Lô thử bị giữ lại

Mùi giấy các-tông ẩm và sàn bê tông lạnh ngắt của kho trung chuyển Nam Lộ tại Bình Tân bủa vây Lan ngay khi cô nhìn thấy tấm biển đỏ "Tạm dừng nhập - Chờ xử lý" dán đè lên pallet hàng của Hải Thành.

Không gian kho hàng rộng hơn ba ngàn mét vuông, trần cao vút với những dàn đèn huỳnh quang tỏa ánh sáng trắng nhờ nhợt. Từng hồi còi tít tít đơn điệu của xe nâng điện vang lên xen lẫn tiếng bánh xe cao su miết sàn cót két và tiếng rầm rập của những kiện hàng tiêu dùng đang được luân chuyển cấp tập. Giữa những dãy kệ sắt ba tầng chất đầy thùng hàng của các tập đoàn thực phẩm lớn, năm pallet gỗ chứa năm ngàn chai nước mắm nhãn riêng Bếp Bờ Biển của xưởng Hải Thành nép mình ở một góc khuất gần cửa xả gió, trơ trọi như một khối vật thể lạ chưa được cấp quyền hòa mạng.

Lan đứng bên mép đường kẻ sơn vàng phân làn an toàn, hai bàn tay đan chặt vào nhau trong túi áo khoác. Cô đã đi chuyến xe đò sớm nhất từ bến xe Phan Thiết lúc năm giờ ba mươi sáng, bám theo sau chiếc xe tải năm tấn chở hàng của xưởng. Suốt bốn tiếng đồng hồ ngồi trên xe khách lắc lư, ngửi mùi dầu máy và mùi gió biển khô mặn dần nhường chỗ cho khói bụi cửa ngõ miền Đông, Lan đã nhẩm tính từng con số trong đầu không dưới hai mươi lần. Nếu việc nghiệm thu diễn ra suôn sẻ trong buổi sáng, biên bản bàn giao có đủ chữ ký của đại diện kho và kỹ thuật viên, bộ phận tài chính Nam Lộ sẽ kích hoạt lệnh chuyển khoản phần tiền hàng còn lại trong vòng bốn mươi tám giờ. Hơn tám mươi triệu đồng ấy—sau khi trừ đi hai mươi tư triệu tiền tạm ứng ban đầu đã chi hết cho tiền cọc chai và một nửa lương thợ—sẽ là dòng máu tươi rói bơm thẳng vào cái két sắt đang rỗng tuếch bên bờ sông Cà Ty. Nó sẽ giải quyết dứt điểm kỳ lương thứ hai của mười bốn thợ ủ và bốn thợ đóng chai, thanh toán bớt nợ vỏ chai cho bà Quyên, và giữ cho xưởng đứng vững thêm ít nhất hai tuần trước khi tính đến các khoản nợ của bạn hàng ngoài chợ.

Nhưng tấm biển mica đỏ viền trắng với dòng chữ in hoa sắc lạnh trước mặt đã đóng sầm cánh cửa tính toán đó lại.

Phạm Đức Tín bước ra từ phòng điều hành kiểm định, chiếc áo blouse màu xanh than cài kín cổ, tay kẹp tập hồ sơ bằng nhôm bóng loáng. Sau cặp kính gọng kim loại mỏng, ánh mắt của chuyên viên bảo đảm chất lượng bên Nam Lộ không hề có chút biểu cảm đón chào hay xã giao thường thấy ở những người làm thương mại. Tín nhìn Lan, khẽ gật đầu theo đúng phép lịch sự tối thiểu của một cuộc làm việc, rồi giơ ngón tay chỉ thẳng vào tập biên bản nghiệm thu kỹ thuật đặt trên mặt bàn di động bằng inox.

Tờ biên bản ba liên còn trắng tinh ở phần chữ ký xác nhận của đại diện kỹ thuật Nam Lộ. Chỉ có dòng chữ viết tay bằng mực đỏ của Tín nằm nghiêng nghiêng ở mục kết luận: *Chưa đủ điều kiện nhập kho lưu chuyển. Đề nghị phong tỏa lô hàng.*

"Anh Tín," Lan cất tiếng, cố giữ cho giọng mình không bị lạc đi giữa tiếng gầm rú của chiếc xe tải đang lùi vào cửa kho số 4 ngay bên cạnh. "Lô hàng năm ngàn chai này được đóng đúng theo tiến độ và kẹp chì niêm phong tại xưởng từ sáng sớm. Kết quả kiểm nghiệm Quatest 3 về hàm lượng nitơ toàn phần, histamine dưới hai trăm ppm và các chỉ tiêu vi sinh đều đạt chuẩn như phụ lục hợp đồng đã yêu cầu. Tại sao lại dán biển tạm dừng?"

Tín không vội trả lời. Anh tháo chiếc bút bi cài trên túi áo, bấm một tiếng *tách* khô khốc, rồi dùng đầu bút gõ nhẹ lên góc pallet thứ hai. Từng cử chỉ của anh đều chậm rãi, lạnh lùng và chuẩn xác như một cái máy đo đạc đã được hiệu chuẩn qua hàng ngàn ca kiểm tra.

"Biên bản kiểm nghiệm Quatest 3 chỉ là điều kiện cần để xe được phép hạ hàng xuống sàn đệm," Tín nói, từng từ nhả ra rành rọt như đọc một điều khoản quy chuẩn được ban hành từ văn bản nội bộ. "Điều kiện đủ để tôi ký biên bản bàn giao tài sản cho bộ phận kho bãi là lô hàng phải đạt chuẩn ngoại quan theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên AQL cấp độ hai, cùng bộ hồ sơ truy xuất nguồn gốc nội bộ khép kín. Cả hai điều kiện này, cơ sở Hải Thành đều đang vi phạm."

Lan siết chặt quai chiếc túi xách đựng máy tính cá nhân. Tim cô đập dồn dập sau lồng ngực. Mùi dầu mỡ của động cơ xe nâng hòa lẫn với hơi ẩm từ sàn bê tông bốc lên khiến không khí đặc quánh lại. "Vi phạm ở điểm nào, anh chỉ rõ giúp tôi."

Tín quay người, ra hiệu cho hai nhân viên phụ kho mặc áo phản quang vàng đứng gần đó. "Rút mẫu kiểm tra thực địa."

Hai nhân viên phụ kho lập tức dùng dao rọc giấy cắt lớp màng co PE bọc ngoài pallet thứ hai và thứ tư. Những lưỡi dao sắc ngọt rạch toạc lớp nhựa dẻo phát ra tiếng soạt khô khốc. Họ không lấy những thùng hàng ngay ngắn ở tầng trên cùng mà luồn tay rút ngẫu nhiên ba thùng carton nằm ở tầng thứ ba và thứ tư—vị trí chịu lực nén của các lớp hàng bên trên. Từng thùng carton năm lớp được đặt lên mặt bàn kiểm nghiệm bằng inox sáng loáng dưới ánh đèn cao áp.

Khi chiếc nắp thùng carton đầu tiên bị rọc toang, mùi nước mắm chín nồng nàn lập tức bốc lên, đặc quánh và đậm đặc hơn hẳn mùi thoang thoảng của một kho hàng đóng kín. Mùi mắm cá cơm ủ chượp truyền thống vốn quen thuộc bên bờ sông Cà Ty khi rơi vào gian phòng kho công nghiệp lạnh ngắt này lại trở nên lạc lõng và báo hiệu điềm chẳng lành. Tín đeo găng tay cao su màu trắng, cẩn thận nhấc từng chai nước mắm 500ml thủy tinh ra khỏi vách ngăn các-tông.

Đến chai thứ tư của thùng mẫu số 1, ngón tay của Tín dừng lại ở phần cổ chai.

"Lỗi thứ nhất," Tín nói, xoay nhẹ thân chai về phía Lan. "Rò rỉ cơ học tại điểm khóa nắp nhôm."

Lan bước sát lại gần bàn inox, mắt cô dán chặt vào vị trí ngón tay Tín. Ở rãnh ren tiếp giáp giữa miệng chai thủy tinh và mép nắp nhôm định hình, một vệt dung dịch màu nâu cánh gián sẫm đã rỉ ra ngoài. Nước mắm mặn bốc hơi dưới nhiệt độ hầm hập của thùng xe tải kín suốt chuyến hành trình bốn tiếng đã cô lại thành một lớp màng dẻo dính nhớp, loang lổ xuống tận phần cổ chai và làm ố vàng một góc của chiếc nhãn Bếp Bờ Biển in bằng giấy couche bóng bẩy. Mép nhãn bị ẩm bong nhẹ ra khỏi thân thủy tinh, mép giấy quăn lại thành một vệt sẫm màu xấu xí.

Tín tiếp tục mở thùng thứ hai và thùng thứ ba. Ở thùng thứ ba, tình trạng tương tự xuất hiện trên hai chai khác. Một chai thậm chí còn rỉ mắm làm ướt đẫm cả vách ngăn carton bên trong, tạo thành một vệt ố tròn to bằng miệng chén uống trà, bốc lên mùi đạm mặn chát.

"Ba thùng mẫu ngẫu nhiên, phát hiện bốn chai bị rỉ mắm làm ố hỏng nhãn," Tín đặt chai mắm xuống bàn inox với một tiếng *cộc* dứt khoát. "Tỷ lệ lỗi ngoại quan tại điểm kiểm tra lấy mẫu vượt quá một phẩy hai phần trăm. Toàn bộ quy cách đóng gói này không thể đưa lên kệ siêu thị Nam Lộ. Khách hàng cầm vào chai mắm bị dính tay, nhãn lem luốc, mùi bốc ra trong phòng lạnh máy lạnh của siêu thị—đó là điều bộ phận thương hiệu cấm tuyệt đối."

Lan cảm thấy cổ họng mình khô đắng. "Dàn máy chiết rót và dập nắp bán tự động vừa được chúng tôi thay mới toàn bộ cụm piston và gioăng cao su chịu mặn ba ngày trước. Anh An thợ máy đã cân chỉnh lực nén ở mức sáu bar..."

"Máy móc của cơ sở hoạt động thế nào là việc nội bộ của các anh chị," Tín ngắt lời, giọng anh không hề có sự gay gắt nhưng mang sức nặng của một bức tường bê tông. "Quy chuẩn của Nam Lộ chỉ nhìn vào thành phẩm thực tế tại cửa kho tiếp nhận. Áp lực nén sáu bar hay mười bar không có ý nghĩa gì khi nắp nhôm không thể khóa chặt miệng chai trước độ giãn nở nhiệt của nước mắm khi vận chuyển đường dài. Và đây mới chỉ là lỗi có thể khắc phục bằng cách lau chùi hoặc thay bao bì."

Tín lật giở xấp hồ sơ kẹp trên bảng nhôm, rút ra tập tài liệu truy xuất nguồn gốc mà Lan và Thảo đã thức trắng đêm để đóng dấu giáp lai trước khi xe lăn bánh. Những trang giấy A4 còn phẳng phiu, mang theo mùi mực in mới của chiếc máy in cũ kỹ trong phòng làm việc của xưởng.

"Lỗi thứ hai mới là lý do tôi không thể ký biên bản tiếp nhận," Tín dùng đầu bút khoanh tròn vào trang ba của tập hồ sơ mẻ ủ. "Thiếu chữ ký giám sát nhật ký chuyển lô giữa các ca đóng chai."

Lan chớp mắt, cố định thần nhìn vào trang giấy bị khoanh đỏ. Đó là Bảng Theo Dõi Chuyển Lô từ bồn chứa trung chuyển sang hệ thống chiết rót tại điểm đóng chai Phong Nẫm. Trên bảng, ca một bắt đầu từ sáu giờ tối đến mười một giờ đêm có chữ ký của chị Liên và anh Tám Thao xác nhận rút nước mắm từ thùng TH-02. Nhưng ở ca hai—bắt đầu từ mười hai giờ đêm đến bốn giờ sáng, thời điểm chuyển sang rút mắm từ thùng TH-03—ô dành cho chữ ký của người giám sát kỹ thuật hoàn toàn bỏ trống. Chỉ có vỏn vẹn nét chữ nguệch ngoạc ghi số lượng chai đóng được trong ca: *2.450 chai*.

"Hợp đồng thử nghiệm ghi rất rõ," Tín nhìn thẳng vào mắt Lan, giọng đanh lại. "Toàn bộ năm ngàn chai Bếp Bờ Biển phải gắn chặt với hai thùng chượp đạt chuẩn TH-02 và TH-03. Việc chuyển lô giữa hai thùng phải có sự giám sát của người chịu trách nhiệm kỹ thuật để chứng minh không có sự pha trộn nước mắm từ các thùng khác, hoặc nước mắm loại hai từ bể gom rửa đường ống. Không có chữ ký xác nhận của người giám sát ca đêm, hồ sơ truy xuất nguồn gốc này bị đứt gãy tính liên tục pháp lý. Nếu xảy ra sự cố ngộ độc thực phẩm hay khiếu nại về độ đạm trên thị trường, Nam Lộ căn cứ vào đâu để chứng minh hai ngàn bốn trăm năm mhesi chai của ca sau thực sự được rút từ thùng TH-03?"

"Đêm qua... thợ cả của chúng tôi bị tai nạn rạn xương mắt cá phải nằm trạm xá," Lan giải thích, hơi thở cô ngắn lại, cảm giác bất lực nghẹn ứ nơi lồng ngực. "Tôi và chị Liên phụ trách giám sát chung cả hai ca. Nhưng lúc hai giờ sáng, máy bơm trung chuyển bị kẹt rác, tôi phải chạy ra xử lý ngoài rãnh thoát nước, còn chị Liên phải kiểm tra màng co... Thảo ghi chép số liệu nhưng không tìm được người ký ngay lúc giao ca. Nhưng tôi cam đoan, toàn bộ nước mắm đều được rút trực tiếp từ van niêm phong của thùng TH-03, không hề có một lít mắm nào từ bên ngoài..."

"Lời cam đoan của chị không thay thế được chứng từ kiểm soát," Tín gập tập hồ sơ lại, kẹp chiếc bút bi vào túi áo. "Tôi làm việc dựa trên hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO 22000. Một mắt xích trên giấy tờ bị thủng, toàn bộ lô hàng bị coi là không kiểm soát được nguồn gốc. Tôi từ chối ký biên bản giao nhận. Xe tải phải bốc hàng xuống khu vực cách ly hoặc quay đầu. Hạn chót lưu bãi tạm thời là hai mươi tư giờ."

Nói xong, Tín quay người bước thẳng về phía cửa phòng điều hành, bước chân dứt khoát không để lại một kẽ hở nào cho sự nhượng bộ. Tấm lưng áo blouse màu xanh than biến mất sau cánh cửa kính cách âm, bỏ lại Lan đứng trơ trọi giữa làn gió thốc từ quạt trần công nghiệp.

Lan đứng chết lặng giữa làn gió lùa lạnh ngắt từ cửa kho xả xuống. Tấm biển đỏ "Tạm dừng nhập - Chờ xử lý" như một vết dao cứa vào mắt cô. Năm ngàn chai nước mắm—toàn bộ mồ hôi, nước mắt của mười bốn người thợ thức trắng hai đêm, số tiền mười tám triệu đồng tiền mặt vét cạn từ két sắt để sửa máy, cả danh dự của cơ sở Hải Thành—đang nằm im lìm trên những thanh gỗ pallet xám xịt, bị khước từ một cách lạnh lùng bởi những vệt mắm ố vàng nhỏ bằng đồng xu và một ô chữ ký bỏ trống.

"Lan."

Một giọng nói nhỏ nhẹ nhưng dứt khoát vang lên từ phía sau. Trần Mai Chi bước tới từ lối đi giữa hai dãy kệ chứa hàng. Cô mặc bộ vest công sở màu xám tro cắt may vừa vặn, mái tóc búi gọn sau gáy, trên tay cầm một tập hồ sơ mua hàng mỏng. Khác với vẻ sắc sảo, tự tin trong buổi đàm phán tại Phan Thiết hai tuần trước, nét mặt của nhân viên thu mua phụ trách nhãn hàng riêng lúc này phảng phất sự căng thẳng và mỏi mệt.

Chi không nói gì thêm ở chỗ đông người. Cô kín đáo liếc nhìn hai nhân viên phụ kho đang tò mò ngó nghiêng, rồi khẽ nghiêng đầu ra hiệu cho Lan đi theo mình.

Hai người đi vòng qua dãy kệ số 7, tiến sâu vào một góc kho vắng người—nơi chỉ có những thùng các-tông chứa bao bì rỗng xếp cao ngút ngàn che chắn tầm nhìn. Mùi bìa giấy mục quyện với mùi ẩm mốc đặc trưng của kho vận công nghiệp khiến không khí càng thêm ngột ngạt.

"Em vừa nghe Tín báo cáo miệng qua bộ đàm," Mai Chi dừng lại, khoanh tay trước ngực, giọng hạ thấp vừa đủ hai người nghe. "Tình hình tệ hơn em tưởng. Em đã hy vọng bên chị kiểm soát chặt khâu đóng nắp sau đợt bị cảnh báo ở Phong Nẫm."

"Chúng tôi đã sửa máy, thay piston mới," Lan nói, cố nén cơn run rẩy trong giọng nói. "Lỗi rò rỉ chỉ xảy ra ở một vài chai... có thể do thao tác đưa chai vào đầu dập của công nhân ca đêm chưa chuẩn xác, hoặc nắp nhôm đợt này của bà Quyên có sai số ở vành mép. Còn chữ ký mẻ ủ, tôi có thể ký bổ sung ngay bây giờ với tư cách là người điều hành được ủy quyền hợp pháp. Toàn bộ nhật ký số đo cột nước và số lít rút ra đều khớp tuyệt đối với sổ sách của xưởng."

Mai Chi khẽ lắc đầu, nụ cười trên môi cô lúc này chỉ là một nét gượng gạo chua chát.

"Chị Lan, chị từng làm kế toán quản trị ở các công ty lớn trên Sài Gòn, chị phải hiểu cơ chế vận hành của một tập đoàn bán lẻ chứ. Đây không phải là cái chợ truyền thống ngoài Phan Thiết, nơi chị có thể vỗ vai bạn hàng rồi ký bù một chữ ký vào góc tờ giấy than là xong chuyện."

Mai Chi bước lại gần Lan thêm nửa bước, ánh mắt nghiêm lại:

"Bộ phận mua hàng của em chịu trách nhiệm tìm nguồn, đàm phán giá và bảo đảm tiến độ hàng lên kệ. Nhưng một khi hàng đã chạm vào cửa kho này, toàn quyền sinh sát thuộc về kiểm định kỹ thuật của Tín. Anh Tín không thuộc quyền quản lý của phòng mua hàng; anh ấy báo cáo trực tiếp cho Giám đốc Đảm bảo Chất lượng của tập đoàn. Em không có bất kỳ thẩm quyền nào để ép anh ấy ký vào một biên bản mà anh ấy đã xác định có lỗi vi phạm cấp độ B về truy xuất nguồn gốc. Nếu em can thiệp sai nguyên tắc, phòng Kiểm toán nội bộ sẽ vào cuộc kiểm tra em ngay lập tức."

Lan siết chặt quai túi xách, những khớp ngón tay trắng bệch. "Vậy còn số tiền thanh toán tuần này? Hợp đồng ghi rõ sau khi giao hàng đạt chuẩn..."

"Vấn đề là hàng *chưa đạt chuẩn*," Mai Chi thở dài, ngắt lời Lan bằng một thực tế trần trụi. "Ngay khi Tín nhập mã lỗi vi phạm ngoại quan và đứt gãy nhật ký lô lên hệ thống ERP lúc chín giờ mười lăm, phần mềm quản lý tài chính của Nam Lộ đã tự động kích hoạt lệnh đình chỉ giải ngân. Khoản thanh toán hơn tám mươi triệu đồng dự kiến chi trả cho Hải Thành vào thứ Sáu tuần này đã bị khóa cứng hoàn toàn."

Con số *hơn tám mươi triệu đồng* rơi vào không gian như một tảng đá đè nghẹt lồng ngực Lan.

"Đình chỉ bao lâu?" Lan hỏi, giọng cô gần như thì thầm.

"Cho đến khi có biên bản nghiệm thu kỹ thuật đạt chuẩn không điều kiện," Mai Chi nhìn quanh một lượt rồi ghé sát tai Lan, nói bằng giọng chỉ vừa đủ nghe: "Và em phải cảnh báo thật lòng với chị điều này. Ban Giám đốc Nam Lộ đang tiến hành đợt rà soát định kỳ danh mục nhà cung cấp cho quý tới. Họ đặt ra chỉ tiêu cắt giảm những cơ sở không đạt chuẩn để tinh gọn chuỗi cung ứng. Cơ sở nào tham gia đơn hàng thử nghiệm mà có tỷ lệ lỗi vượt quá hai phần trăm, hoặc hồ sơ truy xuất nguồn gốc bị tạm giữ quá bảy mươi hai giờ, sẽ bị hệ thống tự động đánh dấu đỏ và loại vĩnh viễn khỏi danh sách đối tác. Xưởng của chị đang nằm ngay trên lằn ranh đó."

Mai Chi ngừng lại một chút, ánh mắt lướt qua vẻ mặt tái nhợt của Lan:

"Cơ sở ở La Gi mà em từng nói với chị... họ đã hoàn tất chứng nhận ISO 22000 tuần trước. Họ đang gửi mẫu nước mắm công nghiệp khử mùi và chấp nhận công nợ sáu mươi ngày. Nếu Hải Thành không tự cứu lấy mình trong vòng bốn mươi tám giờ tới, em không thể giữ suất này cho chị được nữa. Áp lực chỉ tiêu doanh số của em cũng có giới hạn."

Chi vỗ nhẹ lên cánh tay Lan một cái rồi quay gót bước nhanh về phía khu văn phòng trung tâm, để lại Lan đứng chôn chân giữa những bức tường các-tông cao ngút ngàn.

Cơn ớn lạnh từ sàn bê tông ngấm dần qua đế giày da, chạy dọc sống lưng Lan. Mất nguồn tiền nghiệm thu hơn tám mươi triệu đồng đúng vào thời điểm quỹ xưởng đã kiệt quệ sau đợt chi trả sửa máy cho An. Trong két sắt ở xưởng lúc này chỉ còn vỏn vẹn ba triệu một trăm năm mươi ngàn đồng tiền mặt. Tài khoản tiết kiệm cá nhân của cô chỉ còn hai mươi tám triệu hai trăm ngàn—khoản tiền sống còn dùng để phòng ngừa rủi ro ba cô phải tái cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bình Thuận mà cô đã hứa với mẹ sẽ không được đụng đến nếu không nguy cấp đến tính mạng.

Và chỉ còn năm ngày nữa là đến ngày rằm.

Ngày rằm là hạn chót thanh toán hai mươi lăm triệu đồng nốt năm mươi phần trăm lương còn lại cho mười bốn người thợ xưởng ủ bên sông Cà Ty và tổ đóng chai của chị Liên. Những người thợ ấy đã tin vào lời cam kết của cô trong buổi họp thợ đầy căng thẳng ba ngày trước, đã ký vào biên bản đồng ý dời lịch nhận lương thêm một tuần chỉ vì tin rằng xe hàng vào Sài Gòn là tiền sẽ về tài khoản. Họ đã vắt kiệt sức mình suốt hai ca đêm để đóng từng chai mắm này. Nếu ngày rằm tới mà không có tiền mặt trả lương, sự kiên nhẫn và lòng tin mong manh của họ sẽ vỡ vụn. Xưởng ủ sẽ ngừng trệ, hai mươi thùng chượp gỗ mít đang trong giai đoạn chuyển hóa đạm sẽ bị bỏ mặc không người kéo rút, và lời đe dọa kéo họ hàng đến phong tỏa sân xưởng của cô Dung sẽ lập tức biến thành ngòi nổ kích hoạt sự sụp đổ toàn diện.

Đúng lúc Lan đang đứng bất động trong góc kho tối tăm, chiếc điện thoại trong túi áo khoác rung lên bần bật. Tiếng chuông dồn dập, gắt gỏng như muốn xé toạc bầu không khí ẩm mốc.

Lan rút điện thoại ra. Màn hình hiện lên cái tên: *Bà Quyên - Vỏ Chai*.

Lan hít một hơi thật sâu, nuốt sự khô đắng trong họng xuống trước khi trượt ngón tay nghe máy: "A lô, cháu nghe đây cô Quyên..."

"Cô nói cho cô Lan biết nhé!"

Giọng bà Nguyễn Thị Quyên không hề có lời mở đầu, đanh thép và chói gắt dội thẳng qua loa thoại như một tràng súng liên thanh:

"Hôm nay là thứ Ba rồi đấy! Mười lăm triệu tiền cọc mày chuyển tuần trước chỉ đủ cho tao nhập nguyên liệu thổi năm ngàn cái vỏ chai cho hợp đồng Nam Lộ của mày thôi! Còn ba mươi hai triệu tiền hàng cũ tồn từ đợt đóng mắm chai vuông cho khách chợ Phan Thiết, mày tính quỵt luôn của tao hay sao?"

"Cô Quyên, cháu không hề có ý định quỵt," Lan cố giữ giọng bình tĩnh, bước nép sâu hơn vào khe hở giữa hai pallet để tránh tiếng ồn của xe nâng. "Lô hàng Nam Lộ cháu vừa chở đến kho Sài Gòn sáng nay. Theo quy trình đối soát..."

"Mày đừng có mang cái bài 'quy trình' với 'đối soát' của mấy đứa học thức trên Sài Gòn ra nói chuyện với tao!" Bà Quyên gắt to hơn, tiếng quạt gió công nghiệp và tiếng thủy tinh va chạm lách cách ở đầu dây bên kia rộn lên đầy hỗn loạn. "Tao vừa nhận được thông báo từ nhà máy thủy tinh ngoài Khánh Hòa. Họ cắt hạn mức nợ của tao rồi! Họ bắt tao phải thanh toán tiền mặt cho chuyến cát thạch anh kế tiếp, nếu không họ khóa lò nung! Tao không thể gánh nợ giùm cho nhà mày mãi được! Ba mày ngày xưa buôn bán vị tình vị nghĩa, tao nể ổng nên mới cho nợ gối đầu. Giờ ổng nằm liệt một chỗ, mày về tiếp quản xưởng mà tiền bạc cứ nhỏ giọt như mắm rỉ!"

"Cháu hiểu khó khăn của cô," Lan nén đau xót trong lòng, giọng chùng xuống. "Nhưng hiện tại dòng tiền của xưởng đang tập trung cho đợt nghiệm thu này. Cháu xin cô thư thả cho xưởng thêm ít ngày..."

"Không ít ngày nhiều ngày gì hết!" Bà Quyên dứt khoát chặt chém từng câu chữ. "Tao nói cho mày biết tối hậu thư: Đúng năm giờ chiều mai, mày phải chuyển khoản thanh toán dứt điểm ba mươi hai triệu tiền vỏ chai cũ vào tài khoản của tao! Nếu không thấy tiền nổi lên, lô mười ngàn nắp nhôm mới dập nổi logo Hải Thành và hai ngàn vỏ chai vuông chuẩn bị giao cho các đơn hàng lẻ ngoài chợ tuần này, tao sẽ giữ lại toàn bộ trong kho của tao! Tao sẽ đem thanh lý cho xưởng Ba Nhất bên La Gi để thu hồi vốn! Liệu mà xoay tiền đi!"

*Tút... tút... tút...*

Tiếng tút dài vô hồn vang lên báo hiệu cuộc gọi đã bị ngắt thô bạo.

Lan hạ chiếc điện thoại xuống, các đầu ngón tay cô tê buốt. Lưng cô tựa vào góc pallet gỗ, hơi lạnh của thanh gỗ ẩm ngấm qua lớp áo mỏng.

Một đòn bồi tàn khốc giáng xuống ngay lúc cô không còn một tấm khiên che chắn. Nếu bà Quyên giữ lại lô nắp dập nổi logo và vỏ chai cho các đơn hàng lẻ, toàn bộ nguồn thu tiền mặt hằng ngày của Hải Thành—dù chỉ là vài ba triệu từ những quán ăn nhỏ như bà Đỗ Thị Sương hay các sạp tạp hóa chợ Phan Thiết—cũng sẽ bị bẻ gãy hoàn toàn. Đó là nguồn máu tươi duy nhất nuôi sống hoạt động thường nhật của căn nhà: tiền gạo, tiền mua thức ăn cho bếp ăn của thợ, tiền thuốc men vật lý trị liệu của ba cô mà cô vừa thỏa thuận tách riêng thành Quỹ Sinh Hoạt sáu triệu một tháng với mẹ.

Mất khoản tiền tám mươi triệu từ Nam Lộ. Bị đòi ba mươi hai triệu tiền vỏ chai dưới nguy cơ cắt đứt nguồn bao bì truyền thống. Thiếu hai mươi lăm triệu tiền lương thợ đến hạn trong năm ngày tới.

Đây chính là trạng thái vỡ nợ kỹ thuật—cơn ác mộng lớn nhất của bất kỳ một người làm tài chính nào. Một doanh nghiệp có thể có tài sản trên giấy tờ, có hàng ngàn lít nước mắm quý giá đang ủ trong thùng gỗ, có nhà đất trị giá tiền tỷ, nhưng chỉ cần dòng tiền mặt bị đứt gãy trong vòng vài ngày, toàn bộ cỗ máy vận hành sẽ lập tức sụp đổ như một lâu đài xây trên cát.

Lan nhắm nghiền mắt lại. Trong bóng tối sau mí mắt, hình ảnh người cha nằm bất động trên giường bệnh, nửa người bên phải liệt mềm, ánh mắt mờ đục nhìn lên trần nhà như muốn nói điều gì đó mà không thể thốt nên lời hiện lên rõ mồn một. Lối làm ăn dựa trên sự nể nang, hứa miệng và lòng tin mù quáng suốt ba mươi năm của cha cô đã tạo nên một mạng lưới công nợ chằng chịt, để rồi khi cơn bão biến cố ập đến, toàn bộ gánh nặng ấy đổ ập xuống vai cô với sức nặng của những con số lạnh lùng, tàn nhẫn.

Cô không thể gục ngã ở đây. Nếu cô gục ngã ở góc kho này, xưởng mắm Hải Thành coi như biến mất.

Lan mở mắt ra. Ánh sáng trắng của dàn đèn kho rọi thẳng vào đáy mắt cô. Sự hoảng loạn ban đầu dần lắng xuống, nhường chỗ cho phản xạ phân tích lạnh lùng của một kế toán quản trị đã từng trải qua những đợt khủng hoảng tài chính khắc nghiệt.

Cô có những lựa chọn nào?

Lựa chọn thứ nhất: Quay lại phòng điều hành, làm ầm ĩ lên, cố cãi lý với Phạm Đức Tín về việc máy dập nắp đã sửa và cam kết nguồn gốc bằng tư cách cá nhân. Hậu quả: Tín sẽ lập tức lập biên bản bác bỏ toàn bộ lô hàng vi phạm cấp độ B. Lệnh phạt tám phần trăm giá trị hợp đồng—tương đương sáu triệu bốn trăm ngàn đồng—sẽ bị kích hoạt, cộng với việc Nam Lộ sẽ thu hồi hai mươi tư triệu tiền tạm ứng ban đầu. Hải Thành sẽ chính thức bị gắn cờ đỏ trên hệ thống ERP của Nam Lộ, mất vĩnh viễn cơ hội gia công nhãn Bếp Bờ Biển, và danh tiếng cơ sở sẽ bị hủy hoại trên toàn bộ hệ thống bán lẻ hiện đại. Cố cãi lý với bên kiểm định khi mình nắm đằng lưỡi là hành vi tự sát của kẻ yếu thế.

Lựa chọn thứ hai: Chấp nhận sự thật rằng lô hàng này đã thất bại trong lần nghiệm thu đầu tiên, nhưng không để nó biến thành một vụ từ chối chính thức.

Lan lấy cuốn sổ tay bìa cứng từ túi xách ra, lật đến trang theo dõi chi phí lô thử nghiệm. Đầu bút bi vạch nhanh những dòng tính toán:

*Chi phí rút hàng về xử lý:* - Thuê xe tải chở năm ngàn chai quay ngược về Phong Nẫm: 3.500.000 đồng (tiền xe chiều về). - Tiền bốc xếp hai đầu: 1.000.000 đồng. - Thời gian cho phép: Nam Lộ cho tối đa bảy mươi hai giờ để tái đệ trình hồ sơ và lô hàng trước khi hủy hợp đồng. - Công việc cần làm tại xưởng: Khui từng thùng, kiểm tra toàn bộ năm ngàn chai, lau sạch vết mắm rỉ, thay nắp và dập lại bằng tay đối với những chai bị lỏng gioăng, bóc nhãn hỏng dán lại nhãn mới. - Khắc phục hồ sơ: Lập lại Bảng Theo Dõi Chuyển Lô ca hai, bổ sung biên bản xác nhận mẻ chượp TH-03 có chữ ký đối soát của Lan, chị Liên và người phụ trách bồn chứa, kèm theo ảnh chụp nhật ký đo cột nước thực địa.

Nếu làm theo phương án này, cô không bị phạt hợp đồng, không bị hủy tư cách nhà cung cấp, và vẫn còn cơ hội cứu vãn khoản thanh toán hơn tám mươi triệu đồng sau ba ngày nữa. Nhưng cái giá phải trả ngay lập tức là: bốn triệu rưỡi tiền mặt để thuê xe quay đầu, và quan trọng nhất—trong ba ngày tới, cô không có một đồng nào từ Nam Lộ để trả lương cho thợ và thanh toán cho bà Quyên.

Cô sẽ phải đối mặt trực diện với bà Quyên, xin khất nợ có điều kiện bằng cách cam kết một mốc thanh toán cụ thể sau khi hàng được nghiệm thu lại, hoặc chấp nhận hy sinh một phần tiền tiết kiệm cá nhân để cọc giữ lô nắp cho hàng lẻ. Còn với mười bốn người thợ xưởng ủ, cô sẽ phải nói thật toàn bộ sự cố này, không che giấu, không vẽ ra viễn cảnh màu hồng, để họ hiểu rằng nếu không cùng nhau sửa chữa từng chiếc nắp chai trong bốn mươi tám giờ tới, tất cả sẽ cùng chìm xuống đáy biển.

Lan hít một hơi thật sâu, gập cuốn sổ tay lại. Từng trang giấy khép vào nhau phát ra một tiếng tách dứt khoát. Cô cất bút vào túi, sửa lại vạt áo khoác đã bám một lớp bụi kho xam xám. Cô bước những bước dài dứt khoát rời khỏi góc kho tối, tiến thẳng về phía phòng điều hành kiểm định của Phạm Đức Tín.

Cô sẽ không xin xỏ sự thông cảm. Cô sẽ nộp đơn xin tạm rút lô hàng về cơ sở để xử lý lỗi kỹ thuật theo đúng quy trình của Nam Lộ.

Nhưng khi Lan vừa bước đến trước cửa kính phòng điều hành, ngón tay chưa kịp chạm vào tay nắm cửa, thì chiếc điện thoại trong túi lại rung lên một hồi ngắn.

Không phải bà Quyên. Màn hình hiện lên số của Trần Thị Liên—tổ trưởng điểm đóng chai Phong Nẫm.

Lan bấm nút nghe, áp điện thoại vào tai: "Chị Liên, tôi đang ở kho Nam Lộ chuẩn bị làm thủ tục xin rút hàng về xử lý..."

"Cô Lan ơi..."

Giọng chị Liên ở đầu dây bên kia run rẩy dữ dội, ngắt quãng bởi tiếng thở dốc và tiếng máy chiết rót đang tắt ngấm ở hậu cảnh:

"Chết rồi cô Lan ơi... Nãy tôi vừa gặng hỏi mấy đứa thợ ca đêm... Tụi nó... tụi nó vừa thú nhận với tôi một chuyện động trời..."

Bàn tay Lan nắm chặt lấy tay nắm cửa phòng điều hành, tim cô thắt lại: "Chuyện gì? Chị nói mau!"

"Hồi ba giờ sáng, lúc máy dập nắp bị tuột áp suất làm rỉ mắm ở mấy chục chai... tụi nó sợ trễ giờ xe tải chạy lúc năm giờ sáng sẽ bị cô phạt... nên tụi nó... tụi nó không tháo nắp ra dập lại..." Giọng Liên nghẹn lại trong sự hoảng loạn tột cùng: "... mà tụi nó tự ý lấy giẻ ướt lau chùi cho sạch cổ chai rỉ rồi nhét đại vô thùng các-tông đóng băng keo lại cho kịp giờ xe lăn bánh cô ơi!"