Bài kiểm tra thấp và bản thỏa thuận mới

Tờ giấy kiểm tra một tiết môn Ngữ văn nhàu nát, mép giấy quăn queo như một chiếc lá khô bị vò nát, mang con điểm 4 đỏ chót nằm trơ trọi ngay dưới mũi chân trần của Hạnh. Nó trượt ra từ đáy ngăn phụ chiếc cặp sách cũ sờn chỉ khi Nam vội vã lục lọi tìm hộp bút chì màu, và cú trượt vô tình ấy đã làm bầu không khí vốn dĩ êm ả, ấm sực mùi thức ăn sau bữa cơm tối bỗng chốc đông cứng lại thành một khối băng lạnh toát.

Chiếc quạt trần ba cánh trên trần phòng khách vẫn quay đều đặn từng vòng lười nhác, phả xuống từng luồng gió mát rượi cuốn theo mùi nước lau sàn hương sả chanh, nhưng đối với Nam, từng vòng quay ấy như đang chém nát từng mẩu can đảm cuối cùng còn sót lại trong lồng ngực. Cổ họng cậu nhóc mười bốn tuổi nghẹn ắng lại, cảm giác như vừa nuốt trọn một ngụm nước đá buốt tận chân răng, khiến hai tai lùng bùng. Đôi mắt cậu dán chặt vào góc giấy đã gãy nát nhiều nếp gấp, nơi nét bút bi đỏ gắt gao, xước xát của cô giáo chủ nhiệm ghi rõ từng con chữ sắc lẻm: *“Bài viết hời hợt, tư duy sơ sài, lạc đề nghiêm trọng. Cần nghiêm túc chép phạt và xin chữ ký phụ huynh.”* Ở phía trên bên phải, con số ngày tháng hiện rõ mồn một qua lớp mực đã khô xỉn: từ tận những tuần đầu tiên của năm học mới, nghĩa là cách đây đã ngót nghét hai tháng trời ròng rã. Hai tháng trời của sự giấu giếm, lấp liếm và im lặng đầy toan tính.

Hạnh từ từ cúi người xuống. Bàn tay vốn quen lật giở hàng xấp chứng từ kiểm toán dày cộp, quen với sự chính xác tuyệt đối của từng phép tính số liệu, bỗng khẽ run rẩy khi những đầu ngón tay chạm vào mặt giấy ráp thô ráp. Nụ cười rạng rỡ, phấn chấn vừa vài phút trước còn đọng trên môi cô khi hào hứng khoe với cả nhà về thành công của buổi workshop chia sẻ kỹ năng quản lý tài chính bên quán cà phê Góc Hẻm hoàn toàn biến mất không để lại một dấu vết. Thay vào đó, khuôn mặt cô đanh lại, làn da vốn trắng trẻo bỗng tái đi, đôi mày thanh tú chau chặt, tạo nên những nếp nhăn căng thẳng nơi khóe mắt. Nét mặt ấy lạnh lùng và xa cách đến đáng sợ, một biểu cảm mà bất cứ đứa trẻ nào trong nhà cũng đều khiếp đảm mỗi khi nhìn thấy.

“Nguyễn Hoàng Nam.”

Giọng Hạnh trầm xuống đến mức gần như chỉ còn là một tiếng thở dài kìm nén, nhưng từng âm tiết gằn ra lại nghe sắc nhọn như lưỡi dao cạo cứa vào bầu không khí tĩnh mịch.

“Con giải thích cho mẹ nghe xem, cái thứ này… rốt cuộc là cái gì đây?”

Nam giật nảy mình, vô thức lùi lại nửa bước. Gót chân trần chạm phải mép gỗ nhô ra của chiếc kệ đựng giày dép đặt sát tường. Hai bàn tay cậu bấu chặt lấy gấu áo đồng phục học sinh, nơi lớp vải sợi tổng hợp đã ướt đẫm mồ hôi lưng tự lúc nào. Lưỡi cậu như đông cứng lại nơi vòm họng, khô khốc và đắng ngắt.

“Dạ… con… đợt đó con lỡ…”

“Lỡ?”

Cơn giận bị dồn nén bấy lâu qua những ngày tháng làm việc căng thẳng, những âu lo cơm áo gạo tiền, tựa như một mồi lửa bén trúng bình xăng, bùng cháy dữ dội trong đáy mắt người mẹ. Hạnh vung tay, đập mạnh tờ giấy kiểm tra xuống mặt bàn ăn bằng kính cường lực.

*Chát!*

Âm thanh sắc lạnh vang lên chói óc, làm rung rinh cả chiếc đĩa sứ đựng mấy quả quýt ngọt tráng miệng vừa bóc dở.

“Lỡ mà giấu biệt suốt hai tháng trời dưới đáy ngăn cặp? Lỡ mà ngày nào đi học về, mẹ hỏi bài vở trên lớp ra sao, con cũng thản nhiên nhìn thẳng vào mắt mẹ mà bảo ‘con ổn, con làm bài tốt lắm’? Mẹ với ba mày đi làm đầu tắt mặt tối, thức khuya dậy sớm, đổ mồ hôi sôi nước mắt kiếm từng đồng đóng tiền học thêm, tiền bán trú cũng chỉ mong các con có một cái tương lai đàng hoàng, nên người nên nết. Mày học dốt mẹ không giận bằng việc mày biến thành một kẻ lừa dối có hệ thống như thế này! Mày lừa dối mẹ, lừa dối cô giáo, lừa dối chính bản thân mày suốt ngần ấy thời gian mà không thấy cắn rứt hay sao?”

Bé Mít đang ngồi khoanh chân gấp mấy con hạc giấy nhiều màu bên cạnh chân sofa giật thót mình đánh rơi chiếc kéo thủ công. Con bé hoảng sợ, vội vàng nép sát cả người vào lòng cô Út Lan. Lan khẽ đưa tay ôm trọn bờ vai nhỏ của cháu gái, ngón tay run rẩy vuốt ve mái tóc tơ của đứa trẻ, đôi mắt ngập tràn ái ngại và âu lo nhìn về phía chị dâu nhưng không dám cất lời can thiệp giữa lúc cơn thịnh nộ đang ở đỉnh điểm.

Hạnh thở dốc, lồng ngực phập phồng sau lớp áo sơ mi công sở còn chưa kịp thay ra. Đôi mắt cô quầng thâm vì thiếu ngủ, nay lại vằn lên những tia máu đỏ uất ức:

“Đưa hết điện thoại đây cho mẹ! Lấy ngay lập tức! Từ hôm nay, cắt toàn bộ mọi thiết bị điện tử trong nhà, tịch thu máy tính bảng, cấm tuyệt đối mọi giờ chơi game vô thời hạn. Không có thỏa thuận, không có hiệp ước gì nữa hết. Một kẻ không trung thực thì không xứng đáng được trao bất kỳ một chút quyền tự do nào cả!”

Từng lời phán xét buông ra tựa như một gáo nước lạnh buốt tạt thẳng vào lòng tự ái non nớt của một đứa trẻ mười bốn tuổi đang ở độ tuổi nhạy cảm và bướng bỉnh nhất. Nỗi sợ hãi ban đầu trong mắt Nam bỗng chốc bị thay thế bằng một cơn uất ức nghẹn ứ nơi lồng ngực. Sự xấu hổ trước mặt cả nhà, trước mặt cô Út, trước mặt đứa em gái nhỏ và đặc biệt là trước ánh nhìn của ông nội khiến vành mắt cậu nhóc đỏ hoe, ngấn nước. Cậu không còn cúi đầu cam chịu hay run rẩy lùi bước như mọi lần mẹ nổi giận. Cậu bất ngờ ngẩng phắt mặt lên, hai nắm đấm siết chặt đến mức móng tay găm sâu vào lòng bàn tay, lồng ngực gầy gò run rẩy từng hồi dữ dội:

“Mẹ lúc nào cũng chỉ biết mắng! Đúng, con sai vì con sợ mẹ mắng nên con mới giấu! Nhưng đó là chuyện của hai tháng trước rồi! Suốt thời gian qua con thức khuya làm bài, con học cách viết văn, con nỗ lực đạt điểm cao… mẹ có bao giờ thèm để ý không? Mẹ có bao giờ hỏi xem con đã cố gắng thế nào không? Mẹ chỉ chăm chăm săm soi vào một lỗi lầm duy nhất trong quá khứ để phủ nhận sạch trơn mọi cố gắng của con!”

Tiếng hét xé lòng của Nam vỡ òa giữa không gian im ắng. Nói đoạn, không thèm chờ đợi bất kỳ phản ứng nào của người lớn, Nam giật phắt chiếc cặp sách đang vắt vẻo trên thành ghế ăn. Cậu lao vút về phía góc hành lang hẹp dẫn vào căn phòng ngủ nhỏ, dùng cả thân mình đẩy mạnh cánh cửa rồi đóng sầm lại.

*Rầm!*

Tiếng chốt sắt bên trong xoay *cạch* một cái dứt khoát và lạnh lùng. Ngay sau tiếng đóng cửa đanh thép ấy, những tiếng khóc nức nở nghẹn ngào, vừa tủi thân vừa tức tưởi của cậu thiếu niên bắt đầu vẳng qua khe hở của cánh cửa gỗ ép công nghiệp, xé rách sự bình yên mong manh của căn hộ tầng trung.

Gian phòng khách rơi tọt vào một khoảng lặng đặc quánh đến ngột ngạt. Tiếng máy móc rì rầm ngoài ban công, tiếng gió rít qua khe cửa sổ khép hờ dường như đều bị nuốt chửng bởi sự bàng hoàng đang bao trùm lên từng người. Hạnh đứng chôn chân bên cạnh mép bàn ăn, hai vai cô run lên bần bật. Cơn thịnh nộ trong cô dường như chưa tan hết nhưng đã bị bồi thêm một cảm giác bẽ bàng, chua chát và tổn thương sâu sắc. Cô không ngờ đứa con trai ngoan ngoãn ngày nào giờ đây lại có thể nhìn thẳng vào mắt mẹ, hét lên những lời oán trách gay gắt đến như vậy.

Minh chau mày, nét mặt căng thẳng. Anh thở dài, toan sải bước thật nhanh tới trước cửa phòng ngủ của con trai để đập cửa dạy cho nó một bài học về thái độ tôn trọng người lớn, thì một bàn tay già nua, khô ráp nhưng vững chãi đã khẽ đặt lên cánh tay anh, ngăn lại.

Suốt từ đầu cuộc cãi vã đến giờ, ông Tư vẫn ngồi điềm tĩnh trên chiếc ghế gỗ hương quen thuộc đặt cạnh khung cửa sổ phòng khách. Những ngón tay gầy guộc, nổi rõ từng khớp xương của người cựu giáo viên già vẫn chầm chậm lần từng hạt gỗ trong chuỗi tràng hạt mun đen nhánh. Đôi mắt đục mờ vì năm tháng nhưng vô cùng tinh tường của ông vẫn lặng lẽ dõi theo từng biểu cảm, từng nhịp thở giận dữ của con dâu, và cả từng giọt nước mắt uất nghẹn của đứa cháu nội. Ông hiểu cái tánh nết cầu toàn, nghiêm cẩn đến mức cực đoan của Hạnh – người phụ nữ quen làm việc với những con số tuyệt đối, không chấp nhận bất kỳ một sai số nào dù là nhỏ nhất. Nhưng ông cũng thấu tận tâm can đứa cháu nội đang bước vào tuổi ẩm ương, cái tuổi mà cái tôi cá nhân bắt đầu lớn lên, nhạy cảm với từng lời phán xét và khao khát được công nhận hơn bao giờ hết. Trong sự việc này, Nam sai rành rành vì thiếu trung thực, vì hèn nhát trốn tránh trách nhiệm. Nhưng đòn trừng phạt cảm tính, tước đoạt toàn bộ danh dự và những lời quy kết nặng nề của Hạnh lại đang vô tình dựng lên một bức tường thành kiên cố, bóp nghẹt cánh cửa phục thiện của một đứa trẻ mới lớn.

“Để đó cho ba,” ông Tư ôn tồn cất tiếng. Giọng ông trầm ấm, thong thả và vang nhẹ, tựa như một chiếc mỏ neo nặng trịch thả xuống dòng nước xoáy, kéo bầu không khí đang căng như dây đàn hạ xuống đôi phần.

Ông Tư chậm rãi đứng dậy, chỉnh lại nếp áo bà ba màu xám tro giản dị. Bước chân ông vững chãi bước về phía góc bàn học nhỏ kê sát tủ sách, nơi Nam vẫn thường cặm cụi ngồi học mỗi tối dưới ánh đèn vàng. Từ chiếc cặp tài liệu bằng da màu đen đã sờn rách ở các góc mép – vật bất ly thân theo ông suốt những năm tháng đứng trên bục giảng trường huyện – ông cẩn thận rút ra một tờ giấy thi học trò được vuốt phẳng phiu, lồng gọn gàng bên trong một bìa sơ mi nhựa trong suốt.

Cầm tờ giấy trên tay, ông chậm rãi bước lại gần bàn ăn. Ông nhẹ nhàng đặt nó nằm song song bên cạnh tờ bài thi điểm 4 nhàu nhĩ kia, rồi đưa bàn tay ấm áp vỗ khẽ lên bờ vai đang căng cứng của Hạnh.

“Con dâu này, giận dữ là bản năng tự nhiên của người làm cha làm mẹ khi thấy con mình đi trệch đường ray. Ba dạy học hơn bốn mươi năm trên bục giảng, ba gặp không biết bao nhiêu đứa nhỏ từng lén lút giấu bài kiểm tra điểm kém như thằng Nam. Ba nghiệm ra một điều, tụi nó giấu không phải vì bản chất sinh ra đã muốn thành kẻ dối trá, lươn lẹo, mà phần nhiều là vì nỗi sợ hãi tột cùng trước cơn lôi đình của người lớn đã lấn át mất lòng dũng cảm để nói ra sự thật.”

Hạnh khẽ cắn chặt bờ môi dưới, ánh mắt cô bất giác trượt theo ngón tay gầy của cha chồng, nhìn xuống tờ giấy mới tinh vừa được đặt ra trước mặt.

Đó là một bài kiểm tra môn Ngữ văn tập làm văn số 2, đề bài yêu cầu miêu tả và nêu cảm nghĩ về một người lao động bình dị quanh em, được thực hiện cách đây tròn một tuần lễ. Ở góc phải tờ giấy, con điểm 8 tròn trĩnh được ghi bằng nét mực đỏ tươi rói, nổi bật rực rỡ trên nền giấy trắng tinh khôi không một nếp gấp. Ngay bên dưới phần lời phê của giáo viên, những dòng chữ nhận xét nắn nót, mềm mại của cô giáo bộ môn hiện lên rõ ràng: *“Bài viết có bước tiến vượt bậc so với đầu năm. Lối quan sát đời sống vô cùng chân thực, tinh tế. Giọng văn mộc mạc, dung dị nhưng giàu cảm xúc khi miêu tả hình ảnh người thợ sửa khóa già nơi góc phố. Rất đáng khen ngợi! Cố gắng phát huy con nhé!”*

“Con nhìn xem,” ông Tư chỉ tay vào dòng nhận xét chan chứa tình cảm của cô giáo, giọng ông đều đặn và sâu lắng. “Thằng Nam nó giấu nhẹm con điểm 4 kia là nó sai mười mươi, cái sai ấy dứt khoát không thể bao che hay dung túng. Nhưng nếu lúc này con chỉ chăm chăm nhìn vào con điểm 4 cũ rích của hai tháng trước mà đay nghiến, mà sỉ vả, rồi phủ nhận sạch trơn con điểm 8 này cùng bao nhiêu đêm ròng rã nó ngồi chong đèn viết nháp, gạch xóa từng câu từng chữ ngoài kia… con sẽ vô tình dạy cho nó một bài học vô cùng cay đắng. Con sẽ khiến nó tin rằng, dù nó có nỗ lực vươn lên cách mấy, có cố gắng sửa chữa sai lầm nhiều đến đâu, thì trong mắt ba mẹ, nó mãi mãi chỉ là một đứa trẻ hư hỏng, một kẻ dối trá không thể cứu vãn.”

Hạnh lặng người đi. Đôi mắt cô trân trân nhìn vào con điểm 8 đỏ thắm, đọc đi đọc lại từng chữ trong lời phê của cô giáo, rồi ánh mắt lại run rẩy chuyển sang những vệt mực lem nhem trên tờ bài thi điểm 4 cũ kỹ nằm bên cạnh. Ngực cô thắt lại. Cơn bốc hỏa mù quáng trong lòng dần dần lắng xuống, nhường chỗ cho một cảm giác day dứt, xót xa khó tả lan tỏa khắp tâm can. Cô nhớ lại những đêm muộn gần đây, khi cô thức dậy lúc một, hai giờ sáng để xuống bếp rót ly nước ấm, cô vẫn thấy khe cửa phòng ngủ của con hắt ra một vệt sáng mờ ảo của chiếc đèn bàn chống cận. Có những hôm cô thấy con ngồi gục đầu bên trang vở ngủ quên, tay vẫn còn cầm chặt chiếc bút bi. Thế nhưng khi ấy, trong đầu cô chỉ mải miết lo toan những báo cáo tài chính, những cuộc gọi đối tác, mà chẳng một lần dừng lại hỏi han xem con đang viết gì, đang trăn trở điều chi.

Nhận thấy không khí đã bớt phần căng thẳng, Minh bước lên một bước, đĩnh đạc đón lấy vai trò trụ cột của một người cha, người chồng trong gia đình. Anh nhìn vợ bằng ánh mắt dịu dàng nhưng đầy thấu hiểu, rồi quay sang khẽ gật đầu tạ ơn cha mình.

“Để con xử lý vụ này cho êm đẹp. Cả nhà ngồi xuống ghế đi đã.”

Minh tiến lại gần cánh cửa phòng ngủ của con trai, giơ tay khẽ gõ ba tiếng dứt khoát nhưng không hề mang tính đe dọa lên bề mặt gỗ:

“Nam, mở cửa ra cho ba. Ba không vào đây để mắng mỏ hay phạt con, nhưng đàn ông con trai trong nhà này khi có chuyện thì phải ngồi đối mặt nói chuyện cho sòng phẳng, phân minh. Con không thể trốn biệt trong đó cả đời được đâu.”

Bên trong căn phòng hoàn toàn im ắng trong vài giây dài dằng dặc. Rồi tiếng sột soạt của chăn đệm vang lên, tiếp theo là tiếng dép lê lẹt xẹt trên sàn nhà, và chốt khóa khẽ lách cách mở ra.

Cánh cửa hé mở một khoảng hẹp. Nam đứng tựa vào khung cửa, hai bờ vai buông thõng, đôi mắt sưng húp đỏ hoe, nơi khóe mi vẫn còn đọng lại những giọt nước mắt ướt đẫm vì uất ức. Cậu cúi gằm mặt xuống sàn nhà, hai bàn tay vẫn nắm chặt lấy vạt quần soóc, cả người toát lên vẻ cô độc và tự vệ cùng cực.

Minh không nói thêm lời nào trách móc, anh vươn tay nhẹ nhàng nhưng kiên quyết nắm lấy cổ tay con trai, kéo cậu bước ra bàn ăn. Anh kéo chiếc ghế gỗ đối diện với chỗ Hạnh đang ngồi, vỗ nhẹ lên vai con bảo ngồi xuống. Lan bế bé Mít đi tới, hai cô cháu lặng lẽ kéo ghế ngồi ngay bên cạnh Nam như một điểm tựa tinh thần ấm áp, kín đáo truyền cho cậu nhóc sự can đảm.

“Bây giờ, ba sẽ là người chủ trì cuộc nói chuyện gia đình này,” Minh mở lời, chất giọng trầm tĩnh, đĩnh đạc nhưng mang đầy sức nặng kỷ cương. “Nguyên tắc của buổi tối hôm nay rất rõ ràng: từng người một sẽ được nói hết suy nghĩ trong lòng mình, không ai được phép ngắt lời người khác khi họ chưa nói xong, và tuyệt đối không được dùng những lời lẽ mang tính xúc phạm, mạt sát nhau. Nam, con là người gây ra ngọn nguồn sự việc, con nói trước đi. Tại sao con lại chọn cách giấu bài kiểm tra điểm kém suốt hai tháng trời?”

Dưới ánh nhìn bao dung, hiền từ của ông nội ngồi phía đầu bàn, và vẻ mặt nghiêm túc nhưng công bằng của ba, Nam khẽ nuốt khan một ngụm nước bọt để ngăn cơn nghẹn đang trào lên cổ. Cậu lí nhí, giọng vẫn còn run rẩy và đứt quãng vì những tiếng nấc cụt:

“Dạ… hôm đó con làm bài không kịp thời gian… Đề bài khó quá, con lại chủ quan không đọc kỹ yêu cầu phân tích dẫn chứng nên bài làm bị lạc đề… Lúc nhận lại bài điểm 4, con… con sợ lắm. Con sợ mẹ nhìn thấy con điểm kém sẽ mắng con vô tích sự, sẽ bảo con chỉ biết ăn chơi đua đòi… Con sợ mẹ sẽ cấm tiệt con không được đụng vào máy tính, không được chơi đá banh, không được nói chuyện trao đổi bài với thằng Quân nữa… Con định bụng… con tính là khi nào con cố gắng học để gỡ lại được một con điểm cao hơn, con sẽ đem cả hai bài ra để thú nhận với mẹ… Nhưng mà… càng để lâu ngày thì con lại càng sợ… Con sợ mẹ biết chuyện con giấu bài thì cơn giận sẽ nhân lên gấp mười lần… nên con… con nhắm mắt nhét nó luôn xuống đáy ngăn phụ của cặp sách…”

Cậu bé run rẩy ngước mắt lên, lần đầu tiên dám nhìn thẳng vào đôi mắt đã bắt đầu đỏ hoe của mẹ mình. Những giọt nước mắt kìm nén lại thi nhau lăn dài trên đôi má rám nắng:

“Con biết hành động giấu giếm đó là con hèn nhát, con sai hoàn toàn rồi… Con xin lỗi mẹ, xin lỗi ba và ông nội… Nhưng con xin thề với mẹ, con không bao giờ muốn biến mình thành một kẻ lừa dối đâu mẹ ơi…”

Nghe tiếng nấc nghẹn ngào vỡ vụn của đứa con trai dứt ruột đẻ ra, tất cả những gai góc, những hàng rào phòng thủ đầy lý tính và kiêu hãnh trong lòng Hạnh hoàn toàn sụp đổ. Cô nhìn đôi bàn tay gầy guộc, những ngón tay khẳng khiu còn vương vệt mực tím của đứa con đang tuổi ăn tuổi lớn, nhìn lồng ngực non nớt đang phập phồng vì tủi hờn. Trong một khoảnh khắc tĩnh lặng, Hạnh chợt giật mình nhận ra bao lâu nay, chính sự cầu toàn quá mức, chính những áp lực vô hình từ công việc và nỗi sợ hãi mơ hồ về sự thất bại đã biến cô thành một chiếc “hàn thử biểu” quá nhạy cảm trong ngôi nhà này. Cô giống như một khối thuốc nổ chỉ chực chờ một tia lửa nhỏ để bùng nổ, khiến cho những đứa con của cô mỗi khi đối diện với mẹ đều phải nơm nớp lo sợ, phải tìm mọi cách co cụm, đối phó và trốn tránh.

Hạnh thở ra một hơi thật dài, một tiếng thở như trút bỏ hết mọi gánh nặng và sự cay nghiệt đang đè nặng lồng ngực. Cô chầm chậm vươn cả hai bàn tay mình qua mặt bàn kính, nhẹ nhàng nắm lấy bàn tay lạnh ngắt, đang run rẩy từng hồi của Nam.

“Mẹ cũng phải xin lỗi con.” Giọng Hạnh chùng hẳn xuống, không còn chút sắc lạnh nào của người phụ nữ kiểm toán vừa nãy, mà chỉ còn sự chân thành, ấm áp và xót xa của một người mẹ. “Mẹ xin lỗi vì lúc nãy đã quá nóng vội, đã để cơn giận dữ lấn át lý trí mà dùng những lời lẽ nặng nề, mang tính quy chụp để làm tổn thương lòng tự trọng của con. Mẹ giận dữ là vì mẹ sợ… mẹ sợ mất đi sự tin tưởng thiêng liêng giữa hai mẹ con, mẹ sợ con của mẹ sẽ trượt dài trên những lời nói dối. Nhưng mẹ đã hoàn toàn sai khi quên mất rằng, chính sự khắt khe, áp đặt và thiếu kiên nhẫn lắng nghe của mẹ mới là thứ đã xây nên bức tường sợ hãi ngăn con mở lòng nói thật. Con đạt được điểm 8 môn Văn lần này, cô giáo dành cho con những lời khen ngợi chân thành như vậy, đó thực sự là một nỗ lực rất lớn, rất đáng trân trọng của con mà mẹ đã vô tâm chưa kịp nhận ra và công nhận.”

Nghe được những lời gan ruột ấy từ mẹ, Nam không kìm được nữa, òa khóc nức nở thành tiếng. Cậu rời khỏi ghế, nhào tới vùi cả gương mặt đẫm nước mắt vào lòng mẹ như những ngày cậu còn là một đứa trẻ học lớp một mỗi lần bị ngã trầy đầu gối. Hạnh khẽ ôm lấy tấm lưng gầy gò của con trai, bàn tay nhẹ nhàng vỗ về theo từng nhịp nấc, đôi mắt rưng rưng ngước nhìn sang người chồng và người cha chồng đang mỉm cười nhìn mình.

Ông Tư mỉm cười đôn hậu, chòm râu bạc khẽ rung rinh. Ông gật gù, giọng nói ấm áp xua tan đi tất cả những u ám còn sót lại trong gian phòng:

“Đấy, các con thấy chưa, cái nút thắt trong lòng người mà được cởi bỏ bằng sự thấu hiểu thì mọi chuyện tự khắc sẽ thông suốt, nhẹ nhàng. Nhưng mà nói đi thì cũng phải nói lại cho phân minh, gia đình nào cũng vậy, có thưởng có phạt rõ ràng, minh bạch thì mới lập nên được khuôn phép lâu bền. Nhân buổi tối hôm nay có đông đủ mọi người, ba đề nghị cả nhà chúng ta cùng nhau ngồi lại làm một cái văn bản mới toanh, gọi là ‘Bản thỏa thuận học tập và trách nhiệm’, cả nhà mình có chịu không?”

“Dạ chịu! Cháu chịu liền!” Bé Mít nãy giờ im thin thít bỗng nhanh nhảu reo lên, hai tay vỗ bồm bộp hưởng ứng đầu tiên. Con bé lanh chanh tụt xuống khỏi ghế, chạy tót về phía bàn học lấy ra một tờ giấy trắng tinh cùng một chiếc bút mực đen mang đặt ngay ngắn giữa bàn.

Dưới sự chủ trì điềm đạm của Minh và sự góp ý từng câu từng chữ đầy kinh nghiệm sư phạm của ông Tư, một bản quy ước mới của gia đình bắt đầu được thảo ra ngay trên chiếc bàn ăn thân thuộc. Khác hoàn toàn với những bản cam kết mang tính áp đặt, mệnh lệnh một chiều mà Hạnh từng soạn thảo trước đây, bản thỏa thuận lần này được xây dựng trên một tinh thần hoàn toàn mới: tinh thần tôn trọng lẫn nhau và trách nhiệm song phương giữa cha mẹ và con cái.

Minh cầm bút, nắn nót viết từng điều khoản rõ ràng:

*Điều một: Nam cam kết tự giác công khai mọi kết quả học tập định kỳ, bất kể là điểm cao hay điểm thấp, trong vòng hai mươi bốn giờ sau khi nhận lại bài thi từ giáo viên. Nếu gặp phải khó khăn, vướng mắc ở bất kỳ môn học nào, Nam sẽ chủ động trao đổi cùng ba mẹ và ông nội để cùng nhau tìm giải pháp tháo gỡ.*

*Điều hai: Về phía gia đình, ba mẹ cam kết tuyệt đối không sử dụng hình phạt cảm tính, không sỉ nhục, đay nghiến hay mắng mỏ khi điểm số của con chưa đạt yêu cầu kỳ vọng; thay vào đó sẽ cùng con ngồi lại phân tích cặn kẽ nguyên nhân sai sót và đồng hành cải thiện phương pháp học tập.*

*Điều ba: Nam được toàn quyền tự chủ sáu mươi phút giải trí mỗi buổi tối nếu đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ học tập tự giác trong ngày; thời gian chơi game giải trí cuối tuần có thể được linh hoạt điều chỉnh tăng giảm tương xứng với nỗ lực và tiến độ rèn luyện thực tế của bản thân.*

Từng nét chữ ngay ngắn, dứt khoát hiện lên trên trang giấy trắng. Khi bản thảo hoàn thành, lần lượt từng người một – từ Hạnh, Nam, Minh cho đến cả ông Tư – đều trịnh trọng cầm bút ký tên mình vào góc dưới của tờ giấy quy ước. Khi đầu bút bi của mình lướt những nét mực cuối cùng để hoàn tất chữ ký, Nam hít một hơi thật sâu, cảm thấy một tảng đá vô hình nặng ngàn cân đè nén lên ngực áo suốt hai tháng trời dường như đã hoàn toàn tan biến thành mây khói, trả lại cho tâm hồn cậu sự nhẹ nhõm và thanh thản đến lạ kỳ.

Đêm đã về khuya. Căn hộ chung cư nhỏ đã hoàn toàn trở lại vẻ yên ả, thanh bình thường nhật. Sau khi cả nhà đã đi ngủ, Minh và Hạnh cũng đã tắt đèn trong phòng ngủ lớn, Nam vẫn chưa ngủ được. Cậu ôm một cuốn sổ tay bìa cứng nho nhỏ trước ngực, rón rén từng bước chân trần đi ra chiếc bàn trà nhỏ kê ngoài góc ban công lộng gió, nơi ông Tư vẫn đang ngồi một mình, chậm rãi nhâm nhi chén trà tim sen ấm bốc khói nghi ngút.

“Ông nội ơi…” Nam khẽ gọi, giọng thì thầm như sợ đánh thức màn đêm. Đôi mắt cậu nhóc sáng long lanh dưới ánh trăng khuya. “Con… con muốn khoe ông cái này nè.”

Ông Tư mỉm cười quay lại, vẫy tay gọi cháu lại gần. Nam ngồi xuống chiếc ghế đẩu đối diện, cẩn thận lật mở trang giấy đầu tiên của cuốn sổ. Nơi đó, một dòng tiêu đề được vẽ nắn nót, viền bằng những nét bút chì màu xanh lá mạ tươi tắn: *“Chuyện ở góc ban công nhỏ – Tập truyện ngắn về khu vườn chung cư”*.

Đó là bản thảo chương đầu tiên mà Nam đã bí mật cặm cụi chấp bút suốt cả tuần qua sau những giờ học bài căng thẳng. Toàn bộ câu chuyện được lấy cảm hứng từ chính những buổi chiều cùng ông nội xới đất ươm mầm, những câu chuyện về cách chăm từng dây leo, làm từng chiếc giàn mướp, và những mẩu chuyện thấm đượm tình làng nghĩa xóm giữa những con người tứ xứ tụ hội về tòa chung cư này mà ông nội đã kiên nhẫn kể cho cậu nghe mỗi ngày.

Ông Tư với tay lấy chiếc kính lão gọng đồi mồi đeo lên mắt. Dưới ánh sáng vàng dịu dàng hắt ra từ ngọn đèn ban công, người cựu giáo viên già chăm chú đọc từng câu, từng chữ mộc mạc, hóm hỉnh nhưng đầy ắp sự quan sát tinh tế của đứa cháu trai. Đọc đến đâu, khóe mắt đầy nếp chân chim của ông lại giãn ra đến đó, và trên môi ông nở một nụ cười rạng rỡ, ngập tràn niềm tự hào sâu kín của một người thầy, một người ông:

“Viết cứng cáp và chắc tay lắm cháu trai của ông! Giọng văn của con rất có hồn, có đất, có đời, có cái tình người nồng hậu ở trỏng. Ráng giữ cái ngọn lửa này mà viết tiếp nghen con!”

Đúng lúc hai ông cháu đang chìm đắm trong niềm vui văn chương giản dị ấy, chiếc điện thoại thông minh đặt trên mặt bàn trà của ông Tư bỗng rung lên bần bật từng hồi, phát ra chuông thông báo quen thuộc của ứng dụng quản lý cư dân chung cư An Phúc.

Màn hình điện thoại bật sáng, hiển thị một bản thông báo khẩn được gửi đi từ Ban quản lý vào lúc đêm muộn, do chính Phó ban Võ Thanh Trâm ký tên gửi tới toàn thể cư dân trong tòa nhà:

*“Thông báo v/v Khảo sát ý kiến cư dân và tiếp nhận ý tưởng xây dựng đề án: Thí điểm phủ xanh không gian kỹ thuật tầng thượng chung cư An Phúc.”*

Hai ông cháu cùng sững lại trong giây lát, cùng nhìn chăm chú vào từng con chữ sáng rực trên màn hình điện thoại, rồi bất giác cùng ngước mắt nhìn lên khoảng trần bê tông cao vút phía trên đầu mình.

Cùng lúc ấy, ở tít trên đỉnh cao nhất của tòa nhà, từ phía lối cầu thang bộ thoát hiểm quanh năm vắng bóng người qua lại, cánh cửa sắt nặng nề dẫn lối ra khoảng sân kỹ thuật tầng thượng khẽ cựa mình hé mở một khe rộng, để lộ ra cả một khoảng sân bê tông thênh thang đang bỏ hoang, bốn bề ngập tràn trong ánh trăng vằng vặc và những ngọn gió đêm lồng lộng thổi qua từ phía chân trời xa.