Ba ô bị đóng chung một dấu

Đèn dầu trên bàn làm việc của Liên hắt những quầng sáng vàng vọt lên những ngăn kéo hồ sơ cao ngất ngưởng ở tầng hầm lưu trữ Cục Ngăn Nắp khi Nhi và Ríu lẻn vào theo lời hẹn.

Tầng hầm này nằm sâu dưới lớp đá hoa cương lạnh lẽo của quảng trường hành chính, cách mặt đất một khoảng cách đủ để biến mọi thanh âm nhộn nhịp của phiên chợ chiều hay tiếng chuông xe điện thành thứ dội âm mỏng manh như tiếng mọt nghiến gỗ. Khác hẳn với các tầng lầu bên trên—nơi những bậc thềm đá cẩm thạch được đánh bóng lộn đến mức khách đến nộp đơn từ không dám để lại nửa vết bụi trên mặt sàn, và những tấm biển đồng chỉ dẫn sáng choang dưới dàn đèn khí hóa lỏng—không gian lưu trữ ngầm lại nồng nặc mùi giấy mục, sáp ong niêm phong, bụi than và thứ dầu khoáng bôi trơn ròng rọc lưu cữu từ nhiều thập kỷ.

Hàng trăm dãy tủ thép đúc màu xanh rêu vươn cao sát tận trần vòm xây bằng đá hộc. Từng ngăn kéo dài hun hút đều được nẹp một tấm thẻ đồng mạ kền ghi niên hiệu, ký tự chữ cái và mã phân vùng địa bạ. Dưới bóng tối lấp lóa của trần nhà, mạng lưới đường ống chuyển phát văn thư bằng khí nén chạy ngoằn ngoèo như một chùm rễ cây kim loại khổng lồ, thỉnh thoảng lại rùng mình một cái, thở phì phò những luồng hơi nóng ẩm ngắt quãng qua các van xả áp tự động.

Nhi nép sát lưng vào vách tường đá ẩm lạnh, nén chặt tiếng thở dốc sau khi vừa lách qua ba ngã rẽ hành lang không đèn. Cô kéo nhẹ quai chiếc túi bưu tá bằng da thuộc đã sờn rách mép, chỉnh lại chiếc mũ vải mềm trên đầu. Bên vai cô, chú chim máy Ríu đang thu nhỏ hết mức đôi cánh kim loại ghép từ những lá đồng mỏng tang. Từng khớp trục tí hon bên trong lồng ngực chú rụt lại, bánh răng bên dưới lớp vỏ mạ đồng gõ khe khẽ từng tiếng tích tắc rời rạc, ngắt quãng như hơi thở của một sinh linh đang cố kìm nén sự run rẩy vì sợ đánh thức những viên chức gác đêm mang ủng da gõ lẹp kẹp trên các tầng vòm.

"Chúng ta đang vi phạm quy chế tiếp cận tài liệu cấp ba ngoài giờ hành chính đúng mười bảy phút hai mươi tư giây," Ríu thì thầm qua loa phát thanh bọc màng rung bằng lụa tẩm vec-ni, âm lượng được hạ xuống mức như tiếng dế kêu cọ chân dưới kẽ gạch ẩm. "Theo khoản bốn, điều ba mươi hai của Nội quy An ninh Văn khố, nếu bị bảo vệ bắt gặp, khung hình phạt nhẹ nhất là đình chỉ tiếp nhận bưu phẩm hai mươi ngày làm việc, kèm theo lao động công ích lau chùi sáu mươi chiếc ống thông gió bằng đồng mạ kền ở sảnh đón gió phía đông."

"Thôi đi Ríu," Nhi lườm chú chim một cái, thì thầm qua kẽ răng khi khẽ đẩy cánh cửa gỗ thông dày cộp của phòng đối chiếu số 03. "Ai bảo cậu vừa đi qua trạm kiểm soát vừa huýt sáo điệu ca thợ nguội làm lính gác tưởng tiếng chuột chạy trong ống sưởi, khiến chúng ta phải chui rúc nấp sau đống bạt che hòm xiểng suốt mười phút ở chân cầu thang chứ?"

Cánh cửa gỗ nặng trịch kêu khẽ một tiếng *két* khô khốc rồi khép lại phía sau họ.

Căn phòng đối chiếu số 03 hẹp và dài, tựa như một toa tàu hàng bị bỏ quên dưới đáy vực. Phía sau chiếc bàn làm việc bằng gỗ dẻ gai chất đầy những chồng hồ sơ bìa cứng cao như thành lũy, kiểm viên Liên ngẩng đầu lên. Cô không mặc bộ đồng phục công vụ cổ cồn trắng phẳng phiu cài khuy ngọc bích thường thấy ở quầy tiếp dân ban ngày. Thay vào đó, Liên khoác một chiếc áo len sẫm màu đã xơ sợi ở mép gấu, hai cánh tay luồn trong đôi ống bọc vải xám buộc dây thun để chống lem mực. Đôi mắt sau cặp kính tròn gọng đồi mồi thâm quầng vì những đêm thức trắng triền miên, nhưng ánh nhìn rọi qua làn khói đèn dầu lại sắc sảo, lạnh lùng và điềm tĩnh lạ thường.

Trên mặt bàn, ngọn bấc đèn dầu lay động nhẹ khi luồng khí mang hơi lạnh ẩm từ hành lang lùa vào qua khe cửa chưa kịp khép khít.

"Đóng chặt then cài lại," Liên nói, giọng cô trầm, đều và khô rốc như tiếng gõ thước gỗ lên mặt bàn. "Hệ thống thông hơi tuần hoàn của tòa nhà sẽ đổi chiều chu kỳ hút xả sau ba mươi phút nữa. Nếu mùi dầu hỏa lọt lên sảnh tầng một, đội tuần tra ca đêm sẽ xuống đây kiểm tra rò rỉ khí đốt ngay lập tức."

Nhi lập tức quay lại, nhấc thanh then gỗ mun nặng trịch gài khớp vào hai chốt sắt gắn sâu trong khuôn cửa đá. Tiếng then gỗ trượt vào ổ nghe nặng nề, khóa chặt căn phòng với hành lang u tối bên ngoài. Nhi bước từng bước thận trọng trên sàn đá hoa cương nứt nẻ, tiến đến cạnh mép bàn ngổn ngang giấy tờ. Cô thọc tay vào túi da, rút ra chiếc phong bì giấy nến chống ẩm có mép gấp dán xi đỏ thẫm hình dấu kiểm sát mà đường ống đồng bưu cục đã nhả ra vào hòm thư riêng của cô hồi chiều muộn.

"Chị Liên, phong bì này..." Nhi mở lời, đặt chiếc bì thư vẫn còn vương mùi dầu máy lên một góc bàn đã được dọn sạch các tệp tài liệu.

"Tôi biết. Tôi là người gửi nó," Liên bình thản đáp. Cô tháo cặp kính xuống, dùng vạt áo len lau nhẹ tròng kính phủ một lớp hơi ẩm mờ đục rồi cẩn thận gài lại lên sống mũi. "Sau buổi điều trần bất thường sáng nay, Cục trưởng Đoan đã ký văn bản lưu kho vĩnh viễn toàn bộ hồ sơ vụ việc Tháp Đồng Hồ. Ông ấy thậm chí còn dùng quyền hạn tối cao để ban hành một chỉ thị nội bộ khẩn cấp, cấm toàn bộ chuyên viên phòng tiếp dân thụ lý, lập biên bản hoặc chuyển tiếp bất kỳ khiếu nại nào của thị dân có liên quan đến hiện tượng 'bụi bạc' hay 'chậm bảy nhịp'. Nhưng tôi là kiểm viên đối chiếu đã tuyên thệ trước Đạo luật Thư khố. Tôi không thể ngồi yên nhìn các bản báo cáo bị sửa số liệu ngay dưới ngòi bút của mình."

Nói rồi, Liên đứng dậy khỏi chiếc ghế xoay bọc da nứt chỉ, bước về phía bức tường đá phía sau bàn làm việc. Nơi đó đặt một dãy tủ sắt đúc kiên cố cao kịch trần, trên mỗi cánh tủ khóa ba ổ khóa mã số bằng đồng thau nặng trịch. Khi Liên nghiêng người lấy chùm chìa khóa móc bên hông, Nhi liếc mắt nhìn theo và chợt nhận ra một chi tiết kỳ lạ: khoảng hở chừng nửa gang tay giữa lưng chiếc tủ sắt thứ tư và vách đá tự nhiên của tầng hầm không hề bị bít kín. Từ khe hở tối tăm ấy, một luồng gió lạnh ẩm ướt thổi ra lồng lộng, mang theo thứ âm thanh cơ khí rì rầm mơ hồ, nhịp nhàng và nặng nề phát ra từ một khoảng không gian sâu hun hút dưới lòng đất. Đó chính là cửa bảo dưỡng ngầm dẫn vào mạng lưới lõi—lối đi kỹ thuật mà Nhi từng ngờ ngợ thấy vết tích trên các bản vẽ trắc địa phân khu cũ kỹ lưu ở góc gác xép bưu cục.

Liên không chạm vào những cánh tủ sắt lớn có niêm phong đỏ. Cô cúi người kéo một ngăn bàn phụ bên dưới hộc tủ gỗ, lấy ra hai tập hồ sơ bìa xanh đậm có dán nhãn phân loại bằng vải gai thô. Động tác của cô dứt khoát, không thừa thãi một cử chỉ nào. Cô đặt hai tập hồ sơ song song trước mặt Nhi, gạt ngọn đèn dầu lại gần hơn để ánh lửa soi rõ từng trang giấy.

"Hãy nhìn vào đây," Liên chỉ ngón tay mảnh khảnh dính đầy vết mực tím vào từng trang giấy kẻ bảng tỉ mỉ bằng mực đen chống ẩm. "Đây là bản sao sổ bộ đối chiếu tôi đã bí mật sao chép tay trực tiếp từ hệ thống ghi nhận lõi trong suốt ba đêm qua, sau khi ca trực hành chính kết thúc. Tôi đã rà soát từng lệnh quét tự động của Bộ Máy Thu Gom Bỏ Quên kể từ thời điểm Cục trưởng Đoan phát động chiến dịch Dọn Sạch Lối Đi đến nay."

Nhi cúi sát xuống mặt bàn, mái tóc ngắn chạm khẽ vào cổ áo. Dưới ánh sáng vàng vọt chập chờn, những con số kiểm kê, ký hiệu phân vùng địa chính và các ô tích kiểm tra hiện ra dày đặc, chi chít như một ma trận toán học phức tạp. Ríu cũng tò mò nhảy từ vai Nhi xuống mặt bàn, cái đầu kim loại lắc nhẹ sang hai bên, thấu kính viễn vọng nơi mắt phải kêu một tiếng *tách* nhỏ khi chuyển sang chế độ phóng đại văn bản.

"Theo thiết kế chuẩn và quy chuẩn vận hành mạng lưới từ thời thành lập Vân Thành," Liên bắt đầu giải thích, giọng cô rành mạch, chuẩn xác và khô lạnh như một giảng viên hình học giải trình một định lý bất biến, "bộ máy thu gom ngầm chỉ được phép kích hoạt lực hút cơ học và rút một vật thể hoặc một thuộc tính không gian vào Kho Chưa Ai Nhớ khi tài sản đó thỏa mãn một trong ba trạng thái pháp lý hoàn toàn riêng biệt. Sự độc lập này được thể hiện qua ba ô phân loại độc lập trên sổ bộ kiểm kê gốc."

Liên lật mép một tờ mẫu quy chuẩn cũ màu vàng ngà, chất giấy dày dặn có đóng dấu chìm hình bánh răng và bồ câu của thời kỳ kiến thiết ban sơ. Trên trang giấy in rõ ba cột tiêu đề song song, cách biệt nhau bằng những đường kẻ đôi sắc nét:

*Ô thứ nhất: Không có người chịu trách nhiệm (Áp dụng cho tài sản vô thừa nhận, đất đai không người đứng bộ, công trình hạ tầng mà không có bất kỳ cá nhân hay tổ chức hợp pháp nào đứng tên ký cam kết bảo dưỡng định kỳ).*

*Ô thứ hai: Không sử dụng (Áp dụng cho đồ vật bị bỏ rơi tại nơi công cộng hoặc khu vực tư nhân, không phát sinh bất kỳ hành vi tương tác, vận hành hay công năng thực tế nào trong chu kỳ quan sát kéo dài liên tục chín mươi ngày).*

*Ô thứ ba: Đã bị thay thế (Áp dụng cho các linh kiện, trang thiết bị hoặc vật dụng cũ đã có vật dụng mới kế thừa trọn vẹn toàn bộ công năng kỹ thuật và đã được lập biên bản nghiệm thu chuyển giao).*

"Ba trạng thái này trong suốt một thế kỷ qua luôn đòi hỏi ba quy trình xác minh thực địa hoàn toàn khác nhau," Liên gõ đầu ngón tay khẳng khiu xuống mặt bàn gỗ, từng tiếng *cốc cốc* vang lên đanh gọn. "Nếu một tài sản bị nghi ngờ rơi vào diện 'không có người chịu trách nhiệm', Cục bắt buộc phải niêm yết thông báo công khai tại bảng tin quảng trường trong ba mươi ngày để thân nhân hoặc người liên quan có cơ hội đứng ra nhận lãnh. Nếu nghi ngờ 'không sử dụng', kiểm viên như tôi phải trực tiếp xuống hiện trường, dùng thước đo độ dày lớp bụi lắng đọng, kiểm tra vết rỉ sét cơ học hoặc dùng đồng hồ đo nhiệt để xác nhận xem vật đó có còn hơi ấm bàn tay người chạm vào hay không. Còn đối với diện 'đã bị thay thế', phải có chữ ký xác nhận của thợ kỹ thuật, biên bản thanh lý đồ cũ và giấy chứng nhận lắp đặt vật mới tương đương. Ba ô này tuyệt đối không bao giờ, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, được phép đóng chung một con dấu thẩm định."

"Thế nhưng... trong tập hồ sơ mới này thì sao?" Nhi chỉ tay vào tập giấy dày cộp thứ hai, nơi các cột kẻ bị gộp lại một cách thô bạo bằng những nét mực đỏ gạch chéo đè lên ranh giới cũ.

"Đoan muốn xử lý chỉ tiêu tồn đọng thật nhanh để kịp tiến độ báo cáo thành tích chiến dịch trước kỳ họp Đại hội đồng," khóe môi Liên nhếch lên một nụ cười mỉa mai chua chát, để lộ sự phẫn nộ bị đè nén dưới lớp vỏ bọc băng giá. "Họ đã can thiệp vào bộ lọc định tuyến của bảng điều khiển ngầm. Thay vì chạy ba thuật toán thẩm định độc lập theo chu kỳ xác minh ba bước, các lệnh dọn dẹp mới của chiến dịch đang gom chung cả ba trạng thái riêng biệt ấy thành một diện xử lý tự động duy nhất. Bất kể một vật dụng hay một cấu trúc không gian rơi vào trường hợp nào trong ba diện trên, hệ thống đều áp chung một mã lệnh quét và tự động rút thẳng vào kho ngầm mà không cần kiểm viên ký duyệt từng hồ sơ."

Nhi nín thở, mắt dán chặt vào từng dòng đối soát chi chít những dấu mực đỏ. Một luồng ớn lạnh chạy dọc sống lưng cô bé bưu tá, khiến da gà nổi rần rần dưới lớp áo vải thô.

"Em hiểu rồi..." Nhi thốt lên, từng mảnh ghép rời rạc, kỳ quặc mà cô chứng kiến trên những cung đường giao thư suốt mấy ngày qua bỗng chốc khớp chặt vào nhau trong tâm trí như những chiếc bánh răng khớp rãnh. "Bậc thang gỗ thứ mười ba ở Phố Cầu Thang! Đúng là nó rồi!"

"Em nói bậc thang nào?" Liên ngước nhìn cô.

"Đoạn cầu thang gỗ tuyết tùng bắc qua hẻm gió phía tây!" Nhi nói nhanh, lồng ngực phập phồng xúc động. "Cư dân ở hai đầu con dốc đùn đẩy nhau suốt mấy năm qua, không bên nào chịu nộp khoản phí bảo dưỡng neo gió mười hai xu mỗi quý. Vì thế, trên sổ bộ địa chính của Cục Ngăn Nắp, đoạn cầu thang đó bị đánh dấu vào diện 'không có cá nhân nào đứng tên phụ trách bảo dưỡng'. Nhưng nó hoàn toàn không phải đồ bỏ đi! Hàng trăm người dân, bác thợ may già mang giỏ kim chỉ, bà bán cá khô gánh hàng rong, lũ trẻ con chạy đuổi bắt và cả những bưu tá như em và Tít vẫn bước qua nó mỗi ngày! Mặt gỗ của bậc thang ấy mòn vẹt đi vì gót giày, bóng loáng lên vì mồ hôi chân người!"

"Chính xác," Liên gật đầu dứt khoát, ánh mắt cô lóe lên một tia sắc lạnh. "Vì hệ thống gộp ba trạng thái làm một, cỗ máy vô tri chôn dưới lòng đất không hề có cảm biến để kiểm tra xem bậc thang đó có dấu chân người bước lên hay không. Thuật toán quét thấy ô 'không người phụ trách' bị đánh dấu tick, liền mặc định xem đó là 'vật chắn lối không sử dụng' theo diện gộp mới, và thế là nó lập tức phát lệnh thu gom tự động. Bậc thang biến mất vào kho ngầm trong nháy mắt, tạo ra một khoảng trống chết người giữa không trung suýt nữa làm em rơi xuống biển mây."

"Thật là một sự xúc phạm trắng trợn đối với các nguyên lý cơ bản của logic học và quy chuẩn cơ khí chính xác!" Ríu đập đập hai bên cánh kim loại lách cách, mắt kính viễn vọng nhấp nháy đèn đỏ báo động liên hồi. "Một cỗ máy làm việc dựa trên việc đánh đồng khái niệm hành chính! Tôi yêu cầu lập biên bản xử phạt kỹ thuật viên lập trình ngay lập tức! Sai số này đủ để tước bằng vận hành nồi hơi của bất kỳ thợ máy tập sự nào!"

"Chưa hết đâu," Liên lật sang một trang hồ sơ khác, trên đó có kẹp một mẩu biên lai màu hồng có dấu giáp lai của ban đại diện cư dân khu vực phía nam. "Hãy xem trường hợp chiếc chuông cửa của dãy nhà mười hai hộ ở Ngõ Dây Cáp. Tuần trước, sợi dây giật bằng thừng bện của chuông bị đứt tơi tả do một cơn bão gió quét qua. Mười hai hộ dân tự góp tiền mua một sợi dây cáp đồng bọc dù mới toanh về buộc vào lẫy chuông để thay thế. Biên bản kiểm tra an toàn ngõ hẻm ghi nhận đúng thực tế: dây giật cũ 'đã bị thay thế'."

"Và cỗ máy..." Nhi há hốc mồm, mường tượng ra thảm cảnh tiếp theo.

"Cỗ máy nhận lệnh quét thấy từ khóa 'đã bị thay thế', nhưng do đang chạy ở chế độ gộp lệnh, nó không phân biệt được sự khác nhau giữa một bộ phận dây giật phụ trợ với toàn bộ cơ cấu chuông," Liên cay đắng nói. "Nó nhận định chiếc chuông cũ đã hết hạn sử dụng toàn phần. Và thế là vèo một cái, toàn bộ cụm chuông đồng cổ nặng tám cân đúc từ thời mở đất của cả dãy nhà bị hút sạch vào đường ống thu gom ngầm, biến mất không dấu vết, chỉ trơ lại sợi dây cáp đồng mới toanh lơ lửng giữa gió! Khi đại diện cư dân kéo đến bàn tiếp dân Cục Ngăn Nắp khiếu nại, hồ sơ của họ bị ném thẳng vào ngăn thẩm tra bốn mươi lăm ngày với lý do 'hao mòn tự nhiên trong quá trình nâng cấp kỹ thuật'."

Nhi cắn chặt môi dưới, hai bàn tay buông thõng bên hông siết chặt lại thành nắm đấm. Những khoảng trống vô lý, những mất mát kỳ quặc đang gặm nhấm Vân Thành từng ngày—từ mùi hương bánh nướng ngào ngạt quen thuộc của tiệm bác Vạn bỗng dưng nhạt thếch, chiếc bóng Tháp Đồng Hồ của Ông Giờ bị cắt đứt lìa khỏi mặt đất, cho đến chữ cái mạ vàng trên biển tên Phố Hoa Gió bị biến mất—tất cả không phải vì một lời nguyền ma quái hay thảm họa thiên nhiên nào, mà xuất phát từ sự cẩu thả, thói háo danh và sự độc đoán của những con dấu hành chính được trao quyền vận hành một cỗ máy ngầm khổng lồ nằm ngoài tầm kiểm soát của con người.

"Chúng ta không thể để chuyện này tiếp diễn nữa," Nhi ngước nhìn Liên, ánh mắt cô bé bưu tá bừng sáng một ngọn lửa kiên định. "Chị cho em mượn tập sổ bộ đối chiếu gốc này đi. Em và Tít sẽ mang nó đến đối chất công khai ngay trong phiên điều trần sáng mai trước mặt Cục trưởng Đoan và các đại biểu Hội đồng Thành phố. Với bằng chứng giấy trắng mực đen rành rành này, ông ấy không thể dùng những thuật ngữ hành chính rỗng tuếch để chối cãi được nữa!"

Nhi toan đưa tay đón lấy tập tài liệu bìa xanh dày cộp thì Liên đã nhanh hơn một nhịp. Bàn tay gầy guộc nhưng cứng như gọng kìm của nữ kiểm viên hạ xuống, đè chặt lên góc tập hồ sơ, chặn đứng hành động của Nhi lại.

"Không được, Nhi," Liên lắc đầu kiên quyết, giọng nói lạnh lùng kéo cô bé bưu tá trở về với thực tế tàn nhẫn. "Em chưa hiểu cách thức cỗ máy hành chính của Cục Ngăn Nắp vận hành đâu."

"Tại sao chứ? Đây là sự thật mà!" Nhi sốt ruột kêu lên, giọng hơi lạc đi trong căn phòng kín.

"Chính vì đây là sự thật trần trụi, nên nó cần một vỏ bọc pháp lý hoàn hảo, không một tì vết để tự bảo vệ mình," Liên giải thích, ánh mắt nghiêm khắc sau tròng kính đồi mồi nhìn xoáy vào Nhi. "Tập hồ sơ gốc này là tài liệu lưu trữ mật thuộc danh mục quản lý nội bộ cấp hai của Cục. Nếu em mang nó ra khỏi cánh cửa phòng này, Đoan sẽ không buồn đọc dù chỉ một chữ hay một con số nào trong đó. Thứ đầu tiên ông ấy làm sẽ là nhấn chuông báo động, phát lệnh bắt giữ em vì tội danh đánh cắp tài liệu công vụ của cơ quan quản lý đô thị. Cùng lúc đó, lực lượng kiểm soát sẽ ập vào đây, niêm phong toàn bộ kho hồ sơ này và đình chỉ công tác của tôi ngay lập tức."

Liên ngừng lại một nhịp, hít một hơi sâu luồng không khí ẩm mốc của tầng hầm rồi tiếp tục:

"Khi em bị quy vào tội trộm cắp, toàn bộ chuỗi chứng cứ pháp lý sẽ bị tuyên bố vô hiệu vì mang tính chất 'vật chứng thu thập bất hợp pháp'. Đoan sẽ có đầy đủ cơ sở pháp lý để tống toàn bộ các tập sổ bộ gốc này vào lò đốt tài liệu với lý do 'thanh lọc hồ sơ bị xâm phạm an ninh'. Và khi giấy tờ gốc đã thành tro bụi, chúng ta sẽ vĩnh viễn mất đi căn cứ pháp lý duy nhất để quy trách nhiệm cá nhân cho ông ta sau này. Lòng căm phẫn của em sẽ bị biến thành công cụ để họ xóa sạch dấu vết."

Nhi sững người, bàn tay đang vươn ra khựng lại giữa không trung. Từng lời nói của Liên như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào sự bồng bột của cô. Cô nhớ lại lời bà ngoại Tâm từng căn dặn bên bàn phân loại thư từ ở bưu cục: *Lòng dũng cảm của người bưu tá không bao giờ được phép nhầm lẫn với sự liều lĩnh thiếu kiểm chứng. Khi đối đầu với những cỗ máy khổng lồ—dù là máy móc bằng đồng hay máy móc bằng luật lệ—một bước chân trượt khỏi lề luật sẽ biến sự thật thành tro bụi.*

"Vậy... chúng ta phải làm thế nào?" Nhi hạ giọng xuống, nghe thấy tiếng nuốt nước bọt khô khốc trong cổ họng mình.

Liên không trả lời ngay. Cô quay người lại bàn làm việc, với tay lấy một tập giấy can chuyên dụng—loại giấy dầu mỏng manh, trong mờ nhưng cực kỳ dai và không thấm nước thường dùng để sao chép đồ bản trắc địa. Cô cẩn thận trải từng tờ giấy can lên trên mặt các trang sổ bộ đối chiếu gốc, dùng những chiếc kẹp đồng bấm chặt bốn góc.

Rút cây bút mực chuyên dụng có ngòi thép gắn hạt vonfram, Liên chấm nhẹ vào lọ mực đen chống phai. Dưới ánh sáng vàng vọt của ngọn đèn dầu, ngón tay cô lướt đi trên mặt giấy với một sự chính xác đáng kinh ngạc. Từng đường kẻ bảng, từng con số hiệu, từng mã quét và từng ký hiệu phân vùng được cô vẽ lại chuẩn xác đến từng mi-li-mét, không lệch một phân so với bản gốc. Động tác của Liên thuần thục, nhịp nhàng như một người thợ chạm khắc kim hoàn đang sao chép lại một bản khắc quý.

Khi trang giấy can cuối cùng được đồ lại hoàn tất, Liên mở chiếc hộp gỗ nhỏ lót nhung đỏ trên bàn. Cô rút ra con dấu chức danh bằng đồng thau nặng trịch, mặt dấu khắc ngược tên cô cùng dòng chữ hoa sắc sảo: *KIỂM VIÊN ĐỐI CHIẾU SỐ 03 — PHÒNG LƯU TRỮ VĂN KHỐ — CỤC NGĂN NẮP*.

Liên chấm con dấu vào khay mực son đỏ thắm, rồi dằn mạnh tay xuống từng góc dưới của các trang bản sao:

*Cộp! Cộp! Cộp!*

Từng vết mực đỏ tươi hình tròn hiện lên sắc nét, đè lên một phần đường kẻ chỉ giới và khớp với chữ ký tươi bằng mực tím của chính Liên.

"Đây là bản sao đối chiếu trích lục có chứng thực dấu kiểm viên theo đúng quy định tại Điều lệ 18 về quyền cung cấp thông tin kỹ thuật cho đơn vị phối hợp bưu chính," Liên thổi nhẹ cho lớp mực son mau khô, rồi dùng một chiếc kẹp góc bằng thép mạ kền kẹp chặt tập giấy lại, trao tận tay cho Nhi. "Em có thể mang tập trích lục này về bưu cục một cách hoàn toàn hợp pháp. Với con dấu công vụ và chữ ký chức danh của tôi, nó có đầy đủ giá trị pháp lý tương đương bản chính để Bưu Cục Gió sử dụng làm tài liệu chất vấn chính thức trong bất kỳ phiên điều trần hay cuộc họp kỹ thuật nào. Không một ai, kể cả Cục trưởng Đoan, có quyền tịch thu nó mà không vi phạm quy chế phối hợp liên ngành."

Nhi đón lấy tập tài liệu mỏng nhưng đanh thép ấy. Giấy can ram ráp dưới đầu ngón tay cô, mùi mực son nồng nồng xộc vào mũi mang lại một cảm giác an tâm lạ kỳ.

"Còn tập hồ sơ gốc này..." Liên quay lại chiếc bàn. Cô ôm hai tập sổ bộ dày cộp, bước đến bên chiếc két sắt nhỏ bằng gang đúc chìm sâu dưới chân bàn làm việc, ẩn sau lớp gờ đá của hộc tủ.

Cô xoay vòng số mã khóa ba lần sang trái, hai lần sang phải theo những chu kỳ số học bí mật, tra chiếc chìa khóa đồng có ngạnh răng cưa phức tạp vào ổ, rồi cẩn thận đẩy tập hồ sơ gốc vào tận cùng ngăn thép kiên cố.

Tiếng then khóa thép nặng nề sập lại khô khốc: *Keng!*

Âm thanh kim loại va đập vang vọng trong căn phòng kín như một lời thề sắt đá.

"Hồ sơ gốc sẽ nằm lại đây, dưới sự bảo hộ và canh giữ của tư cách kiểm viên trong tôi," Liên rút chìa khóa ra, giấu sâu vào túi trong của chiếc áo len. "Khi nào Hội đồng Thanh tra độc lập của thành phố chính thức được thành lập và Đoan bị triệu tập để giải trình trước sự chứng kiến công khai của cư dân và đại diện bưu chính, tôi sẽ đích thân mở chiếc két sắt này để đối soát từng dòng, từng chữ ký một trước mặt mọi người. Đó là cách duy nhất để bảo vệ tính toàn vẹn của sự thật trước mọi thủ đoạn hành chính."

Nhi ôm chặt tập trích lục có dấu đỏ vào lòng, cảm nhận được sức nặng vô hình của những tờ giấy mỏng manh nhưng chứa đựng số phận của bao ngõ ngách Vân Thành. Cô bé khẽ cúi đầu:

"Chị nói đúng. Em đã quá vội vàng và suýt nữa làm hỏng việc."

"Bây giờ, chúng ta phải chuẩn bị cho bước tiếp theo," Liên ngồi lại xuống chiếc ghế gỗ, kéo ngọn đèn dầu về phía mình, ánh mắt trầm ngâm nhìn vào quầng sáng chập chờn. "Đoan là một viên chức lão luyện đã ngồi ở cái ghế Cục trưởng qua ba nhiệm kỳ. Ông ta sẽ không dễ dàng thừa nhận sai sót chỉ vì vài bản sao trích lục giấy tờ này đâu. Khi bị dồn vào chân tường, ông ta sẽ lập luận rằng việc gộp lệnh chỉ là một giải pháp tình thế kỹ thuật tạm thời đã được phê duyệt nội bộ nhằm đẩy nhanh tiến độ làm sạch cảnh quan chung. Muốn bẻ gãy hoàn toàn lập luận đó, chúng ta phải đánh thẳng vào căn cứ kỹ thuật của chính chế độ gộp lệnh."

"Căn cứ kỹ thuật sao?" Nhi nhíu mày, cố gắng nắm bắt ý của Liên. "Nghĩa là cỗ máy thu gom đó vốn dĩ không hề được chế tạo để chạy chế độ gộp này?"

"Chính xác là như vậy," Liên gật đầu, giọng cô hạ thấp xuống đến mức gần như chỉ là hơi thở lướt qua mặt bàn. "Theo những mảnh ghi chép kỹ thuật tản mát tôi tìm thấy trong các hòm tài liệu lưu kho từ thời kỳ đầu kiến thiết, Bộ Máy Thu Gom Bỏ Quên được thiết kế với cơ chế khóa an toàn phân tầng độc lập cực kỳ nghiêm ngặt. Việc phá vỡ cấu trúc ba ngăn thẩm định để kích hoạt chế độ gộp ba trạng thái đòi hỏi một mã khóa can thiệp đặc biệt can thiệp sâu vào buồng điều khiển trung tâm của lõi máy. Câu hỏi đặt ra là: Ai đã cấp mã khóa đó cho Đoan? Và cỗ máy thu gom khổng lồ chôn sâu dưới lòng thành phố kia... rốt cuộc hoạt động theo nguyên lý cơ học nào mà có thể rút được cả những thứ phi vật thể như chữ viết trên biển hiệu hay bóng đổ của Tháp Đồng Hồ?"

Nhi lặng đi. Trong tâm trí cô bỗng hiện lên hình ảnh người ông đãng trí của mình—Ông Mộc.

Người đàn ông già nua với mái tóc hoa râm lúc nào cũng xù lên như tổ quạ, quanh năm suốt tháng chỉ cặm cụi bên những đống bánh răng, lò xo xoắn, những ống thủy tinh chuẩn độ và các bản vẽ thiết kế ố vàng trên căn gác xép bừa bộn nồng nặc mùi dầu thông ở khu thợ máy phía tây. Người đã tỉ mẩn gọt giũa từng chiếc lông vũ kim loại để lắp ráp nên chú chim máy Ríu lăng xăng này.

Nhi nhớ lại mỗi lần ai đó vô tình nhắc đến cỗ máy ngầm của Cục Ngăn Nắp hay những biến mất kỳ quặc trên phố xá, ông Mộc lại lúng túng đánh rơi chiếc kìm bấm, vội vã đánh trống lảng sang chuyện bảo dưỡng chiếc xe đạp thồ, hoặc biến câu chuyện thành một mớ lý thuyết cơ học rắc rối về sự giãn nở của kim loại dưới áp suất mây...

*Rầm... rầm... rầm...*

Một đợt rung chấn ngầm đột ngột truyền qua sàn đá hoa cương dưới chân họ, cắt đứt dòng suy tưởng của Nhi.

Cơn chấn động không lớn nhưng mang theo một sức nặng khủng khiếp, tựa như một con thủy quái kim loại khổng lồ vừa trở mình trong lớp nham thạch sâu bên dưới lòng đất. Cốc nước thủy tinh trên bàn làm việc của Liên sóng sánh dữ dội, làm rớt vài giọt nước tròn xoe ra mặt gỗ dẻ gai. Ngọn lửa đèn dầu chao đảo nghiêng ngả, tỏa ra một làn khói đen khét lẹt. Không khí trong căn phòng hầm như bị nén chặt lại trong một tích tắc nghẹt thở, khiến lồng ngực Nhi đau thắt.

"Lại một xung lệnh quét nữa," Liên thì thầm, gương mặt cô hơi biến sắc khi ngước nhìn lên chiếc đồng hồ quả lắc treo trên vách đá đối diện.

Chiếc đồng hồ cổ bằng gỗ mun với những con số La Mã mạ vàng đang gõ những nhịp tích tắc đều đặn bỗng nhiên khựng lại giữa không trung.

Quả lắc bằng đồng thau nặng trịch dừng sững ở góc nghiêng ba mươi độ, tựa như bị một bàn tay vô hình bóp nghẹt.

Một nhịp...

Hai nhịp...

Ba nhịp...

Bốn nhịp...

Năm nhịp...

Sáu nhịp...

Bảy nhịp!

Đúng bảy nhịp con lắc bị nuốt chửng vào một khoảng hư vô đặc quánh, chiếc đồng hồ mới giật cục một tiếng *khực* khô khốc, quả lắc lại vung sang bên kia và tiếp tục chu kỳ gõ nhịp của nó như chưa từng có chuyện gì xảy ra.

"Tần suất các xung lệnh đang dày lên một cách bất thường," Nhi siết chặt quai túi bưu tá, bàn tay cô lạnh ngắt. "Trước đây các đợt rung lắc này cách nhau cả ngày trời, bây giờ chỉ còn vài tiếng một lần. Cỗ máy ngầm đang chạy ngày càng dồn dập, nó đang nuốt chửng thành phố này nhanh hơn chúng ta tưởng!"

"Rè... rè... rột... rột... xoẹt!"

Một chuỗi âm thanh lạ lùng, sắc nhọn và méo mó bỗng nhiên vang lên ngay bên cạnh tai Nhi.

Đó không phải là tiếng cơ cấu rền rĩ dưới nền đá, cũng không phải tiếng bánh răng đồng hồ trên tường, mà phát ra từ chính lồng ngực bằng kim loại của chim máy Ríu.

Toàn thân chú chim máy bỗng nhiên run rẩy bần bật như bị trúng một luồng điện cảm ứng cực mạnh. Các khớp cánh mạ đồng bung ra, co giật liên hồi từng chặp. Hai chiếc lò xo giảm chấn nơi chân chú duỗi thẳng ra, móng vuốt kim loại cào sột soạt xuống mặt bàn gỗ. Đôi mắt kính viễn vọng của Ríu hoàn toàn mất tiêu cự, ánh sáng xanh ngọc quen thuộc vụt tắt, thay vào đó là một luồng sáng màu hổ phách lập lòe, chớp nháy điên cuồng theo từng nhịp co giật của lồng ngực.

"Ríu! Cậu bị sao thế?" Nhi hoảng hốt đưa tay đỡ lấy chú chim máy.

Nhưng Ríu không trả lời. Từ trong bộ nhớ đệm cơ học sâu nhất—nơi chứa những dải băng từ kim loại siêu mỏng được cuộn chặt trong một hộp kín chống ẩm mà ông Mộc từng niêm phong kỹ lưỡng—một đoạn ghi âm cổ xưa bị kích hoạt bởi xung chấn ngầm bắt đầu tự động phát ra qua màng loa rung:

*“...Xung định tuyến đồng bộ... kiểm tra mã tiếp nhận... Kích hoạt quy trình cưỡng chế... Gộp trạng thái tạm thời: Không người phụ trách, Không sử dụng, Đã thay thế... Thời gian thử nghiệm tối đa: bảy mươi hai giờ... Cảnh báo: nguy cơ sụt lún cấu trúc ghi nhớ... Mã hiệu can thiệp: TM-07-GỘP...”*

Giọng nói phát ra từ loa của Ríu rè rè, đứt quãng vì bụi thời gian và sự hao mòn của từ tính, nhưng âm sắc trầm ấm, có phần ngập ngừng, thở dài mệt mỏi và quen thuộc đến mức khiến tim Nhi như ngừng đập một nhịp giữa lồng ngực.

Đó chính là giọng của Ông Mộc.

Và ngay trên tờ lệnh dọn dẹp tự động mà Liên vừa trích lục đặt trên bàn, dòng chữ in bằng mực kim loại chống trôi ở góc trên cùng của văn bản đang phát sáng lân tinh mờ mờ dưới ánh đèn dầu leo lét:

*LỆNH QUÉT TỔNG HỢP: ĐỢT 04 — MÃ HIỆU: TM-07-GỘP.*