Cơ thể có phần trong câu chuyện
Tiếng rít chói tai vang lên trong ốc tai nhân tạo khi An cố gắng điều chỉnh tần số của chiếc máy trợ thính nhỏ gắn sau vành tai già nua.
Đó là một âm thanh khô khốc, sắc lẹm, tựa như mảnh vỏ sò bị nghiến nát dưới gót giày bảo hộ hay cọ xát vào mặt kính ẩm ướt trong những ngày Triều Trắng trở gió bão. Ông khẽ nhăn mặt, những nếp nhăn xếp lớp quanh hốc mắt trũng sâu co rúm lại theo phản xạ tự nhiên của cơ thể trước sự xâm lấn cơ học. Đôi ngón tay gầy guộc, nổi rõ từng đường gân xanh ngoằn ngoèo và những đốm đồi mồi sẫm màu của tuổi tác, run rẩy lần tìm con lăn chỉnh âm lượng bằng kim loại mờ trên thân máy. Ở tuổi một trăm hai mươi, cơ thể ông không còn là một công cụ tiếp nhận âm thanh hoàn hảo như thời trai trẻ, khi ông còn có thể đứng giữa triền đá mà phân tách từng lớp tạp âm của ngọn gió biển. Thính lực từng giúp ông bóc tách từng nhịp nhiễu mười lăm héc-tơ của các tầng điện ly, hay nhận diện tiếng thở phập phồng của sóng ngầm qua kẽ nứt vách đá nay đã thoái hóa nặng nề theo quy luật sinh học không thể cứu vãn. Màng nhĩ đã dày lên và mất dần độ đàn hồi, các tế bào lông thụ cảm trong ốc tai rụng dần theo năm tháng như lá rụng sau mùa giông bão, biến thế giới xung quanh thành một khối tạp âm đùng đục, xa xăm, tù hãm như vọng lại từ đáy một vực sâu ngập nước.
\"Để em giúp,\" một giọng nói vang lên sát bên màng tang, trầm, chậm và mang theo hơi ấm quen thuộc của người đã cùng ông chia sẻ trọn vẹn một thế kỷ tồn tại.
Mai đặt bàn tay ấm áp lên mu bàn tay run rẩy của anh trai. Ở tuổi một trăm mười lăm, mái tóc Mai đã bạc trắng như bọt sóng mùa đông dạt vào bãi đá ngoài vịnh, nhưng những ngón tay của bà vẫn giữ được sự khéo léo, dứt khoát của một người từng dành trọn tuổi thanh xuân bên các bảng mạch điều phối viễn thông phức tạp. Bà nhẹ nhàng gạt nhẹ ngón tay An ra, xoay nhẹ khớp nối tiếp xúc bằng đồng thau, căn chỉnh lại dải lọc thông thấp trên bộ khuếch đại chuyên dụng gắn liền với bàn thao tác của Nhà Nghe Mưa. Bàn tay bà không còn nhanh nhẹn như thuở hai mươi, khớp ngón trỏ hơi sưng vì chứng phong thấp vùng duyên hải, nhưng từng thao tác vẫn chuẩn xác đến từng phần mười mi-li-mét.
Tiếng rít chói gắt dịu dần, lùi xa như một đợt sóng triều rút lui khỏi bờ đá, nhường chỗ cho một khoảng lặng êm đềm và thanh sạch. Rồi từ trong chiếc loa kiểm âm siêu trường hình nón đặt ở góc bàn, một chuỗi âm thanh quen thuộc chầm chậm cất lên, lan tỏa vào không gian ẩm ướt của căn phòng phục chế.
Đó là bản ghi âm cũ gửi từ Vọng Sa cách đây nhiều thập kỷ. Tiếng nước nhỏ giọt đều đặn, gõ từng nhịp thanh thoát trên lớp sỏi xốp của vườn ươm ngầm; tiếng lá gai tuyết cọ vào nhau xào xạc trong vòm kính mỗi khi hệ thống điều hòa vi khí hậu xả khí; và sau đó, vượt lên trên những tầng âm thanh nền của một vùng đất xa lạ, là giọng nói của Kha. Giọng Kha ở tuổi bốn mươi tám, ấm áp, vững chãi, mang theo hơi thở khô nồng của đất đỏ và cái nắng hanh hao của cao nguyên đá:
*\"An này...\"*
An nhắm nghiền mắt lại. Nhờ có bộ tiền khuếch đại tín hiệu sinh học do chính tay Mai thiết kế và hiệu chỉnh riêng cho dải thính giác tổn thương của ông, ông mới có thể nghe lại từng âm sắc trầm bổng ấy mà không bị những dải nhiễu ồn của chứng ù tai mạn tính hành hạ. Đã có những buổi sáng thức dậy trên chiếc phản gỗ hẹp, ông bàng hoàng nhận ra mình không còn nghe thấy tiếng hải âu chao liệng ngoài vách đá, không còn nghe thấy tiếng bước chân quen thuộc của Mai bước qua ngưỡng cửa, chỉ còn một màn im lặng mênh mông, trống rỗng và lạnh ngắt đến rợn ngợp. Trong những khoảnh khắc nghẹt thở ấy, nỗi sợ hãi lớn nhất của người thợ phục chế âm thanh không phải là cái chết thể xác, mà là một ngày nào đó, khi tín hiệu từ người bên kia bờ vũ trụ vượt qua khoảng cách hai mươi sáu năm ánh sáng để đến được bờ vịnh này, đôi tai ông đã hoàn toàn khép lại trước trần gian, vĩnh viễn không thể đón nhận lời hồi đáp sau cùng.
\"Nghe rõ không anh?\" Mai hỏi, cúi đầu nhìn ông, ánh mắt bà đong đầy nỗi xót xa nhưng tuyệt nhiên không hề có sự thương hại yếu đuối.
\"Rõ lắm,\" An mấp máy bờ môi khô nứt, giọng ông khàn đặc và yếu ớt như tiếng lá khô cọ trên cát. \"Tiếng giọt nước rơi ở giây thứ bảy... vẫn trong trẻo như ngày đầu tiên.\"
Mai khẽ mỉm cười, bàn tay siết nhẹ bờ vai gầy nhom dưới lớp áo len dệt thô của anh trai. Cả hai người họ đều hiểu rõ một sự thật tàn nhẫn: chiếc máy trợ thính tinh xảo và những cụm vi mạch khuếch đại tín hiệu sinh học này thực chất chỉ là chiếc cầu tạm bợ bắc qua vực sâu của sự suy tàn sinh học. Thời gian không dừng lại cho bất kỳ ai, dù họ có nhẫn nại, kiên định và giàu lòng trắc ẩn đến đâu chăng nữa. Mỗi ngày trôi qua là một phần tế bào sống lụi tàn, và ngưỡng nghe của An đang ngày một thu hẹp lại như ánh hoàng hôn dần lịm tắt phía chân trời.
* * *
Cùng những năm tháng ấy, cách Lam Hải hai mươi sáu năm ánh sáng, mặt trời đỏ ối của Vọng Sa chầm chậm trượt qua đỉnh vòm kính kiên cố của Vườn Hạt Cuối Đông.
Kha ngồi trên chiếc ghế gỗ gắn đệm dày bên rìa lối đi lát đá thô, hai bàn tay thô ráp, gân guốc run rẩy vịn chặt vào đôi nạng hợp kim đặt dựng đứng cạnh gối. Căn bệnh thoái hóa khớp mạn tính cùng những di chứng tích tụ sau hàng chục mùa đông giá lạnh dưới âm bốn mươi độ ở vùng cao nguyên khô cằn đã bẻ gãy khả năng tự do vận động của ông. Khớp gối và cột sống thắt lưng của Kha đã biến dạng nặng nề, sụn khớp mòn vẹt để lộ những đầu xương cọ xát vào nhau sau mỗi cử động nhỏ. Những đợt đau nhức âm ỉ kéo dài từng ngày từng đêm, tựa hồ như có hàng ngàn mũi kim băng giá châm chích vào tận tủy xương. Ông không thể tự mình bước ra những luống cây ngoài trời được nữa. Những mảnh vườn đá vôi bán lộ thiên, nơi ông từng tự tay cuốc xới từng tấc đất sỏi, ươm từng mầm trà tuyết tùng và hạt giống gai khô dưới những trận bão cát, nay đã nằm ngoài tầm với thể xác của người quản thủ già.
\"Bố đừng cố gượng dậy,\" Yên bước đến từ phía cửa vòm, tay bưng một âu nước ấm bốc khói mỏng và một dải khăn bông sạch. Ở tuổi bảy mươi ba, mái tóc của Yên đã lốm đốm hoa râm, khóe mắt in hằn những vết chân chim sâu hoắm của một chuyên gia thủy văn từng lăn lộn khắp các thung lũng đá vôi khô khốc, nhưng trong mắt cô, Kha vẫn luôn là người cha hiền từ, lặng lẽ, người từng cõng cô đi dọc lòng sông cạn thuở ấu thơ để dạy cô cách lắng nghe mạch nước ngầm.
Yên quỳ một bên gối xuống nền đá hoa cương lạnh, cẩn thận nhúng khăn vào nước ấm, vắt ráo rồi xoa bóp các khớp ngón chân và mắt cá chân sưng phù của Kha. Động tác của cô thuần thục, kiên nhẫn và nhẹ nhàng, phối hợp nhịp nhàng với viên điều dưỡng trẻ tuổi đang cẩn thận kiểm tra huyết áp và chỉ số bão hòa oxy mô cho ông bằng thiết bị đo quang phổ cầm tay.
\"Bố chỉ muốn... nhìn lại luống trà thứ ba một chút,\" Kha khẽ thở dài, hơi thở đứt quãng vì cơn co thắt lồng ngực do đốt sống chèn ép dây thần kinh liên sườn. \"Hình như mầm gai năm nay đâm chồi muộn hơn vụ trước ba ngày. Không biết rễ non có kịp bám chắc trước khi đợt sương muối tràn về hay không.\"
\"Mai Chi đã ghi chép lại đầy đủ vào nhật ký thời vụ của vườn rồi bố ạ,\" một giọng nói trầm tĩnh khác vang lên từ lối đi rải sỏi phía sau.
Tâm bước tới, mang theo một tách trà ấm tỏa ngát hương thơm nồng đượm của thảo mộc khô. Bác sĩ Tâm, người bạn đời cũ, người đồng hành tri kỷ qua hơn một thế kỷ của Kha, nay đã ngoài một trăm lẻ hai tuổi. Lưng Tâm đã còng xuống theo sức nặng của năm tháng, những bước đi chậm chạp và thận trọng, nhưng ánh mắt của người từng dành cả đời làm nghề y vẫn vẹn nguyên vẻ thấu suốt, bao dung và điềm đạm. Tâm đưa tách trà cho Kha, cẩn thận đỡ lấy những ngón tay run rẩy của ông để nước nóng không sánh ra ngoài, rồi tự nhiên với tay kiểm tra độ ấm nơi mu bàn tay ông, khẽ điều chỉnh lại miếng dán giảm đau phóng thích chậm qua da ở sau gáy bạn mình.
\"Ông đừng bận tâm đến mấy ngày sai lệch ấy nữa,\" Tâm nói, giọng khàn đục nhưng ấm áp lạ thường. \"Đất có nhịp của đất, cơ thể có nhịp của cơ thể. Ở tuổi một trăm hai mươi, việc ông còn ngồi đây, còn cảm nhận được hơi ấm và uống được trọn vẹn tách trà này đã là một thắng lợi lớn của công tác chăm sóc rồi. Vườn tược đã có lớp trẻ gánh vác, ông hãy để chúng làm tròn bổn phận của mình.\"
Kha nhấp một ngụm trà nhỏ, vị đắng thanh quen thuộc lan tỏa nơi đầu lưỡi rồi đọng lại thành vị ngọt dịu nơi cuống họng. Ông ngước nhìn Tâm, rồi lại cúi nhìn Yên đang cần mẫn bóp chân cho mình, trong lòng dâng lên một niềm biết ơn sâu sắc nhưng cũng đầy day dứt khôn nguôi. Cả cuộc đời dài dặc, ông đã quen chăm sóc sự sống cho những mầm cây câm lặng, quen nhẫn nại đợi chờ những mùa quả chậm lớn giữa vùng đất khắc nghiệt, quen làm điểm tựa vững chãi cho người khác. Nhưng khi chính cỗ máy sinh học của bản thân suy sụp, việc phải chấp nhận sự chăm sóc thường nhật từ những người thân yêu—từ việc nâng một tách nước, lau rửa đôi bàn chân tàn tật cho đến việc dán từng miếng thuốc giảm đau—lại là một bài học khiêm nhường vô cùng khắc nghiệt. Ông nhận ra mình không còn là trụ cột sừng sững che chở cho khu vườn nữa; giờ đây, chính khu vườn và những con người nơi đây đang dang rộng vòng tay che chở cho phần sinh mệnh tàn úa, mong manh của ông.
* * *
Cả ở Lam Hải lẫn Vọng Sa, nền y học hiện đại với các liệu pháp điều hòa miễn dịch tiên tiến và dinh dưỡng tổng hợp đa tầng cho phép tuổi thọ con người chạm tới ngưỡng một trăm bốn mươi, thậm chí một trăm sáu mươi tuổi chuẩn. Thế nhưng, tuổi thọ kéo dài không đồng nghĩa với sự trường sinh bất lão hay một cuộc sống tràn trề sinh lực. Các mô tế bào vẫn xơ hóa dần theo thời gian, thành mạch máu vẫn giòn đi dưới áp lực tuần hoàn, và hệ thần kinh trung ương vẫn phải chịu đựng sự mài mòn sinh học không thể nào đảo ngược. Sự sống được kéo dài về mặt thời gian tuyến tính, nhưng phẩm chất của nó lại bị thu hẹp trong những giới hạn thể xác ngày một chật chội.
Vào những năm chuẩn thứ một trăm mười tám đến một trăm hai mươi hai, cả An và Kha đều nhận được những lời đề nghị chính thức từ các nhóm nghiên cứu y khoa độc lập tại hai hành tinh. Người ta đề xuất đưa họ vào các khoang an thần sâu dạng lỏng—một dạng thức ngủ đông cục bộ nhằm hạ thấp tối đa mức chuyển hóa cơ bản nhưng chưa được kiểm chứng lâm sàng đầy đủ về mặt bảo tồn ý thức—hoặc cấy ghép các vi mạch thần kinh nhân tạo can thiệp sâu vào vỏ não để tái tạo ký ức, duy trì phản xạ sinh học và làm chậm quá trình thoái hóa nơ-ron.
Nhưng cả hai người, dù không có cách nào trao đổi trực tiếp với nhau giữa hai bờ vũ trụ, đều độc lập đưa ra lời từ chối dứt khoát.
Tại Nhà Nghe Mưa, vị bác sĩ đại diện viện nghiên cứu lão khoa Triều Trắng từng kiên trì ngồi suốt buổi chiều để thuyết phục An: \"Nếu ông chấp nhận liệu pháp an thần sâu ngắt quãng, đưa cơ thể vào trạng thái chuyển hóa tối thiểu, ông có thể giảm thiểu tới tám mươi phần trăm tốc độ suy thoái tế bào thần kinh, bảo tồn thính giác và thị giác thêm ít nhất hai mươi năm nữa. Khi đó, ông hoàn toàn có thể chờ được bức thư tiếp theo gửi từ Vọng Sa. Ông sẽ nghe được nó bằng chính tai mình.\"
An đã lắc đầu, cử chỉ chậm rãi nhưng kiên định đến mức người đối diện không thể cất lời ngắt quãng. Bằng đôi mắt đã đục mờ vì thoái hóa hoàng điểm nhưng sâu thẳm sự tỉnh táo, ông nhìn người bác sĩ trẻ:
\"Nếu tôi phải chìm vào một giấc ngủ mê man vô định, nếu tôi không còn nhận thức được từng giọt mưa muối rơi ngoài hiên, không còn cảm nhận được hơi thở và bàn tay của Mai bên cạnh, không nghe được tiếng bão rít qua khung cửa gỗ mục này mỗi mùa biển động, thì việc kéo dài thêm hai mươi năm nữa phỏng có ích gì? Một giọng nói gửi qua không gian chỉ có ý nghĩa khi nó được tiếp nhận bởi một con người đang thực sự sống, đang tỉnh thức chịu đựng nỗi đau và niềm vui của kiếp người, chứ không phải một cỗ máy sinh học đang duy trì sự tồn tại vô tri trong bể dung dịch. Tôi muốn sống phần đời còn lại của mình như một con người, cho đến giây phút cuối cùng.\"
Ở Vọng Sa, bên bờ vực đá của cao nguyên Tịch Quang, Kha cũng đưa ra câu trả lời tương tự trước đề xuất thử nghiệm tiêm huyết thanh tái tạo mô sụn tổng hợp chưa qua kiểm định an toàn của một tập đoàn công nghệ sinh học liên hành tinh:
\"Tôi đã dành cả đời để quan sát những cây gai trên đất khô. Tôi đã nhìn thấy những luống cây bị ép bón chất kích thích sinh trưởng vô cơ; chúng vọt lên rất nhanh, cành lá sum suê nhưng thân cây xốp rỗng, không có lõi gỗ thật sự, và chúng gục ngã tan tành trước cơn gió lạnh đầu tiên của mùa đông. Giới hạn sinh học là một phần tự nhiên của câu chuyện đời tôi. Tôi chấp nhận sự già nua này, chấp nhận những cơn đau nhức khớp xương mỗi khi trở trời, chấp nhận cả việc mình sẽ tàn lụi theo quy luật của vạn vật, miễn là sự tỉnh táo, nhân cách và sự thành thật của tôi không bị đánh đổi lấy một ảo tưởng hồi xuân rẻ rúng bằng hóa chất.\"
Họ không trốn chạy sự hữu hạn của đời người. Cả An và Kha đều hiểu rằng, mối dây liên kết vượt qua hai mươi sáu năm ánh sáng giữa họ không thể và không bao giờ được phép xây dựng trên những sự dối trá sinh học hay những phép màu vay mượn từ công nghệ gượng ép. Cơ thể có phần tất yếu trong câu chuyện tình yêu này; nó là bến đỗ trần thế, là nơi lưu giữ những vết tích của thời gian và khoảng cách. Và khi phần cơ thể ấy mệt mỏi, phẩm giá lớn nhất của nó là được già đi một cách trung thực, được đón nhận sự tàn phai mà không đánh mất bản thể của chính mình.
* * *
Chính nhận thức sâu sắc và thanh thản về sự mong manh của sinh mệnh đã thôi thúc An hành động dứt khoát trước khi quá muộn.
Vào một buổi chiều cuối thu năm An tròn một trăm hai mươi mốt tuổi, bên trong căn phòng làm việc chất đầy những hộp băng từ, cuộn phim quang học và tinh thể lưu trữ của Nhà Nghe Mưa, một buổi làm việc pháp lý trang nghiêm và lặng lẽ đã diễn ra. Có mặt tại đó là ba con người đã đi qua gần trọn vẹn một thế kỷ biến động của Lam Hải: An, Mai và Linh.
Linh, ở tuổi một trăm hai mươi hai, chống một cây gậy ba chân bằng sợi carbon gia cường, mái tóc bạc phơ được cắt ngắn gọn gàng, vuông vức hệt như thuở bà còn là một tổng công trình sư chỉ huy các đại dự án đảo nổi trên biển Triều Trắng. Linh ngồi đối diện An qua chiếc bàn gỗ mun đã nhẵn bóng vết thời gian, nơi từng bản ghi âm lịch sử từng được bóc tách và phục chế. Dù mối tình dang dở giữa An và Linh đã khép lại trong hòa bình từ hơn bảy thập kỷ trước, tình bạn, sự tôn trọng và thấu hiểu giữa họ chỉ ngày một dày thêm qua năm tháng. Linh đến đây không phải với tư cách của một người mang hoài niệm cũ, mà với tư cách một kỹ sư kết cấu kỳ cựu, một công dân mẫu mực của cộng đồng duyên hải, người đại diện độc lập được mời để làm chứng cho một văn bản có tính chất định đoạt: *Di chúc âm thanh và ủy thác dân sự.*
Tài liệu này được soạn thảo dưới sự bảo trợ kỹ thuật và giám sát pháp lý của Mạng Lưới Thư Chưa Đến, đặt ra những điều khoản sắt đá, minh bạch và hoàn toàn không thể thương lượng.
An tự tay kích hoạt chiếc máy ghi âm cá nhân đặt giữa bàn. Ông hít một hơi sâu, dùng chất giọng chậm rãi, run rẩy vì tuổi già nhưng dứt khoát và rõ ràng từng âm tiết để đọc to từng điều khoản đã được cân nhắc kỹ lưỡng qua nhiều năm tháng:
\"Tôi, An, người phục chế âm thanh của Nhà Nghe Mưa, trong trạng thái tinh thần hoàn toàn minh mẫn và tự chủ, xin thiết lập những nguyên tắc bắt buộc đối với toàn bộ dữ liệu truyền thông cá nhân và tín hiệu liên sao giữa tôi và Kha:
Thứ nhất, quyền sở hữu, quản lý và bảo quản kho lưu trữ thư từ liên sao sau khi tôi qua đời hoặc mất hoàn toàn khả năng tự quyết sinh học sẽ được chuyển giao toàn quyền cho em gái tôi, Mai. Sau khi Mai qua đời hoặc không còn khả năng giám sát, trách nhiệm này sẽ thuộc về một hội đồng quản thủ độc lập của Nhà Nghe Mưa, hoạt động phi lợi nhuận và tuân thủ các quy tắc bảo mật thông tin cá nhân.
Thứ hai, người thừa kế và các bên liên quan chỉ được phép chuyển tiếp sang Vọng Sa những bản ghi âm gốc có thật, được thu âm trực tiếp bằng chính giọng nói sinh học của tôi khi tôi còn tỉnh táo, còn đầy đủ nhận thức và năng lực hành vi.
Thứ ba—và đây là điều khoản tuyệt đối bất khả xâm phạm, không có ngoại lệ dưới bất kỳ hình thức nào: Cấm tuyệt đối việc sử dụng bất kỳ công nghệ mô phỏng trí tuệ nhân tạo, phần mềm tổng hợp giọng nói, mô hình ngôn ngữ lớn, thuật toán nội suy ngữ nghĩa hay bất kỳ công nghệ phục chế số nào để tạo ra các bản ghi mới mang danh nghĩa của tôi. Nghiêm cấm mọi hành vi tự ý viết tiếp lời yêu thương, tự ý dệt nên những lời hứa hẹn đoàn tụ, hay ngụy tạo thông điệp gửi sang Vọng Sa sau khi trái tim tôi đã ngừng đập và hơi thở tôi đã dứt.\"
An dừng lại một nhịp dài, khẽ ho khan từng tràng nhỏ vì lồng ngực đau thắt. Mai vội vàng rót một ngụm nước ấm, cẩn thận đưa chiếc cốc gốm đến tận môi anh trai, ánh mắt tràn ngập niềm thương cảm vô bờ. Linh ngồi đối diện, đôi mắt già nua sau cặp kính gọng kim loại chăm chú dõi theo từng biểu cảm của An, ánh mắt đầy sự thấu hiểu sâu sắc và kính trọng đối với sự kiên định của người bạn già.
\"Tôi đã làm nghề phục chế âm thanh cả đời,\" An nói tiếp khi cơn ho đã dịu đi, giọng ông chùng xuống, chất chứa nỗi niềm day dứt của một người đã chứng kiến quá nhiều bi kịch sinh ra từ sự tiếc nuối và níu kéo mù quáng của con người. \"Tôi đã thấy biết bao nhiêu gia đình, sau khi người thân qua đời, đã sử dụng những thuật toán mô phỏng giọng nói để ép người chết phải tiếp tục 'nói', tiếp tục gửi đi những thông điệp ngọt ngào xoa dịu nỗi đau. Nhưng thứ âm thanh giả mạo tinh vi ấy thực chất là một sự sỉ nhục đối với cái chết, và là một sự lừa dối tàn nhẫn đối với những người đang sống. Tình cảm tôi dành cho Kha là một sự thật trần trụi, được trả giá bằng từng ngày chờ đợi, bằng sự bất lực của khoảng cách và sự tàn tạ của thể xác này. Nếu một ngày tôi ra đi trước, tôi muốn Kha được biết rằng tôi đã dừng lại ở giây phút đó, ở ngày tháng đó, bằng một cơ thể thật đã hoàn thành trọn vẹn sứ mệnh của nó trên cõi đời. Không được phép có bất kỳ bóng ma kỹ thuật số nào, bất kỳ ảo ảnh thuật toán nào chen vào giữa hai chúng tôi.\"
Linh gật đầu dứt khoát. Bà đặt bàn tay khô ráp, nổi rõ những khớp xương bè bè của người kỹ sư lên mép văn bản giấy:
\"Quy định rất chặt chẽ và nhân văn, An. Tôi sẽ là người ký chứng thực kỹ thuật đầu tiên với tư cách giám sát viên độc lập. Tôi cam kết với ông rằng hệ thống máy chủ của trạm truyền dẫn viễn thông và cổng dữ liệu của Nhà Nghe Mưa sẽ được cài đặt một khóa mật mã một chiều bất khả nghịch. Ngay khi giấy chứng tử sinh học của ông được đăng ký chính thức trên mạng lưới y tế công cộng Triều Trắng, cổng ghi nhận dữ liệu cá nhân mang mã định danh sinh trắc học của ông sẽ tự động đóng lại vĩnh viễn. Không một ai, kể cả Mai hay các quản thủ sau này, có thể can thiệp hay mở khóa để đưa dữ liệu mới vào dải tần mang tên ông.\"
Mai run run cầm lấy chiếc bút quang học. Đôi mắt mờ đục của bà ngân ngấn nước, rồi một giọt nước mắt ấm nóng chầm chậm lăn dài trên gò má nhăn nheo, rơi xuống mặt bàn gỗ mun kêu khẽ một tiếng rất thanh:
\"Em hứa với anh, anh An. Em sẽ canh giữ sự thật này, canh giữ sự trong sạch của những bức thư này cho đến hơi thở cuối cùng của em. Sẽ không có lời giả dối nào được cất lên từ ngôi nhà này.\"
* * *
Cùng thời điểm ấy, tại thế giới đá vôi xa xôi của Vọng Sa, một buổi ký kết với tính chất tương tự cũng diễn ra trong sự tĩnh lặng trang nghiêm dưới mái vòm đá vôi kiên cố của hầm lưu trữ Vườn Hạt Cuối Đông.
Căn phòng ngầm nằm sâu dưới ba mươi mét đất đá hoàn toàn cách biệt với gió lạnh và bão cát bên ngoài, chỉ có tiếng máy lọc ẩm ro ro đều đặn và tiếng quạt thông gió phả ra từng luồng khí ấm thoang thoảng mùi đất ẩm. Kha ngồi trên chiếc xe lăn điều khiển bằng tay, đắp một tấm chăn dệt bằng sợi bông gai tuyết trên đùi. Bên cạnh ông là chiếc bàn đá mộc mạc—nơi nhiều thập kỷ trước từng lưu giữ những khối tinh thể thạch anh chứa đựng toàn bộ hồ sơ di thực Tịch Quang. Ngồi quanh ông lúc này là Tâm và Yên, hai con người thân thuộc nhất của cuộc đời ông nơi hành tinh cát đỏ.
Bản cam kết pháp lý của Kha được lập thành văn bản điện tử và vi phim quang học, mang tên: *Tuyên bố Ý chí Sinh học và Toàn vẹn Thông tin.*
\"Yên,\" Kha khẽ gọi, giọng ông đục và khàn đặc, hướng ánh mắt đã mờ vì đục thủy tinh thể nhìn về phía người con gái nuôi. \"Con là người đại diện hợp pháp duy nhất của bố trong mạng lưới điều phối thủy văn và các quan hệ dân sự tại Vọng Sa. Bố muốn con cùng Tâm chứng thực văn bản này, để sau này không ai có thể làm sai lệch ý nguyện của bố.\"
Yên hít một hơi thật sâu, ngực nghẹn lại. Cô cắn chặt môi để ngăn một tiếng nấc, cố nén nỗi xót xa đang cuộn trào nơi đáy lòng. Bàn tay cô khẽ chạm vào màn hình quét sinh trắc học của thiết bị lưu trữ, đọc lại từng dòng cam kết mà Kha đã tự tay gõ từng phím suốt những tuần qua, khi những cơn đau nhức xương khớp tạm thời lắng xuống:
\"Nếu tôi, Kha, rơi vào tình trạng hôn mê sâu kéo dài, mất khả năng nhận thức hoặc qua đời do suy kiệt sinh học, mọi thông điệp gửi sang Lam Hải phải giữ nguyên vẹn sự thật về tình trạng thể chất và sự sống của tôi. Nghiêm cấm người chăm sóc, thân nhân và các cộng sự, dù xuất phát từ bất kỳ ý định nhân đạo, lòng thương xót hay mong muốn an ủi nào, tự ý soạn thảo thông điệp thay tôi, che giấu sự thật về bệnh tật hoặc dùng công nghệ để giả mạo sự hiện diện của tôi trước An.
Nếu tôi qua đời trước khi bức thư tiếp theo của An vượt qua hai mươi sáu năm ánh sáng để tới nơi, người thừa kế chỉ được phép gửi đi duy nhất một thông báo mang tính hành chính: xác nhận chính xác ngày, giờ tôi từ trần theo lịch chuẩn, đi kèm bản ghi âm nguyên bản cuối cùng mà tôi đã tự mình thu lại trước lúc lâm chung. Tuyệt đối không được gửi thêm bất kỳ lời từ biệt giả tạo nào được viết hay tạo dựng sau cái chết của tôi. Mọi sự im lặng sau đó phải được tôn trọng như một sự thật hiển nhiên của tự nhiên.\"
Bác sĩ Tâm lặng lẽ nhìn bạn mình. Dưới ánh sáng vàng nhạt của vòm ngầm, gương mặt già nua với những vết đồi mồi của Tâm hiện rõ vẻ cương nghị của một người đã chứng kiến sinh tử suốt cả một thế kỷ. Ông đặt ngón tay cái đã run rẩy lên ô quét sinh trắc học màu xanh lục của thiết bị, xác nhận với tư cách bác sĩ theo dõi chính và người đồng phụ huynh:
\"Kha, tôi hoàn toàn hiểu và tôn trọng quyết định của ông. Trong suốt cuộc đời làm nghề y, tôi đã nhận ra điều tàn nhẫn nhất mà người ta có thể làm với một con người là che giấu sự thật bằng một hy vọng hão huyền, vay mượn. An ở cách chúng ta hai mươi sáu năm ánh sáng, ở một bờ vịnh xa xôi mà chúng ta chưa từng đặt chân đến; người đó đã dùng cả cuộc đời để chờ đợi, và người đó xứng đáng được nhận sự thật trần trụi nhất, dù sự thật đó có thể là một nỗi đau buốt giá, một khoảng lặng vĩnh viễn không bao giờ còn lời đáp lại.\"
Yên nhìn cha mình. Đôi mắt người phụ nữ bảy mươi ba tuổi hoe đỏ, ngấn lệ, nhưng bàn tay cô áp lên mặt kính cảm biến sinh trắc học lại vô cùng vững vàng, không hề có một chút do dự:
\"Con sẽ tuân thủ tuyệt đối mọi điều bố căn dặn, bố ạ. Con thề trước lương tâm và danh dự của một người nghiên cứu khoa học, con sẽ không để bất kỳ ai, vì bất kỳ lý do gì, tô vẽ hay bóp méo cuộc đời và sự ra đi của bố. Tình cảm của bố và chú An đã đi qua hơn nửa thế kỷ bằng sự trung thực tuyệt đối, và nó nhất định sẽ kết thúc bằng sự trung thực thanh thản ấy.\"
Kha thở phào nhẹ nhõm, bờ vai trĩu nặng dường như vừa trút bỏ được một gánh nặng ngàn cân. Ông ngả đầu ra sau lớp đệm êm của chiếc xe lăn, nhắm mắt lại để mặc cho hơi ấm từ bàn tay của Yên và Tâm truyền qua da thịt. Ông ngước nhìn lên vòm đá vôi xám lạnh bên trên, nơi lưu giữ hàng triệu mầm sống ngủ đông của hành tinh này—những hạt giống sẽ thức dậy sau hàng trăm năm nữa khi con người đã khai phá xong những mạch nước ngầm.
Kha biết rất rõ, một ngày nào đó không xa nữa, nhịp tim già cỗi trong lồng ngực này sẽ ngừng đập, đôi chân tê dại này sẽ vĩnh viễn bất động, và chiếc xe lăn này sẽ trở nên trống không bên luống trà tuyết tùng. Nhưng bản di chúc này đã dựng lên một bức tường thành kiên cố và thiêng liêng nhất, bảo vệ những gì tinh khiết, thật thà nhất giữa ông và An. Họ đã không thể chạm vào nhau bằng xương bằng thịt, không thể cùng nhau đi qua những con đường lộng gió muối của Triều Trắng hay những thung lũng đá ngập tràn ánh hoàng hôn đỏ của Vọng Sa. Nhưng ít nhất, trong thế giới đầy rẫy những ảo ảnh và sự trốn chạy này, họ sẽ không bao giờ để lại cho nhau một bóng ma dối trá.
* * *
Tại Lam Hải, bóng tối buông xuống xưởng Nhà Nghe Mưa một cách nặng nề và ẩm ướt.
Mưa muối ngoài trời bắt đầu rơi dày hạt hơn, từng giọt nước mặn chát, nặng trĩu đập lộp bộp liên hồi vào mặt kính dày của xưởng phục chế, tạo nên một bản hòa âm hỗn loạn và lạnh lẽo của vùng duyên hải. Linh đã rời đi từ một giờ trước, mang theo bản sao có công chứng sau khi bản gốc di chúc âm thanh được niêm phong kỹ lưỡng vào chiếc két sắt bảo an độc lập đặt sâu trong vách đá phía sau nhà xưởng. Mai đang ở gian bếp phía sau, tiếng bát đĩa lách cách va vào nhau hòa lẫn với mùi thảo dược nấu sôi; bà đang chuẩn bị bữa tối đạm bạc và liều thuốc giảm đau ban đêm cho An.
An vẫn ngồi một mình bên chiếc bàn làm việc rộng thênh thang. Ánh đèn bàn rọi một vệt sáng hẹp, vàng đục lên mặt gỗ mun nhẵn bóng. Trước mặt ông, nổi bật giữa những cuộn băng từ và bảng mạch khuếch đại, là chiếc micro kỷ vật mạ bạc của thầy Thu—người thợ phục chế âm thanh đầu tiên đã dạy ông bài học về sự im lặng và lòng kiên nhẫn. Lớp mạ bạc trên thân micro đã mòn vẹt ở những vị trí ngón tay thường tiếp xúc, để lộ lớp đồng đỏ sẫm màu bên dưới, lấp lánh một cách âm thầm dưới ánh đèn.
An khẽ đưa bàn tay khẳng khiu lên, chạm nhẹ vào vành tai của mình. Một cơn đau nhức quen thuộc lại nhói buốt lên dọc theo các nhánh dây thần kinh thính giác, lan tỏa sâu vào tận bán cầu não.
Đôi tai già nua của ông, công cụ tinh tế từng đón nhận hàng triệu rung động của trần thế, đang khép lại từng ngày, từng giờ. Một ngày nào đó rất gần, có thể là một vài năm, hoặc tàn nhẫn hơn, chỉ là vài tháng hay vài tuần nữa thôi, một sự im lặng tuyệt đối, đặc quánh và lạnh lẽo sẽ hoàn toàn bao trùm lấy thế giới của ông trước khi cái chết sinh học kịp ập đến. Khi ấy, ngay cả tiếng mưa muối đập vào ô kính, tiếng bước chân nhẫn nại của Mai, hay tiếng thở dài của chính mình trong đêm tối, ông cũng sẽ không còn nghe thấy nữa.
Chiếc máy trợ thính nhỏ gắn sau vành tai khẽ rít lên một chuỗi âm thanh thanh mảnh, sắc nhọn, rồi rơi vào một tiếng ù rè kéo dài. Đó là lời cảnh báo khô khốc của máy móc, nhắc nhở rằng cơ thể con người không thể chờ đợi mãi mãi. Thời gian sinh học của ông đang cạn dần, từng giọt một, như nước rỉ qua kẽ nứt của vách đá Triều Trắng giữa đêm giông.