Tên Vy không phải nguồn

Cánh quạt trần ba cánh bằng sắt của phòng bản tin tầng hai nhà C chém vào tầng không khí đặc quánh từng vòng nặng nhọc, phát ra chuỗi âm thanh rè rè khô khốc như tiếng kim loại rỉ sét cọ vào nhau. Buổi trưa đầu tháng Chín đổ ập xuống khuôn viên đại học một thứ nhiệt lượng ngột ngạt và bức bối, biến căn phòng làm việc hình chữ nhật thành một chiếc lò nung hun hút gió nóng. Cửa sổ mở he hé đón lấy những luồng gió hầm hập phả lên từ khoảng sân xi măng bỏng rát, mang theo mùi hăng nồng của nhựa đường mới vá ngoài cổng phụ và mùi ngai ngái của rãnh thoát nước chưa kịp khơi thông sau trận mưa rào đêm trước.

Bên bàn làm việc kê sát bậu cửa sổ loang lổ vết sơn bong tróc, Linh ngồi bất động, hai bả vai gồng cứng đến mức nhức mỏi. Đôi mắt cô dán chặt vào màn hình máy tính xách tay đang sáng xanh le lói giữa quầng sáng lóa của trưa hè. Những đầu ngón tay cô gõ dồn dập lên phím nhựa, tạo thành những nhịp gõ lách cách liên hồi, vội vã như bước chân của một người đang chạy đua trong cơn hỏa hoạn.

Trên góc màn hình, tab trình duyệt mở diễn đàn sinh viên Bảng Phố liên tục nhảy số đỏ báo hiệu những phản hồi mới. Tốc độ tương tác không hề có dấu hiệu hạ nhiệt; trái lại, nó cuộn trào như một dòng nước lũ đục ngầu cuốn phăng mọi sự kiên nhẫn. Những dòng tiêu đề viết hoa bằng phông chữ đậm đập vào mắt người đọc với một vẻ hung hãn tàn nhẫn: “SỰ THẬT ĐẰNG SAU CHIẾN DỊCH CẦU NỐI 2024”, “TIỀN TỪ THIỆN ĐÃ ĐI ĐÂU?”, “CẶP SÁCH MỞ HAY CHIÊU TRÒ ĐÁNH BÓNG TÊN TUỔI CỦA BAN ĐẠI DIỆN?”. Phía dưới mỗi bài đăng là hàng trăm bình luận xâu xé. Người ta réo tên ban tổ chức, người ta đòi lôi Ban Chấp hành ra kỷ luật, người ta phân tích từng bức ảnh chụp hiện trường bằng những suy đoán độc địa nhất.

Và tàn nhẫn hơn cả, những lời lẽ công kích đã bắt đầu tràn qua ranh giới của những tranh cãi nội bộ sinh viên để tràn sang xóm trọ nghèo ven kênh Hạ. Có những tài khoản ẩn danh mỉa mai rằng người nghèo ở đó “ngậm miệng ăn tiền”, nghi ngờ sự trung thực của những gia đình lao động nhận quà, thậm chí có kẻ còn đặt câu hỏi liệu các em nhỏ có thực sự đi học hay chỉ xuất hiện để làm đạo cụ chụp ảnh cho ban tổ chức.

Từng câu chữ hiểm độc ấy cứa vào tâm can Linh. Lồng ngực cô thắt lại, một cảm giác ngột ngạt không chỉ đến từ cái nóng của căn phòng mà còn trỗi dậy từ sự bất an tột cùng đang thiêu đốt can tràng. Mới chiều hôm qua thôi, cô còn đứng trước cửa căn nhà vách tôn dột nát của chị Lan, nhìn thấy ánh mắt bồn chồn, lo âu của người mẹ nghèo khi chòm xóm bắt đầu xì xào, dị nghị. Cô nhớ đôi mắt tròn xoe, ngơ ngác của bé Bống ôm chặt lấy chiếc cặp sách mới tinh mà sợ hãi không dám mang ra ngõ chơi vì sợ người ta bảo gia đình mình gian dối.

Ngọn lửa độc địa trên mạng xã hội đang cháy lan từng phút, từng giây. Nó không có mắt, nó sẵn sàng thiêu rụi cả những số phận vốn đã quá đỗi mong manh nơi xóm nước đen ấy. Nếu bản tin Góc Sân cứ tiếp tục chậm chạp, cứ ôm khư khư lấy các quy trình kiểm duyệt nhiêu khê, đợi hết công văn này đến biên bản nọ, thì đám đông giấu mặt ngoài kia sẽ tự tay nhào nặn nên một câu chuyện hoàn chỉnh — một câu chuyện méo mó, cay nghiệt và để lại những vết sẹo không thể nào hàn gắn.

Không thể ngồi yên. Tuyệt đối không thể khoanh tay đứng nhìn. Phải đón đầu cơn bão này. Phải giáng một đòn cảnh báo thật dứt khoát để định hướng lại dư luận, để buộc ban tổ chức phải thừa nhận sai sót trước khi mũi dùi của dư luận cào nát cuộc sống của những đứa trẻ ven kênh.

Nghĩ đến đó, Linh hít một hơi thật sâu, mở một tệp tài liệu trắng tinh trên màn hình. Mười ngón tay cô lướt trên bàn phím, gõ xuống dòng tiêu đề in đậm, cỡ chữ mười bốn:

*CẢNH BÁO VỀ DẤU HIỆU BẤT MINH TRONG BÁO CÁO TIẾN ĐỘ DỰ ÁN CẶP SÁCH MỞ.*

Trong tâm trí Linh lúc này, những mảnh ghép dữ liệu thu thập được trong suốt mấy ngày qua bỗng chốc tự động sắp xếp lại theo một chuỗi logic duy nhất, không thể chối cãi. Bức ảnh góc rộng mà Tiểu ban Nội dung của Trần Gia Phúc đăng tải trên trang truyền thông chính thức đã bị cắt cúp khéo léo để giấu đi chữ “thí điểm” trên tấm băng rôn. Lời phân trần ấp úng, bối rối của Bùi Thanh Vân trong căn nhà sinh hoạt cộng đồng ẩm mốc, nơi cô ta thừa nhận mới chỉ có mười em nhỏ nhận được học cụ trong đợt đầu. Sự bức xúc nghẹn ngào của mẹ bé Bống khi bị chòm xóm nghi ngờ trục lợi từ thiện. Và cả thái độ thận trọng đến mức khép kín, né tránh của cô giáo Phạm Ngọc Ánh tại trường THCS Đồng Mây khi từ chối cung cấp danh sách học sinh với lý do bảo mật thông tin trẻ em...

Dưới lăng kính nóng vội và sự phẫn nộ đang sôi trào trong huyết quản Linh, tất cả những chi tiết vụn vặt, rời rạc ấy không còn là những khúc mắc hành chính đơn thuần nữa. Chúng kết nối lại với nhau, dựng nên một bức tranh hoàn chỉnh về một chuỗi sai phạm có chủ đích, một sự gian dối có hệ thống nhằm che đậy tiến độ thực tế để phục vụ cho chiến dịch truyền thông hào nhoáng của ban đại diện.

Tiếng bàn phím gõ giòn tan, nhịp gõ ngày càng dồn dập:

*“Mặc dù trên các kênh truyền thông chính thức, ban tổ chức Chiến dịch Cầu Nối khẳng định đã hoàn tất việc hỗ trợ toàn diện cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại địa bàn xã Đồng Mây, song thực tế ghi nhận tại hiện trường cho thấy chỉ có 10 trên tổng số 30 học sinh được trao quà. Hai mươi phần quà còn lại hoàn toàn vắng bóng trong các đợt phát thực tế. Có cơ sở xác đáng để nhận định rằng ban tổ chức đã lập báo cáo khống nhằm hợp thức hóa tiến độ truyền thông, bỏ mặc quyền lợi của học sinh ven kênh Hạ trước thềm năm học mới.”*

Linh gõ xong dấu chấm câu, dừng lại một nhịp. Cô buông tay khỏi bàn phím, tựa lưng vào thành ghế gỗ, ngực phập phồng thở dốc. Mắt cô rà lại từng từ, từng chữ vừa hiện lên trên trang văn bản trắng lóa. Đoạn văn rất đanh thép, từng luận điểm sắc nhọn như một lưỡi dao mổ xẻ thẳng vào sự thật. Nó có sức nặng của một phát súng lệnh, đủ sức cảnh tỉnh những kẻ đang cố tình bưng bít thông tin và kéo sự chú ý của bạn đọc trở lại đúng trọng tâm vấn đề: trách nhiệm thuộc về ban tổ chức, chứ không phải những đứa trẻ vô tội.

Thế nhưng, ngay giữa khoảnh khắc phấn chấn ấy, một thoáng chần chừ bỗng len lỏi vào tâm trí cô như một vệt nước lạnh ngắt.

Chứng từ kiểm chứng nằm ở đâu?

Linh cắn môi, ngón trỏ vô thức gõ nhè nhẹ lên mặt bàn gỗ gồ ghề. Cô đâu có trong tay bản tổng hợp bàn giao có chữ ký xác nhận của đại diện địa phương và nhà trường. Cô không có biên bản giao nhận chi tiết của hai mươi phần quà còn lại. Khi cô gặng hỏi Bùi Thanh Vân trong căn phòng ẩm mốc ven kênh, Vân đã dứt khoát từ chối đưa danh sách ký nhận vì viện dẫn quy định bảo mật danh tính trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Còn cô giáo Phạm Ngọc Ánh thì giữ thái độ vô cùng dè dặt, kiên quyết hẹn sang đầu tuần sau mới có thể phản hồi sau khi xin ý kiến ban giám hiệu và phụ huynh học sinh.

Nếu bản thảo này được đưa cho Mai An đọc vào lúc này, kết cục của nó gần như đã được định đoạt. Với tính cách khắt khe đến mức cố chấp của Mai An, chị chắc chắn sẽ gạt phắt nó sang một bên, kèm theo một câu nhắc nhở muôn thuở đến phát mệt: “Thiếu tài liệu kiểm chứng độc lập, không đạt chuẩn ba bước của Góc Sân, lưu hồ sơ chờ xác minh.”

Chờ xác minh? Đợi đến sang tuần sao? Đến lúc đó thì danh dự của xóm kênh Hạ đã bị băm vằn trên mạng xã hội rồi! Dư luận ngoài kia làm gì có sự kiên nhẫn để chờ đợi một quy trình kiểm chứng hành chính chậm như rùa bò?

Linh đưa mắt nhìn sang chiếc bàn bên cạnh. Chiếc ba lô máy ảnh bằng vải dù sờn mép của Thảo Vy đang nằm im lìm trên mặt ghế xoay, chiếc dây đeo vắt hờ hững qua lưng tựa. Vy vừa chạy vội xuống căng-tin tầng một để mua nước uống sau một buổi sáng quần quật ngoài nắng.

Hình ảnh cô bạn thân với làn da ngăm đen vì dầm nắng, mái tóc buộc đuôi ngựa lúc nào cũng lắc lư theo từng bước chân nhanh nhẹn, người đã dẫn Linh luồn lách qua từng con ngõ ngập ngụa rác thải ở xóm kênh Hạ, vụt hiện lên trong tâm trí Linh như một điểm tựa vững chãi nhất. Vy quen mặt từng người dân lao động ở đó. Vy là người đã đưa Linh đến tận căn nhà xập xệ của chị Lan, ngồi bệt xuống nền đất nghe chị tâm sự chuyện bé Bống. Chính mắt Vy cũng đã nhìn thấy những thùng các-tông đựng đồ dùng học tập còn nằm xếp xó trong góc căn nhà sinh hoạt cộng đồng.

Vy là người thật, việc thật. Uy tín nghề nghiệp của Vy ở trường, ở câu lạc bộ và trong mắt sinh viên là điều không ai có thể bàn cãi. Một phóng viên ảnh thực địa gắn bó máu thịt với địa bàn, người nắm rõ từng hơi thở của xóm kênh, chính là nhân chứng sống có sức thuyết phục nhất. Lời khẳng định của Vy sẽ là tấm khiên hoàn hảo, vững chắc nhất để lấp đầy khoảng trống chết người về mặt chứng từ mà Mai An luôn đòi hỏi.

Nghĩ là làm, nỗi sợ bị tụt lại phía sau cuốn phăng chút do dự cuối cùng còn sót lại. Linh đặt tay trở lại bàn phím. Các ngón tay cô lướt đi không một chút ngập ngừng, gõ thêm một câu văn then chốt để neo giữ toàn bộ cấu trúc của bài viết:

*“Theo nguồn tin xác thực từ phóng viên ảnh Thảo Vy — người am hiểu sâu sát địa bàn ven kênh và trực tiếp khảo sát thực địa — ban tổ chức đã không thực hiện đúng cam kết hỗ trợ, để lại sự hoang mang lớn cho các gia đình thụ hưởng.”*

Gõ xong chữ cuối cùng, Linh thở phào một hơi dài, cảm giác như vừa trút được một tảng đá đè nặng trên ngực. Đọc lại toàn bộ đoạn văn, cô thấy nó liền mạch, sắc sảo và mang đầy đủ sức nặng của một bài điều tra nhanh. Nguồn tin nội bộ được định danh rõ ràng, hiện trường cụ thể, góc tiếp cận nhân văn. Chẳng có lý do gì để Mai An có thể từ chối một bản thảo hoàn chỉnh và kịp thời đến mức này.

Linh nhanh tay nhấn tổ hợp phím lưu tài liệu, rồi chuyển tệp sang chiếc máy in dùng chung đặt ở góc phòng. Chiếc máy in cũ kỹ rung lên bần bật, phát ra những tiếng ro ro nghèn nghẹn rồi nhả ra từng tờ giấy trắng tinh còn ấm sực và nồng mùi mực mới. Cô in liền ba bản, cẩn thận dùng kim bấm kẹp góc từng bản rồi xếp ngay ngắn trước chỗ ngồi của mình.

Vừa lúc đó, then cài cửa phòng bản tin lách cách xoay chuyển. Cánh cửa gỗ mở toang, mang theo một luồng gió khô nóng từ hành lang ùa vào. Đức Huy bước vào đầu tiên, hai tay ôm một xấp hồ sơ dày cộm kẹp trong bìa nhựa xanh. Theo sát phía sau anh là Mai An với dáng vẻ tề chỉnh, nghiêm nghị quen thuộc, và Thảo Vy, trên tay xách một chiếc túi ni-lông đựng mấy chai nước khoáng ướp lạnh mồ hôi nước đọng mờ mặt nhựa.

“Nóng chảy cả mỡ gà luôn á trời,” Vy vừa bước vào vừa đưa tay quạt quạt cổ áo phông ướt đẫm mồ hôi. Cô đặt túi nước lên bàn làm việc của Linh, lôi ra một chai nước lạnh áp nhẹ vào má Linh, bật cười toe toét. “Uống miếng cho hạ hỏa đi Linh ơi, nhìn cái mặt cậu căng thẳng như chuẩn bị ôm bom lao vào chiến hào vậy.”

Linh gượng cười, đón lấy chai nước mát lạnh nhưng chỉ cầm trên tay chứ không mở nắp. Sự bồn chồn trong lồng ngực cô lúc này lại dâng lên, chuyển thành cảm giác hồi hộp đón đợi phản ứng của mọi người.

“Mọi người vào đủ rồi thì kéo ghế ngồi xuống duyệt nhanh bản thảo đi,” Mai An cởi chiếc áo khoác mỏng vắt lên thành ghế ở đầu bàn họp, giọng nói dứt khoát, mạch lạc như một mệnh lệnh không thể trì hoãn. “Chị vừa nhận được văn bản xác nhận chính thức từ đại diện Liên hiệp Hướng Học về khoản cam kết tài trợ mười hai triệu đồng. Chị muốn chúng ta rà soát lại toàn bộ khung nội dung dự kiến trước khi ký gửi thư triệu tập buổi làm việc đối thoại ba bên với Đặng Minh Tâm và Trần Gia Phúc.”

Đức Huy kéo ghế ngồi xuống đối diện Linh, lật giở chiếc máy tính bảng cá nhân, ngón tay lướt nhanh để hiển thị một bảng tính tài chính ba cột chuẩn mực mà anh và Linh đã cùng nhau cặm cụi đối soát suốt buổi sáng.

“Về số liệu tổng thể của chiến dịch Cầu Nối, phía Hướng Học đã làm rõ hoàn toàn,” Huy cất giọng điềm đạm, đẩy nhẹ gọng kính cận lên sống mũi. “Bốn mươi tám triệu thực nhận đã được giải ngân trọn vẹn cho hai mươi tư suất học bổng theo đúng danh sách phê duyệt ban đầu. Còn khoản mười hai triệu từ công ty Trí Việt thì thực tế chưa hề được giải ngân do vướng mắc thủ tục quyết toán nội bộ phía doanh nghiệp, chứ không phải bị chiếm dụng hay thất thoát như lời đồn đoán trên mạng. Khung số liệu này có đầy đủ sao kê ngân hàng và chữ ký xác nhận của kế toán trưởng Hướng Học, coi như đã chốt cứng, không ai có thể bẻ cong được.”

Mai An gật đầu, ánh mắt sắc sảo lướt qua bảng biểu trên màn hình của Huy rồi dừng lại trên khuôn mặt của Linh và Vy.

“Tốt. Khung tài chính coi như đã có điểm tựa vững chắc. Còn mảng dự án Cặp Sách Mở thì sao?” Mai An hỏi, đôi mày thanh tú khẽ nhướng lên. “Hôm trước hai đứa đi thực địa ven kênh và vào trường Đồng Mây, hồ sơ hiện trường đã gom được những gì cụ thể rồi?”

Tim Linh đập thình thịch vào lồng ngực. Máu dồn lên mang tai nóng bừng. Đây chính là thời khắc mà cô đã chờ đợi. Cô không thể để bản tin tiếp tục rơi vào thế bị động phòng thủ. Cô phải cho Mai An thấy rằng họ hoàn toàn có thể chủ động tấn công, làm chủ tình thế.

Linh vươn tay, cầm ba bản in còn thơm mùi mực giấy trên bàn, phân phát lần lượt cho Mai An, Đức Huy và Thảo Vy.

“Em đã chủ động tổng hợp và soạn sẵn một bản tin vắn cảnh báo,” Linh nói nhanh, cố gắng giữ cho giọng điệu của mình vẻ bình tĩnh, chững chạc và đầy sức thuyết phục. “Tình hình trên Bảng Phố hiện tại đang rất hỗn loạn. Người ta không chỉ chửi bới ban tổ chức mà mũi dùi dư luận đã bắt đầu chĩa thẳng vào các em nhỏ và những gia đình ở xóm kênh Hạ rồi. Nếu chúng ta cứ tiếp tục im lặng, thụ động chờ đợi đến tuần sau để gặp lại cô giáo Ánh thì mọi chuyện sẽ quá muộn. Em đã tóm tắt lại toàn bộ thực tế triển khai mà em và Vy ghi nhận được tại hiện trường để đưa ra cảnh báo sớm. Chúng ta cần định hướng lại cho bạn đọc hiểu rằng bản chất vấn đề nằm ở khâu báo cáo tiến độ sai lệch của ban tổ chức, chứ không phải lỗi của người thụ hưởng.”

Mai An đón lấy tờ giấy, ánh mắt kín đáo quan sát nét mặt sốt ruột của Linh rồi cúi xuống nhìn trang văn bản. Đức Huy cũng kéo tờ giấy về phía mình, chăm chú đọc lướt qua phần mở đầu.

Thảo Vy tiện tay cầm bản nháp lên, một tay vặn nắp chai nước khoáng đưa lên miệng hớp một ngụm nhỏ, mắt thong thả lướt qua những dòng chữ đầu tiên.

Thế nhưng, chỉ chưa đầy mười giây sau, nụ cười tươi tắn trên môi Thảo Vy vụt tắt ngấm.

Bàn tay đang cầm chai nước của Vy khựng lại cứng đờ giữa không trung. Đôi mắt to tròn của cô bạn dán chặt vào đoạn văn thứ hai, đồng tử co rút lại dữ dội. Sắc mặt Vy từ ửng hồng vì nắng bỗng chuyển dần sang tái nhợt, rồi chỉ trong chớp mắt, một vệt đỏ bừng vì giận dữ và bàng hoàng lan nhanh từ cổ lên tận mang tai.

Căn phòng bỗng chốc lặng đi. Tiếng nuốt nước bọt của Vy nghẹn lại trong cổ họng.

“Cái gì thế này?” Giọng Vy vang lên, trầm thấp, khàn đặc nhưng run rẩy một cách bất thường.

Linh chớp chớp mắt, thoáng ngơ ngác trước phản ứng gay gắt ngoài dự tính của bạn: “Sao cơ, Vy? Cậu thấy đoạn nào cần chỉnh sửa à?”

*RẦM!*

Một tiếng động chát chúa vang lên làm xé toạc không gian tĩnh lặng ngột ngạt của buổi trưa. Lòng bàn tay Thảo Vy đập mạnh xuống mặt bàn gỗ ép với một lực kinh hoàng, khiến chiếc cốc thủy tinh đựng nước của Huy nảy bật lên, nước bên trong sóng sánh bắn tung tóe ra mép giấy tờ.

Thảo Vy đứng phắt dậy. Chiếc ghế xoay phía sau cô bị đẩy văng ra, va mạnh vào bức tường vôi kêu một tiếng cộc khô khốc. Hai mắt cô trợn trừng, đỏ hoe vì phẫn nộ, nhìn xoáy thẳng vào mặt Linh như thể đang nhìn một kẻ xa lạ nguy hiểm vừa bước vào phòng.

“Dừng cuộc họp lại ngay!” Vy hét lên, lồng ngực cô phập phồng dữ dội dưới lớp áo phông sờn mép. “Dừng lại hết đi! Chị Mai An, cuộc họp này không thể tiếp tục tiến hành nếu như tờ giấy rác rưởi này còn được phép nằm trên bàn làm việc!”

Đức Huy giật thót mình, vội vã buông chiếc bút bi xuống bàn, đứng nhỏm dậy đưa hai tay ra phía trước ra hiệu: “Vy, bình tĩnh đã nào! Có chuyện gì từ từ nói, sao lại nóng nảy thế...”

“Bình tĩnh ư? Cậu bảo tớ bình tĩnh thế nào được hả Huy?” Vy quay sang nhìn Huy, bàn tay cầm bản thảo run lên bần bật vì tức giận, rồi cô giơ thẳng tờ giấy về phía mặt Linh, ngón tay trỏ dí mạnh vào dòng chữ in nghiêng ở đoạn văn thứ hai, mũi móng tay bấm sâu vào mặt giấy như muốn xé toạc nó ra. “Linh! Cậu mở to mắt ra nhìn xem dòng này là cái gì? Cậu giải thích cho tớ nghe xem câu này có nghĩa là gì? *‘Theo nguồn tin xác thực từ phóng viên ảnh Thảo Vy — người am hiểu sâu sát địa bàn ven kênh và trực tiếp khảo sát thực địa...’* Cái này là cái gì hả? Ai cho phép cậu tự tiện ghi tên tớ vào đây làm cái trò hèn hạ này?”

Cả căn phòng bản tin rơi tọt vào một sự tĩnh lặng chết chóc. Bên trên trần nhà, cánh quạt sắt vẫn đều đặn chém vào không khí từng nhịp rè rè đơn điệu, nhưng luồng gió nóng phả xuống lúc này lại mang đến cho Linh một cảm giác lạnh buốt thấu xương.

Linh lúng túng, hai bàn tay dưới gầm bàn vô thức đan chặt vào nhau, móng tay cắm sâu vào mu bàn tay để kìm nén sự hoảng loạn đang dâng lên.

“Vy... nghe tớ nói đã,” giọng Linh lắp bắp, nhỏ dần. “Tớ... tớ chỉ muốn bài viết của chúng mình có thêm sức nặng thôi mà. Cậu am hiểu xóm kênh Hạ thật mà, chuyện đó ai trong trường này cũng biết! Cậu quen chị Lan từ trước, cậu đã trực tiếp dẫn tớ đến nghe chị ấy kể chuyện bé Bống, rồi chính mắt hai đứa mình cùng thấy những thùng học cụ còn nằm xếp xó trong góc nhà sinh hoạt cộng đồng...”

“Tớ am hiểu hồi nào? Tớ am hiểu địa bàn từ bao giờ để cậu có quyền biến sự am hiểu đó thành công cụ kết luận người ta làm báo cáo khống?” Vy ngắt lời, giọng cô rít qua kẽ răng, từng thanh âm sắc nhọn và cay đắng như những mảnh thủy tinh vỡ cứa vào không khí. “Tớ là ai? Tớ là cái thớ gì mà dám đứng ra bảo chứng cho việc ban tổ chức ăn chặn, bớt xén hai mươi phần quà của học sinh? Cậu có cầm trong tay biên bản bàn giao có dấu mộc đỏ của địa phương không? Cậu có tài liệu đối soát có chữ ký của ban giám hiệu nhà trường không? Cậu không có! Cậu không có lấy một mảnh giấy lận lưng để chứng minh cho cái suy luận trong đầu cậu, thế là cậu lôi tên tớ ra! Cậu lôi cái danh xưng phóng viên ảnh của tớ ra làm cái khiên chắn bùn để che đậy cho một kết luận hoàn toàn vô căn cứ!”

“Tớ không hề coi cậu là khiên chắn!” Linh cũng đứng bật dậy, nước mắt bắt đầu ứa ra nơi khóe mi vì uất ức và bối rối. Cô cố phân bua, giọng nghẹn ứ lại trong cổ họng. “Tớ thực sự tin cậu! Tớ nghĩ cậu là người phụ trách kết nối cộng đồng của bản tin, uy tín của cậu ở Góc Sân này là chỗ dựa vững chắc nhất...”

“Cậu câm miệng lại đi! Đừng có nhân danh lòng tin để ngụy biện cho sự cẩu thả của mình!”

Vy gằn từng tiếng, bước vòng qua mép bàn họp, tiến thẳng đến đứng đối diện với Linh. Khoảng cách giữa hai người giờ đây chỉ còn chưa đầy nửa mét. Hơi thở dồn dập, nóng rực vì uất ức của Vy phả thẳng vào mặt Linh. Nhưng trong ánh mắt của cô bạn thân lúc này, Linh không còn tìm thấy dù chỉ là một tia ấm áp, một nét tinh nghịch quen thuộc của người bạn từng cùng cô chia nhau ổ bánh mì kẹp lúc nửa đêm hay cùng lội nước bì bõm qua những con ngõ lầy lội ven kênh.

Ánh mắt ấy chỉ còn lại một nỗi thất vọng tràn trề, sâu hoắm, pha lẫn sự phẫn uất cùng cực của một người vừa nhận ra mình bị chính người bạn thân thiết nhất đem ra làm con tốt thí.

“Cậu đang làm cái trò gì vậy hả Linh?” Vy hỏi, giọng chùng xuống một nhịp nhưng sức nặng của từng từ ngữ lại tăng lên gấp bội, đè nghiến lấy Linh. “Cậu nhìn lại bản thân mình đi. Cậu mở mắt to ra mà nhìn vào gương xem, cậu có thấy cậu đang lặp lại chính xác cái thói quen nguy hại, độc hại của ba tháng trước không?”

Toàn thân Linh cứng đờ như bị sét đánh trúng. Một luồng điện buốt lạnh chạy dọc từ gáy xuống tận sống lưng, làm tê liệt mọi dây thần kinh.

Ba tháng trước.

Cái cụm từ ấy như một chiếc búa tạ giáng thẳng vào lồng ngực Linh, đập tan mọi lý lẽ biện minh yếu ớt mà cô vừa cố dựng lên.

“Cậu dùng uy tín cá nhân của tớ, cậu đem lòng tin của bạn bè ra để thế chỗ cho chứng từ kiểm chứng độc lập!” Vy tiếp tục vạch trần, từng chữ buông ra nghẹn ngào, cay đắng. “Ba tháng trước ở tiệm bánh Mẻ Sớm, cậu cũng đã làm y hệt như thế này! Cậu nhìn thấy một bức ảnh bị cắt xén trôi nổi trên diễn đàn, cậu chẳng thèm bước chân đến tận nơi để kiểm tra bao bì nhãn mác, cậu không thèm hỏi hóa đơn nhập hàng của người ta! Cậu tự tin thái quá vì cậu là ‘khách quen’, cậu vỗ ngực cho rằng mình hiểu rõ mọi ngóc ngách của quán bánh đó, thế rồi cậu đặt tay lên bàn phím gõ thêm một câu khẳng định chắc nịch rằng tiệm dùng bột mốc!”

Ký ức kinh hoàng của mùa hè ba tháng trước ùa về dữ dội, bóp nghẹt lấy khí quản của Linh.

Cô nhớ như in buổi chiều định mệnh ấy. Tiệm bánh Mẻ Sớm nằm nép mình yên bình trong con ngõ Tường Vi rợp bóng mát, nơi cô Hòa với nụ cười phúc hậu luôn hào phóng tặng thêm cho sinh viên một chiếc bánh quy bơ mới nướng. Nhưng chỉ sau một bài đăng vội vã kèm theo lời khẳng định chắc nịch của Linh, mọi thứ đã sụp đổ tan tành.

Những khay bánh mì vàng ươm, thơm lừng nằm ế ẩm trơ trọi trên kệ kính lúc cuối ngày. Phân nửa số bàn ghế gỗ ấm cúng bị dẹp dồn vào một góc tối phủ đầy bụi bặm. Khuôn mặt gầy gò, hốc hác, đôi mắt thâm quầng mệt mỏi của cô Hòa khi phải ngồi tính toán từng đồng bạc lẻ để gồng gánh tiền thuê mặt bằng trong sự tẩy chay tàn nhẫn của thực khách.

Và ánh mắt của Thu Mai.

Thu Mai — cô bạn sinh viên năm hai phải bươn chải làm thêm từng giờ để kiếm tiền đóng học phí. Sau vụ bê bối oan uổng đó, quán vắng khách, cô Hòa buộc phải cắt giảm nhân sự. Thu Mai bị cắt mất hai ca làm việc mỗi tuần. Linh vĩnh viễn không thể nào quên được ánh nhìn căm hận, lạnh buốt như băng của Thu Mai khi bắt gặp Linh đứng lúng túng ở đầu ngõ Tường Vi. Ánh mắt ấy như muốn hỏi: *Cậu thỏa mãn chưa? Cậu bảo vệ được cái gì bằng sự vội vàng của cậu?*

“Và rồi sau đó thì sao nữa?” Giọng Vy run rẩy kéo Linh giật phắt về thực tại tàn khốc. “Cậu kéo tớ vào vũng bùn đó! Tớ vì tin cậu là bạn thân, vì tin vào cái sự ‘chắc chắn’ mù quáng, nông nổi của cậu mà bấm nút chia sẻ lại bài viết đó trên trang cá nhân của mình!”

Nước mắt Thảo Vy trào ra, lăn dài trên gò má đỏ bừng. Cô đưa mu bàn tay quẹt mạnh một đường dứt khoát, giọng vỡ òa ra trong sự tức tưởi:

“Cậu có biết suốt ba tháng qua, mỗi một lần tớ buộc phải đi ngang qua ngõ Tường Vi, tớ cảm thấy nhục nhã và ghê tởm bản thân mình đến mức nào không hả Linh? Tớ xóa bài đăng thì dễ lắm, một cú nhấp chuột là xong, sạch bóng dấu vết trên mạng! Nhưng cái vết nhơ trong lương tâm tớ, cái tội lỗi tớ đã tiếp tay cho một tin giả vu khống, hủy hoại công việc làm ăn của người ta, hủy hoại việc làm của bạn bè mình... nó vẫn nằm nguyên ở đó, nó cào xé tớ từng đêm! Ba tháng trời, tớ chưa một lần nào dám bước chân vào lại tiệm bánh đó để nhìn thẳng vào mặt cô Hòa, vì tớ tự thấy mình quá hèn hạ!”

Vy nghẹn lại, lồng ngực phập phồng run rẩy. Cô trừng mắt nhìn Linh, từng lời thốt ra như đay nghiến vào tận cùng nỗi đau:

“Thế mà hôm nay... ngày hôm nay cậu lại muốn biến tớ thành công cụ một lần nữa à? Cậu muốn biến tớ thành kẻ vu khống cho một dự án từ thiện khác chỉ để thỏa mãn cái cảm giác vội vàng muốn làm người hùng của cậu sao? Cậu muốn tớ lại một lần nữa trở thành kẻ đồng lõa hủy hoại danh dự của người khác sao?”

Không gian trong phòng bản tin như bị rút cạn toàn bộ dưỡng khí. Ngột ngạt đến mức phát điên.

Đức Huy đứng chôn chân bên cạnh bàn làm việc, các đốt ngón tay đang siết chặt lấy chiếc bút bi trắng bệch ra vì dùng lực. Anh nhìn Linh đang cúi gằm mặt run rẩy, rồi lại nhìn sang Vy với khuôn mặt đầm đìa nước mắt và phẫn uất. Ánh mắt Huy tràn ngập sự bối rối, đau xót và bất lực. Anh khẽ dịch chuyển bước chân, bước lên nửa bước, cất giọng cố gắng xoa dịu bầu không khí đang rực lửa:

“Vy ơi... tớ xin cậu, bình tĩnh lại một chút. Tớ hiểu cậu đang rất giận, tớ hiểu cảm giác của cậu... Nhưng Linh thực sự không có ác ý đâu. Linh chỉ sốt ruột vì thấy trên Bảng Phố người ta chửi bới dữ quá, Linh sợ ảnh hưởng đến tâm lý các em nhỏ và mấy gia đình dưới xóm...”

“Ý tốt không bao giờ có thể thay thế được cho sự thật, Huy à!”

Vy quay phắt người lại, ánh mắt rực lửa quét thẳng vào mặt Đức Huy khiến anh phải khựng lại.

“Cậu là người làm việc với những con số, cậu phải hiểu điều đó rõ hơn bất kỳ ai trong căn phòng này chứ!” Vy đanh giọng lại, từng lời dứt khoát như đinh đóng cột. “Trong một bảng tài chính, chỉ cần một con số sai, một phép tính nhầm là toàn bộ hệ thống sụp đổ hoàn toàn! Vậy thì tại sao khi đặt bút viết chữ, các cậu lại cho phép mình cái quyền được suy diễn, được kết luận bừa bãi dựa trên cái gọi là ‘ý tốt’? Ý tốt của các cậu có trả lại được danh dự cho người ta nếu như các cậu quy kết sai không? Tớ không chấp nhận! Tớ tuyệt đối không bao giờ cho phép tên tuổi của tớ, danh dự làm nghề của tớ, và mối quan hệ máu thịt mà tớ đã mất bao công sức gây dựng với bà con xóm kênh Hạ bị đem ra làm tấm bình phong che đậy cho sự cẩu thả và vô trách nhiệm này!”

Từng lời, từng chữ của Vy nện thẳng vào tâm can Linh như những nhát búa tạ. Lớp vỏ bọc nhiệt huyết, cái ảo tưởng cao đẹp về việc “bảo vệ kẻ yếu”, “đón đầu dư luận” mà cô tự huyễn hoặc suốt mấy ngày qua bỗng chốc vỡ vụn thành trăm ngàn mảnh sắc nhọn, găm ngược lại vào chính da thịt cô.

Linh thấy xấu hổ. Một nỗi xấu hổ ê chề, nhục nhã trào dâng, thiêu đốt hai gò má cô nóng rát.

Vy nói đúng. Đúng đến mức tàn nhẫn.

Sâu thẳm dưới lớp vỏ bọc muốn bảo vệ các em nhỏ ven kênh, thực chất là nỗi sợ hãi yếu hèn của chính bản thân cô. Cô sợ cảm giác bị dư luận bỏ lại phía sau. Cô sợ phải thừa nhận rằng Góc Sân đang bất lực trước một mớ bòng bong chưa có chứng từ kiểm chứng. Và tệ hại hơn cả, cô sợ cảm giác phải đối diện với sự thật rằng mình chưa đủ năng lực để tìm ra bằng chứng độc lập. Để khỏa lấp đi sự thiếu hụt đó, cô đã không ngần ngại đem chính tình bạn thiêng liêng nhất, đem chính uy tín mà Vy đã phải đổ mồ hôi sôi nước mắt mới có được ở cơ sở ra để đánh cược cho một ván bài vội vã.

Cô không dám ngẩng đầu lên. Cô cúi gằm mặt xuống sàn nhà, nhìn vào những giọt nước lấm tấm vừa bắn ra từ chiếc cốc của Huy. Cổ họng cô nghẹn đắng, đôi môi mấp máy nhưng không thể phát ra được bất kỳ một âm tiết nào. Mọi lời thanh minh, mọi lý do lúc này đều trở nên trơ trẽn, giả tạo và thảm hại đến nực cười.

“Đủ rồi đấy.”

Một giọng nói lạnh lùng, trầm tĩnh nhưng mang theo uy lực tuyệt đối bất ngờ vang lên từ đầu bàn họp, cắt đứt hoàn toàn bầu không khí căng thẳng đang nghẹt thở.

Mai An từ từ đứng dậy khỏi chiếc ghế xoay.

Khuôn mặt của nữ tổng biên tập trẻ tuổi lúc này đanh lại, nghiêm nghị đến mức đáng sợ. Cô không hề cao giọng, không hề có một cử chỉ đập bàn hay quát tháo như Thảo Vy, nhưng từng bước chân cô bước lại gần chiếc bàn họp đều mang theo sức nặng ngàn cân của một người nắm giữ kỷ luật thép của tòa soạn.

Mai An bước đến bên cạnh Thảo Vy, vươn tay cầm lấy bản thảo vò nát từ tay cô bạn. Ánh mắt Mai An lướt nhanh qua đoạn văn in đậm có ghi tên Thảo Vy. Không một giây do dự, cô rút phắt chiếc bút mực nước màu đỏ cài trên mép túi áo sơ mi trắng.

*Xoẹt!*

Đầu bút bi kim loại ấn mạnh xuống mặt giấy, vạch một đường chéo dứt khoát, đỏ lòm, kéo dài từ góc trên bên trái xuống tận góc dưới bên phải của trang văn bản.

Mũi bút ấn sâu đến mức làm rách toạc cả thớ giấy pơ-lu mỏng manh, tạo nên một tiếng xé sắc lẹm giữa căn phòng vắng lặng.

“Bản thảo này bị đình chỉ xuất bản ngay lập tức,” Mai An cất giọng, từng từ rơi xuống bàn họp lạnh tanh như những khối băng. “Không biên tập lại. Không sửa chữa câu chữ. Và tuyệt đối cấm lưu hành dưới bất kỳ hình thức nào trong toàn bộ hệ thống của bản tin Góc Sân.”

Linh run rẩy ngước nhìn Mai An, ánh mắt hoảng loạn như người vừa rơi xuống vực sâu: “Chị Mai An... em...”

“Em có biết mình vừa phạm phải điều cấm kỵ lớn nhất của người làm nghề này là gì không, Vũ Khánh Linh?”

Mai An ném mạnh tờ giấy bị gạch nát xuống mặt bàn, ánh mắt sắc lẹm như lưỡi dao mổ nhìn xoáy thẳng vào đôi mắt ướt đẫm của Linh:

“Em tự tiện biến mối quan hệ đồng nghiệp thân thiết thành một nguồn tin bảo chứng khi chưa hề có sự đồng thuận của họ! Em tự ý nhảy cóc từ một dữ kiện chưa hoàn chỉnh — việc bức ảnh của ban tổ chức thiếu sót chữ ‘thí điểm’ — sang một quy kết mang tính pháp lý và đạo đức cực kỳ nặng nề: ‘ban tổ chức lập báo cáo khống’! Em không hề có trong tay chứng từ chứng minh hai mươi suất học cụ còn lại bị bớt xén hay chiếm dụng, nhưng em vẫn dám cả gan đặt bút khẳng định như thể đó là một sự thật hiển nhiên đã được kiểm chứng!”

Mai An hít một hơi sâu, lồng ngực khẽ phập phồng. Ánh mắt nghiêm khắc của cô quét qua từng gương mặt trong phòng, từ Đức Huy đang im lặng cho đến Thảo Vy vẫn còn chưa nguôi cơn giận:

“Quy tắc ba bước của Góc Sân, chị đã nhắc đi nhắc lại bao nhiêu lần trong các buổi giao ban? Kiểm tra độc lập, nguồn tin hợp lệ, và tuyệt đối không bao giờ được phép đưa suy đoán chủ quan vào bài viết! Ba tháng trước, em vấp ngã ê chề ở tiệm bánh Mẻ Sớm cũng chính vì cái thói nông nổi, thêm thắt cảm xúc cá nhân vào một bức ảnh bị cắt cúp. Chị đồng ý nhận em vào đây thử việc, tạo cơ hội cho em làm lại, không phải để em mang nguyên vẹn cái thói quen nguy hại và độc hại đó vào quy trình tác nghiệp của tờ báo này!”

Từng câu, từng chữ của Mai An giáng xuống như một bản án đanh thép, lột trần toàn bộ sự non nớt và cẩu thả của Linh. Linh cảm thấy hai tai mình lùng bùng, tim đau nhói như bị ai bóp nghẹt. Cô muốn khóc, nhưng nước mắt dường như cũng đông cứng lại vì sự tủi hổ cùng cực.

Mai An quay sang nhìn Thảo Vy. Ánh mắt cô dịu đi vài phần, nhưng nét cương nghị vẫn không hề suy chuyển:

“Vy, phản ứng của em ngày hôm nay là hoàn toàn chính đáng. Một người làm báo có lương tâm có toàn quyền và có nghĩa vụ phải từ chối thẳng thừng khi danh dự, tên tuổi của mình bị người khác lạm dụng để làm bảo chứng cho những nội dung chưa được kiểm chứng cẩn trọng.”

Dứt lời, Mai An quay người lại, đối diện trực tiếp với Linh. Ánh mắt cô lạnh băng, hoàn toàn không có chỗ cho sự thương hại hay nhân nhượng cá nhân:

“Căn cứ vào vi phạm nghiệp vụ đặc biệt nghiêm trọng này, chị ra quyết định kỷ luật nội bộ: Kể từ thời điểm này, tước toàn bộ quyền liên hệ, tiếp cận nguồn tin thực địa và vai trò phụ trách tuyến bài về dự án Cặp Sách Mở của Vũ Khánh Linh.”

Tai Linh như ù đi. Toàn thân cô run rẩy bần bật, cảm giác hụt hẫng đến choáng váng:

“Chị Mai An... xin chị... xin chị cho em một cơ hội sửa sai...”

“Không có ngoại lệ nào ở đây hết,” Mai An dứt khoát cắt ngang lời cô, giọng nói đanh lại, không cho phép bất kỳ sự thương lượng nào. “Toàn bộ hồ sơ thực địa, việc kết nối với ban giám hiệu trường THCS Đồng Mây, việc phối hợp làm việc với cô giáo Phạm Ngọc Ánh và gặp gỡ gia đình em Lâm An Nhiên sẽ được chuyển giao toàn bộ cho Thảo Vy độc lập phụ trách. Linh chỉ được phép ở lại trong phòng bản tin, ngồi cạnh Đức Huy để hỗ trợ rà soát các văn bản hành chính, chứng từ kế toán đã có đầy đủ dấu mộc đỏ hợp lệ. Em tuyệt đối không được phép tự ý phát ngôn, không được phép tiếp xúc với bất kỳ ai ở xóm kênh Hạ với tư cách là phóng viên của Góc Sân nữa.”

Quyết định của Mai An như một cánh cửa sắt nặng nề sập mạnh xuống ngay trước mắt Linh.

Mọi công sức tìm kiếm, mọi đêm thức trắng, mọi sự sốt ruột và khao khát muốn chuộc lại lỗi lầm trong quá khứ của cô... tất cả đã kết thúc bằng một sự trừng phạt nhục nhã nhưng hoàn toàn công bằng. Cô đã tự tay tước đi quyền được lên tiếng của chính mình.

Thảo Vy không nhìn Linh thêm một lần nào nữa. Cô cúi xuống gom lấy chiếc ba lô máy ảnh sờn mép, nhét vội cuốn sổ tay bìa da vào ngăn kéo rồi quay lưng bước thẳng ra phía cửa. Tiếng then cài lách cách mở ra, rồi cánh cửa gỗ khép lại sau lưng Vy bằng một tiếng *cạch* dứt khoát. Tiếng bước chân vội vã của cô bạn xa dần, xa dần ngoài hành lang hun hút gió, bỏ lại một khoảng trống rỗng to hoác, lạnh lẽo bên trong căn phòng bản tin ngột ngạt.

Đức Huy thở dài một tiếng thật khẽ, tiếng thở dài trĩu nặng sự bất lực. Anh lẳng lặng cúi người xuống, nhặt những mẩu giấy thấm nước rơi vãi trên sàn gom bỏ vào sọt rác, rồi kéo ghế ngồi lại trước chiếc máy tính bảng. Những ngón tay anh lại bắt đầu lướt trên màn hình, tiếp tục công việc đối soát số liệu trong sự im lặng nặng nề như chì.

Linh đứng chôn chân bên mép bàn, đôi mắt mờ dại nhìn xuống tờ bản thảo nằm trơ trọi.

Vết mực đỏ tươi của Mai An kéo dài chéo trang giấy như một vết sẹo chém ngang qua nền trắng. Nét mực ấn mạnh đến rách giấy, đè nghiến lên dòng chữ: *‘Theo nguồn tin xác thực từ phóng viên ảnh Thảo Vy...’*, khiến những con chữ ấy nhòe nhoẹt, biến dạng một cách thảm hại.

Bên ngoài khung cửa sổ, tiếng còi xe inh ỏi từ phía ngã tư đường Hoàng Mai vẫn dội lại từng hồi gấp gáp. Mặt trời đứng bóng rọi những luồng sáng chói chang, gay gắt xuống khoảng sân xi măng bỏng rát. Căn phòng vẫn hầm hập hơi nóng như thiêu như đốt, nhưng hai bàn tay Linh lúc này buông thõng bên hông, lạnh ngắt và cứng đờ như tượng đá.

Mai An đứng tựa lưng vào mép bàn làm việc, hai tay khoanh trước ngực, ánh mắt nghiêm khắc quét qua Linh và Huy một lần cuối. Cô cất giọng, phá tan sự im lặng ngột ngạt còn sót lại bằng một lời nhắc nhở lạnh lùng:

“Buổi làm việc hôm nay kết thúc ở đây. Nhắc lại một lần nữa cho tất cả cùng nhớ: Bản tin Góc Sân không chạy đua tốc độ với diễn đàn mạng. Chúng ta không bán rẻ uy tín và đạo đức nghề nghiệp để đổi lấy vài phút nhanh chân vô nghĩa. Từ giờ cho đến khi có cuộc đối thoại chính thức ba bên với Đặng Minh Tâm và Trần Gia Phúc, nhóm chỉ được phép xuất bản những gì đã hoàn toàn kiểm chứng được về hội chợ học bổng. Rõ chưa?”

Không ai lên tiếng đáp lại. Chỉ có tiếng quạt trần trên cao vẫn quay rè rè từng vòng khô khốc giữa buổi trưa ngột ngạt.