi một người phạm lỗi dám tự mình bước ra trước ánh sáng công lý, dám ngẩng đầu nhận lấy lằn roi kỷ luật cho sai lầm của chính mình, thì mọi sự uy hiếp, mọi mưu hèn kế bẩn giấu trong bóng tối của phường gian ác đều tức khắc trở thành trò hề vô hiệu.”

Phạm Tĩnh quỳ dưới đất, hai bờ vai gầy khẽ run lên bần bật. Khối đá tảng vô hình đè nặng lên ngực áo suốt bốn mùa luân chuyển, những đêm mất ngủ giật mình thảng thốt lo sợ một ngày kia bị lôi ra công đường bỗng chốc tan biến thành một tiếng thở hắt dài trút bỏ. Đỗ Kính đã tính toán đủ đường, dùng chiếc phiếu than đêm tuyết ấy làm sợi xích xâu qua mũi bà, ép bà phải nhắm mắt làm ngơ cho những cỗ xe nhẹ bẫng của Vạn Phúc ung dung qua cổng. Nhưng lão quản kho thâm độc ấy đã không lường được rằng, mắt xích kiên cố nhất trong mạng lưới khống chế của lão lại bị chính người nắm giữ điểm yếu tự tay đập nát bằng một sự dũng cảm muộn màng.

“Đặng kiểm toán,” Bùi Chính quay sang nhìn Thu Vân, giọng điệu chuyển sang sự dứt khoát của một người ra lệnh. “Tiếp nhận bản tự trần của Phạm quản sự. Lập biên bản thụ lý hành vi chủ động khai báo sai sót nghiệp vụ quản lý, niêm phong toàn bộ hồ sơ liên quan để chuyển sang Nội Chánh Ty xử lý kỷ luật hành chính theo đúng ngạch bậc quy định.”

“Thuộc hạ tuân lệnh,” Thu Vân lập tức bước tới, kéo chiếc ghế gỗ mun bên cạnh bàn thụ lý, thoăn thoắt mài thỏi mực thông yên trên nghiên đá, đầu bút lông lướt nhanh trên mặt công văn tạo thành những tiếng sột soạt dứt khoát.

Đúng lúc đó, cánh cửa ngách thông sang gian phòng đối soát bên cạnh khẽ kêu lên một tiếng két nhẹ. Tống Diệp và Vũ Mai bước vào. Cả hai đều ôm trên tay những tập hồ sơ dày cộm đã được phân loại, ghim bằng nẹp tre cẩn thận. Nhìn thấy Phạm Tĩnh đang quỳ dưới sàn cùng chiếc mũ quan nằm trơ trọi trên bàn thẩm tra, hai nữ quan trẻ thoáng giật mình sững lại. Nhưng khi bắt gặp ánh mắt đã trút bỏ được vẻ u ám, lấy lại nét kiên nghị từng có của vị quản sự, họ khẽ cúi đầu chào trong một sự thấu hiểu sâu sắc — sự đồng cảm của những con người nhỏ bé từng cùng oằn mình chịu đựng thứ áp lực tàn nhẫn chốn kho bãi.

Vũ Mai bước lên phía trước nửa bước, hai tay nâng tập hồ sơ dày nhất đặt lên mép bàn của Bùi Chính:

“Bẩm Bùi đại nhân, Lục kiểm toán. Đây là bản giải trình bổ sung của tiện tỳ và Tống tỷ tỷ về toàn bộ các chữ ký nhận hàng trên các phiếu kho cũ trong hai quý vừa qua. Tiện tỳ đã thức trọn đêm qua rà soát lại toàn bộ mười tám tờ nháp hiện trường gốc mà tiện tỳ đã liều mình giữ lại. Từng mã số phiếu nhập kho bị Đỗ Kính ép buộc ghi nhận đủ số lượng, từng mốc thời gian xe hàng của Vạn Phúc tiến vào cổng sân cân và rời đi trong chớp nhoáng, đều đã được đối chiếu, ghi chú cặn kẽ bên lề.”

Tống Diệp cũng tiến lên, lưng thẳng tắp, giọng nói tuy nhỏ nhưng không còn vướng chút run rẩy sợ hãi như những ngày đầu bị gọi lên ty thẩm vấn:

“Về phần tiện tỳ, tiện tỳ đã viết tường trình chi tiết về ca trực đêm ngày mười chín tháng Chạp năm ngoái. Tiện tỳ thừa nhận bản thân đêm đó vì sốt cao mê man, lại tin vào lời hứa miệng của Đỗ Kính rằng sẽ chịu trách nhiệm toàn bộ, nên đã ký xác nhận vào phiếu nhập năm mươi sọt than hoa gỗ nghiến mà không trực tiếp lật từng sọt lên để kiểm tra lớp than vụn độn bùn sét dưới đáy. Chữ ký tắc trách ấy của tiện tỳ đã tạo kẽ hở cho Đỗ Kính và Tạ Vinh tráo đổi bốn mươi sọt than mùn cưa kém phẩm chất vào kho Bếp Đông, gây thất thoát cho công quỹ. Tiện tỳ xin nhận mọi hình phạt kỷ luật thích đáng đối với sai phạm của ngòi bút mình.”

Bùi Chính với tay lật giở từng trang tài liệu bổ sung. Từng trang giấy trắng đều tăm tắp những con số, những dòng đối chiếu mực đen rõ ràng, bên dưới mỗi mục sai phạm đều có dấu điểm chỉ bằng mực đỏ tươi của hai người. Ông không vội kết luận, mà quay mắt nhìn về phía Đặng Thu Vân — người vừa hoàn tất bản báo cáo thẩm định độc lập tổng hợp đối với Hội Đồng Công.

Thu Vân đặt bút xuống, đứng dậy, cất giọng rành rọt mang tính chuyên môn sắc bén của một kiểm toán viên đã nắm vững toàn bộ quy trình:

“Bẩm Bùi đại nhân. Căn cứ trên kết quả kiểm toán độc lập và việc đối chiếu chéo giữa mười tám tờ nháp hiện trường của Vũ Mai với sổ trực Cửa Tây Dịch do thư lại Lê Thuận cung cấp, tổ kiểm toán chúng tôi nhận định: Hành vi ký xác nhận sai lệch của Tống Diệp và Vũ Mai hoàn toàn diễn ra dưới sự cưỡng ép, đe dọa trực tiếp về việc đuổi khỏi cung và vu cáo tội trộm cắp vật tư công vụ từ phía quản kho Đỗ Kính. Bản thân hai nữ quan này qua kiểm tra tài chính cá nhân và thân nhân bên ngoài thành, hoàn toàn không hề thụ hưởng bất kỳ khoản tiền chênh lệch, hoa hồng hay lợi ích vật chất nào từ việc ký khống nói trên.”

Nàng dừng lại một nhịp, đưa mắt nhìn hai đồng nghiệp đang đứng nín thở chờ đợi phán quyết, rồi tiếp tục bằng giọng đanh thép:

“Quan trọng hơn hết, mười tám tờ nháp hiện trường của Vũ Mai cùng cuốn sổ xuất xưởng đồ gốm do thợ gốm Trịnh Mộc dũng cảm cung cấp chính là những chứng cứ độc lập có giá trị then chốt nhất, giúp Ty Khảo Sổ bóc trần toàn bộ thủ đoạn man khai tỷ lệ hao hụt tự nhiên và âm mưu chiếm đoạt tiền hoàn ứng của Đỗ Kính cùng đồng bọn. Căn cứ theo Điều mười lăm của Điển Lệ Đại Ninh về việc xử lý người dưới quyền bị ép buộc sai phạm nhưng đã chủ động tự thú, cung cấp chứng cứ vật chất để bóc trần tội phạm lớn hơn, tổ kiểm toán xin chính thức đề xuất: Phạt trừ ba tháng bổng lộc trách nhiệm đối với Tống Diệp và Vũ Mai để răn đe sai sót trong nghiệp vụ ghi chép; nhưng giữ nguyên ngạch công vụ nữ quan và thẻ bài làm việc tại Bếp Đông. Toàn bộ quá trình giải trình và các tài liệu giao nộp hôm nay sẽ được đính kèm vào hồ sơ lưu trữ với tư cách là hành vi lập công chuộc tội, bảo vệ tài sản công quỹ.”

Vũ Mai nghe đến câu “giữ nguyên ngạch công vụ và thẻ bài làm việc”, hai hốc mắt bỗng chốc đỏ hoe. Nàng cắn chặt môi dưới đến bật máu để ngăn không cho tiếng khóc nấc vỡ òa ra giữa chốn công đường nghiêm cẩn. Đôi bàn tay nhỏ bé chai sần vì bưng bê sổ sách siết chặt lấy vạt áo chàm. Giữ được chiếc thẻ bài ngà, nghĩa là giữ được công việc lương thiện nơi nội cung, giữ được mấy quan tiền bổng lộc hàng tháng để gửi về trang trại phụ giúp người tỷ tỷ tàn tật ngoài thành. Những ngày qua, khi bị Đỗ Kính dùng quyền lực đe dọa tống giam, nàng ngỡ như bầu trời phía trước đã hoàn toàn sụp đổ. Tống Diệp đứng bên cạnh khẽ thở phào một hơi dài, đưa bàn tay ấm áp vỗ nhẹ lên mu bàn tay đang run rẩy của Vũ Mai, một nụ cười nhẹ nhõm hiếm hoi nở bừng trên gương mặt thanh tú nhưng cương nghị.

Bùi Chính cầm ngọn bút lông chấm vào nghiên mực chu sa đỏ chót, không chút do dự hạ một nét phê chuẩn dứt khoát lên bản đề xuất của Thu Vân:

“Chuẩn y đề xuất. Phạt bổng lộc để nhớ lấy bài học về sức nặng ngàn cân của ngòi bút và chữ ký; nhưng giữ ngạch để người làm việc an tâm tận tụy. Quy chế triều đình lập ra là để bảo vệ sự thật, bảo vệ kỷ cương, chứ không phải để bóp nghẹt những con người nhỏ bé lầm lỡ trong vòng xoáy của cường quyền.”

Bầu không khí trong phòng thẩm tra vừa mới thoáng chùng xuống thì bên ngoài hành lang lát đá hoa, tiếng bước chân vội vã, dồn dập lại vang lên phá tan sự tĩnh lặng.

Một tiểu thị vệ mặc giáp nhẹ thuộc Ty Cung Phụng sải bước nhanh vào phòng, hai tay nâng cao một chiếc tráp sơn then bóng loáng, bên trên có niêm phong sáp đỏ in nổi hình hoa phù dung chín cánh:

“Bẩm Bùi trưởng quan, Lục kiểm toán! Có văn thư hỏa tốc gửi qua đường công vụ nội đình từ điện Ngọc Chiếu chuyển tới!”

Không khí trong phòng lập tức căng thẳng trở lại. Lục Hoài Cẩn khẽ nheo mắt nhìn chiếc tráp sơn then. Ninh Ngọc Dung — chủ nhân điện Ngọc Chiếu, vị Đoan phi xuất thân từ hoàng tộc danh giá — vốn là người nổi tiếng kín kẽ, xa lánh mọi tranh chấp thị phi chốn hậu đình. Suốt nhiều năm qua, điện Ngọc Chiếu chưa từng can thiệp vào bất kỳ vụ án hay cuộc thanh tra nào của sáu ty. Việc đích thân bà gửi một văn thư chính thức qua đường liên lạc công vụ tới Ty Khảo Sổ vào đúng thời điểm cuộc kiểm toán đang đi vào hồi kết mang một sức nặng chính trị không một ai dám xem thường.

Bùi Chính nghiêm nghị đứng dậy, tiến về phía chiếc tráp. Ông rút con dao con bằng bạc chuyên dùng để mở thư công vụ, rạch một đường dứt khoát qua lớp niêm phong sáp đỏ. Nắp tráp bật mở. Bên trong không hề có những bức thư tay riêng tư hay những lời dặn dò bóng gió nhằm can thiệp hành chính, mà là một tập công văn dày cộp, đóng dấu triện son vuông vức của điện Ngọc Chiếu, đi kèm một văn bản giải trình tài chính có chữ ký đích danh của Đoan phi.

Bước theo sau thị vệ vào phòng là Hà Tú. Nữ quan thân cận của điện Ngọc Chiếu hôm nay không còn vẻ ngạo mạn, cách biệt như ngày đầu tiên nàng mang lệnh miệng đi khảo giá trà khắp các kho. Nàng mặc bộ quan phục gấm xanh trang nhã, bước vào giữa phòng, cung kính cúi đầu hành lễ theo đúng nghi thức giao dịch giữa các nha môn rồi cất giọng:

“Bẩm Bùi đại nhân, Lục kiểm toán. Nương nương sai tiện tỳ mang toàn bộ bảng trích lục chi tiêu ngân sách nội dịch của điện Ngọc Chiếu trong suốt hai năm qua nộp cho Ty Khảo Sổ. Nương nương có lời căn dặn chuyển tới quý ty: Điện Ngọc Chiếu sử dụng ngân sách được triều đình cấp phát theo đúng định mức điển lệ, khẩu phần và phẩm cấp. Thế nhưng, trong suốt hai năm qua, toàn bộ vật phẩm từ than hoa sưởi ấm, đường cát trắng dùng cho ngự trà cho đến các bộ đồ gốm sứ mộc sử dụng hàng ngày do Bếp Đông và Liên hiệu Vạn Phúc cung ứng về điện đều bị áp đặt theo một biểu giá khống cao gấp bội so với giá thị trường.”

Bùi Chính lật mở tập trích lục chi tiêu. Ánh mắt từng trải của ông lướt qua những trang giấy bản sao chép tỉ mỉ từ sổ kế toán nội bộ của điện Ngọc Chiếu, tia nhìn kinh ngạc dần chuyển thành sự phẫn nộ đanh thép.

Từng khoản mục đều ghi rõ: đường cát trắng thượng phẩm nhập về kho Bếp Đông với giá gốc ba mươi lăm đồng một cân từ thuyền buôn bến Liễu, nhưng khi kết chuyển sang sổ thanh toán của điện Ngọc Chiếu lại vọt lên chín mươi đồng một cân; than hoa gỗ nghiến bị đội giá gấp đôi dưới danh nghĩa “than chọn lọc đặc biệt loại một”; ngay cả những bộ bát đĩa gốm mộc men xám của lò gốm Nam Thành vốn có giá xuất xưởng rẻ mạt cũng bị nâng khống giá thành với lý do “chi phí nung thủ công phục vụ hoàng thất”.

Hà Tú tiếp tục nói, giọng điệu rõ ràng, từng chữ như búa gõ vào mặt bàn:

“Hai năm qua, chỉ riêng một mình điện Ngọc Chiếu đã phải chi trả tổng cộng hơn hai trăm quan tiền chênh lệch khống cho những mặt hàng phẩm cấp trung bình từ tay Liên hiệu Vạn Phúc. Nương nương khẳng định: Tôn thất Đại Ninh tuyệt đối không dung túng cho phường gian thương bên ngoài câu kết với sâu mọt bên trong mượn danh nghĩa phục vụ hoàng tộc để đục khoét quốc khố, bòn rút mồ hôi nước mắt của bách tính. Người gửi tập trích lục này qua đường công vụ chính thức để Ty Khảo Sổ dùng làm chứng cứ đối chứng trước công đường phủ Vân Kinh. Nương nương hoàn toàn tôn trọng và không can thiệp vào quyền hạn tư pháp của quý ty, chỉ yêu cầu một điều duy nhất: Xử lý nghiêm minh theo phép nước, không nể nang bất kỳ ai!”

Lục Hoài Cẩn nhận lấy tập trích lục từ tay Bùi Chính, khóe môi khẽ nhếch lên một nụ cười sắc lạnh.

Đây chính là đòn giáng sấm sét cuối cùng, triệt tiêu hoàn toàn con đường thoái lui và những lời ngụy biện trơ tráo của Tạ Vinh cùng Đỗ Kính. Suốt những ngày qua, khi bị chất vấn về việc giá cả cung ứng của Vạn Phúc luôn cao hơn thị trường tự do gấp hai, gấp ba lần, Tạ Vinh vẫn ngoan cố bám víu vào luận điệu: “Hàng phục vụ nội cung phải chịu chi phí vận chuyển đặc biệt trong mùa mưa bão”, và “Vật tư dâng lên các cung thất tôn thất phải gánh thêm phụ phí phục vụ chuyên biệt và hao hụt tuyển chọn”. Nhưng giờ đây, chính vị nữ chủ nhân cao quý của cung điện thụ hưởng đã đích thân ném bảng trích lục ngân sách lên bàn công đường, vạch trần bộ mặt thật rằng hoàng tộc cũng chỉ là bình phong, là nạn nhân bị mạng lưới độc quyền này lợi dụng để trục lợi trắng trợn.

“Tốt! Rất tốt!” Bùi Chính vỗ mạnh bàn tay xuống mặt bàn gỗ gụ, tiếng cười trầm hùng vang vọng khắp căn phòng. “Một bảng trích lục danh chính ngôn thuận, có chữ ký của bậc chủ quản viện điện, không một chút tư tình bao che!”

Ông quay ngoắt lại nhìn Hoài Cẩn và Thu Vân, ánh mắt sắc như hai lưỡi gươm vừa tuốt khỏi bao lụa:

“Chuỗi chứng cứ đã hoàn toàn khép kín! Không còn một kẽ hở nào cho chúng giãy giụa!”

Hoài Cẩn sải bước tiến lại chiếc bàn lớn kê giữa phòng thẩm tra. Nơi đó, một sơ đồ đối soát chéo khổng lồ được chàng và Thu Vân dày công phác thảo suốt những ngày đêm không ngủ đã được trải rộng. Trên mặt giấy, mạng lưới gian lận tinh vi của Bếp Đông và Liên hiệu Vạn Phúc hiện lên trần trụi, rõ ràng đến từng mắt xích. Chàng cầm từng tập hồ sơ độc lập, lần lượt đặt vào từng vị trí tương ứng trên sơ đồ:

Mắt xích thứ nhất: Bảng đối chiếu giá mua đường cát và than hoa giữa Liên hiệu Vạn Phúc với các thuyền buôn tại bến Liễu, đi kèm trọn bộ cuống vé đò bến Liễu và vé qua cầu sông Tô do thợ xe Trương Lực dũng cảm giao nộp. Toàn bộ chứng minh hàng thượng phẩm sau khi cập bến đã bị dỡ xuống đưa thẳng vào các kho hàng tư nhân tại chợ Nam Thành để bán kiếm lời chênh lệch theo giá tự do.

Mắt xích thứ hai: Hai cuốn sổ nhật trình Cửa Tây Dịch của thư lại Lê Thuận, ghi nhận chính xác đến từng khắc giờ thời gian lưu lại của các cỗ xe Vạn Phúc — chưa đầy một khắc đồng hồ, cùng lời khai xác nhận tiếng trục xe lăn trên nền đá nhẹ bẫng. Toàn bộ chứng minh những cỗ xe tiến vào cổng thành chỉ là những thùng xe rỗng độn rơm khô để làm thủ tục trình diện biển số và kiểm tra chiếu lệ.

Mắt xích thứ ba: Mười tám trang nháp hiện trường gốc của Vũ Mai cùng bản tự thú về ca trực than đêm của Tống Diệp. Toàn bộ bóc trần việc Đỗ Kính đã tự tay ký khống vào các phiếu nhập kho nhận đủ hàng tại sân cân, rồi dùng định mức hao hụt tự nhiên giả tạo để hợp thức hóa hàng ngàn cân than, đường không hề tồn tại trong thực tế.

Mắt xích thứ tư: Sổ xuất xưởng gốc của phường gốm Nam Thành do nghệ nhân Trịnh Mộc cung cấp, chứng minh bốn mươi hũ sành và sáu mươi bộ bát đĩa tráng men giao vào Bếp Đông hoàn toàn nguyên vẹn, đạt tiêu chuẩn loại một. Bằng chứng này đập tan biên bản báo hỏng man trá do Đỗ Kính ngụy tạo nhằm chiếm đoạt ba mươi sáu quan tiền hoàn ứng chi phí trù bị của Nguyễn An Trà.

Mắt xích thứ năm: Bản tự trần sai phạm quản lý và tờ phiếu tạm năm cũ của Quản sự Phạm Tĩnh, chặt đứt hoàn toàn chiếc bùa tống tiền mà Đỗ Kính dùng để thao túng toàn bộ Bếp Đông.

Và mắt xích cuối cùng, chiếc đinh tán khóa chặt toàn bộ vụ án: Bản trích lục chi tiêu ngân sách nội dịch chính thức từ điện Ngọc Chiếu của Ninh Ngọc Dung, đè bẹp mọi luận điệu ngụy biện về giá thành và chi phí đặc biệt của Liên hiệu Vạn Phúc.

“Một đường dây tham ô có tổ chức, liên kết chặt chẽ từ phường gian thương bên ngoài cho tới sâu mọt nắm quyền bên trong kho lương,” Lục Hoài Cẩn cất giọng trầm lạnh, từng ngón tay thon dài điểm lên từng văn bản trên bàn. “Từ hóa đơn bến cảng, lộ trình phu xe, thời gian cổng thành, chữ ký nhận kho cho tới dòng tiền ngân sách thanh toán cuối cùng. Tất cả đều là chứng cứ vật chất độc lập, khớp nhau từng khắc giờ, trùng nhau từng mã số, có nhân chứng, có con dấu kiểm thực, không một lời ngụy biện nào có thể chối cãi.”

Bùi Chính bước tới trước giá bút, nhấc cây bút lông lớn nhất làm bằng lông sói. Ông nhúng ngập đầu bút vào nghiên mực chu sa đỏ thẫm, lưng thẳng như cây tùng trước gió, không một chút do dự hạ bút ký tên, rồi dùng cả hai tay cầm lấy chiếc dấu đồng lớn nhất của Ty Khảo Sổ.

Cạch!

Tiếng dấu đồng dập xuống mặt giấy tuyên dày cộp đanh gọn vang lên như một tiếng sấm rạch ngang bầu trời u ám, đóng triện son vuông vức lên Lệnh chuyển hồ sơ vụ án:

“Nhân danh Ty Khảo Sổ nội cung triều Đại Ninh, ta chính thức ký lệnh hoàn tất đợt tổng kiểm toán đặc biệt đối với Kho Bếp Đông và Liên hiệu Vạn Phúc! Chuyển giao toàn bộ hồ sơ vụ án, chứng cứ vật chất và danh sách các đối tượng liên quan sang công đường phủ Vân Kinh để quan thẩm khế Hoàng Minh Khuê thụ lý khởi tố theo luật hình triều đình!”

Tiếng chuông đồng trên tháp canh nội đình điểm từng hồi trầm hùng, báo hiệu một canh giờ mới bắt đầu. Bùi Chính ngẩng đầu nhìn Hoài Cẩn, ánh mắt tràn đầy sự tin cậy:

“Hoàng thẩm khế là người cẩn trọng tột bậc, xưa nay không bao giờ định tội dựa trên lời khai khẩu cung mơ hồ hay miệng lưỡi thế gian. Nhưng trước một tập hồ sơ kín kẽ từng đồng tiền, chặt chẽ từng khắc giờ, nhân chứng vật chứng đan cài như lưới sắt thế này, công đường phủ Vân Kinh sẽ có đủ căn cứ thép để định tội những kẻ coi thường phép nước. Lục kiểm toán, việc áp giải hồ sơ và bàn giao chứng cứ sang phủ Vân Kinh bên ngoài hoàng thành, giao cho cậu và Thu Vân trực tiếp xử lý.”

“Thuộc hạ tuân lệnh,” Hoài Cẩn cúi đầu nhận lệnh.

Chàng cẩn thận xếp từng tập tài liệu, từng tờ nháp, từng bản trích lục đã được sao y có đóng dấu thị thực vào hai chiếc phong bì lớn làm bằng da bò dày dặn, chống ẩm và chống rách. Chàng dùng sáp son niêm phong kín miệng bao, cẩn thận đặt chúng vào chiếc cặp da công vụ chuyên dụng.

Khi mọi thủ tục bàn giao văn bản tại phòng thẩm tra hoàn tất, ánh hoàng hôn rực lửa ngoài trời đã lùi dần, nhường chỗ cho màn đêm mùa hạ buông xuống bao trùm kinh thành. Gió đêm từ mặt hồ lớn thổi vào mát rượi, xua đi cái nóng hầm hập của những ngày hè oi ả và sự ngột ngạt của những xấp hồ sơ sổ sách. Tiếng ve sầu râm ran khắp các lùm cây cổ thụ ven bờ nước, hòa cùng tiếng chuông báo đổi ca của cấm quân vang vọng từ các vọng gác xa xăm.

Tại Hiên Trà Sau Bếp, Nguyễn An Trà vừa hoàn tất việc thu dọn những khay bát cuối cùng của buổi chiều. Nàng tỉ mỉ rửa sạch từng chiếc chén gốm, úp ngay ngắn lên giá tre cho ráo nước, rồi kiểm tra lại sổ ghi chép lượng nước sôi và trà mạn đã sử dụng trong ngày. Sau khi bàn giao chùm chìa khóa chái bếp cho Xuân Cúc và dặn dò việc ủ than cho nồi nước sôi sáng mai, An Trà tháo chiếc tạp dề vải thô, chỉnh lại vạt áo rồi rảo bước trên con đường lát đá xanh ven hồ để trở về Nhà Công Nữ Quan.

Đôi chân nàng có phần mỏi mệt sau một ngày dài đứng quầy, đôi bàn tay thoang thoảng mùi hương thanh khiết của lá trà tươi và mùi khói củi quen thuộc. Thế nhưng, trong lòng nàng lúc này lại dâng lên một cảm giác nhẹ nhõm, thanh thản lạ kỳ. Quầy trà nhỏ nơi góc bếp giờ đây đã vận hành trơn tru; bảng định mức hao hụt niêm yết công khai nơi hiên bếp đã trở thành tấm lá chắn vững chắc bảo vệ những người làm công nhật; những ánh mắt nghi kỵ, những lời đe dọa vô cớ của đám giám sự tay sai Đỗ Kính đã hoàn toàn biến mất.

Bất chợt, bước chân An Trà chậm lại.

Dưới bóng râm của rặng liễu cổ thụ ven hồ, nơi ánh đèn lồng từ dãy hành lang phía xa hắt lại những vệt sáng vàng dịu dàng, một bóng người cao ráo quen thuộc đang đứng lặng lẽ.

Lục Hoài Cẩn vẫn khoác trên mình bộ quan phục màu lam sẫm của Ty Khảo Sổ, nhưng dải mũ cánh chuồn đã được chàng nới lỏng sau giờ bãi nha, để lộ vầng trán thanh tú và những sợi tóc mai khẽ bay theo làn gió hồ mát rượi. Vẻ mặt lạnh lùng, nghiêm nghị, xa cách thường ngày nơi công đường dường như đã tan biến, chỉ còn lại ánh nhìn ấm áp, tĩnh lặng khi chàng thấy bóng dáng nàng bước tới.

Lục Hoài Cẩn đứng đợi An Trà bên bờ hồ sau giờ làm việc, trên tay cầm hai phong bì hồ sơ đã giải quyết xong.