Hai bản thời gian
Màn hình máy tính tại bàn điều phối nhấp nháy dòng biểu mẫu ca làm của căn hộ tháp A, bên cạnh là chiếc điện thoại cũ nát của Vy vừa được cô rụt rè đặt xuống trước mặt Hà.
Mặt kính chiếc điện thoại đã rạn nứt một đường chéo từ góc trên bên phải xuống tận phím điều hướng ảo, được dán đè lên bằng một lớp băng keo trong đã ngả màu ố vàng, mép keo bám đầy những vệt bụi mịn li ti đen xỉn. Dưới lớp kính tỳ vết ấy, ánh sáng xanh yếu ớt hắt lên những đầu ngón tay còn đỏ ửng vì ngâm nước giặt và chất tẩy rửa gốc kiềm của cô thợ học việc. Căn phòng kho kiêm văn phòng ở Bình Thạnh chìm trong sự ngột ngạt sau khi cánh cửa sắt vừa khép lại sau lưng Hạnh. Không khí vẫn còn vương mùi nồng hắc quen thuộc của dung dịch sát khuẩn clo pha dở, mùi ẩm mốc âm ỉ bốc lên từ những chồng khăn vi sợi xanh đỏ đang nằm chờ kiểm tra độ mòn sợi bông, và tiếng vo ve khô khốc, rền rĩ của chiếc quạt đảo gió lồng sắt gắn trên vách tôn hoen rỉ.
Bên ngoài trời xám xịt một màu chì đục ngầu, hơi ẩm từ những trận mưa rào rải rác đầu mùa của đất Sài Gòn vẫn còn đọng lại trên mái hiên, thỉnh thoảng rớt xuống những giọt nước nặng trĩu gõ lách tách trên tấm bạt che xe tải nhỏ đỗ trước cửa kho. Trong căn phòng chật chội này, ánh đèn tuýp huỳnh quang nhấp nháy theo từng nhịp trồi sụt của lưới điện khu dân cư nghèo, soi rõ từng hạt bụi li ti lơ lửng trong không gian và phơi bày sự tồi tàn của những chiếc kệ sắt V lỗ chất đầy xô nhựa, cây gạt kính, bình xịt hóa chất đã bay mất nhãn mác.
Hà không vội chạm vào chiếc điện thoại. Cô ngồi ngay ngắn trên chiếc ghế xoay bọc nỉ đen đã sờn rách ở mép đệm, hai bàn tay đan lỏng vào nhau đặt trên mặt bàn ép phủ melamine trầy xước. Đôi mắt sắc sảo của một người từng có bảy năm làm giám sát buồng phòng tại khách sạn bốn sao không bỏ qua bất kỳ một cử chỉ nhỏ nào của cấp dưới. Cô nhìn Vy. Cô gái trẻ mới bước sang tuổi mười chín ngồi nép mình trên mép chiếc ghế xếp inox, hai đầu gối khép chặt, hai vai co rút lại như muốn thu nhỏ thân hình gầy guộc của mình vào khoảng không gian chật hẹp, hai bàn tay luồn vào vạt áo đồng phục màu xanh cổ vịt đã bạc phếch ở những đường may nách và lem nhem vài vệt ố của nước tẩy javel. Sự run rẩy của Vy không giấu được dưới lớp vải thô; từng thớ cơ ở bắp tay cô gái khẽ co giật theo từng nhịp thở ngắt quãng.
“Vy,” Hà cất giọng, âm lượng vừa đủ để giữ sự việc nằm gọn trong bốn bức tường vách thạch cao ngăn cách với kho hàng phía sau, nhưng từng âm tiết phát ra đều rõ ràng, dứt khoát, mang theo một uy quyền điềm tĩnh đã được tôi luyện qua hàng nghìn ca kiểm tra phòng nghiêm ngặt. “Em nói lại cho chị nghe. Bản ghi này là em tự ghi lại lúc nào? Ghi trong lúc đang làm, hay sau khi đã bước chân ra khỏi sảnh chung cư An Phúc?”
Vy nuốt khan một ngụm nước bọt, cổ họng giật nhẹ lên một cái như vừa nuốt phải một mảnh vụn ráp. Cô khẽ cựa ngón tay trỏ run rẩy, đưa tới mở khóa màn hình bằng mật khẩu bốn số đơn giản. Màn hình rạn nứt chớp sáng một lần nữa. Ứng dụng ghi chú mặc định của hệ điều hành cũ kỹ hiện lên một danh sách ngắn ngủi với những dòng chữ gõ vội, dấu câu lộn xộn, nhiều chỗ viết tắt cẩu thả không theo bất kỳ một quy chuẩn buồng phòng nào của cẩm nang nghiệp vụ mà Hà đã dày công biên soạn:
*16h48 – toi sảnh A, đợi thang* *17h08 – vao nha 14.08, khach la nam* *17h12 – bat dau khach + bep* *17h52 – xong bep, chi H keo thung giay* *18h15 – vao lau phong ngu nho* *18h38 – gom do ra cua*
Vy hít một hơi thật sâu, ngực phập phồng dưới làn áo đồng phục mỏng mảnh. Cô ngước mắt lên nhìn Hà nhưng ánh nhìn sợ sệt ấy chỉ dám dừng lại ở mép cổ áo sơ mi trắng thẳng thớm của người giám lập, không đủ can đảm chạm vào đôi mắt sâu và nghiêm cẩn của người phụ nữ đối diện:
“Dạ… chiều hôm qua, lúc mạng 4G của tòa nhà tháp A bị nghẽn, phần mềm điều phối của công ty mình cứ quay vòng tròn rồi hiện cái bảng màu đỏ báo lỗi 504. Em bấm lưu thời điểm bắt đầu dọn phòng khách ba lần mà không được. Em sợ… em sợ máy chủ không ghi nhận thì đến cuối tuần hệ thống tính em chưa hoàn thành ca, nên em mới mở ghi chú riêng của máy ra bấm giờ. Em ghi theo đồng hồ nhảy trên góc điện thoại lúc đó.”
Ngón tay trỏ của Vy, với móng tay cắt sát và khóe móng còn vương vệt bùn đen từ xô lau nhà, run rẩy chỉ vào mép màn hình kính rạn:
“Nhưng mà chị Hà… các mốc này lệch với bảng tóm tắt ca làm của anh Minh. Lúc nãy anh Minh in cái tờ giấy kẹp trên bìa hồ sơ của chị, em liếc thấy anh Minh ghi thời gian bắt đầu phòng ngủ và phòng khách khác của em tận hai mươi phút. Em… em không biết tại sao anh Minh lại in ra như vậy…”
Hà kéo chiếc bàn phím máy tính về phía mình, con trỏ chuột dừng lại trên bảng điều khiển vận hành nội bộ của Sạch Nhà. Ánh sáng từ màn hình vi tính hắt lên gọng kính cận của cô một luồng sáng lạnh lẽo. Trên giao diện quản lý ca làm việc ngày mười bốn tháng mười, ca dịch vụ tại căn hộ 14.08 của khách hàng Đỗ Mai Chi và Ngô Trung Kiên hiển thị bằng những thanh đo đồ họa màu xanh lá cây thẳng tắp, vuông vức, hoàn hảo đến mức giả tạo:
*Thời gian tiếp cận căn hộ: 17:00* *Khu vực 1 (Phòng khách & Bếp): 17:00 – 18:00 (Định mức: 60 phút – Thực tế: 60 phút)* *Khu vực 2 (Buồng ngủ & Vệ sinh kèm): 18:00 – 18:35 (Định mức: 40 phút – Thực tế: 35 phút)* *Thời gian bàn giao và rời ca: 18:35*
Hai mươi phút. Một khoảng cách trông có vẻ nhỏ bé trên một lịch trình dọn dẹp thường nhật của những người làm nghề tạp vụ, nhưng giữa tâm bão của một cáo buộc hình sự liên quan đến chiếc vòng vàng hai chỉ biến mất khỏi bàn trang điểm, hai mươi phút ấy là một hố sâu ngăn cách giữa sự thật và sự ngụy tạo, giữa danh dự của một người lao động và một bản án trộm cắp tài sản.
Hà chỉnh lại gọng kính, kéo chiếc ghế xoay sát lại mặt bàn làm việc, ngón tay trỏ rê chuột chậm rãi đối chiếu từng hàng dữ liệu giữa màn hình máy tính và chiếc điện thoại rạn vỡ của Vy. Không khí trong căn phòng dường như quánh lại theo từng tiếng nhấp chuột *lách cách*.
“Em nhìn vào đây,” Hà chỉ đầu bút bi kim loại vào màn hình máy tính, nơi hiển thị dòng nhật ký hệ thống vừa được Minh chốt vào tối muộn hôm qua. “Trên phần mềm máy tính, Minh chốt mốc thời gian đội mình bắt đầu dọn buồng ngủ là đúng mười tám giờ không không phút. Nhưng trong điện thoại của em, mốc thời gian ghi nhận bắt đầu lau phòng ngủ phụ là mười tám giờ mười lăm phút. Còn phòng ngủ chính—căn phòng ngủ master của chị Mai Chi—không hề có tên trong ghi chú của em. Không có một dòng nào nhắc tới việc bước vào căn phòng đó.”
“Dạ đúng!” Vy vội vã phân trần, giọng lạc đi vì xúc động, hai bàn tay xoắn chặt lấy nhau đến mức các khớp ngón tay trắng bệch ra. “Hợp đồng ban đầu đâu có buồng ngủ chính đâu chị! Lúc anh Kiên còn ở nhà, ảnh chỉ tay dặn tụi em là phòng ngủ lớn bừa bộn lắm, quần áo đồ đạc của vợ ảnh để lộn xộn, ảnh dặn đừng có ai bước vô đó. Ảnh nói chỉ cần hút bụi phòng khách, lau sàn bếp với làm cái phòng ngủ nhỏ phía ngoài thôi vì tối đó bố mẹ dưới quê lên ngủ phòng đó. Em nhớ như in lúc em xách cây lau sàn và xô nước từ toilet ngoài bước vào phòng ngủ nhỏ, đồng hồ trên góc điện thoại nhảy đúng mười tám giờ mười lăm phút. Em có thói quen liếc giờ để canh thời gian ngâm nước lau sàn sinh học không quá mười phút như chị Hạnh dạy, để sàn gỗ công nghiệp không bị rộp mép.”
Hà lắng nghe từng chi tiết. Đó là những chi tiết nghề nghiệp vụn vặt nhưng chân thực, thứ mà không một kẻ nói dối nào có thể tùy tiện bịa đặt trong lúc hoảng loạn.
“Vậy tại sao trên máy tính lại ghi mười tám giờ?” Hà hỏi, ánh mắt vẫn đóng đinh vào những con số màu xanh vô cảm trên màn hình. “Thời điểm mười tám giờ đó, em và chị Hạnh đang ở chính xác vị trí nào trong căn hộ 14.08?”
Vy cúi gầm mặt xuống, hai bàn tay bấu chặt vào gấu quần bảo hộ bằng vải kaki xanh dày cộp, móng tay cắm sâu vào lớp vải thô:
“Mười tám giờ… lúc đó em vẫn đang ở ngoài phòng khách lau chân bàn ăn. Bàn ăn nhà đó bằng gỗ sồi sáu ghế, chân bàn có nhiều kẽ chạm khắc bám bụi dữ dội nên em phải quỳ xuống lấy bàn chải đánh răng cũ chà từng kẽ. Còn chị Hạnh… chị Hạnh đang đứng ngay cửa phòng làm việc của anh Kiên. Lúc đó anh Kiên đã xách ba lô đi khỏi nhà được một lúc rồi, trời bên ngoài tự nhiên đổ mưa giông dữ dội lắm, gió giật mạnh làm nước mưa tạt ướt mép rèm cửa sổ phòng làm việc đang mở hé. Chị Hạnh thấy nước chảy tràn lan trên mặt sàn gỗ gần mấy cái thùng giấy nên chị mới chạy vô nhấc ba cái thùng giấy carton dưới sàn kê lên cái ghế băng gỗ dài cho khỏi ướt đáy. Chị Hạnh làm nhanh lắm, chỉ chừng hai hay ba phút là bước ra liền, rồi chị quay lại lau tiếp mặt bếp từ với em. Chị không có đi vô buồng ngủ chính! Cửa buồng ngủ chính lúc đó khép hờ, tụi em không ai đụng vô cái tay nắm cửa đó hết!”
“Vậy tại sao mốc thời gian trên hệ thống lại bị đẩy sớm lên mười lăm đến hai mươi phút?” Giọng Hà chùng xuống, mang theo sức nặng ngàn cân của một người từng quản lý hàng trăm ca buồng phòng khách sạn, nơi một sai lệch năm phút trên bảng phân ca cũng đủ để đảo lộn toàn bộ quy trình kiểm toán an ninh nội bộ. “Ai đã nhập số liệu mười tám giờ này vào hệ thống? Là em báo cho Minh qua điện thoại, hay Minh tự ý điền vào để cho tròn sổ sách?”
Không gian trong phòng kho bỗng nhiên đông cứng lại. Tiếng nước nhỏ giọt từ chiếc vòi rửa dụng cụ bằng đồng bị lờn ren ngoài hành lang vọng vào nghe rõ mồn một từng tiếng *tách, tách* nện xuống nền xi măng ẩm ướt. Chiếc quạt đảo gió trên vách tôn quay đến điểm chết lại phát ra một tiếng *rắc* khô khốc rồi mới đảo chiều trở lại.
Hà nhìn thấy những thớ cơ trên cổ Vy giật mạnh liên hồi. Một giọt nước mắt tròn xoe, nặng trĩu rơi thẳng xuống mặt kính nứt của chiếc điện thoại cũ, làm nhòe đi con số *18h15* trên ứng dụng ghi chú đơn sơ.
Rồi bờ đê ngăn giữ nỗi sợ hãi trong lòng cô gái trẻ hoàn toàn sụp đổ. Vy ôm lấy mặt, bờ vai gầy rung lên bần bật, cô bật khóc nức nở. Tiếng khóc không lớn, bị kìm nén nghẹn ngào trong lồng ngực gầy guộc vì sợ người ngoài kho nghe thấy, nhưng từng tiếng nấc đều run rẩy đến thảm hại, như một đứa trẻ vừa phạm phải một lỗi lầm tày đình mà không có cách nào cứu vãn.
“Em… em xin lỗi chị Hà… Là lỗi của em… Em sợ quá nên em mới làm bậy…”
Hà không ngắt lời. Cô không quát tháo, cũng không vội vã an ủi bằng những câu từ sáo rỗng. Cô với tay lấy hộp khăn giấy rút đặt ở góc bàn, rút ra hai tờ giấy trắng đặt nhẹ nhàng trước mặt Vy, kiên nhẫn chờ đợi cơn hoảng loạn ban đầu lắng xuống. Trong nghề dịch vụ gia đình, sự sợ hãi của người thợ mới là thứ độc hại và nguy hiểm nhất; nó khiến người ta giấu giếm một vết ố trên mặt thảm lông, lấp liếm một mảnh chén sứ sứt mẻ trong bồn rửa, và tệ hại hơn cả là bẻ cong những mốc thời gian khách quan để tự vệ trước những bảng đánh giá năng suất tàn nhẫn.
Vy vừa lau nước mắt, vừa nấc lên từng chặng dài, giọng nói ngắt quãng vì hơi thở không đều:
“Lúc tụi em làm xong ca ở căn 14.02 của cô Thảo thì đã trễ một tiếng mười lăm phút rồi chị ơi. Cô Thảo khó tính quá, bắt lau đi lau lại cái ban công trồng hoa lan ba lần, nước tưới cây dính đầy bùn đất cô không cho xịt vòi mà bắt dùng giẻ lau từng viên gạch chống trượt. Tụi em chạy sang căn 14.08 trong tình trạng thở không ra hơi, mồ hôi ướt đẫm cả áo lót, tay chị Hạnh thì sưng vù không vắt nổi khăn vì trật khớp cổ tay từ hôm trước. Anh Minh gọi điện hối thúc liên tục, máy reo đến bốn năm cuộc, nói là ca này khách trả thêm ba mươi phần trăm phí ngoài giờ, công ty cam kết với khách là làm chuẩn định mức sáu mươi phút một phòng, không được để trễ lấn sang giờ giới nghiêm tiếng ồn của ban quản lý chung cư là sau bảy giờ tối. Anh Minh dọa là nếu ca này mà hệ thống nhảy cờ đỏ báo trễ tiến độ quá ba mươi phút thì điểm đánh giá KPI tháng thử việc của em sẽ bị rớt xuống hạng C, mà chị Hạnh cũng bị trừ năm trăm ngàn điểm trách nhiệm đội trưởng…”
Vy ngước khuôn mặt ướt đẫm nước mắt, đôi mắt đỏ hoe nhìn Hà van lơn, ánh mắt chan chứa sự hoang mang cùng cực:
“Lúc về đến kho hôm qua, mạng có lại, em mở phần mềm lên để đồng bộ dữ liệu ca làm. Nhưng thấy giờ thực tế mình làm phòng khách kéo dài từ năm giờ mười hai đến tận hơn sáu giờ mười lăm mới xong, em hoảng quá chị ơi. Nếu ghi đúng như vậy thì phòng khách bị lố định mức mười lăm phút, mà phòng ngủ chỉ còn có hai mươi phút để dọn. Hệ thống sẽ báo lỗi là thao tác không đồng đều và trễ chỉ tiêu nghiêm trọng. Em… em sợ anh Minh trừ điểm chuyên cần của em, em sợ mất việc, mà em cũng sợ chị Hạnh bị chị rầy vì kèm người mới không đạt năng suất… nên em mới sửa lại trong đầu. Lúc anh Minh hỏi miệng để chốt số liệu lên máy chủ, em… em đã đọc cho anh Minh cái giờ làm tròn. Em đọc là phòng khách làm từ năm giờ đến sáu giờ, buồng ngủ làm từ sáu giờ đến sáu giờ ba mươi lăm cho nó vừa vặn với khung giờ tiêu chuẩn một tiếng một phòng mà anh Minh hay dặn trên nhóm Zalo!”
Hà nhắm mắt lại một giây. Cơn đau nhói buốt chạy dọc từ thái dương xuống tận sau gáy cô.
Định mức sáu mươi phút. Cái chỉ tiêu lý thuyết chết tiệt mà Minh luôn muốn tôn sùng trên những bảng tính Excel để chứng minh rằng công ty đang vận hành tinh gọn, rằng năng suất của thợ Sạch Nhà vượt trội hơn hẳn thợ tự do ngoài thị trường, rằng nền tảng công nghệ đang tối ưu hóa từng phút lao động. Một định mức được vẽ ra trên bàn giấy máy lạnh, hoàn toàn mù tịt trước thực tế rằng một căn hộ có ba thùng tài liệu ngổn ngang dưới mưa giông, một sàn bếp dính mỡ bò khô két chưa kịp cọ rửa, và một người thợ chính bốn mươi tuổi đang phải cắn răng chịu đựng chấn thương cổ tay hành hạ từng cơn buốt nhói.
Để làm vừa vặn cái khuôn khổ vô hồn và nghiệt ngã ấy, một đứa trẻ học việc vừa rời ghế nhà trường đã học cách gọt giũa sự thật.
“Vy,” Hà mở mắt ra, nhìn thẳng vào đôi mắt ướt đẫm của cấp dưới. Giọng cô không gay gắt, không lớn tiếng, nhưng sắc như một lưỡi dao cạo bằng thép lạnh. “Em có hiểu hai mươi phút em ‘làm tròn cho vừa vặn’ đó có ý nghĩa gì vào lúc này không?”
Vy ngơ ngác lắc đầu, môi dưới run lẩy bẩy, nước mắt vẫn không ngừng lăn dài trên đôi gò má sạm nắng: “Dạ… em… em tưởng chỉ là ghi nhận cho xong việc trên máy…”
“Nếu căn cứ vào số liệu của Minh trên máy tính, từ mười tám giờ không không phút đến mười tám giờ ba mươi lăm phút, em và chị Hạnh được ghi nhận là đang làm việc trong khu vực buồng ngủ. Khách hàng Đỗ Mai Chi khai báo với công an rằng chiếc vòng vàng hai chỉ nằm ở bàn trang điểm phòng ngủ chính. Em có hiểu điều đó đồng nghĩa với cái gì không? Em đã tự tay tạo ra một bằng chứng giấy tờ khẳng định rằng hai người thợ của Sạch Nhà đã hiện diện ở khu vực buồng ngủ sớm hơn mười lăm phút so với thực tế, và ở lì trong khu vực buồng ngủ suốt ba mươi lăm phút mà không có bất kỳ sự giám sát nào của chủ nhà!”
Mặt Vy tái mét không còn một giọt máu. Đôi môi cô bỗng chốc trắng bợch, cô há hốc miệng, hơi thở nghẹn lại nơi cuống họng như vừa bị ai đó bóp nghẹt:
“Nhưng… nhưng tụi em chỉ làm phòng ngủ nhỏ phía ngoài… Tụi em không hề bước vô phòng lớn… Em thề có trời phật chứng giám, em mà bước chân vô phòng ngủ lớn của người ta nửa bước em chết không nhắm mắt!”
“Ai chứng minh điều đó?” Hà đập nhẹ lòng bàn tay xuống mặt bàn gỗ, thanh âm đanh thép vang lên khô khốc cắt đứt lời thề thốt trong tuyệt vọng của cô thợ trẻ. “Hợp đồng dịch vụ không có chữ ký nghiệm thu từng phòng. Biên bản phát sinh dời thùng giấy không có chữ ký của anh Kiên vì anh Kiên đã bỏ đi trước. Camera hành lang chung cư chỉ quay được cánh cửa chính ra vào căn hộ, không thể quay xuyên qua tường bê tông để thấy tụi em đứng ở phòng khách hay phòng ngủ. Thứ duy nhất chúng ta có trong tay để chứng minh đường đi nước bước của thợ bên trong căn hộ là nhật ký công việc. Và cái nhật ký chính thức trên hệ thống mà Minh vừa chốt lên máy chủ lại là một bản số liệu ngụy tạo!”
Cánh cửa sắt của văn phòng bất ngờ bật mở, phát ra tiếng rít chói tai của bản lề khô dầu.
Đặng Hoàng Minh bước vào, trên tay cầm hai ly cà phê giấy mua vội ở quán cóc đầu hẻm, cổ áo thun xộc xệch và mái tóc còn vương vài giọt mưa phùn. Thấy không khí trong phòng căng thẳng như một sợi dây đàn sắp đứt và nhìn thấy Vy đang ngồi ôm mặt khóc nấc lên trên chiếc ghế xếp, nụ cười gượng gạo thường trực trên môi Minh tắt ngấm. Anh vội vàng đặt hai ly cà phê xuống góc bàn, liếc mắt nhìn màn hình máy tính đang mở toang hai tệp dữ liệu đối chiếu:
“Có chuyện gì vậy chị Hà? Sao căng thẳng dữ vậy? Em vừa gọi điện thuyết phục lại bên căn 12.04 của chị Nhã, chị ấy vẫn làm căng đòi hủy hợp đồng tuần tới… Ủa, sao con bé Vy lại khóc sưng cả mắt thế kia?”
“Minh,” Hà quay ghế lại, đối diện trực tiếp với em trai mình, ánh mắt nghiêm nghị như một vị thẩm phán trước vành móng ngựa. “Giải thích cho chị nghe dòng dữ liệu ca 14.08 này. Tại sao giờ bắt đầu lau buồng ngủ lại được ghi nhận là mười tám giờ không không phút?”
Minh khựng lại một nhịp, bước chân dừng sững giữa sàn gạch men. Ánh mắt anh đảo nhanh qua chiếc điện thoại vỡ màn hình của Vy đang nằm trơ trọi trên bàn rồi dừng lại trên khuôn mặt lạnh băng của chị gái. Anh thở hắt ra một hơi, đưa tay vuốt ngược mái tóc bù xù ra sau gáy, giọng nói lộ rõ vẻ phòng thủ quen thuộc của một điều phối viên luôn tin rằng mình đang xử lý công việc một cách linh hoạt nhất:
“Thì… thì hôm qua hệ thống bị rớt mạng ở tháp A mà chị. Chuyện nghẽn mạng ở mấy cái chung cư cao tầng đó xảy ra như cơm bữa, chị lạ gì nữa. Lúc về kho, con bé Vy nó lúng túng có nhớ rõ từng phút đâu, nó đọc cho em khoảng giờ áng chừng. Em thấy thời gian thực tế nó ghi chép cứ lẻ tẻ mười hai phút với ba mươi tám phút, nhìn trên bảng tổng kết xấu hoắc, mà tổng thời gian ca làm từ lúc vào cửa đến lúc xách đồ ra là đúng một tiếng rưỡi, không lố một phút nào của khách. Em chỉ chỉnh giờ lại một chút cho nó tròn chĩnh định mức sáu mươi phút phòng khách và ba mươi phút phòng ngủ thôi mà! Em làm vậy là để hệ thống không tự động nhảy cờ đỏ báo lỗi trễ ca. Chị biết cái thuật toán phân bổ của phần mềm mới rồi đó, hễ một ca bị cắm cờ đỏ là tuần sau điểm SLA của cả kíp thợ bị tụt thảm hại, đơn hàng mới tự động bị hạn chế phân bổ về cho đội của Hạnh với Vy. Em chỉnh lại là vì muốn tốt cho tụi nó, muốn giữ chỉ tiêu năng suất cho đội, chứ em có ăn bớt hay bịa đặt thêm giờ của ai đâu mà chị tra khảo em như tội phạm vậy?”
“Vì muốn tốt cho tụi nó?” Hà đứng phắt dậy.
Chiếc ghế xoay bọc nỉ bị đẩy lùi ra sau một đoạn mạnh mẽ, phát ra tiếng ma sát khô khốc trên nền gạch men cũ. Đôi mắt Hà ánh lên ngọn lửa giận dữ mà hiếm khi nào người ta nhìn thấy ở một cựu giám sát buồng phòng vốn nổi tiếng điềm đạm, kín kẽ và luôn giữ khoảng cách chừng mực trong mọi cuộc xung đột.
“Em có nhận thức được mình vừa làm cái gì không Minh? Em ngồi đây, trong căn phòng có quạt máy, trước cái màn hình máy tính có kết nối mạng cáp quang, em gõ vài phím số trên bảng tính để cái biểu đồ KPI của em trông thật đẹp mắt, để hệ thống của em không báo cờ đỏ, để em tự huyễn hoặc bản thân rằng việc điều phối của em là trơn tru, là chuyên nghiệp, là hoàn hảo! Nhưng em có biết những con số em vừa gõ vào bàn phím đó chính là chiếc thòng lọng tròng thẳng vào cổ chị Hạnh và con bé Vy không?”
Minh sững sờ, lùi lại nửa bước trước cơn thịnh nộ bất ngờ và dữ dội của chị gái. Bàn tay anh lúng túng buông thõng bên hông, giọng chùng xuống:
“Chị… sao chị lại nói nặng lời như vậy? Chẳng qua chỉ là làm tròn vài phút đồng hồ trên sổ sách nội bộ… Trước giờ các công ty dịch vụ ngoài kia người ta vẫn làm tròn số để thanh toán giờ công cho thợ đấy thôi…”
“Đây không phải là vài phút đồng hồ làm tròn trên sổ sách kế toán để tính tiền công ba cọc ba đồng!” Hà tiến lại gần mép bàn làm việc, ngón tay trỏ đè mạnh lên từng dòng dữ liệu in trên mặt giấy trắng, lực đè mạnh đến mức làm cong cả đầu móng tay. “Đây là chứng cứ ngoại phạm! Đây là thứ duy nhất bảo vệ danh dự, nhân phẩm và sự trong sạch của người lao động khi họ bị lôi vào một cáo buộc trộm cắp tài sản có giá trị lớn!”
Hà hít một hơi thật sâu để nén cơn giận đang chực trào lên lồng ngực, phân tích rành rọt từng kẽ hở chí mạng bằng tư duy sắc bén của một người quản lý chuyên nghiệp:
“Chị Mai Chi báo mất chiếc vòng vàng trong phòng ngủ chính. Chị Hạnh khẳng định trước mặt chị là chỉ vào phòng làm việc của anh Kiên dời ba thùng giấy carton trong vòng ba phút vì mưa giông tạt ướt, và tuyệt đối không hề đặt chân vào phòng ngủ chính. Vy làm chứng rằng chị Hạnh chỉ đứng ở phòng làm việc lúc mười tám giờ kém mười lăm, rồi sau đó hai người tiếp tục dọn dẹp phòng khách đến mười tám giờ mười lăm mới bước vào phòng ngủ phụ. Nếu chúng ta giữ đúng mốc thời gian thực tế đó, chúng ta có một dòng thời gian liên tục và logic chứng minh hai người họ luôn nằm trong tầm mắt của nhau ở không gian mở của phòng khách!”
Hà trừng mắt nhìn Minh, giọng cô hạ thấp xuống nhưng từng từ từng chữ mang tính sát thương tuyệt đối:
“Còn bây giờ thì sao? Cái bản tóm tắt ‘hoàn hảo’ mà em vừa tự ý vẽ ra trên hệ thống nói rằng từ mười tám giờ không không phút, họ đã bắt đầu dọn phòng ngủ. Nó xóa sạch mười lăm phút họ ở ngoài phòng khách lau bàn ăn. Nó tạo ra một khoảng trống ba mươi lăm phút biến mất hoàn toàn trong khu vực phòng ngủ kín đáo phía sau bức tường ngăn. Nếu cơ quan công an vào cuộc, nếu ban quản lý tòa nhà đối chiếu dữ liệu camera thang máy và sổ trực bảo vệ, họ sẽ hỏi chúng ta: ‘Tại sao trên hệ thống của công ty lại ghi nhận nhân viên vào phòng ngủ từ mười tám giờ, trong khi thợ lại khai là mười tám giờ mười lăm mới bắt đầu? Ai đang nói dối? Tại sao phải sửa số liệu? Có phải các người sửa số liệu để che giấu khoảng thời gian thâm nhập vào phòng ngủ chính lục lọi đồ đạc hay không?’”
Mặt Minh chuyển từ ngơ ngác sang trắng bệch. Đôi môi anh mấp máy nhưng không thốt nên lời, bàn tay đang cầm tập hồ sơ buông thõng xuống. Đến lúc này, người thanh niên điều phối trẻ tuổi mới bắt đầu cảm nhận được sức nặng khủng khiếp của những con số mà anh vẫn quen tay gọt giũa trên các bảng tính hàng ngày. Một cú nhấp chuột để xóa đi một cảnh báo trễ ca, một thao tác kéo thả để làm đẹp chỉ tiêu tiến độ trên biểu đồ, hóa ra lại có thể tước đoạt hoàn toàn giá trị pháp lý của lời khai một con người, biến sự ngay thẳng của người lao động thành một màn kịch vụng về đáng ngờ.
“Em… em thật sự không nghĩ tới chuyện đó…” Minh lắp bắp, mồ hôi rỉ ra trên trán dù căn phòng đang lộng gió quạt. “Em chỉ nghĩ đơn giản là thủ tục giấy tờ nội bộ để đối soát với kế toán…”
“Quy trình nội bộ sinh ra không phải để phục vụ cho sự lười biếng hay thói làm đẹp số liệu của người ngồi bàn giấy!” Hà nghiêm khắc ngắt lời, từng lời răn đe như búa gõ vào tâm can người nghe. “Quy trình nội bộ là tấm khiên bảo vệ công ty và bảo vệ người thợ trước mọi rủi ro pháp lý ngoài đời thực. Khi em phá vỡ tính trung thực của quy trình để đổi lấy một báo cáo không tì vết, em đã tự tay vứt bỏ tấm khiên đó đi và đẩy nhân viên của mình vào chân tường!”
Trong góc phòng, Vy vẫn tiếp tục thút thít, hai vai gầy rung lên từng chặng. Nỗi sợ hãi về việc bị trừ điểm KPI hay đuổi việc giờ đây đã hoàn toàn biến thành nỗi kinh hoàng tột độ trước viễn cảnh bị công an triệu tập và vướng vào vòng lao lý vì một tờ biên bản gian dối.
Minh bối rối nhìn quanh, ánh mắt đảo loạn xạ rồi dừng lại trên chiếc điện thoại cũ nát của Vy đang đặt trên mặt bàn ép. Một ý nghĩ lóe lên trong đầu anh, vội vã, thiển cận và đầy vẻ nông nổi của một kẻ muốn lấp liếm sai lầm bằng một sai lầm lớn hơn:
“Chị Hà… hay là vầy đi. Chuyện này mới chỉ có ba người chúng ta ở đây biết thôi. Cái ghi chú trên điện thoại của con bé Vy là ghi chú cá nhân của nó, chưa có ai ngoài căn phòng này nhìn thấy hết. Bây giờ… bây giờ bảo Vy xóa cái ghi chú đó đi! Mình cứ chốt cứng một mốc thời gian duy nhất theo bản hệ thống của em. Em sẽ hướng dẫn Vy với chị Hạnh khai thống nhất một lời khai duy nhất theo đúng cái khung mười tám giờ này. Em sẽ dặn từng câu từng chữ cho hai người học thuộc. Như vậy hồ sơ của mình sẽ hoàn toàn ‘sạch sẽ’, không có mâu thuẫn, không có độ lệch nào hết. Khi làm việc với ban quản lý hay công an phường, mình chỉ chìa ra một bản duy nhất, họ sẽ không thể nào bắt bẻ được!”
Vy giật mình ngước lên, đôi mắt ướt nhòe mở to đầy hoang mang. Cô gái trẻ nhìn Minh rồi lại nhìn Hà, nửa như muốn nghe theo phương án đó để thoát khỏi mớ bòng bong tội lỗi, nửa như linh cảm thấy điều gì đó vô cùng sai trái và nguy hiểm đang rình rập phía sau lời đề nghị ấy.
Hà nhìn Minh. Ánh mắt cô lạnh buốt như băng tuyết giữa mùa đông. Đó không còn là ánh mắt của một người chị gái nhìn đứa em trai bồng bột, mà là cái nhìn phán xét đanh thép của một người quản lý chuyên nghiệp dành cho một hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp nghiêm trọng nhất.
“Em vừa nói cái gì?” Hà hỏi, từng chữ rớt xuống sàn nhà như những viên sỏi đặc quánh. “Em muốn xóa ghi chú cá nhân của nhân viên để giữ cho hồ sơ ‘sạch sẽ’?”
Minh chùn bước, lùi lại phía sau cánh cửa sắt, nhưng vẫn cố vớt vát bằng giọng run rẩy: “Em… em chỉ muốn bảo vệ công ty… bảo vệ chị Hạnh và Vy thôi mà chị…”
“Đó không phải là bảo vệ! Đó là ngụy tạo chứng cứ và thông đồng gian dối!” Hà đập mạnh tay xuống bàn, tiếng động dứt khoát vang dội khắp căn phòng kho khiến cả Minh và Vy đều giật bắn người thảng thốt. “Em có biết sự khác biệt giữa một sai sót vận hành và một hành vi phạm pháp là gì không hả Minh? Sai sót vận hành là khi người thợ ước lượng giờ chưa chuẩn vì rớt mạng viễn thông, là khi người điều phối non nớt làm tròn số liệu vì áp lực chỉ tiêu giao khoán. Nhưng một khi em bảo nhân viên xóa dữ liệu gốc, ép họ học thuộc một lời khai giả tạo để khớp với số liệu gian lận của em, thì đó là hành vi che giấu sự thật có tổ chức!”
Hà bước tới một bước, chỉ thẳng tay vào màn hình máy tính:
“Em nghĩ công an điều tra và ban quản lý tòa nhà là những kẻ ngốc nghếch để em dắt mũi chắc? Em nghĩ chỉ cần một tờ giấy in đẹp đẽ từ máy in laser là có thể che mắt được cả một hệ thống an ninh hiện đại? Ban quản lý có camera hành lang ghi nhận độ phân giải cao. Họ có nhật ký quẹt thẻ thang máy phân tầng của từng cư dân và khách vãng lai. Họ có sổ trực bảo vệ ở sảnh tầng một ghi nhận chính xác đến từng giây thời điểm đội mình bước chân qua cửa kính. Nếu lời khai giả tạo mà em vừa dàn dựng lệch dù chỉ năm phút so với hình ảnh trên camera an ninh, toàn bộ những gì Sạch Nhà giải thích từ trước đến nay sẽ biến thành một trò hề gian xảo! Lúc đó, không một ai tin rằng chị Hạnh không lấy chiếc vòng. Người ta sẽ nhìn vào chúng ta và nói: ‘Nếu tụi mày ngay thẳng, tại sao tụi mày phải xóa ghi chú gốc? Tại sao tụi mày phải dạy nhau dàn dựng lời khai?’”
Minh cúi gục đầu xuống ngực, hai mang tai đỏ bừng vì xấu hổ, bàng hoàng và nhục nhã. Những lời của Hà như từng nhát búa giáng thẳng vào sự tự mãn non nớt của anh. Anh nhận ra mình vừa bước một chân qua lằn ranh nguy hiểm nhất của nghề nghiệp, một lằn ranh đạo đức mà nếu không có sự chặn đứng kịp thời và tàn nhẫn của Hà, nó có thể kéo sụp toàn bộ uy tín và nền móng danh dự mà Sạch Nhà đang nỗ lực gầy dựng từng ngày.
Hà hít một hơi dài, điều hòa lại nhịp thở và nhịp tim đang đập dồn dập trong lồng ngực. Cô kéo chiếc điện thoại nứt màn hình của Vy lại gần, cẩn thận bật camera điện thoại thông minh của mình lên, chụp lại từng màn hình ghi chú của Vy một cách rõ nét. Cô tỉ mỉ chụp cả phần thông tin chi tiết của tệp tin, nơi hiển thị siêu dữ liệu về thời gian tạo lập và chỉnh sửa lần cuối là lúc mười tám giờ bốn mươi phút ngày hôm qua—thời điểm chứng minh bản ghi này được lập ra trước khi vụ mất trộm bị phát giác.
Sau đó, Hà với tay lấy tập hồ sơ bìa cứng màu xanh dương chuyên dụng dành riêng cho việc xử lý sự cố tại căn hộ 14.08. Cô rút tờ biểu mẫu tóm tắt sạch sẽ, vuông vức mà Minh vừa in ra lúc nãy, đặt nó nằm song song bên cạnh bản in chụp màn hình ghi chú thô của Vy.
Cầm cây bút lông dầu màu đỏ trên bàn, Hà vạch một đường thẳng ngăn đôi, rồi ghi rõ ràng, nắn nót từng chữ lên góc trên của cả hai bản tài liệu:
*Bản 1: Nhật ký điều phối hệ thống (Dữ liệu làm tròn theo định mức KPI – Ghi nhận lúc 19:15 ngày 14/10)* *Bản 2: Nhật ký thao tác cá nhân tại hiện trường (Dữ liệu ghi nhận thô của nhân viên học việc Nguyễn Tường Vy – Ghi nhận lúc 18:40 ngày 14/10)* *Độ lệch xác nhận: 20 phút tại phân đoạn chuyển tiếp phòng khách – buồng ngủ.*
Nhìn thấy từng nét chữ đỏ chót xuất hiện trên trang giấy, Vy run rẩy hỏi, giọng vẫn còn lạc đi vì hoang mang lo sợ:
“Chị Hà… chị lưu cả hai bản lại như vậy… mai mốt người ta nhìn vô thấy mình ghi giờ lộn xộn, người ta có bắt tội em không chị? Người ta có nghĩ là tụi em gian dối không?”
Hà ngẩng đầu lên, nhìn thẳng vào gương mặt hãy còn non nớt, đôi mắt sưng mọng và đầy vẻ âu lo của cô gái trẻ mới bước vào đời. Ánh mắt Hà lúc này đã dịu đi phần nào sự giận dữ sắc lạnh ban nãy, thay vào đó là sự thấu cảm sâu sắc của một người đàn bà từng đi qua nhiều sóng gió nghề nghiệp, người hiểu rõ cái giá đắt đỏ của sự lương thiện trong một ngành nghề nhọc nhằn, mồ hôi nước mắt và luôn luôn bị coi rẻ trong xã hội.
“Vy này,” Hà nói, giọng trầm ấm nhưng rành rọt, từng âm vang đọng lại giữa không gian tĩnh lặng của căn phòng kho. “Một tài liệu trung thực có tì vết luôn luôn có giá trị hơn một lời nói dối hoàn hảo.”
Vy chớp mắt, hàng mi còn đọng nước, cô ngơ ngác nhìn người quản lý của mình như muốn nuốt lấy từng lời.
“Trong nghề dịch vụ gia đình này,” Hà tiếp tục, ánh mắt bao quát cả Vy lẫn Minh đang đứng cúi đầu bên cửa. “Chúng ta bước vào không gian riêng tư nhất của người khác. Chúng ta chạm vào giường ngủ, tủ quần áo, bàn trang điểm, những góc khuất kín đáo nhất trong đời sống của khách hàng. Thứ duy nhất chúng ta bán cho họ không phải là mấy mét vuông sàn nhà bóng loáng hay mặt kính lau sạch không tì vết. Thứ thực sự giữ cho công ty này tồn tại là sự tin cậy. Mà sự tin cậy không bao giờ được xây dựng bằng cách giả vờ rằng mình là thánh thần, không bao giờ phạm phải sai lầm. Nó được xây dựng bằng việc chúng ta dám thừa nhận những điểm chưa hoàn hảo, dám minh bạch những chỗ sai lệch số liệu, và kiên quyết không bao giờ bẻ cong sự thật để làm vừa lòng bất kỳ ai.”
Hà đưa tay chỉ vào hai bản tài liệu đang nằm kề sát nhau trong tập bìa hồ sơ màu xanh:
“Bản ghi chú này của em có sai lệch hai mươi phút so với hệ thống. Đó là một tì vết vận hành, một lỗi kỹ thuật do điều kiện khách quan về đường truyền mạng chập chờn và tâm lý lo sợ áp lực tiến độ của một người thợ mới. Chị sẽ ghi nhận nó đúng như bản chất của nó. Nhưng nó là sự thật! Nó ghi lại đúng những gì mắt em đã thấy, tai em đã nghe, đúng thời điểm em xách xô nước bước chân vào phòng ngủ phụ. Khi chúng ta cầm tập hồ sơ này bước vào phòng làm việc của ban quản lý chung cư An Phúc, hay thậm chí là ngồi đối diện với cán bộ điều tra của cơ quan công an, chúng ta sẽ có thể ngẩng cao đầu mà nói rằng: ‘Đây là những gì nhân viên của tôi ghi nhận được tại hiện trường. Có sự chênh lệch do mạng viễn thông lỗi và áp lực chỉ tiêu nội bộ, nhưng đây là dữ liệu gốc nguyên trạng, chúng tôi không thêm bớt, không cắt xén, không giấu giếm một chữ nào.’ Một tài liệu có tì vết nhưng trung thực sẽ chứng minh chúng ta không có tật giật mình. Nó sẽ là bằng chứng vững chắc nhất bảo vệ danh dự cho em và cho chị Hạnh trước bất kỳ sự nghi ngờ nào.”
Nói đoạn, Hà quay sang nhìn Minh. Người thanh niên vẫn đứng bất động bên cánh cửa sắt, hai bàn tay siết chặt lấy hai quai ly cà phê giấy đã nguội ngắt từ bao giờ:
“Còn Minh. Từ ngày hôm nay, em chấm dứt ngay lập tức cái thói quen tự ý chỉnh sửa giờ giấc của thợ để làm đẹp chỉ tiêu trên máy tính. Bất kỳ ca nào bị trễ do điều kiện khách quan, do thời tiết mưa bão, do kẹt thang máy hay do việc dọn dẹp phát sinh ngoài hợp đồng của khách hàng, em phải ghi nhận đúng nguyên trạng vào ô ghi chú nguyên nhân. Một hệ thống quản lý tốt không phải là một hệ thống lúc nào các thanh đo cũng xanh lè, trơn tru trên biểu đồ báo cáo, mà là một hệ thống dám ghi nhận những điểm nghẽn thực tế để người điều phối biết đường mà khắc phục khoảng đệm thời gian cho thợ.”
Minh hít một hơi sâu, đôi vai buông lỏng xuống như vừa trút bỏ được một gánh nặng tâm lý ngột ngạt. Anh cúi gập đầu trước chị gái, giọng lí nhí nhưng chân thành:
“Dạ… em hiểu rồi chị Hà. Em sai rồi. Em xin lỗi chị, xin lỗi Vy.”
Hà không nói thêm một lời trách móc nào nữa. Cô hiểu rằng bài học này đã đủ sâu để khắc vào tâm trí của người em trai còn non nớt kinh nghiệm. Cô cúi xuống, cẩn thận sắp xếp lại hai bản tài liệu đối soát vào một bìa kẹp hồ sơ riêng biệt, lấy một chiếc kẹp giấy kim loại ghim chặt chúng lại với nhau rồi dán một miếng nhãn niêm phong màu đỏ ở góc mép.
Trong lúc ngón tay lật giở lại dòng thời gian trong bản ghi chú của Vy, ánh mắt sắc sảo của một cựu giám sát buồng phòng bỗng khựng lại, dừng sững ở một chi tiết nhỏ nhặt mà thoạt nhìn người ta rất dễ bỏ qua:
*17h52 – xong bep, chi H keo thung giay*
Hà nheo mắt lại, đọc đi đọc lại dòng chữ nguệch ngoạc ấy.
Khoảng thời gian từ mười bảy giờ năm mươi hai phút đến mười tám giờ mười lăm phút. Đó chính là khoảng trống hơn hai mươi phút sai lệch giữa hai bản ghi. Và trong khoảng thời gian đó, theo lời kể ăn khớp của cả Hạnh và Vy, bên ngoài trời đổ mưa giông dữ dội, gió giật mạnh làm nước tạt vào cửa sổ phòng làm việc, còn anh Ngô Trung Kiên thì đã vội vã xách ba lô rời khỏi nhà để kịp chuyến xe khách đi bến xe Miền Đông.
Nhưng cũng chính trong khoảng thời gian hơn hai mươi phút ấy, liệu có thực sự chỉ có hai người thợ của Sạch Nhà hiện diện bên trong căn hộ 14.08 hay không?
Một linh cảm nghề nghiệp bén ngót vụt qua trong tâm trí Hà, khiến các đầu ngón tay cô khẽ lạnh đi. Khoảng thời gian sai lệch này vô tình trùng khớp hoàn toàn với thời điểm mà các dịch vụ giao nhận hàng hóa, shipper đồ ăn hoặc những người quen ra vào các căn hộ chung cư thường tăng đột biến vào giờ tan tầm để tránh mưa giông. Cửa căn hộ lúc đó có được khóa chặt hay chỉ khép hờ? Trong lúc Hạnh loay hoay bê thùng giấy carton và Vy cặm cụi quỳ lau kẽ bàn ăn dưới sàn, liệu có một kẻ nào khác đã bước qua cánh cửa chính không khóa?
Dữ liệu thô của Vy không chỉ phơi bày một lỗ hổng quản trị nội bộ đầy nhức nhối của Sạch Nhà, mà nó còn mở ra một khung giờ then chốt, một mắt xích sống còn cần phải được đối chiếu khẩn cấp với hệ thống thẻ từ kiểm soát ra vào và camera an ninh của tòa nhà An Phúc.
Hà dứt khoát đóng tập hồ sơ bìa cứng màu xanh lại.
Cô với tay mở ngăn kéo bàn làm việc chuyên dụng bên tay phải—chiếc ngăn kéo bằng gỗ thịt dày dặn có gắn ổ khóa cơ bằng đồng mà cô chỉ dùng để cất giữ những hợp đồng pháp lý quan trọng nhất và con dấu tròn của công ty.
Hà đặt tập hồ sơ vào sâu bên trong ngăn kéo, đẩy nhẹ hộc bàn vào khớp. Cô tra chiếc chìa khóa kim loại vào ổ, xoay nửa vòng.
Tiếng khóa cơ kêu “tách” một tiếng khô khốc và lạnh lùng giữa căn phòng tĩnh lặng.
Hà khóa tập hồ sơ vào ngăn kéo chuyên dụng, thầm nghĩ: sự thật không bao giờ có đường viền thẳng thớm như một quy trình văn phòng.