Hội chợ cây xanh suýt thành chợ cóc

Tiếng còi bảo vệ rúc lên từng hồi chói gắt, xé toạc bầu không khí mát rượi của buổi sớm mai, cắt ngang màn ngã giá rôm rả ngay giữa sảnh đón tháp A chung cư An Phúc. Dưới vòm trần cao vút lấp loáng ánh đèn chùm pha lê, ông Tư Nguyễn cùng hội bạn già dưỡng sinh vẫn đang hăng say lúi húi bên một bãi chiến trường cây cỏ xanh mướt mải.

Mới hơn sáu giờ sáng, lớp sương mù đặc quánh của đô thị còn bảng lảng vắt ngang những ngọn sao đen, ngọn dầu cổ thụ dọc tuyến đường ven sông trước mặt tòa nhà. Bình thường, vào cái giờ này, sảnh chính lát đá granite nhập khẩu bóng loáng như gương soi của An Phúc chỉ đón vài người chạy bộ sớm hoặc tiếng chổi quét sàn sột soạt đơn điệu của nhân viên tạp vụ. Nhưng sáng nay, toàn bộ khoảng không gian sang trọng ấy đã bị biến thành một góc chợ phiên miệt vườn chính hiệu, ngạt ngào mùi đất ẩm và rộn rã thanh âm của một vùng quê thu nhỏ.

Cả tuần nay, kể từ cái ngày tình cờ đọc được thông báo Ban quản trị chung cư rục rịch chuẩn bị phát động phong trào “Tòa nhà xanh – Cuộc sống lành”, lòng dạ ông Tư cứ như có lửa nhen nhóm. Cựu giáo viên văn về hưu, dời quê miền Tây lên thành phố sống cùng vợ chồng đứa con trai độc nhất trong căn hộ 12B08 chật chội, ngày ngày giam mình giữa bốn bức tường bê tông kín bưng khiến chân tay ông bứt rứt khôn nguôi. Bao nhiêu sinh lực, bao nhiêu nỗi nhớ ruộng đồng, ông trút cạn vào cái khoảnh ban công vỏn vẹn bốn mét vuông hướng tây. Nơi ấy, bằng bàn tay tỉ mẩn và kinh nghiệm của một lão nông thứ thiệt, ông đã ươm ra hàng chục bầu cây giống: từ những hạt ớt chỉ thiên cay xé lưỡi, nhánh húng quế mập mạp thơm nồng gốc gác bến phà Mỹ Thuận, cho đến mớ nha đam mọng nước, xanh ngăn ngắt.

Nghĩ là làm, tối qua ông Tư họp bàn chớp nhoáng với ông Bùi Văn Bảy – cựu thợ điện về hưu ở tầng tám – cùng mấy cụ trong ban chủ nhiệm Câu lạc bộ dưỡng sinh người cao tuổi. Một kế hoạch “đại hạ sơn” quy mô chưa từng có được vạch ra trong cơn hưng phấn tột cùng của những người già đang khát khao tìm lại chút cảm giác hữu dụng giữa lòng phố thị.

“Nào, chú Bảy! Khênh phụ tôi mé bên kia một tay coi! Đặt cái chậu sành ớt kiểng ngũ sắc này ngay hướng luồng gió lùa từ cửa tự động vô nè. Lá nó phải rung rinh, trái tròn lẳn bóng lộn hứng trọn tia nắng sớm, người ta vừa bước chân vô sảnh ngó thấy là mê liền, không cưỡng lại được đâu!”

Ông Tư xắn cao tay chiếc áo bà ba màu nâu gụ đã sờn vai, vầng trán nhăn nheo ướt đẫm mồ hôi, vừa thở hổn hển vừa lớn tiếng chỉ huy đoàn xe đẩy siêu thị chất đầy cây cỏ đang lục tục tiến vào chiếm lĩnh trận địa.

Một tấm bạt nhựa kẻ sọc ba màu xanh đỏ vàng dài tới bốn mét, vốn là bạt che công trình ông Bảy xin được từ bãi tập kết vật liệu, được hai ông cụ trải toang hoác ngay giữa sảnh chính, choán trọn gần nửa lối dẫn huyết mạch vào hai cụm thang máy A và B. Trên tấm bạt dã chiến ấy, hàng chục chậu ớt trĩu quả đỏ mọng, vàng ươm chen chúc cùng những khay xốp ươm ngò om, kinh giới, tía tô, lá lốt tỏa ra một thứ mùi nồng đậm, ngai ngái của đất thịt ướt sũng và phân trùn quế nguyên chất.

Chưa dừng lại ở đó, để tăng thêm phần xôm tụ và chứng minh cho cư dân thấy nguồn gốc “thuần tự nhiên”, ông Bảy còn hăm hở lôi xềnh xệch từ dưới tầng hầm lên hai bao tải đất phù sa trộn xơ dừa bón dở. Khổ nỗi, mép bao tải mục nát bị rách toạc một đường dài hoác. Cứ mỗi bước chân kéo lê nặng trịch của ông lão là một vệt đất mùn đen nhánh, vụn dừa khô mục vương vãi tung tóe, bám dính nhầy nhụa trên nền gạch men cẩm thạch trắng tinh vừa được lau bóng loáng từ lúc năm giờ rưỡi.

Chẳng mấy chốc, tiếng chào mời lanh lảnh, tiếng kỳ kèo ngã giá đã râm ran vang vọng khắp bốn góc trần thạch cao.

“Chậu ớt này bao nhiêu vậy bác Tư? Trái chi mà sai lúc lỉu, nhìn đỏ au thấy mê quá chừng nè!” Bà Sáu ở tầng năm, tay xách chiếc làn đi chợ đựng ổ bánh mì nóng giòn, vừa bước ra khỏi thang máy đã bị hút hồn, vội vã sà xuống ngồi xổm ngay bên mép bạt, săm soi từng tán lá.

“Năm chục ngàn một chậu sành tráng men, nhưng người cùng chung cư sớm tối thấy mặt nhau thì tôi tính bốn mươi lăm ngàn thôi, coi như lấy thảo mở hàng sớm mai rạng!” Ông Tư tươi cười đon đả, đôi mắt hấp háy sau cặp kính lão trễ tràng, tay thoăn thoắt bấm bình xịt phun sương xì xì vào từng phiến lá non mơn mởn. “Cây nhà lá vườn chăm bẵm từng chút một đó nghen bà Sáu! Tuyệt đối không một giọt thuốc trừ sâu hóa học, sáng nào tôi cũng tưới bằng nước vo gạo lắng cặn, lại ủ thêm chút vỏ chuối xay nhuyễn bón gốc. Đem về để bậu cửa sổ phòng khách, vừa trừ tà khí lại vừa có ớt sạch ăn quanh năm!”

“Thôi bớt thêm năm ngàn nữa đi ông Tư ơi, tính chẵn bốn chục ngàn một chậu đi, tôi bưng luôn hai chậu về để hai bên bậu cửa sổ cho cân đối!” Bà Sáu nheo mắt trả giá theo thói quen chợ búa lâu năm.

“Ấy chết, giá đó là sát ván tới tận chân gốc rồi bà con ơi!” Ông Tư xua tay lia lịa nhưng miệng vẫn cười tươi rói. “Lấy công làm lời thôi chứ tiền mua đất sạch đóng bao với tiền xơ dừa chở từ bến phà Thủ Thiêm về đây đã ngốn đứt phân nửa rồi. Bán là để chia sẻ cái lộc xanh đầu ngày cho xóm giềng thôi mà!”

Cảnh tượng buôn bán tự phát mỗi lúc một thêm nhộn nhịp, chộn rộn chẳng khác nào một phiên chợ quê nhóm vội ven bờ đê. Mấy cụ bà trong hội dưỡng sinh người cầm bình tưới, người túm tụm cầm xấp tiền lẻ mệnh giá một hai chục ngàn đứng chắn ngang lối đi, tiếng cười đùa, tiếng hô hoán gọi nhau inh ỏi dội ngược vào các mảng tường kính phản quang.

Thế nhưng, chiếc kim đồng hồ trên vách tường đá sau quầy lễ tân đã nhích dần qua mốc bảy giờ. Khung giờ cao điểm đi làm và đưa con đến trường của cư dân chính thức bùng nổ.

Cửa của bốn buồng thang máy tốc độ cao mở ra liên tục không ngơi nghỉ. Từng dòng người hối hả ùa ra sảnh như nước vỡ bờ: những phụ huynh tay dắt con nhỏ xốc xếch balo đồng phục, những nhân viên văn phòng trẻ trung mang cặp xách da láng bóng, váy áo phẳng phiu, bước chân gấp gáp theo thói quen chạy đua từng phút để kịp giờ quét vân tay chấm công.

Vừa đặt chân xuống sàn sảnh đón, đoàn người đã phải giật thót mình khựng lại trong sự bàng hoàng tột độ.

“Ối trời đất ơi! Cái quái gì thế này?”

Một cô gái trẻ mang giày cao gót nhọn hoắt trượt chân chới với, gót giày cắm phập vào đám bùn ướt nhão nhoét lẫn xơ dừa vương vãi trên nền đá hoa cương. May nhờ anh bạn đồng nghiệp đi bên cạnh nhanh tay túm lấy bắp tay, cô mới không ngã ngửa ra sàn. Nhìn xuống mũi giày hàng hiệu lấm lem bùn đất và vệt nước đục ngầu bắn tận lên gấu váy trắng, cô gái tái mặt, bực dọc gắt lên: “Sảnh lễ tân chung cư cao cấp mỗi tháng đóng cả triệu bạc tiền phí quản lý mà biến thành cái chợ cóc từ bao giờ vậy? Lối đi vào thang máy bị đồ đạc với chậu cây bít sạch bách rồi, làm sao mà đi?”

Phía sau cô, mấy anh thanh niên mặc đồ vest phẳng phiu sốt ruột nhìn đồng hồ đeo tay, chân mày nhíu chặt lại thành một đường rãnh sâu. Họ phải lom khom lách mình qua một khe hở hẹp chưa đầy nửa mét, bị kẹp chặt giữa một bên là bao tải đất thịt đen sì đang bốc mùi ẩm mốc và một bên là những chậu ớt nhô cành nhọn hoắt. Ai nấy đều cẩn thận co chân, nhấc cao gấu quần âu sợ quẹt phải bùn đất.

Tiếng cằn nhằn, tiếng thở dài sườn sượt và những lời phàn nàn bực dọc bắt đầu râm ran, dội thẳng về phía quầy lễ tân. Anh bảo vệ trẻ phụ trách ca sáng trán ướt đẫm mồ hôi hột, chiếc mũ kepi lệch hẳn sang một bên. Anh ta liên tục đưa chiếc còi nhựa lên miệng tuýt inh ỏi từng hồi dài, cố gắng phân luồng dòng người và nhắc nhở các bô lão: “Các bác ơi! Xin các bác lui vào trong giùm con! Đừng để cây chắn ngang cửa thang máy nữa, cư dân người ta đi làm không được kìa bác Tư ơi!”

Nhưng thanh âm yếu ớt của người bảo vệ trẻ hoàn toàn chìm nghỉm giữa tiếng trả giá hào sảng, tiếng bàn tán rôm rả của các bậc cao niên đang đắm chìm trong men say của một buổi sáng “bội thu”.

Đúng lúc mớ âm thanh hỗn độn, ngột ngạt ấy chuẩn bị biến thành một cuộc cãi vã to tiếng giữa những cư dân đang trễ giờ và nhóm người già, thì từ phía hành lang dẫn vào văn phòng Ban quản lý, một chuỗi tiếng nện gót giày dứt khoát, đanh gọn vang lên.

Cộp. Cộp. Cộp.

Âm thanh đều đặn, sắc lạnh ấy như một nhát dao cắt đứt bầu không khí ồn ã. Mọi ánh mắt bất giác dạt ra hai bên. Võ Thanh Trâm xuất hiện.

Phó ban quản lý tòa nhà sải những bước dài đầy uy lực. Trâm khoác trên mình bộ âu phục công sở màu xanh đen cắt may chỉn chu, chiếc sơ mi trắng bên trong cài kín cổ. Dưới nách cô kẹp chặt một bìa hồ sơ màu xanh dương dày cộp, mái tóc búi cao gọn gàng để lộ vầng trán thanh tú nhưng đang đanh lại một vẻ nghiêm nghị sắt đá.

Ánh mắt sắc sảo của Trâm lướt nhanh như máy quét qua lớp bùn đất nhầy nhụa bám trên mặt sàn đá granite, quét qua chiếc bạt kẻ sọc ba màu khổng lồ chiếm trọn hai phần ba diện tích sảnh chính, rồi dừng lại, ghim thẳng vào vị trí ông Tư đang đứng với cái bình tưới trên tay.

“Cháu đề nghị toàn thể các bác dừng ngay toàn bộ hoạt động bày bán này lại!”

Giọng Trâm vang lên rành rọt, âm lượng không quá lớn nhưng độ vang và sự dứt khoát của một người nắm vững quyền hành khiến cả khoảng sảnh rộng lớn bỗng chốc im bặt. Ngay cả tiếng kỳ kèo của bà Sáu cũng ngưng bặt giữa chừng.

Ông Tư giật mình, chiếc bình xịt trên tay run nhẹ làm văng ra vài hạt nước li ti. Ông vội vàng buông bình xuống một chậu cây, lúng túng đứng thẳng lưng dậy, đưa tay kéo lại vạt áo bà ba rồi gượng nở một nụ cười thân thiện: “Ủa, cô Trâm bên Ban quản lý đi làm sớm dữ ta? Nè cô Trâm, lại đây ngó xem mớ cây kiểng của tụi tôi nè. Lại đây tôi tặng cho một chậu hương thảo xinh xắn đem về để trên bàn làm việc, mùi tinh dầu tự nhiên thơm ngát mà đuổi muỗi hay dữ dằn lắm đó cô!”

“Cháu cảm ơn nhã ý của bác, nhưng vấn đề sáng nay hoàn toàn không phải là chuyện tặng hay nhận cây.”

Trâm mở phắt tập hồ sơ kẹp bên nách, ngón tay thon dài rút chiếc bút bi cài sẵn trên mép bìa, lật sang tờ biên bản vi phạm đã được in sẵn khung viền đỏ. Cử chỉ của cô chuẩn xác, lạnh lùng như một cỗ máy vận hành theo lập trình.

“Căn cứ theo Điều 8 của Quy chế Quản lý và Sử dụng Nhà chung cư An Phúc đã được Hội nghị nhà chung cư thông qua, nghiêm cấm tuyệt đối mọi hành vi tự ý tụ tập, tổ chức kinh doanh, buôn bán hoặc chiếm dụng diện tích tại tất cả các khu vực sở hữu chung khi chưa có văn bản phê duyệt chính thức từ Ban quản trị và Ban quản lý tòa nhà.”

Trâm dừng lại một nhịp, đưa ngón tay trỏ hướng thẳng xuống lối đi vào buồng thang máy:

“Chưa hết, thưa các bác. Việc các bác tự ý trải bạt, bốc dỡ đất cát và xếp hàng chục chậu cây chắn ngang sảnh đón đã vi phạm nghiêm trọng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn phòng cháy chữa cháy cho nhà và công trình. Lối vào hai cụm thang máy A và B là tuyến di tản trọng yếu bậc nhất của tòa nhà. Hiện tại, chiều rộng thông thủy của lối thoát hiểm này đang bị các chậu cây và bao đất bóp nghẹt xuống dưới một mét, trong khi quy chuẩn bắt buộc tối thiểu phải đạt một mét hai đến hai mét rưỡi tùy theo lưu lượng người. Nếu chẳng may có sự cố chập điện, khói độc bùng phát hay chuông báo cháy reo vang vào đúng giờ cao điểm này, hàng trăm con người từ các tầng đổ dồn xuống đây sẽ giẫm đạp lên nhau, vấp ngã vào những chậu sành này thì ai sẽ là người đứng ra chịu trách nhiệm hình sự?”

Bầu không khí dưới sảnh sụp xuống trong tích tắc. Mấy cụ già trong hội dưỡng sinh đưa mắt nhìn nhau lấm lét. Bàn tay đang xòe ra cầm những tờ tiền lẻ hai mươi ngàn chầm chậm rụt lại, giấu vội sau lưng. Nét hồ hởi ban nãy trên gương mặt họ nhanh chóng biến thành sự bối rối và hoang mang tột độ.

Cảm thấy mặt mũi nóng ran trước ánh nhìn tò mò của lớp cư dân trẻ tuổi đang đứng vây quanh, ông Tư vuốt chòm râu bạc rung rung, hắng giọng lấy lại bình tĩnh. Với thâm niên mấy chục năm đứng trên bục giảng dạy môn ngữ văn, ông quyết định dùng tài hùng biện và đạo lý nghĩa tình để vãn hồi cục diện:

“Cô Trâm nè... người xưa có câu ‘tối lửa tắt đèn có nhau’. Chúng ta cùng sống chung dưới một mái nhà cao tầng hiện đại này, cái tình làng nghĩa xóm tối thiểu cũng nên được gìn giữ, nâng niu chứ cô? Các cụ già hưu trí tụi tôi sức dài vai rộng đã cống hiến hết cho xã hội rồi, nay về già chỉ muốn hưởng ứng cái phong trào sống xanh mà Ban quản lý vừa phát động. Tụi tôi mang chút sắc xanh hoa lá, mang chút không khí tươi vui miệt vườn lên đây để bà con lối xóm phấn khởi trước khi bước vào ngày làm việc mệt nhọc thôi mà. Tiền nong buôn bán có đáng là bao đâu cô, chủ yếu là cái tình. Cổ nhân từng dạy rằng: *‘Bán buôn tấc dạ lòng son,* *Làm xanh ngõ phố cho tròn nghĩa nhân’*... Cô xem, chút linh động đầu ngày cho người già tụi tôi vui vẻ tuổi xế chiều thì có mất mát gì đâu nào?”

Nghe những câu vần vè trau chuốt của cựu giáo viên già, mấy người đứng xem xung quanh bắt đầu gật gù, xì xào tỏ vẻ đồng cảm. Thế nhưng, trước sự mềm mỏng đầy chất thi vị ấy, ánh mắt Võ Thanh Trâm không hề gợn lên một chút lay chuyển. Cô vẫn đứng thẳng, bờ vai bất động, ánh nhìn kiên định toát lên bản lĩnh của một nhà quản trị nguyên tắc:

“Bác Tư ơi, ca dao của bác đọc lên nghe rất hay, rất mượt mà và giàu tính nhân văn. Nhưng thưa bác, ca dao và tình cảm xóm giềng không thể thay thế cho các quy chuẩn an toàn kỹ thuật phòng chống cháy nổ được ạ.”

Trâm nhấn mạnh từng từ, giọng nói vang lên đanh thép giữa sảnh:

“Thiện chí mang sắc xanh đến cho tòa nhà của các bác là một điều đáng trân trọng. Nhưng quy chế sinh ra là để bảo vệ tính mạng cho hàng ngàn con người đang sinh sống tại đây. Một khi sự cố hỏa hoạn xảy ra, ngọn lửa bốc lên ngùn ngụt, khói độc mù mịt làm mất tầm nhìn, người dân hoảng loạn tháo chạy mà trượt ngã trên sàn bùn ướt, dập đầu vào chậu sành vỡ nát, thì lúc đó, xin hỏi bác, có câu ca dao nào hay có thứ tình làng nghĩa xóm nào đủ sức cứu vãn được sinh mạng đã mất hay không? Luật pháp và an toàn cộng đồng không có chỗ cho sự linh động tùy tiện.”

Trâm nhìn đồng hồ trên tay, gập mạnh tập hồ sơ lại:

“Cháu yêu cầu Câu lạc bộ dưỡng sinh dừng ngay lập tức việc bán cây. Đúng bảy giờ ba mươi phút, toàn bộ bạt, chậu kiểng và đất cát này phải được dọn dẹp sạch sẽ, trả lại nguyên trạng mặt bằng thông thoáng cho sảnh. Sau thời gian này, nếu chưa hoàn tất, đội an ninh sẽ buộc phải lập biên bản tịch thu và chuyển toàn bộ tang vật xuống khu xử lý rác thải theo đúng quy định.”

Từng lời, từng chữ của Trâm chặt chẽ, đanh thép, vừa thấu tình vừa đạt lý đến mức tài hùng biện cả đời của ông Tư bỗng chốc trở nên vô nghĩa, trơ trọi như một trò đùa vụng về. Nhóm người già đứng chết trân. Ông Bảy thợ điện thở dài sườn sượt, buông thõng hai tay, lầm lũi cúi xuống dùng sợi dây kẽm thắt lại miệng bao tải đất rách toạc.

“Thôi... cô Trâm nói trúng cái lý của người ta rồi mấy ông ơi. Mình làm sai nguyên tắc rồi, cãi không lại đâu.” Ông Tư bùi ngùi nói, thanh âm nghẹn lại, chùng hẳn xuống đáy họng.

Cả nhóm đành ngậm ngùi móc túi, run rẩy trả lại từng tờ tiền cọc hai mươi ngàn, ba mươi ngàn cho những người hàng xóm vừa mới hớn hở đặt mua ban nãy. Không khí hân hoan lúc rạng sáng vụt tắt ngấm, chỉ còn lại sự ngượng ngùng, xấu hổ ê chề. Từng chậu ớt rực rỡ, từng khay rau thơm xanh ngắt vừa được khiêng xuống đầy vẻ tự hào giờ lại lục đục chất ngược lên những chiếc xe đẩy rỉ sét, lủi thủi kéo lê về phía gầm cầu thang bộ tối tăm, ẩm thấp ở góc hành lang thoát hiểm để nhốt tạm bợ vào đó.

Nhìn đống cây lá mướt mát bị quẳng vào một góc xó tăm tối, nồng nặc mùi ẩm mốc, lòng ông Tư thắt lại như bị ai bóp nghẹn. Ông lảo đảo bước tới mép tường, ngồi bệt xuống một chiếc ghế băng chờ bằng inox lạnh ngắt nơi góc sảnh. Đưa bàn tay gầy guộc đầy những đốm đồi mồi lên đấm thùm thụp vào vùng thắt lưng đang nhức nhối sau hàng giờ cúi gập, đôi mắt già nua của cựu nhà giáo đăm đăm nhìn xuống sàn gạch lấm lem, thoáng một nét bẽ bàng, cô đơn và tủi thân cùng cực. Ông cảm thấy mình như một kẻ thừa thãi, một món đồ cổ vụng về bị quẳng vào giữa guồng quay cơ giới hóa lạnh lùng của nhịp sống chung cư.

Đúng lúc ấy, cánh cửa thang máy B bật mở với một tiếng “ting” trong trẻo.

Hạnh bước ra. Nàng dâu của ông Tư mặc bộ đồ công sở tối màu quen thuộc, tay ôm chặt chiếc cặp da đựng đầy tài liệu quyết toán dày cộp. Khuôn mặt cô tái nhợt, đôi mắt trũng sâu với hai quầng thâm lộ rõ sau chuỗi ngày dài triền miên thức trắng chạy tiến độ báo cáo tài chính quý cho công ty. Đi ngay phía sau cô là Quốc Phúc – chàng kiến trúc sư cảnh quan trẻ tuổi sống cùng tầng mười hai, người sáng nay tình cờ mang mấy mẫu cây cảnh nội thất mini xuống bàn giao cho văn phòng đại diện dưới sảnh, trên tay còn xách theo hai ly cà phê giấy thơm lừng.

Nhìn thấy cảnh tượng ngổn ngang bùn đất dưới sàn, chiếc bạt bị cuộn nham nhở và đặc biệt là bóng lưng còng rạp, ủ rũ đầy hụt hẫng của cha chồng nơi góc tường, bước chân của Hạnh lập tức khựng lại. Cô thoáng chau mày lo lắng, vội vã sải bước băng qua sảnh, nhẹ nhàng đặt bàn tay ấm áp lên bờ vai đang run khẽ của ông Tư:

“Ba... có chuyện gì xảy ra vậy ba? Sao ba lại ngồi ở đây một mình thế này?”

Ông Tư giật thót mình ngước lên, nhận ra con dâu và Phúc, ông vội vã lấy mu bàn tay quệt ngang khóe mắt kèm nhèm, gượng gạo nặn ra một nụ cười méo xó:

“À... không có chi đâu con dâu. Tại ba... tại ba già rồi mà còn nông nổi quá. Ba cứ ngỡ bày ra làm cái hội chợ nho nhỏ cho bà con chung cư vui vẻ, ai dè đâu lại làm phiền người ta đi làm, rồi lại phạm vào nội quy phòng cháy của cô Trâm. Cây cối của ba... người ta bắt dẹp hết vô góc kho rồi.”

Quốc Phúc đứng bên cạnh, đảo mắt nhìn từ đống chậu kiểng đang bị dồn ứ ngột ngạt dưới chân cầu thang tối tăm, sang vết bùn trên sàn, rồi nhìn tới tờ biên bản vi phạm còn nằm trên mặt bàn lễ tân. Với sự nhạy cảm và tư duy không gian của một người làm nghề thiết kế cảnh quan, anh hiểu ngay ngọn ngành câu chuyện chỉ trong vài giây.

Phúc mỉm cười điềm tĩnh, kéo chiếc ghế tựa đối diện, ngồi xuống ngang tầm mắt với ông lão:

“Bác Tư ơi, bác đừng buồn. Con nói thật lòng đấy, ý tưởng đem sắc xanh nông sản lên sảnh chung cư của bác và các bác hội dưỡng sinh thực sự rất tuyệt vời. Cây giống của bác được chăm bằng hữu cơ, lá dày, quả bóng và có hồn hơn hẳn mấy loại cây công nghiệp kích thuốc ngoài tiệm hoa kiểng. Vấn đề duy nhất ở đây không phải là cái cây, mà là phương pháp tổ chức không gian. Bác đang dùng thói quen buôn bán tự nhiên của làng quê đặt vào một cấu trúc kỹ thuật hiện đại của đô thị cao tầng. Muốn đưa chợ quê lên phố một cách đàng hoàng, bác phải dùng đúng ngôn ngữ chuẩn mực của phố thị!”

Hạnh nhìn chiếc đồng hồ đeo tay, kim phút đã điểm bảy giờ hai mươi lăm. Công việc quyết toán thuế cuối năm đang đè nặng lên vai, cơ thể cô rã rời sau những đêm chỉ ngủ chừng ba tiếng đồng hồ, đầu óc căng như dây đàn. Nhưng khi nhìn thấy ánh mắt đượm buồn, tủi thân của cha chồng – người cả đời thanh bạch, chưa từng một lần bị ai lập biên bản hay nhắc nhở gay gắt trước đám đông – một sự quyết đoán bỗng bừng lên trong lòng người con dâu.

Hạnh hít một hơi thật sâu, dứt khoát kéo ghế ngồi xuống bên cạnh ông Tư, mở phắt chiếc cặp da lấy ra chiếc máy tính xách tay đặt lên chiếc bàn tròn ở góc sảnh:

“Anh Phúc nói rất đúng đó ba! Thay vì làm tự phát để rồi bị nhắc nhở tổn thương, tụi con sẽ giúp ba làm một bộ hồ sơ sự kiện chuẩn chỉnh, chuyên nghiệp nhất có thể để nộp trực tiếp cho Ban quản trị và Ban quản lý ngay trong buổi sáng hôm nay!”

Bầu không khí u ám quanh chiếc bàn tròn lập tức tan biến, nhường chỗ cho một cuộc “tác chiến” thần tốc và đầy nhiệt huyết.

Phúc nhanh tay rút từ túi áo ra chiếc bút chì bấm kỹ thuật 0.5mm và cuốn sổ phác thảo bọc da quen thuộc. Lật nhanh sang trang giấy kẻ ô vuông, bằng con mắt chuẩn xác của một kiến trúc sư, bàn tay anh thoăn thoắt vạch nên những nét vẽ mặt bằng sảnh chính An Phúc:

“Mặt bằng sảnh đón tháp A có tổng diện tích sàn một trăm hai mươi mét vuông. Sai lầm sáng nay là đặt bạt ngay tại luồng giao thông xuyên tâm dẫn tới thang máy. Bây giờ, con sẽ quy hoạch lại: toàn bộ không gian trưng bày sẽ được dịch chuyển, nép sát dọc theo mảng vách kính cố định hướng đông. Chỗ này vừa đón trọn ánh sáng mặt trời tự nhiên buổi sáng giúp cây quang hợp tươi tốt, vừa chừa ra một hành lang thông thủy rộng đúng hai mét hai mươi phân dẫn thẳng vào thang máy và cửa thoát hiểm khẩn cấp. Khoảng cách này vượt xa tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy hiện hành!”

Ngòi bút của Phúc lướt đi thoăn thoắt, phân bổ từng module không gian:

“Về mặt vệ sinh và bảo vệ tài sản công cộng: Con sẽ liên hệ đơn vị thi công của con tài trợ toàn bộ hệ thống thảm nỉ gai màu ghi xám chống trượt chuyên dụng để trải lót toàn bộ phía dưới các kệ gỗ ba tầng. Thảm này có đế cao su chống thấm tuyệt đối, vừa bảo vệ mặt đá granite không bị trầy xước bởi đáy chậu sành, vừa hút sạch đất cát và nước thừa rỉ ra nếu có tưới cây. Bảo đảm sảnh nhà mình sạch bóng như sảnh khách sạn năm sao!”

Ngồi kế bên, đôi bàn tay thon gầy của Hạnh lướt như múa trên bàn phím laptop. Bằng tư duy sắc bén, mẫn tiệp của một kế toán trưởng kỳ cựu, cô mở bảng tính Excel, thiết lập ngay một đề án tài chính minh bạch đến từng đồng xu cắc bạc:

“Về phần quản lý vận hành và tài chính: Toàn bộ chậu cây, khay giống của ba và các bác hội dưỡng sinh sẽ được lập danh mục kiểm kê, dán nhãn thông tin xuất xứ rõ ràng và niêm yết mức giá cố định bằng bảng mica mini, tuyệt đối không có chuyện đứng ngã giá kỳ kèo gây huyên náo sảnh. Tiếp theo, về doanh thu: Sau khi khấu trừ toàn bộ chi phí phôi giống, đất sạch và chậu sành ban đầu cho các cụ dưỡng sinh, con đề xuất trích thẳng ba mươi phần trăm tổng lợi nhuận thu được để đóng góp vào ‘Quỹ phát triển mảng xanh cộng đồng An Phúc’. Số tiền này sẽ dùng để mua thêm sách thiếu nhi cho phòng sinh hoạt cộng đồng và bổ sung phân bón chăm sóc vườn hoa tầng trệt. Mọi khoản thu chi sẽ được in sao kê rõ ràng, dán công khai tại bảng tin tòa nhà mỗi chiều Chủ nhật!”

Đúng lúc ấy, tiếng bước chân sầm sập từ thang máy vọng lại. Bé Mít trong bộ đồng phục học sinh tiểu học, vai đeo chiếc cặp sách màu hồng nặng trịch, đang lon ton chạy tới cạnh anh Nam – cậu học sinh lớp 8A. Thấy cả nhà đang vây quanh chiếc máy tính xách tay xôn xao bàn bạc, cô bé lanh chanh sà vào lòng mẹ, nhanh nhảu rút từ ngăn ngoài ba lô ra một cuốn sổ tay nhỏ xíu bìa dán hình hoa lá:

“Mẹ ơi mẹ! Đừng lo chuyện người ta không biết mua nha! Sáng nay lúc đi xuống thang máy, con với anh Nam đã bàn xong kịch bản chi tiết cho một phiên phát sóng trực tiếp trên mạng xã hội rồi nè! Tụi con sẽ đặt tên là ‘Chợ Xanh Phố Thị’. Con sẽ làm đạo diễn hình ảnh, phụ trách chỉnh góc quay sao cho cây của ông nội lên hình lung linh nhất. Ông Tư chỉ việc ngồi trên chiếc ghế mây con mượn dưới phòng sinh hoạt, cười thật tươi và chia sẻ bí quyết làm phân bón hữu cơ từ vỏ chuối với nước vo gạo cho mọi người xem thôi. Còn anh Nam sẽ đứng ngoài quét bình luận, nhận đơn đặt hàng trực tuyến của cư dân các tầng rồi giao tận cửa. Bảo đảm trật tự một trăm phần trăm, văn minh tuyệt đối luôn đó mẹ!”

Nhìn sự phối hợp nhịp nhàng, thông minh và tràn đầy yêu thương của con dâu, chàng kiến trúc sư trẻ tuổi và hai đứa cháu nhỏ, gương mặt già nua đầy nếp nhăn của ông Tư dần dần giãn ra. Lòng ông dâng lên một đợt sóng ấm áp nghẹn ngào, hốc mắt cay xè. Hóa ra, tâm huyết trồng trọt của ông không hề vô nghĩa hay phiền toái; nó chỉ cần một chiếc cầu nối hiện đại, một sự thấu hiểu từ những người trẻ để hòa nhập vào nhịp sống này một cách đường hoàng nhất.

Chưa đầy hai tiếng đồng hồ sau, tại văn phòng Ban quản lý chung cư An Phúc.

Bộ hồ sơ đề án hoàn chỉnh, dày dặn và thơm nức mùi mực in mới đã được đặt ngay ngắn, phẳng phiu ngay trên bàn làm việc của Võ Thanh Trâm.

Bộ hồ sơ gồm đầy đủ: một bản vẽ phối cảnh 3D kèm sơ đồ mặt bằng phân luồng giao thông đạt chuẩn PCCC có chữ ký xác nhận của kiến trúc sư cảnh quan Lê Quốc Phúc; một bản kế hoạch dự toán tài chính chi tiết với cam kết trích lập quỹ cộng đồng minh bạch được ký bởi kế toán trưởng Trần Thu Hạnh; và một kịch bản tổ chức sự kiện văn hóa cộng đồng không dùng tiền mặt do Nam và bé Mít phác thảo.

Trâm ngồi tựa lưng vào ghế, đôi mày thanh tú khẽ nhíu lại khi lật giở từng trang tài liệu. Ánh mắt chuyên nghiệp của cô lướt qua những thông số khoảng lùi kỹ thuật hai mét hai mươi phân, xem xét kỹ phương án thảm nỉ gai bảo vệ mặt sàn đá hoa cương, dừng lại thật lâu ở bảng hạch toán dòng tiền trích lập cho quỹ sách thiếu nhi, rồi cuối cùng dừng lại ở bản cam kết giữ gìn vệ sinh chung có chữ ký nắn nót của toàn bộ mười hai thành viên Câu lạc bộ dưỡng sinh.

Một khoảng im lặng kéo dài bao trùm khắp căn phòng nhỏ. Ông Tư đứng bên cạnh Hạnh, hai bàn tay đan chặt vào nhau, ngón tay hơi run lên vì hồi hộp.

Bỗng nhiên, khóe môi nghiêm nghị của Trâm khẽ giãn ra, nở một nụ cười kín đáo nhưng đầy sự khâm phục. Cô ngước mắt lên nhìn Hạnh, rồi nhìn sang ông lão tóc bạc phơ:

“Thú thật với chị Hạnh và bác Tư, trong suốt năm năm làm công tác quản lý chung cư cao tầng, đây là lần đầu tiên cháu được tiếp nhận một bộ hồ sơ đề xuất sự kiện tự phát của cư dân mà lại đạt chuẩn chỉ, bài bản và chuyên nghiệp đến từng chi tiết kỹ thuật như thế này. Nếu như ngay từ đầu, mọi hoạt động cộng đồng đều được đầu tư tư duy nghiêm túc và tôn trọng an toàn chung như thế này, thì Ban quản lý chúng cháu đã không bao giờ phải đóng vai những ‘người phán xử’ khó tính.”

Trâm rút chiếc bút ký quen thuộc, dứt khoát hạ một chữ ký uốn lượn sắc sảo xuống góc dưới của tờ trình, rồi đóng cái “cộp” dứt khoát bằng con dấu đỏ thắm của Ban quản lý:

“Thay mặt Ban quản lý tòa nhà An Phúc, cháu xin phép phê duyệt chính thức cho đề án ‘Ngày hội Không gian xanh và Nông sản phố’ của Câu lạc bộ cây xanh An Phúc. Sự kiện sẽ được tổ chức hợp lệ tại khu vực vách kính phía đông sảnh chính vào sáng Chủ nhật tuần sau!”

Tiếng reo vui khẽ vang lên trong căn phòng nhỏ. Ông Tư mừng rỡ đến mức quên cả căn bệnh đau khớp, ông bước tới nắm chặt lấy hai bàn tay của con dâu và Phúc, đôi môi run rẩy không thốt nên lời, chỉ biết gật đầu cảm ơn rối rít. Nỗi bẽ bàng, tủi hổ của buổi sớm mai đã hoàn toàn tan biến sạch trơn, thay vào đó là niềm hân hoan rạng ngời, niềm tự hào kiêu hãnh của một người già khi thấy thành quả lao động và tình yêu thiên nhiên của mình được xã hội hiện đại đón nhận, tôn trọng một cách đàng hoàng và văn minh nhất.

Cả ngày hôm đó, căn hộ 12B08 rộn ràng như có hội. Ông Tư đi ra đi vào không ngớt chân, vừa tỉa tót lại từng nhánh ớt kiểng, vừa gọi điện thoại Zalo khoe tíu tít với ông Bảy thợ điện và hội bạn già khắp tầng trên xóm dưới. Tiếng cười nói sang sảng, tiếng bàn tán rôm rả về ngày hội Chủ nhật tuần tới vang vọng khắp hành lang.

Thế nhưng, giữa bầu không khí náo nức, rộn rã đang bao trùm lấy cả gia đình, tuyệt nhiên không một ai nhận ra bóng dáng gầy gò của Hạnh đang chìm dần vào một trạng thái kiệt quệ đến cùng cực.

Để có được hai tiếng đồng hồ hoàn thành bộ hồ sơ trọn vẹn cho cha chồng sáng nay, Hạnh đã phải đánh đổi bằng việc dồn toàn bộ công việc kiểm toán của công ty vào buổi chiều và đêm muộn. Cả tuần lễ vừa qua, cô đã sống như một sợi dây đàn bị kéo căng hết mức: vừa gồng mình gánh vác hàng tá báo cáo tài chính thâu đêm suốt sáng, vừa phải chu toàn cơm nước, dọn dẹp, rồi lại đứng ra dàn xếp, xử lý êm thấm mọi sự cố lớn nhỏ trong nhà. Cơ thể cô đã rỗng không năng lượng, từng thớ cơ rã rời, hai thái dương giật lên từng cơn đau buốt buốt. Bước chân Hạnh trở về phòng ngủ vào lúc rạng sáng hôm ấy nặng nề như đeo đá, mí mắt nặng trĩu sụp xuống ngay khi vừa chạm vào gối.

Sáng chủ nhật, căn bếp 12B08 lạnh tanh không có đồ ăn sáng, trên tủ lạnh chỉ dán mẩu giấy ghi dòng chữ ngắn của Hạnh: 'Hôm nay mẹ đình công'.