Phiên livestream tử tế
Ánh đèn tròn từ chiếc chân máy phản chiếu lấp lánh trên từng phiến lá mướt rượt của gian hàng Câu lạc bộ cây xanh An Phúc. Nắng sớm xuyên qua những tấm kính chịu lực cao vút ở hướng đông, dát lên sảnh chính chung cư một màu vàng mơ dịu ngọt. Đứng ở vị trí trung tâm, Mít nghiêm trang giơ bàn tay nhỏ nhắn lên ngang ngực, mắt chăm chú dán vào màn hình điện thoại rồi làm động tác đếm ngược ba, hai, một đầy vẻ nhà nghề trước mặt ông nội.
Khác hẳn với cảnh bạt nhựa xộc xệch trải vội vã khiến đội bảo vệ phải tuýt còi inh ỏi mấy tuần trước, gian hàng sáng Chủ nhật hôm nay được bài trí tươm tất, nép sát mé vách kính hướng đông ngập tràn ánh sáng. Dưới chân các dãy kệ gỗ ba tầng là tấm thảm nỉ gai màu ghi dày dặn có đế cao su chống trượt, ngăn chặn tuyệt đối từng hạt đất ẩm hay giọt nước tưới vương vãi ra mặt sàn đá granite bóng loáng như gương. Lối đi thông thủy dẫn thẳng vào cụm thang máy A và B được chừa rộng rãi thênh thang tới hơn hai mét, chuẩn chỉnh theo từng điều khoản nghiêm ngặt về an toàn phòng cháy chữa cháy mà cô Trâm, Phó ban quản lý tòa nhà, đã đích thân cầm thước dây đo đạc và phê duyệt vào chiều hôm qua. Nhờ sự chuẩn bị chu đáo đó, cư dân từ tầng mười hai kéo xuống khá đông, tụ họp thành từng nhóm nhỏ vây quanh gian hàng, tiếng cười nói trò chuyện râm ran làm xua tan vẻ tĩnh mịch thường nhật của chốn chung cư.
“Ống kính bắt nét xong xuôi rồi nghen ông nội! Ba, hai, một… bắt đầu!” Bé Mít dứt khoát hạ ngón tay trỏ xuống, khóe môi nở một nụ cười tươi rói, đôi mắt trong veo lấp lánh vẻ tự tin hệt như một người dẫn chương trình nhí thực thụ trên sóng truyền hình.
Ông Tư đứng thẳng lưng, bàn tay gầy guộc khẽ vuốt lại nếp áo bà ba màu nâu gụ phẳng phiu thơm mùi nắng sớm. Ông đưa tay vuốt chòm râu bạc như cước, hắng giọng lấy hơi thật ấm rồi nhìn thẳng vào mắt camera, cất lời mộc mạc:
“Kính chào toàn thể bà con cô bác chung cư An Phúc cùng quý khán giả gần xa đang theo dõi qua màn ảnh nhỏ. Tui là Tư Nguyễn, cựu giáo viên miệt vườn mới dọn lên phố ở cùng con cháu. Bữa nay, hai ông cháu tui mở phiên phát trực tiếp nho nhỏ này hổng phải để buôn to bán lớn hay kiếm lời làm giàu gì đâu nghen. Toàn bộ tiền bán cây kiểng hôm nay, sau khi trừ đi chút xíu tiền phân bèo đất mùn, sẽ được chuyển thẳng một trăm phần trăm vô chiếc thùng quỹ nhằm gây dựng góc đọc sách thiếu nhi cho tụi nhỏ ở tầng trệt tòa nhà mình!”
Tiếng vỗ tay bôm bốp của bà con lối xóm lập tức rộ lên giòn giã quanh sảnh. Rút kinh nghiệm sâu sắc từ hàng loạt “tai nạn mạng” nhớ đời trước đây—từ cái vụ trượt tay gửi nhầm tấm ảnh mặc áo ba lỗ hớ hênh vào nhóm phụ huynh lớp cu Nam, đến lần Mít vô tình ấn nút phát trực tiếp cảnh nhà bếp đang ỏm tỏi cãi cọ chuyện nêm mắm thêm muối, hay sự cố dở khóc dở cười khi ông ngỡ những quả tim bay tán loạn trên màn hình là đơn hàng đặt mua—lần này hai ông cháu làm việc bài bản, chỉn chu tới từng chân tơ kẽ tóc.
Bé Mít cẩn thận cầm chiếc điện thoại xoay nhẹ góc máy sang bên cánh phải. Nhưng trước khi lia ống kính qua dòng người đang xúm xít đứng xem, cô bé chín tuổi liền dừng lại một nhịp, nghiêng đầu lễ phép cất tiếng hỏi:
“Cô Hoa ơi, con chuẩn bị lia máy qua hàng hoa mười giờ này, góc máy có dính tà áo của cô một chút xíu, cô cho phép con quay nha cô?”
“Được chứ con gái, cứ quay tự nhiên đi con! Cô còn đang muốn lọt vô khung hình để lát nữa lấy clip khoe với mấy chị bạn cùng cơ quan đây này!” Người phụ nữ sống ở căn hộ 12A vui vẻ xua tay cười xòa, tiện thể chỉnh lại lọn tóc mai cho thêm phần duyên dáng.
Tuân thủ nghiêm ngặt cái gọi là “Hiến chương số” mà cả gia đình đã cùng nhau thảo luận và ký tên dán trang trọng trên cánh cửa tủ lạnh, hễ ống kính chuẩn bị hướng về ai, Mít đều chủ động xin phép đàng hoàng, tuyệt đối không bao giờ xâm phạm không gian riêng tư của cư dân xung quanh. Còn phần ông Tư, người cựu giáo viên Văn trường làng đã trút bỏ hoàn toàn mấy thói quen rao hàng phóng đại, thêm thắt cay ngọt kiểu chợ trời mà ông từng xem trên mạng. Ông trân trọng nâng từng chiếc chậu kiểng nhỏ lên ngang tầm ngực, giọng nói rành rọt, từng lời trầm ấm và chân phương:
“Dạ thưa bà con, đây là chậu ớt hiểm chỉ thiên tui tự tay ươm từ mớ hạt giống thuần nông dưới Bến Tre gửi lên. Cái giống cây này sống dẻo dai dữ lắm, chỉ cần chút nắng ban công hướng sáng, một tuần tưới chừng ba bận nước vo gạo là trái sum suê, đỏ chót cay nồng, hái vô dầm nước mắm hay nấu nồi canh chua cá lóc thì thơm hết sẩy. Tui hổng dám quảng cáo hoa mỹ là ăn trái ớt này vô thì trường thọ trăm tuổi hay chữa dứt bá bệnh đâu nghen. Tui chỉ dám bảo đảm một điều: cây sạch một trăm phần trăm, không một giọt thuốc trừ sâu hóa chất. Giá cả thì tui đã dán niêm yết rõ ràng trên chiếc thẻ giấy gắn mép chậu: đúng ba mươi lăm ngàn một chậu, đã bao gồm chậu nhựa tái chế cứng cáp và có sẵn khay hứng nước bên dưới, bà con bưng về đặt ở bàn làm việc hay ngoài thềm cửa sổ hổng sợ rỉ một giọt nước bẩn nào ra sàn gạch đâu nè.”
Ngay phía dưới màn hình, phần bình luận trực tuyến bắt đầu nhảy số liên tục như những đợt sóng dập dờn: *“Bác giáo già nói chuyện mộc mạc dễ thương quá!”, “Giá cả niêm yết công khai rõ ràng ghê, em xin ủng hộ góc sách thiếu nhi nha”, “Chốt cho em một chậu húng quế với một chậu ớt giao lên căn 09A04 giùm em nhé bác Tư!”*
Ngồi ngay cạnh chiếc bàn phủ khăn trải bàn ca rô, cu Nam phụ trách cuốn sổ tay đóng bìa cứng, tay thoăn thoắt cầm bút bi nắn nót viết từng dòng họ tên, số điện thoại và mã căn hộ của khách hàng. Cách đó vài bước chân, Lan đứng tựa vào chiếc bàn gỗ dài, dịu dàng phụ trách khu vực tiếp nhận sách cũ, đôi tay thoăn thoắt xếp gọn từng tập truyện tranh, sách khoa học thường thức vừa được các phụ huynh sống cùng tầng đem xuống trao tặng. Không gian sảnh chính bỗng chốc rộn rã, ấm cúng và đầy ắp ân tình như một phiên chợ quê thu nhỏ được đặt gọn gàng ngay giữa lòng tòa chung cư bê tông cốt thép hiện đại.
Đến khoảng chín giờ rưỡi sáng, lượng người xem trực tuyến trên trang cá nhân đã lặng lẽ vượt qua con số hai trăm năm mươi người. Những dòng tin nhắn hỏi mua cây, xin tư vấn cách bón phân trùn quế dồn dập đổ về khiến Mít đảo mắt đọc lia lịa mà không kịp thở. Đúng vào khoảnh khắc cao điểm náo nhiệt ấy, màn hình chiếc điện thoại thông minh bỗng nhiên giật cục, đứng khựng lại. Một vòng tròn xoay tít màu trắng hiện ra trơ trọi, xoay tròn đơn độc ngay chính giữa khung hình đang truyền đi.
Sóng wifi công cộng của sảnh chờ tòa nhà bất ngờ chập chờn rồi đứt hẳn tín hiệu kết nối.
Nếu là chuyện của mấy tháng trước, chắc chắn ông Tư sẽ hoảng hốt đến tái mặt, lúng túng dùng ngón tay thô ráp chọc lia lịa vào màn hình cảm ứng, hoặc lớn tiếng gọi con gọi cháu làm rối tung cả một góc sảnh. Nhưng hôm nay, người cựu giáo viên già chỉ khẽ nhướng đôi lông mày bạc, nét mặt vẫn giữ trọn vẻ điềm đạm lạ thường. Ông ngước mắt nhìn quanh mấy chục cư dân đang đứng quây quần bên dãy bàn cây, khẽ mỉm cười hóm hỉnh:
“Kìa bà con ngó coi giùm tui, con sóng mạng vô hình nó chạy lăng xăng nãy giờ chắc cũng biết mỏi chân rồi, nó xin phép tạm dừng chân thở dốc một chút xíu đó mà! Trong lúc chờ cho con sóng nó hồi sức lấy lại buồng phổi, tui xin mạn phép đọc tặng bà con mấy câu ca dao vườn tược cho ấm lòng, vui cửa vui nhà nghen:
*Cây xanh thì lá cũng xanh,* *Cha mẹ hiền lành để đức cho con.* *Mạng trần dẫu có héo hon,* *Tình làng nghĩa xóm vẫn tròn như gương!*”
Giọng ngâm trầm hùng, ngân nga sang sảng và cái duyên ứng biến bình tĩnh, hóm hỉnh của ông Tư làm cả sảnh chính ồ lên những tràng cười sảng khoái. Mấy bác lớn tuổi trong câu lạc bộ dưỡng sinh đứng gần đó thích thú vỗ tay bôm bốp theo từng nhịp thơ.
Trong khi ông nội giữ chân toàn bộ người xem tại chỗ một cách tài tình và duyên dáng, thì ở ngay phía sau chân máy, bé Mít không hề có lấy một giây lúng túng. Đôi ngón tay nhỏ nhắn thoăn thoắt vuốt nhẹ thanh điều khiển trên màn hình, tắt wifi rồi bật ngay điểm phát sóng 4G từ chiếc điện thoại phụ mà mẹ Hạnh đã cẩn thận nạp sẵn gói cước dữ liệu tốc độ cao để dự phòng sự cố từ sớm.
Chưa đầy ba mươi giây sau, biểu tượng cột sóng kết nối xanh lét trên góc phải màn hình bật sáng trở lại. Màn hình phát trực tiếp tiếp tục vận hành trơn tru, mượt mà như chưa từng có chuyện gián đoạn. Số lượng người xem không những chẳng hề rơi rớt mà còn tăng vọt lên con số gần ba trăm người. Hàng loạt dòng bình luận tán thưởng tới tấp trút xuống: *“Pha xử lý tình huống đỉnh quá hai ông cháu ơi!”, “Cụ giáo ngâm thơ nghe thấm thía tuyệt cú mèo!”, “Sóng mạng chập chờn chứ tình làng nghĩa xóm hổng chập chờn nghen, cho em chốt liền năm chậu húng chanh về trị ho nha cụ giáo!”*
Đúng lúc tiếng cười nói đang rộ lên thì cánh cửa kim loại của thang máy tầng một khẽ trượt mở ra. Một bóng dáng quen thuộc chậm rãi bước về phía gian hàng. Đó là bà Dung ở căn hộ 11B08, người từng có chuỗi ngày dài căng thẳng, mặt nặng mày nhẹ với gia đình ông Tư chỉ vì những giọt nước tưới cây vô tình rỉ xuống mép ban công nhà bà. Nhưng sáng nay, bà Dung vận một chiếc áo hoa nhã nhặn, mái tóc hoa râm được vấn cao gọn gàng sau gáy, gương mặt toát lên nét thư thái.
Thấy bà bước vào góc máy, Mít hơi giật mình, toan khẽ chỉnh góc máy sang hướng khác để tránh va chạm, nhưng bà Dung đã chủ động mỉm cười đôn hậu, sải bước tiến thẳng tới trước chiếc bàn trải thảm nỉ:
“Nào, quay cả bác nữa cháu gái! Bác xin một phút lên sóng để làm chứng cho ông Tư đây nhé!”
Bà Dung quay người, hướng thẳng gương mặt sắc sảo về phía ống kính điện thoại, giọng nói sang sảng, dứt khoát và đầy tính thuyết phục:
“Bà con trong chung cư và mọi người trên mạng đang theo dõi nghe tôi nói này. Tôi ở ngay tầng dưới, sát sàn sạt ban công nhà ông Tư đây. Trước đây tôi khó tính có tiếng ở cái tòa này, ngày nào cũng soi từng giọt nước rơi, từng vụn lá úa bay qua khe cửa sổ. Nhưng tôi xin lấy uy tín cá nhân ra cam đoan với cả nhà, cây giống của ông Tư ươm rễ khỏe vô cùng, đất trồng được xử lý tơi xốp, giá thể vỏ thông trộn trùn quế sạch tinh tươm. Chậu lan đai châu kỷ vật của ông nhà tôi để lại tưởng chừng đã thối gốc chết khô chết héo, vậy mà nhờ tay ông Tư tỉ mẩn cứu chữa, nay đã đâm được ba cái rễ mới xanh mởn, nhú mầm khỏe khoắn rồi đấy! Giờ bác xin mở màn trực tiếp mua ủng hộ ba chậu nguyệt quế này, tiền đây cháu Mít cầm giúp bác nhé!”
Hành động dứt khoát và những lời nhận xét chân thành, thẳng thắn của bà Dung hệt như một cú hích khổng lồ giáng vào phiên bán hàng. Hiệu ứng đám đông lập tức bùng nổ dữ dội. Cư dân tầng mười hai đứng xung quanh thấy vậy liền rủ nhau chen chân bước tới quầy: “Đến bà Dung khó tính nức tiếng mà còn mở lời khen thì tụi mình yên tâm tuyệt đối rồi!”, “Để cho tôi hai chậu ớt chỉ thiên!”, “Tôi lấy chậu húng quế với chậu bạc hà này về để chiều nay nấu nồi canh chua lá giang!”. Trên sóng trực tuyến, dòng chữ “Chốt đơn” nhảy lên dồn dập với tốc độ chóng mặt, khiến chiếc điện thoại rung lên bần bật trên giá đỡ. Nam cắm cúi viết lia lịa đến mức muốn rách cả mép giấy sổ tay, còn Mít thì vừa thoăn thoắt bấm xác nhận đơn vừa nhoẻn miệng cười tít cả mắt.
Ở góc hành lang bên kia, ngay cạnh hòm quỹ sách cộng đồng, Phúc đứng lặng lẽ nhìn sang. Anh mặc chiếc áo sơ mi màu xám nhạt xắn tay giản dị, ánh mắt ấm áp dừng lại nơi Lan đang ân cần cúi đầu hướng dẫn mấy đứa trẻ trong chung cư dán từng mảnh nhãn màu để phân loại các cuốn truyện tranh vừa được tiếp nhận. Nhìn nụ cười dịu dàng của Lan bừng sáng dưới ánh nắng sớm rọi qua vách kính, đôi mắt Phúc ánh lên vẻ trân trọng sâu kín, bình lặng mà không hề có chút gượng ép hay vồn vã, hệt như nhịp điệu tự nhiên, êm đềm mà cả hai đang lặng lẽ cùng nhau vun đắp qua từng ngày.
Thế nhưng, giữa bầu không khí rộn rã đầy ắp tiếng cười ấy, ông Tư trong lúc cúi người xuống kệ gỗ để với lấy chậu cây hương thảo cuối cùng bỗng nghe thấy tiếng xì xào to nhỏ của hai vị khách trẻ tuổi đứng xếp hàng bên quầy ghi danh:
“Ê, nhìn kìa, anh Phúc chủ quán cà phê Góc Hẻm bên kia đường cũng sang phụ kìa.”
“Ủa, tao nghe mấy đứa kháo nhau dạo này quán đó gặp khó khăn dữ lắm phải hổng mày?”
“Ừ, chính tai tao nghe loáng thoáng hôm qua người ta bảo anh ấy nợ tiền mặt bằng tới mấy tháng nay rồi, chủ nhà đang làm căng, khéo sắp phải dẹp tiệm sang quán đổi chủ đến nơi...”
Những lời bàn tán thì thầm vô tình lướt qua tai làm sống lưng ông Tư hơi khựng lại. Đôi bàn tay gầy đang cầm bầu cây khẽ chững lại giữa chừng. Ông kín đáo liếc mắt nhìn về phía Phúc. Chàng trai trẻ lúc này vẫn đang niềm nở, xốc vác phụ cu Nam cuộn tròn từng đoạn dây cói quanh chậu nguyệt quế để bà Dung tiện xách về. Gương mặt Phúc vẫn giữ nguyên vẻ điềm tĩnh, nụ cười hiền lành không để lộ một nét âu lo, nhưng nơi khóe mắt trũng sâu dường như phảng phất một quầng thâm mệt mỏi cùng vẻ u uất khó lòng che giấu. Ông Tư khẽ thở dài một tiếng thật khẽ, cố nén nỗi băn khoăn đang cuộn lên trong lòng để tập trung hoàn thành cho trọn vẹn công việc trước mắt.
Chỉ sau hơn một tiếng đồng hồ phát sóng trực tiếp, toàn bộ bốn mươi chậu cây kiểng xanh tốt chuẩn bị sẵn từ mấy hôm trước đã được bán sạch nhẵn, không còn sót lại dù chỉ một nhánh mầm non. Nam và Mít ngồi chụm đầu cùng nhau đếm lại từng cọc tiền mặt thu được, rồi đối chiếu cẩn thận với danh sách các giao dịch chuyển khoản minh bạch qua mã QR in sẵn trên mặt bàn. Toàn bộ số tiền thu về không giữ lại một đồng, đều được Nam trân trọng bỏ thẳng vào khe hẹp của chiếc hòm mica trong suốt có dán dòng chữ đỏ tươi: *“Quỹ góc đọc sách thiếu nhi chung cư An Phúc”*.
Khi phiên phát sóng chính thức khép lại bằng lời chào giòn giã và cái cúi đầu cảm ơn sâu sắc của hai ông cháu, cô Trâm, Phó ban quản lý tòa nhà, trong bộ âu phục đồng phục xám nghiêm chỉnh từ tốn bước tới. Gương mặt mọi ngày vốn lạnh lùng, nghiêm nghị và đầy vẻ nguyên tắc của cô hôm nay đã hoàn toàn giãn ra thành một nụ cười rạng rỡ, chan chứa thiện cảm. Trâm hai tay cầm một phong bì trang trọng, đứng ngay trước gian hàng sạch sẽ, tinh tươm:
“Thay mặt Ban quản lý tòa nhà, cháu xin trân trọng gửi lá thư cảm ơn này đến ông Tư và bé Mít. Sự kiện buổi sáng hôm nay không chỉ diễn ra rất đúng quy trình an toàn, văn minh, đảm bảo mỹ quan chung cho toàn khu vực sảnh mà còn mang lại sự đóng góp vô cùng thiết thực cho tủ sách của các cháu nhỏ. Cháu thật sự cảm ơn ông và gia đình đã luôn đồng hành, thấu hiểu cùng chung cư!”
Tiếng pháo tay tán thưởng của toàn thể cư dân tầng mười hai cùng những người có mặt lập tức vang dội, dội vào những vách tường kính sáng choang của sảnh chính. Ông Tư đưa hai tay run run đón nhận bức thư cảm ơn, lồng ngực trào dâng một cảm giác tự hào và ấm áp khôn tả xiết. Cuối cùng thì những kinh nghiệm ruộng đồng chân lấm tay bùn của một ông già miệt vườn Nam Bộ cũng đã tìm được một cách thức hòa nhập thật tử tế, đàng hoàng và trọn vẹn với nếp sống phố thị văn minh nơi đây.
Mọi người sau đó xắn tay cùng nhau dọn dẹp mặt sàn. Tấm thảm nỉ gai màu ghi được cuộn lại gọn gàng, từng cọng rác vụn hay vệt nước đọng li ti đều được lau chùi sạch bóng, trả lại nguyên trạng sảnh đón khách tinh tươm như ban đầu. Ông Tư đứng chắp tay sau lưng, vui vẻ cất lời chào tạm biệt bà con lối xóm. Cảm thấy lòng mình lâng lâng một niềm vui khó tả, ông thong thả cất bước đi ra phía cổng rào chung cư để hóng chút gió trưa mát mẻ, bụng thầm nghĩ bụng sẽ ghé tạt qua quán cà phê Góc Hẻm gọi một ly trà đá mát lạnh để trực tiếp nói lời cảm ơn Phúc vì đã nhiệt tình chạy qua phụ giúp suốt buổi sáng.
Thế nhưng, khi vừa rẽ qua khúc quanh dẫn sâu vào con hẻm nhỏ rợp bóng mát, bước chân của ông Tư bỗng khựng sững lại.
Quán cà phê Góc Hẻm trưa nay vắng lặng khác thường, cánh cửa gỗ quen thuộc chỉ khép hờ hững một bên. Ngay trước mái hiên lợp tôn, dưới tán cây bàng xanh ngắt xòe rộng, một người đàn ông to béo mặc chiếc áo sơ mi hoa sặc sỡ đang hùng hổ chống nạnh, ngón tay mập mạp chỉ thẳng vào mặt Phúc. Tiếng quát tháo gay gắt, the thé của gã xé toạc không gian tĩnh mịch của con hẻm trưa:
“Tôi cho cậu hạn chót đến hết ngày mai! Không nôn đủ ba tháng tiền nhà thì dọn hết đống bàn ghế rác rưởi này đi, đừng có trách tôi vứt đồ ra đường!”