Mắt Xích Đứt Gãy

Chiếc đồng hồ tròn vỏ nhựa màu xám xỉn treo trên bức tường vôi lở của phòng bảo vệ kho Cẩm Lệ nhảy giật kim giây, điểm đúng một giờ sáng. Âm thanh cơ học lách cách rất mỏng, khô khốc, lọt thỏm giữa tiếng mưa rào đang dội liên hồi xuống những tấm tôn lượn sóng của mái hiên bên ngoài.

Bên trong căn phòng rộng chưa đầy mười hai mét vuông, bóng đèn tuýp huỳnh quang một mét hai bị tụt áp cứ chốc chốc lại nháy lên một nhịp tím tái, run rẩy theo từng vòng quay của chiếc quạt đảo gió cũ kỹ bám đầy mạng nhện và bụi xơ vải. Trên mặt bàn gỗ ép phủ lớp fo-mi-ca đã rộp mép vì ngấm nước mưa qua nhiều mùa gió bão, chiếc máy tính xách tay của Yến sáng rực một khoảng vuông vức. Cửa sổ dòng lệnh nền đen chữ trắng trải dài dằng dặc, những chuỗi ký tự xử lý gói tin nhấp nháy liên tục như một mạch máu nhân tạo đang được kích hoạt giữa đêm khuya.

Yến hít một hơi thật sâu. Không khí trong phòng bảo vệ ngột ngạt mùi khói thuốc lá Du Lịch rẻ tiền, mùi dầu gió xanh và mùi bã trà mạn ngâm từ chiều bốc lên từ chiếc ấm nhôm sứt vòi. Đầu ngón tay trỏ của cô đặt hờ trên phím Enter, hơi lạnh từ lớp vỏ nhựa cứng của bàn phím truyền thẳng vào da thịt.

— Chị kích hoạt đây, — Yến nói, giọng trầm và khô.

— Đường truyền cổng nhắn tin mở thông suốt rồi, — Thư ngồi sát bên cạnh, hai cánh tay khoanh chặt trước ngực để chống lại từng cơn gió ẩm luồn qua khe cửa lùa. Ánh mắt Thư căng ra, dán chặt vào bảng điều khiển của cổng SMS Gateway đang hiển thị trên nửa màn hình bên phải. — Em đã nạp danh sách mười hai số điện thoại của kíp trực cơ động. Gói tin mẫu sẵn sàng, tiền tài khoản đối tác viễn thông đã trừ thử một trăm đồng xác thực. Bấm đi chị.

Ngón tay Yến gõ dứt khoát xuống phím Enter.

Dòng lệnh lập tức phản hồi. Trên màn hình máy tính, kịch bản thử nghiệm khẩn cấp mang mã định danh `SIM_EMERGENCY_CAMLE_L2` bắt đầu bung ra các luồng dữ liệu giả lập. Thuật toán phân tích ngưỡng của Thuỷ Kế cưỡng bức giá trị đo đạc từ trạm quan trắc ảo đặt tại con mương thoát nước chạy dọc đường gom Quốc lộ 1: mực nước dâng vọt từ mười hai centimet lên bốn mươi hai centimet chỉ trong vòng mười lăm phút. Dữ liệu cảm biến nhân tạo chạm thẳng vào đường trần cảnh báo mức hai — mức độ đe dọa trực tiếp đến mép thềm bê tông của bãi đỗ và dãy cửa dock bốc dỡ hàng hóa.

Hệ thống máy chủ phân tán đặt trên cụm điện toán đám mây lập tức bắt lấy sự kiện. Động cơ định tuyến rẽ nhánh, biến sự thay đổi của con số mực nước thành mười hai gói tin cảnh báo văn bản. Các chuỗi dữ liệu được nén lại, gọt bỏ toàn bộ dấu tiếng Việt theo chuẩn ký tự viễn thông GSM-7 để đảm bảo không bị vỡ khung tin nhắn, rồi phóng thẳng qua giao diện lập trình ứng dụng vào đường cáp quang của nhà mạng.

Trên bảng điều khiển cổng tin nhắn của Thư, các dòng nhật ký bắt đầu nhảy múa với tốc độ chóng mặt. Những ô trạng thái chuyển dần từ màu vàng cam chờ xử lý sang màu xanh lục ngọc bích. Từng dòng chữ hiển thị sắc lạnh:

`MSISDN: 84905xxxxxx | Status: SUBMITTED | Latency: 120ms` `MSISDN: 84914xxxxxx | Status: BUFFERED_SMSC | Latency: 310ms` `MSISDN: 84983xxxxxx | Status: DELIVERED | Carrier_ACK: 200_OK`

Chưa đầy nửa phút sau, toàn bộ mười hai dòng trạng thái đều đồng loạt phủ một màu xanh lục tuyệt đối. Không có một gói tin nào bị kẹt lại trong hàng đợi viễn thông. Không có một mã phản hồi nào rơi vào trạng thái bận hay quá tải cổng thu phát.

Thư thở hắt ra một hơi dài, bờ vai đang gồng cứng khẽ chùng xuống. Cô đưa tay vuốt lại mấy lọn tóc mai dính bết bên thái dương vì mồ hôi và hơi nước mưa, hạ giọng nói đủ để hai người nghe thấy:

— Mười hai số trong danh bạ ca trực đã nhận đủ. Thời gian trễ từ lúc chị bấm phím đến lúc trạm thu phát sóng BTS cuối cùng gửi mã biên nhận hoàn tất về hệ thống chỉ mất hai mươi bảy giây. Nhanh hơn ba giây so với mức cam kết ba mươi giây trong phụ lục dịch vụ kỹ thuật mà anh Huy ký với mình.

Ở chiếc bàn tròn bọc tôn bên cạnh, hai bác bảo vệ lớn tuổi của kho Cẩm Lệ vẫn ngồi tựa lưng vào tường, tay cầm chiếc chén sứ sứt miệng chiêu từng ngụm nước chè đặc quánh. Một người đưa mắt liếc nhìn hai cô gái trẻ cùng đống máy móc chằng chịt dây cáp, khẽ lắc đầu rồi lại quay ra nhìn màn mưa trắng xóa ngoài sân kho. Đối với những người gác cổng đã ngồi ở cái trạm gác này suốt mười mấy năm, mấy cái nhấp nháy xanh đỏ trên màn hình máy tính chẳng có nghĩa lý gì so với tiếng nước chảy ùng ục dưới cống ngầm.

Yến không ngả người ra sau như Thư. Cô không vội mỉm cười, cũng không cho phép mình tận hưởng cảm giác nhẹ nhõm ngắn ngủi ấy. Bàn tay cô vẫn đặt trên con chuột quang, ngón tay rê từng nhịp ngắn để mở rộng bảng theo dõi luồng dữ liệu chi tiết. Cô rà soát dấu thời gian của từng nhà mạng: Viettel mười tám giây, MobiFone hai mươi hai giây, VinaPhone hai mươi bảy giây. Các mã xác thực giao nhận `HTTP 200 - DELIVERED` nằm thẳng hàng, ngay ngắn và tinh tươm như một cuốn sổ cái kế toán được kiểm toán kỹ lưỡng.

Trên bình diện lý thuyết của khoa học máy tính và hạ tầng thông tin, Thuỷ Kế đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình. Hệ thống đã thu thập dữ liệu bất thường, bộ lọc nhiễu đã không bỏ sót tín hiệu ngập, công cụ định tuyến đã gửi cảnh báo đi đúng địa chỉ, và các nhà mạng viễn thông lớn nhất cả nước đã đóng dấu mộc điện tử xác nhận gói tin đã nằm gọn trong bộ nhớ thiết bị của người dùng cuối. Không một kỹ sư hệ thống nào có thể bắt bẻ được nửa dòng mã trong chuỗi logic ấy.

— Về mặt kỹ thuật thì coi như xong, — Yến nói khẽ, mắt vẫn không rời khỏi những con số hiển thị dấu thời gian. — Giờ chỉ còn chờ quy trình vận hành thực tế ở ngoài bãi.

Cô xoay ghế lại, hướng ánh nhìn qua ô cửa kính lùa mờ đục vì hơi ẩm của phòng bảo vệ.

Mặt kính bị phủ kín bởi một lớp sương nước mỏng manh, phản chiếu ánh sáng vàng vọt, ảm đạm từ bốn cây cột đèn cao áp thủy ngân dựng ở bốn góc sân kho. Kho bãi Cẩm Lệ về đêm trông như một pháo đài thép cô lập nằm sát mép đường tránh. Một vùng bê tông rộng hàng ngàn mét vuông trải dài tít tắp, bề mặt bóng nhẫy như bôi mỡ dưới làn mưa dầm không ngớt hạt. Mười hai chiếc xe tải hạng nặng mười lăm tấn mang logo màu xanh thẫm của Công ty Vận tải & Tiếp vận Đông Bờ xếp thành hai hàng dọc tăm tắp, đầu xe quay ra phía cổng chính, đuôi xe áp sát vào dãy bục nâng của cửa dock số một đến số mười hai.

Toàn bộ các cánh cửa cuốn bằng thép tấm của kho hàng chính đều hạ sát sàn bê tông, then sắt cắm sâu xuống lỗ khóa ngầm. Không khí ban đêm mang theo vị tanh nồng của bùn đất từ các cánh đồng trũng Cẩm Lệ thốc vào, hòa lẫn với mùi khét lẹt của vỏ cao su xe tải ngâm nước và mùi dầu diesel bốc lên từ các rãnh thoát nước mặt.

Theo kịch bản diễn tập ứng phó ngập úng ca đêm mà Yến và Thư đã thức trắng hai đêm để soạn thảo cùng phòng vận hành Đông Bờ, quy trình phản ứng ba bước phải diễn ra tuần tự và chính xác như kim đồng hồ:

Bước thứ nhất: Trong vòng ba phút sau khi nhận được tin nhắn SMS cảnh báo mức hai, nhân viên điều phối ca trực phải bật máy bộ đàm cầm tay kênh một, phát lệnh báo động toàn phân khu và yêu cầu kíp trực cơ động rời phòng nghỉ.

Bước thứ hai: Trong vòng bảy phút tiếp theo, bốn tài xế xe tải trực chiến phải có mặt tại cabin mười hai chiếc xe mười lăm tấn ngoài sân bãi, cắm chìa khóa, nổ máy làm ấm động cơ diesel, bật đèn khẩn cấp để sẵn sàng di dời phương tiện hoặc lùi xe vào vị trí bốc xếp.

Bước thứ ba: Trong vòng mười lăm phút kể từ khi có cảnh báo, thủ kho ca đêm phải mở toàn bộ khóa cơ của ba cửa dock trung tâm, vận hành cầu nâng thủy lực để đội bốc xếp đưa ba mươi kiện hàng thiết bị viễn thông nhập khẩu — lô hàng trị giá hơn ba mươi tỷ đồng đang nằm ở vùng sàn thấp của phân khu A — chuyển gấp lên các kệ hàng cao tầng hoặc bốc thẳng lên thùng xe tải đã nổ máy chờ sẵn.

Đó là một quy trình hoàn hảo trên giấy tờ, được đóng dấu treo đỏ chót của Công ty Cổ phần Vận tải & Tiếp vận Đông Bờ và có chữ ký nháy của Giám đốc Thương mại Lương Đức Huy.

Năm phút trôi qua.

Kim dài của chiếc đồng hồ treo tường nhích qua một đoạn nhỏ. Trên sân kho, mưa vẫn rơi đều đặn, quất những vệt xéo trắng xóa qua quầng sáng của đèn cao áp. Những tấm bạt xám phủ trên thùng rơ-moóc xe tải rung lên bần bật theo từng cơn gió giật, phát ra những tiếng phần phật khô ráo. Ngoài âm thanh đơn điệu của mưa và gió, không có một tiếng động nào khác. Không có tiếng rè rè quen thuộc của máy bộ đàm mở loa ngoài. Dãy cửa kính của tòa nhà văn phòng điều hành hai tầng nằm chếch phía sau trạm bảo vệ vẫn tối om, im lìm như một khối bê tông vô hồn.

Mười phút trôi qua.

Mặt sân kho vẫn vắng ngắt. Không một bóng người mặc áo phản quang xuất hiện. Không một bóng áo mưa cánh dơi nào bước ra khỏi hành lang khu nhà nghỉ ca. Mười hai khối thép của đoàn xe tải mười lăm tấn vẫn nằm câm lặng trên mặt bê tông ngập ngụa nước, những chiếc gương chiếu hậu gập sát vào sườn xe, lạnh lẽo và bất động.

Mười lăm phút.

Tiếng kim phút trên mặt đồng hồ cơ khẽ nấc lên một tiếng *tạch*, rơi trúng vạch số ba. Đã tròn một phần tư giờ trôi qua kể từ thời điểm mười hai chiếc điện thoại nhận được gói tin cảnh báo.

Thư không thể ngồi yên được nữa. Cô đứng bật dậy, chiếc ghế nhựa trượt về phía sau phát ra tiếng rít chói tai trên nền gạch men. Cô bước lại gần ô cửa kính, hai bàn tay áp chặt vào mặt kính lạnh ngắt, mắt mở to cố gắng xuyên qua màn mưa để tìm kiếm một dấu hiệu chuyển động dù là nhỏ nhất ở phía dãy nhà xưởng.

— Lạ thật... sao không có ai ra hết vậy? — Thư lẩm bẩm, giọng nói bắt đầu run lên vì sốt ruột. Cô rút chiếc điện thoại thông minh của mình ra khỏi túi áo khoác, lướt ngón tay kiểm tra cột sóng viễn thông. Cả bốn vạch sóng đều căng đầy. Biểu tượng kết nối 4G sáng rõ. — Hay là mạng di động khu này bị nghẽn cục bộ? Hay tin nhắn gửi đi bị bộ lọc rác của hệ điều hành chặn lại rồi đưa vào thư mục spam? Chị Yến, chị kiểm tra lại mã lỗi xem có số nào bị trả về không?

Yến vẫn ngồi bất động trước bàn phím, đôi mắt cô phản chiếu ánh sáng xám lạnh của màn hình. Ngón tay cô lướt trên bàn rê chuột, mở rộng từng gói tin chi tiết, truy vết từng dòng nhật ký trao đổi giữa máy chủ Thuỷ Kế và trạm chuyển mạch viễn thông khu vực Hòa Cầm.

— Không có lỗi hàng đợi, Thư, — Yến nói, thanh âm bình thản đến mức tàn nhẫn. — Trạm BTS Hòa Cầm đã xác nhận phân phối trực tiếp tới thiết bị đầu cuối của từng thuê bao. Tỷ lệ suy hao gói tin bằng không. Về mặt vật lý của sóng vô tuyến, thông điệp đã nằm trong bộ nhớ điện thoại của họ từ mười bốn phút trước rồi.

Hai mươi phút trôi qua.

Hai bác bảo vệ già đã uống cạn ấm trà thứ hai. Một bác đứng dậy, với lấy chiếc áo tơi treo trên móc sắt sau cánh cửa, uể oải bước ra ngoài mái hiên để đi kiểm tra khóa chốt của trạm bơm nước thải. Bác liếc nhìn hai cô gái vẫn đang dán mắt vào màn hình máy tính, buông một tiếng thở dài nghe đục ngầu qua làn mưa gió.

Ba mươi phút. Rồi bốn mươi phút.

Suốt bốn mươi phút đồng hồ sau cú nhấp chuột của Yến, khoảng sân bãi rộng lớn hàng ngàn mét vuông của tổng kho Cẩm Lệ vẫn chìm trong sự im lặng tuyệt đối. Mười hai cỗ máy vận tải hạng nặng trị giá hàng chục tỷ đồng vẫn nằm chết dí dưới trời mưa. Không có tiếng đề pa xé toạc màn đêm. Không có ánh đèn pha halogen nào quét qua những bức tường kho ẩm ướt. Cánh cửa cuốn bằng thép tấm của kho A vẫn khóa chặt bằng ba ổ khóa cơ to bằng bàn tay người lớn, lạnh ngắt và bất động dưới những giọt nước mưa rỉ sét.

Quy trình phản ứng nhanh ba bước của Đông Bờ — niềm tự hào được viết thành ba mươi trang tài liệu kỹ thuật đóng bìa mạ vàng gửi lên bàn ban giám đốc — trên thực tế chỉ là một khoảng không gian chết.

Bỗng nhiên, tiếng dép nhựa lẹp kẹp vang lên đều đặn dọc theo hành lang lát gạch tàu dẫn từ khu nhà văn phòng sang trạm bảo vệ. Tiếng bước chân dứt khoát, nặng nề, ngắt ngang bầu không khí ngột ngạt đang bóp nghẹt căn phòng.

Cánh cửa lùa của phòng bảo vệ bị đẩy mạnh sang một bên. Gió lạnh và bụi nước mưa ùa vào phòng, làm rung rinh mép tờ lịch treo tường.

Đỗ Thanh Tâm bước vào. Chị mặc chiếc áo khoác gió đồng phục màu xanh thẫm của Đông Bờ, cổ áo kéo cao quá cằm. Mái tóc đen dày của chị được buộc túm gọn gàng phía sau gáy bằng một chiếc kẹp nhựa màu đen, để lộ gương mặt góc cạnh, rám nắng và hằn rõ những nếp nhăn mệt mỏi của một người đã lăn lộn với nghề logistics mặt đất suốt mười lăm năm. Hai quầng mắt chị thâm quầng dưới ánh đèn tuýp huỳnh quang, đôi mắt sâu hoắm ánh lên vẻ lạnh lùng, sắc bén của một quản lý ca trực vừa đi qua nửa đêm bão gió.

Tâm bước đến mép bàn làm việc, đưa mắt nhìn lướt qua màn hình máy tính xách tay của Yến. Chị không nhìn vào những dòng mã lệnh, không thèm liếc mắt tới những con số thời gian trễ hay những mã phản hồi màu xanh lục đang sáng rực. Chị không hỏi một câu nào về máy chủ, về thuật toán hay về đường truyền cáp quang.

Chị chỉ thở dài một hơi ngắn, đưa bàn tay thô ráp với những khớp ngón tay to bè hất nhẹ về phía cánh cửa sau của trạm bảo vệ:

— Hai đứa đi theo chị.

***

Họ bước ra ngoài hành lang có mái che. Gió đêm từ cánh đồng trũng Cẩm Lệ thốc thẳng vào mặt, mang theo cái lạnh buốt nhức của mùa mưa miền Trung. Tiếng nước mưa xối xả từ các máng xối tôn đổ ầm ầm xuống rãnh thoát nước bê tông chạy dọc chân tường nhà kho. Mùi vôi ẩm mốc lâu ngày hòa lẫn với mùi bùn tanh và mùi dầu mỡ máy móc bốc lên nồng nặc. Ở phía xa, tiếng quạt thông gió công nghiệp của các kho lạnh phụ trợ rền rĩ từng hồi như tiếng cối xay đá, đều đặn, uể oải và nặng nề, nuốt trọn mọi âm thanh yếu ớt của con người.

Tâm đi trước, bước chân chị thoăn thoắt dù đang mang đôi ủng cao su nặng trịch. Chị dẫn họ đi vòng qua góc nhà kho chính, men theo con đường bê tông hẹp dẫn về phía dãy nhà cấp bốn lợp mái tôn xi măng nằm nép mình phía sau trạm biến áp.

Chị dừng lại trước một cánh cửa nhôm kính cũ kỹ, trên mặt kính dán một tấm đề can màu xanh đã bong tróc góc, in dòng chữ đã phai màu: *Phòng nghỉ ca trực vận tải & cơ động*.

Tâm không gõ cửa. Chị đưa tay vặn nhẹ tay nắm tròn bằng kim loại, lựa thế để bản lề không phát ra tiếng cót két, rồi đẩy nhẹ cánh cửa vào trong.

Một luồng không khí đặc quánh, ấm nóng và tù đọng lập tức ùa ra, phả thẳng vào mặt Yến và Thư. Đó là một mùi hương hỗn tạp đặc trưng của đời sống phu xe và thợ bốc xếp: mùi mồ hôi chua nồng bốc lên từ những tấm áo chưa kịp giặt khô, mùi dầu gió Trường Sơn cay nồng, mùi thuốc lào khét lẹt bám vào rèm cửa, và mùi mì tôm ăn liền chua loét bốc ra từ mấy chiếc vỏ ly nhựa vứt bừa bãi trong chiếc thùng các-tông đặt ở góc phòng.

Căn phòng rộng chừng hai mươi mét vuông, không có cửa sổ thông gió ra ngoài trời. Bốn chiếc giường tầng bằng sắt sơn tĩnh điện màu ghi xám đã tróc rỉ được kê san sát nhau dọc theo hai bức tường. Bên dưới những chiếc giường ấy, trên những tấm chiếu cói mỏng dính đã sờn rách mép, sáu người đàn ông đang vùi mình trong những tấm chăn chiên màu xám ngoét.

Bốn người trong số họ là tài xế xe tải hạng nặng, hai người còn lại là nhân viên bốc xếp kiêm hoa tiêu điều phối sân bãi của ca trực đêm nay.

Căn phòng chìm trong bóng tối lờ mờ, chỉ có chút ánh sáng hắt vào từ bóng đèn đường ngoài hành lang. Tiếng thở của họ nặng nhọc và ngắt quãng. Tiếng ngáy rền rĩ như sấm của một người tài xế nằm ở giường dưới vang lên đều đặn, chốc chốc lại nghẹn lại như người bị hụt hơi. Người đàn ông ấy trạc ngoài bốn mươi tuổi, nằm nghiêng người về phía vách tường vôi, cánh tay trần cuồn cuộn cơ bắp gác ngang trán, để lộ những vết sẹo dài do va quẹt thùng hàng. Dù đang ngủ say, vầng trán gồ ghề của anh vẫn nhăn lại, khuôn mặt tái mét vì kiệt sức.

Dưới chân giường của anh là một đôi ủng cao su ngập ngụa bùn đất vàng quánh còn chưa kịp rửa, chiếc áo phản quang màu cam ướt sũng nước mưa được vắt tạm bợ trên lưng chiếc ghế nhựa đỏ, nước bẩn vẫn đang nhỏ tong tòng xuống nền xi măng.

Họ vừa trải qua một ca làm việc quần quật kéo dài năm tiếng đồng hồ. Từ sáu giờ tối đến tận mười một giờ đêm, sáu con người này đã dùng đôi tay trần và những chiếc xe nâng tay cơ học để dỡ sạch ba xe container chở đầy hàng gia dụng nặng gần bốn mươi tấn từ cảng Tiên Sa chuyển về, sắp xếp từng thùng các-tông lên các kệ hàng cao trước khi được phép đặt lưng xuống đây lúc mười một giờ rưỡi để chợp mắt, chờ đợi chuyến xe chở linh kiện sáng sớm mai đi Chu Lai.

Tâm đứng chắn ở bậc cửa. Chị không bước hẳn vào phòng, sợ tiếng ủng cao su lạo sạo trên nền cát sẽ đánh thức những người đàn ông khốn khổ. Chị chỉ từ từ giơ một ngón tay thô ráp lên, chỉ về phía chiếc bàn gỗ tạp đặt cạnh bình lọc nước bằng nhựa ở góc phòng đối diện.

Yến nhìn theo hướng tay chỉ của Tâm.

Trên chiếc bàn gỗ ấy, một dải ổ cắm điện nhiều cổng kéo dài ngoằng ngoẵng, cắm chi chít những củ sạc điện thoại đủ loại, dây cáp sạc rối như tơ vò quấn lấy nhau. Sáu chiếc điện thoại thông minh — từ những chiếc máy cũ màn hình nứt góc đến những dòng máy đời mới — được xếp thành một hàng dài ngay ngắn trên mặt bàn gỗ trần, cách xa chỗ nằm của các tài xế ít nhất bốn mét.

Đúng lúc đó, màn hình của một chiếc điện thoại nằm ở mép ngoài cùng chợt bừng sáng trong bóng tối.

Ánh sáng trắng xanh hắt lên trần nhà ẩm mốc. Yến nhìn thấy rất rõ ràng, từng nét chữ của dòng thông báo nổi lên trên màn hình khóa:

*THỦY KẾ - CẢNH BÁO MỨC ĐỎ: Tuyến đường gom dự kiến ngập 40cm lúc 01:15. Kích hoạt quy trình di dời xe bãi Cẩm Lệ.*

Nhưng tuyệt nhiên không có một âm thanh nào vang lên.

Không một tiếng chuông reo. Không một tiếng bíp ngắn. Thậm chí không có lấy một tiếng rung rè rè trên mặt gỗ. Chiếc điện thoại nằm im thin thít như một cục gạch vô tri.

Yến nheo mắt nhìn kỹ hơn. Ngay sát bên cạnh biểu tượng vạch pin đang sạc nhấp nháy, một biểu tượng nhỏ hình chiếc chuông bị gạch chéo bằng một vệt đỏ hiện lên rõ mồn một. Chiếc máy đang được đặt ở chế độ im lặng tuyệt đối. Chiếc bên cạnh còn bật chế độ "Không làm phiền" với biểu tượng vầng trăng khuyết nằm im lìm.

Màn hình sáng lên trong mười lăm giây, rồi lịm dần, lịm dần, trước khi tắt ngấm, trả căn phòng trở lại với bóng tối dày đặc và tiếng ngáy mệt nhọc của những người lao động kiệt sức.

Tâm khẽ khàng kéo cánh cửa nhôm lại, cẩn thận cài chốt gài bên ngoài để ngắt tiếng gió rít. Chị xoay người lại, đứng chắn trước mặt Yến và Thư ở khoảng hiên hẹp, hai mắt ánh lên tia nhìn sắc như dao cạo:

— Mấy đứa thấy chưa?

Giọng Tâm hạ thấp xuống hết mức nhưng từng từ thốt ra đều nặng như chì:

— Họ bốc hàng từ sáu giờ chiều tới gần nửa đêm. Tay chân rã rời ra, cái lưng đau như muốn gãy làm đôi. Vừa đặt được cái lưng xuống chiếc chiếu cói là cắm sạc điện thoại tít đằng góc phòng, rồi tắt tiệt hết chuông để ngủ. Có người còn bật luôn cái chế độ chặn cuộc gọi lạ để khỏi bị mấy đứa bán đất với công ty tài chính gọi đòi nợ làm phiền lúc nửa đêm. Mấy đứa gửi một cái tin nhắn SMS cụt ngủn vào máy họ lúc một giờ sáng, thì khác mẹ gì thả một cái lá bàng khô rơi xuống mặt sân kho ngoài kia?

Yến đứng chôn chân trên nền gạch tàu ẩm ướt. Cảm giác nghẹn đắng trào lên tận cuống họng, bóp nghẹt toàn bộ những lý lẽ kỹ thuật, những biểu đồ thông lượng và những chứng minh thuật toán mà cô đã chuẩn bị sẵn trong đầu từ lúc ở trạm gác.

Trong thế giới của một kỹ sư dữ liệu như cô, một chu trình truyền thông tin được định nghĩa là hoàn tất khi gói tin vượt qua các tầng giao thức mạng, đạt được mã xác thực `delivered` trên máy chủ dịch vụ và lưu vết vào cơ sở dữ liệu với độ trễ thấp nhất. Nhưng tại thế giới vật lý của tổng kho Cẩm Lệ — nơi sự an toàn của hàng hóa phụ thuộc hoàn toàn vào những đôi bàn tay chai sần, những bắp chân run rẩy vì mệt mỏi và những giác quan bị bào mòn sau những ca bốc vác mười hai tiếng — cái mã `HTTP 200` hoàn hảo kia hoàn toàn là một trò hề vô nghĩa. Nó chỉ là một tín hiệu điện tử nằm chết gí trong một con chip silicon đặt cách xa tai người nghe bốn mét.

Thư vẫn cố gượng gạo bước lên một bước, giọng cô run run nhưng cố nén sự hoảng hốt, cố duy trì phong thái đàm phán của một người phụ trách phát triển kinh doanh:

— Chị Tâm... tụi em hiểu ca trực của các anh em tài xế rất nặng nhọc. Nhưng xét về mặt cam kết trong hợp đồng dịch vụ thử nghiệm giai đoạn một, bên em đã hoàn thành đúng một trăm phần trăm nghĩa vụ kỹ thuật: hệ thống đã phát hiện đúng ngưỡng ngập giả lập, đã gửi tin nhắn thành công qua cổng SMS Gateway trong vòng hai mươi bảy giây. Tỷ lệ tiếp cận hạ tầng viễn thông đạt mức tối đa...

— Chị không cần biết cái gắt-gôi hay cái viễn thông nhà mạng của em làm cái quái gì! — Tâm cắt ngang lời Thư, giọng chị đanh lại, lạnh ngắt và dứt khoát như một nhát búa đóng đinh. Chị quay ngoắt người, sải bước dài về phía phòng làm việc của ban quản lý ca trực nằm ở đầu dãy hành lang.

Yến và Thư lẳng lặng bước theo sau.

Vào trong phòng làm việc, Tâm bật ngọn đèn tuýp đơn trên bàn. Căn phòng bừa bộn những chồng hồ sơ giao nhận hàng hóa, phiếu cân xe và những chiếc mũ bảo hộ lao động cáu bẩn. Tâm ngồi phịch xuống chiếc ghế xoay bọc nỉ đã sờn rách lòi cả lớp mút xốp màu vàng bên trong.

Trên mặt bàn kính loang lổ vết nước chè của Tâm, tập hồ sơ nghiệm thu kịch bản diễn tập ca đêm giai đoạn một do Thư in sẵn trên giấy trắng tinh từ chiều hôm qua vẫn nằm ngay ngắn kẹp trong chiếc bìa da màu xanh.

Thư vội vàng rút cây bút bi cài ở túi áo ngực, bước tới gần bàn làm việc, chìa cây bút ra bằng cả hai tay:

— Chị Tâm xem xét ký xác nhận giai đoạn một giúp bên em. Đây chỉ là biên bản nghiệm thu quy trình gửi tin và kiểm thử đường truyền của hệ thống phần mềm. Còn phần phản ứng của nhân sự hiện trường, bên em cam kết sẽ cùng ban điều phối Đông Bờ rà soát lại nội quy trực ca...

Tâm không buồn đưa tay ra nhận cây bút. Chị dùng mu bàn tay gạt nhẹ tập hồ sơ sang một bên mép bàn, ngước mắt nhìn thẳng vào mặt Thư, rồi chuyển ánh nhìn sắc lạnh sang Yến:

— Chị từ chối ký.

Căn phòng lặng đi. Chỉ còn tiếng mưa quất ràn rạt vào cánh cửa sổ chớp bằng sắt tây.

— Chị nói cho hai đứa biết, — Tâm nói rành rọt từng tiếng, từng thanh âm gõ vào màng nhĩ hai người như đá ném xuống sàn bê tông. — Giờ chị đặt bút ký vào cái biên bản này, tức là chị xác nhận kho Cẩm Lệ đã hoàn tất diễn tập ứng phó ca đêm thành công. Mai này anh Huy nhìn vào tờ giấy này, ảnh sẽ đinh ninh rằng quy trình đã trơn tru, rằng có ngập thì kho bãi này sẽ tự động vận hành an toàn. Rồi đến khi lũ quét từ thượng nguồn sông Cẩm Lệ tràn vào con mương gom thật, đường gom ngập sâu một mét, mười hai chiếc xe tải chết dí ngoài sân, hàng viễn thông ba mươi tỷ chìm trong nước bẩn, ai là người đứng ra chịu trách nhiệm trước hội đồng quản trị? Là chị! Là ban quản lý ca trực của chị phải cạo đầu chịu tội, chứ không phải cái hệ thống gửi tin nhắn viễn thông của tụi em!

Tâm gõ mạnh đầu ngón tay trỏ xuống mặt bàn kính:

— Chị đã nói thẳng từ cái hôm tụi em vác máy móc tới khảo sát bãi xe rồi. Tỷ lệ gửi tin thành công của mấy cái trạm phát sóng không đồng nghĩa với việc con người ở hiện trường này đã tiếp nhận thông tin và sẵn sàng hành động. Mấy đứa làm công nghệ cao nhưng mấy đứa nhìn cái quy trình mặt đất này ngây thơ quá mức! Mấy đứa tưởng cứ ném một dòng tin nhắn lơ lửng vào không gian là hàng chục tấn hàng hóa ngoài kia tự động mọc cánh bay lên chỗ cao chắc?

Lời nói của Tâm như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào mặt hai người sáng lập Thuỷ Kế. Thư cắn chặt môi dưới, mặt tái mét đi, bàn tay cầm cây bút bi buông thõng xuống bên hông.

Yến bước lên một bước dài. Cô đứng đối diện với Tâm, khoảng cách chỉ cách nhau chiếc bàn làm việc bừa bộn giấy tờ. Yến không né tránh ánh mắt rực lửa của người đàn bà quản lý kho. Cô nhìn thẳng vào đôi mắt thâm quầng vì thiếu ngủ của Tâm, giọng nói của cô trầm xuống, chậm rãi nhưng tuyệt đối vững vàng:

— Chị Tâm nói rất đúng. Lỗi này hoàn toàn thuộc về thiết kế quy trình của Thuỷ Kế. Tụi em đã phạm sai lầm khi giả định người nhận tin luôn ở trạng thái tỉnh táo và sẵn sàng hành động, trong khi thực tế vận hành ca đêm của các anh em lái xe thì ngược lại. Tụi em nhận khuyết điểm này.

Thư quay sang nhìn Yến, thoáng chút ngỡ ngàng, nhưng Yến khẽ đưa tay ra hiệu cho bạn mình giữ im lặng. Cô nhìn tiếp vào Tâm:

— Vậy theo kinh nghiệm thực tế của chị, để đảm bảo con người ở tổng kho này bắt buộc phải tỉnh dậy và hành động ngay lập tức khi có báo động ngập, hệ thống của Thuỷ Kế phải được bổ sung những gì?

Thấy thái độ sòng phẳng, dứt khoát và không một lời bao biện của Yến, nét mặt căng thẳng của Tâm khẽ giãn ra một chút. Ngọn lửa giận dữ trong mắt chị dịu đi, nhường chỗ cho sự nghiêm cẩn của một người làm nghề thực chiến. Chị với tay kéo ngăn kéo bàn làm việc bằng gỗ ép, rút ra một tờ giấy nháp A4 đã vẽ sẵn sơ đồ mặt bằng tổng kho Cẩm Lệ bằng bút lông màu xanh lam, trải phẳng phiu lên mặt kính.

— Muốn nghiệm thu ca đêm, Thuỷ Kế phải làm được hai việc này cho chị, — Tâm dùng đầu ngón tay khoanh một vòng tròn đậm nét ở góc kho chính giáp trạm biến áp, và một vòng tròn khác trên bức tường ngoài của nhà ăn. — Thứ nhất, về phần cứng: tụi em phải tích hợp một cái còi báo động vật lý công nghiệp, loại còi hú motor điện chống cháy nổ, đấu nối trực tiếp vào tủ điện phân phối ba pha chính của nhà kho. Khi hệ thống cảm biến của tụi em phát hiện nước mương chạm ngưỡng nguy hiểm, hệ thống phải gửi lệnh qua mạng điều khiển đóng rơ-le để kích hoạt cái còi đó hú vang khắp sân bãi và phòng nghỉ. Cái còi đó phải kêu đủ to để giật tung sáu người đàn ông đang ngủ say như chết kia bật dậy khỏi giường, như tiếng còi báo cháy nhà xưởng vậy. Không có còi hú xé tai thì không ai dậy đâu.

Tâm di chuyển đầu ngón tay sang khu vực văn phòng điều hành:

— Thứ hai, về phần mềm: dẹp cái trò gửi một tin nhắn SMS thụ động rồi ngồi chờ đi. Tụi em phải tích hợp tính năng cuộc gọi tự động. Hệ thống phải tự động quay số gọi thẳng vào máy của trưởng ca trực và nhân viên điều phối. Nếu chuông reo mà không ai bắt máy, hệ thống phải tự động quay số lặp lại ít nhất ba lần liên tiếp, mỗi lần cách nhau đúng hai phút. Chưa hết, khi người ta bấm nghe máy, cuộc gọi đó phải phát bản tin ghi âm yêu cầu người nghe bấm phím một trên bàn phím để xác nhận là đã hoàn toàn tỉnh táo và đã tiếp nhận lệnh báo động. Chỉ khi nào hệ thống của tụi em nhận được tín hiệu người trực bấm phím một gửi ngược về máy chủ, quy trình cảnh báo ca đêm mới được coi là hoàn tất.

Nghe đến đó, Thư không kìm được nữa, cô thốt lên, giọng lạc đi vì kinh ngạc:

— Chị Tâm... còi hú công nghiệp công suất lớn và tủ rơ-le chịu tải điện ba pha là hạng mục phần cứng cơ điện hoàn chỉnh! Nó đòi hỏi thiết bị đóng cắt chuyên dụng, thi công đường dây ngoài trời, hoàn toàn nằm ngoài phạm vi phần mềm cảnh báo sớm ba tháng mà bên em đã ký kết! Còn cuộc gọi tự động tương tác qua bàn phím — hệ thống IVR tích hợp tổng đài viễn thông — cước phí cuộc gọi thoại đắt gấp hàng chục lần tin nhắn SMS, chưa kể tụi em phải thuê thêm máy chủ thoại chuyên dụng và kênh truyền SIP Trunk... Chi phí đó vượt quá xa giá trị gói dịch vụ thử nghiệm này!

Tâm khoanh tay lại trước ngực, tựa lưng vào thành ghế nỉ, ánh mắt chị trở lại vẻ lạnh tanh ban đầu:

— Đó là chuyện nội bộ của công ty tụi em. Chị chỉ căn cứ vào điều khoản mục tiêu ghi trong hợp đồng: ‘Cung cấp giải pháp cảnh báo sớm phục vụ kích hoạt quy trình ứng phó kho bãi’. Nếu giải pháp của tụi em không thể đánh thức được người trực ca dậy để lái xe, thì trên thực tế là không có bất kỳ một sự ứng phó nào diễn ra hết. Thứ Bảy tuần tới, kho Cẩm Lệ sẽ tổ chức diễn tập lại ca đêm lần thứ hai. Nếu đêm đó tụi em không có còi hú vật lý ngoài sân và không có cuộc gọi tự động xác nhận bằng phím bấm, chị sẽ ghi thẳng vào biên bản hiện trường là đối tác không đáp ứng yêu cầu vận hành thực tế. Khi biên bản đó chuyển lên bàn giám đốc, anh Huy có toàn quyền kích hoạt điều khoản phạt năm mươi phần trăm phí dịch vụ của tháng đầu tiên theo đúng hợp đồng kinh tế đã ký.

Tâm đứng dậy, với lấy chiếc áo khoác gió, thu lại tờ giấy nháp sơ đồ mặt bằng nhét vào ngăn kéo bàn. Chị đưa tay tắt ngọn đèn tuýp trên bàn làm việc, khép lại cuộc đối thoại một cách dứt khoát:

— Mấy đứa thu dọn máy tính rồi về nghỉ đi. Trời sắp sáng rồi đó.

***

Rời khỏi cổng tổng kho Cẩm Lệ, màn đêm đen đặc đã bắt đầu loãng ra, nhường chỗ cho một thứ ánh sáng xám xịt, nhờ nhờ của buổi sớm mùa mưa miền Trung. Bầu trời như sà thấp xuống sát ngọn cây, giăng một màn mưa phùn dày đặc, trắng đục dọc theo trục Quốc lộ 1.

Yến cầm lái chiếc xe máy Honda Wave cũ kỹ, Thư ngồi phía sau, hai tay co ro rút sâu vào túi áo mưa nilông mỏng manh. Gió lạnh từ hướng biển thổi tạt ngang qua mặt đường nhựa, mang theo những hạt mưa rát buốt nện thẳng vào mặt kính mũ bảo hiểm của Yến. Chiếc xe máy rồ ga nặng nhọc, luồn lách qua những hàng xe tải container đang nối đuôi nhau gầm rú bò vào đường tránh Nam Hải Vân. Suốt chặng đường dài gần mười lăm cây số từ Cẩm Lệ xuôi về quận Thanh Khê, cả hai người không nói với nhau một lời nào.

Mỗi vòng quay nặng nề của bánh xe máy trên mặt đường ngập nước như nện vào tâm trí Yến một phép tính tài chính nghiệt ngã đến tàn nhẫn.

Chỉ mới năm ngày trước, khi nhận được khoản tiền tạm ứng đợt một trị giá hai mươi mốt triệu sáu trăm ngàn đồng từ Đông Bờ, cả nhóm Thuỷ Kế đã ngỡ như vừa vớt được một chiếc phao cứu sinh giữa dòng nước xoáy. Nhưng số tiền ấy vừa vào tài khoản ngân hàng chưa kịp ấm chỗ thì đã lập tức bốc hơi: mười sáu triệu tám trăm ngàn đồng phải chuyển gấp để thanh toán hóa đơn hạ tầng máy chủ đám mây AWS đang bị dọa khóa tài khoản; mười triệu không trăm năm mươi ngàn đồng phải thanh toán dứt điểm cho xưởng Bền Mạch của anh Nam để lấy nốt lô giắc cắm cảm biến chống ăn mòn mạ vàng cho các trạm quan trắc ngập.

Để trả đủ hai khoản nợ chí mạng đó, Yến và Thư đã phải vét sạch những đồng tiền túi cá nhân cuối cùng bù vào. Hiện tại, số dư khả dụng thực tế trong tài khoản của Thuỷ Kế chỉ còn vỏn vẹn chưa đầy hai mươi lăm triệu đồng. Đó là toàn bộ nguồn sống còn lại để duy trì công ty trong suốt hai tháng tiếp theo, bao gồm tiền thuê căn gác xép, tiền điện nước, tiền đường truyền internet và tiền cơm hộp qua ngày của cả ba con người.

Bây giờ, yêu cầu hiện trường của Đỗ Thanh Tâm đặt ra như một tảng đá ngàn cân đè sụp xuống bờ vai đang kiệt quệ của họ.

Một chiếc còi hú motor điện công nghiệp đạt chuẩn chống thấm nước IP66 và chống cháy nổ để lắp ngoài trời; một bộ tủ điện phụ trợ tích hợp rơ-le công suất lớn chịu được dòng khởi động ba pha; hàng trăm mét dây cáp điện bọc giáp thép chống chuột bọ cắn phá; chi phí thuê thợ điện công nghiệp lành nghề đục tường, luồn ống ghen bảo vệ từ tủ điện chính ra vách kho... Theo mức giá vật tư sát sườn nhất mà anh Nam xưởng Bền Mạch có thể hỗ trợ, toàn bộ cụm phần cứng cơ điện đó cũng sẽ ngốn đứt từ tám đến mười triệu đồng tiền mặt.

Và đó mới chỉ là một nửa bài toán.

Về phần mềm, việc xây dựng một luồng gọi thoại tự động tương tác qua bàn phím (IVR) có khả năng gọi lặp lại ba lần, nhận diện phím bấm và ghi nhận phản hồi vào cơ sở dữ liệu trong vòng chưa đầy bảy ngày là một áp lực khủng khiếp. Họ không thể dùng các hàm API gửi tin nhắn đơn giản nữa. Họ buộc phải thuê dịch vụ SIP Trunk thoại trực tiếp từ nhà mạng viễn thông, phải ký quỹ cước cuộc gọi ban đầu, và quan trọng nhất là phải cấu hình một máy chủ chuyên dụng xử lý tín hiệu thoại để giải mã luồng âm thanh DTMF khi người dùng bấm phím một.

Mỗi cuộc gọi tự động kéo dài ba mươi giây có chi phí đắt gấp hàng chục lần một tin nhắn văn bản thông thường. Nếu một đêm có ba đợt báo động giả lập và sáu số điện thoại cần quay số lặp lại, chi phí cước viễn thông sẽ nhanh chóng bào mòn những đồng vốn còm cõi còn lại của nhóm.

Một gánh nặng mới ập xuống khi cái cũ còn chưa kịp nguôi ngoai, và thời hạn chỉ còn đúng sáu ngày ngắn ngủi.

Tám giờ sáng, chiếc xe máy cũ chở hai người tấp vào con hẻm nhỏ trên đường Trần Cao Vân.

Họ lê từng bước chân nặng trĩu lên cầu thang gỗ ọp ẹp dẫn lên căn gác xép — văn phòng của Thuỷ Kế. Bên dưới tầng trệt, tiệm sửa chữa cơ điện quen thuộc đã bắt đầu ngày làm việc mới. Tiếng búa nện chát chúa vào những thanh sắt hình, tiếng máy tiện gầm gừ và tiếng que hàn xèo xèo chập chờn bốc lên mùi khét lẹt đặc trưng, làm rung rinh từng tấm ván ép lót sàn dưới chân Yến.

Thư đẩy cánh cửa gỗ ép bước vào phòng. Cô không buồn tháo chiếc áo mưa nilông còn đang ướt sũng, mệt mỏi buông mình xuống chiếc ghế xoay gãy một bên tay vịn, vùi mặt vào hai bàn tay lạnh ngắt:

— Nếu chị Tâm gửi biên bản đánh giá không đạt lên anh Huy, Đông Bờ hoàn toàn có quyền vịn vào phụ lục cam kết mức độ dịch vụ để phong tỏa khoản thanh toán giai đoạn hai. Tao thật sự không thể ngờ được... một cái tin nhắn SMS đã gửi đến tận máy người ta, nhà mạng đã trả biên nhận thành công đàng hoàng, thế mà cuối cùng vẫn bị tính là lỗi thuộc về hệ thống của mình.

— Chị Tâm không sai đâu Thư, — Yến chậm rãi tháo chiếc mũ bảo hiểm ẩm ướt đặt lên góc bàn, cởi chiếc áo khoác gió đã ngấm lạnh ra vắt lên lưng ghế. Đôi mắt cô cay xè, những mạch máu đỏ li ti hằn rõ trên tròng mắt vì một đêm trắng không ngủ. — Tụi mình sai. Tụi mình đã nhìn bài toán ngập úng qua lăng kính ngây thơ của những đứa chỉ biết ngồi phòng máy lạnh viết mã lệnh. Một hệ thống thông tin cứu nạn không bao giờ kết thúc ở cái cổng chuyển tiếp của nhà mạng viễn thông cả. Điểm cuối cùng của hệ thống bắt buộc phải là hành động của con người ở hiện trường. Nếu con người không thức dậy, không nổ máy xe, không mở cửa kho hàng, thì toàn bộ chuỗi thuật toán xử lý dữ liệu tinh vi phía trước chỉ là một đống rác điện tử vô giá trị.

Tiếng bước chân bước lên những bậc cầu thang gỗ vang lên đều đặn, ngắt ngang dòng suy nghĩ của hai người.

Cánh cửa gác xép khẽ mở ra. Võ Quốc Duy bước vào.

Nhưng Duy hôm nay không giống với Duy của mọi ngày. Cậu không mặc chiếc áo thun đen rộng thùng thình bạc màu, không mang đôi dép lê lẹp xẹp quen thuộc. Duy mặc một chiếc áo sơ mi cộc tay màu xanh nhạt có cổ được ủi phẳng phiu, sơ vin gọn gàng trong chiếc quần tây màu xám tro. Dưới chân cậu là một đôi giày da đen bóng còn mới. Trên vai cậu khoác chiếc ba lô du lịch cỡ lớn màu đen, căng phồng và nặng trịch.

Nhìn thấy vẻ mặt bơ phờ, hốc hác của Yến và Thư sau đêm trắng vật lộn ở kho Cẩm Lệ, bước chân của Duy khẽ khựng lại ở ngưỡng cửa. Ánh mắt cậu thoáng dao động, bối rối lướt qua đống dây cáp và những chiếc máy tính đang mở trên bàn.

— Chị Yến... chị Thư, hai chị mới ở bãi Cẩm Lệ về đấy à? — Duy lên tiếng hỏi nhỏ, giọng cậu hơi khàn.

— Ừ, kịch bản diễn tập ca đêm thất bại toàn tập rồi, — Thư thở hắt ra một hơi cay đắng, với tay lấy cốc nước lọc nguội ngắt để trên bàn uống một ngụm lớn. — Chị Tâm nhất quyết không ký biên bản. Bắt tụi mình từ giờ đến thứ Bảy tuần sau phải lắp bằng được một cái còi hú công nghiệp nối thẳng vào tủ điện ba pha ngoài sân kho, rồi phải viết thêm tính năng tổng đài tự động gọi điện thoại ép người ta bấm phím một xác nhận. Duy này, em kiểm tra xem hệ thống máy chủ của mình có tích hợp kịp cổng gọi thoại SIP Trunk của nhà mạng trước thứ Bảy không?

Duy không trả lời câu hỏi của Thư.

Cậu đứng sững bên cạnh chiếc bàn làm việc kê sát vách tường tôn, hai bàn tay nắm chặt lấy quai đeo của chiếc ba lô nặng trịch trên vai, các đốt ngón tay trắng bệch ra vì dùng lực.

Sự im lặng bất thường của người cộng sự kỹ thuật khiến Yến chú ý. Cô ngước mắt lên nhìn sâu vào khuôn mặt của Duy. Trong một khoảnh khắc tĩnh lặng ngắn ngủi, ký ức của buổi trưa hôm trước chợt ùa về trong tâm trí Yến: mẩu thông báo email mang dòng tiêu đề *Thư mời nhận việc - Kỹ sư Dữ liệu Toàn thời gian* từ Công ty Enigma Solutions mà cô đã vô tình nhìn thấy thoáng qua trên góc màn hình máy tính của Duy khi cậu vội vàng gập máy lại đi ăn trưa.

Lồng ngực Yến khẽ thắt lại, nhưng khuôn mặt cô vẫn giữ một vẻ điềm tĩnh đến lạ lùng.

— Duy, có chuyện gì phải không em? — Yến hỏi, thanh âm trầm tĩnh nhưng từng thớ cơ trên gương mặt cô đã căng cứng lại.

Duy nuốt khan một cái, yết hầu giật mạnh. Cậu chậm rãi tháo chiếc ba lô nặng trịch khỏi vai, đặt nó xuống mặt chiếc ghế gỗ bên cạnh. Cậu kéo nhẹ chiếc ghế ra một chút, nhưng không ngồi xuống, chỉ đứng vịn chặt hai bàn tay vào thành ghế gỗ, mắt nhìn dán chặt xuống sàn nhà ván ép loang lổ những vết nước chè khô:

— Dạ... em đến để thưa với hai chị một việc. Chiều hôm qua, em vừa nhận được thông báo trúng tuyển chính thức từ Công ty Enigma Solutions. Vị trí Kỹ sư Dữ liệu Toàn thời gian cho dự án nền tảng logistics xuyên biên giới của họ, làm việc tại văn phòng chi nhánh ở quận Hải Châu.

Căn phòng gác xép đột ngột rơi tõm vào một khoảng lặng buốt giá.

Dưới tầng trệt, tiếng máy mài kim loại rít lên ken két chói tai, tia lửa điện bắn lẹt xẹt, âm thanh cào xước vào không gian tĩnh lặng như muốn xé toạc màng nhĩ của ba con người đang đứng đối diện nhau.

Thư trừng to hai mắt nhìn Duy, chiếc cốc thủy tinh trên tay cô run rẩy dữ dội, nước bên trong sóng sánh suýt tràn ra ngoài mép:

— Duy... em nói cái gì cơ? Em nộp hồ sơ phỏng vấn làm toàn thời gian ở chỗ khác từ lúc nào? Giữa lúc dự án kho Cẩm Lệ đang vào giai đoạn nước sôi lửa bỏng, sống còn như thế này mà em lại đi tìm việc khác?

— Em xin lỗi chị Thư, — giọng Duy chùng hẳn xuống, nhưng cậu ngẩng đầu lên, ánh mắt nhìn thẳng vào Thư không hề né tránh hay chớp giật. — Em đã nộp hồ sơ từ đầu tháng trước rồi, từ cái dạo trước khi Thuỷ Kế ký được cái hợp đồng thử nghiệm này với bên Đông Bờ. Lúc đó... tài khoản công ty mình cạn sạch, chỉ còn đủ tiền duy trì cụm máy chủ thêm đúng hai tuần nữa là phải đóng cửa. Em cần một công việc có bảo hiểm y tế, có hợp đồng lao động chính thức dài hạn và có một mức lương cố định hàng tháng để gửi tiền về quê cho ba mẹ em trả nợ tiền đóng chiếc tàu cá vỏ gỗ bị chìm hồi năm ngoái.

Yến hít một hơi thật sâu, nén lại cơn đau nhức đang nhói lên từng hồi từ thái dương lan dần xuống gáy.

Cô hiểu hoàn cảnh của Duy. Cô hiểu đến từng chi tiết nhỏ nhặt. Suốt sáu tháng qua, Thuỷ Kế chỉ có thể trả cho Duy một khoản thù lao bán thời gian bèo bọt tính theo từng đầu công việc hoàn thành — những đồng tiền còm cõi chắp vá từ các hợp đồng gia công nhỏ lẻ bên ngoài. Không có bảo hiểm xã hội, không có phụ cấp ăn trưa, không có bất kỳ một sự bảo đảm nào cho tương lai. Một kỹ sư dữ liệu có năng lực xử lý thuật toán không gian và tối ưu hóa hệ thống xuất sắc như Duy không thể cứ mãi chôn chân trên căn gác xép ọp ẹp này, sống lay lắt bằng những lời hứa hẹn viển vông về một mùa mưa bão đầy bất định.

— Khi nào em bắt đầu đi làm bên đó? — Yến hỏi, giọng cô đều đều, cố gắng ghìm mọi cảm xúc xuống đáy lòng.

— Thứ Hai tuần tới em bắt đầu thời gian thử việc, — Duy đáp, ngón tay cậu bấu chặt vào lớp gỗ ép của thành ghế. — Hợp đồng bên Enigma quy định rất chặt chẽ, họ yêu cầu nhân sự phải làm việc tập trung tám tiếng mỗi ngày tại văn phòng công ty ở đường Nguyễn Văn Linh, từ tám giờ sáng đến năm giờ chiều, và phải sẵn sàng tham gia trực ca hỗ trợ hệ thống theo lịch điều động khẩn cấp của dự án quốc tế. Em... em không thể tiếp tục làm bán thời gian vào ban ngày cho Thuỷ Kế được nữa.

— Thế còn toàn bộ cái hệ thống của Thuỷ Kế thì sao? — Thư hoàn toàn mất bình tĩnh, giọng cô gắt lên, pha lẫn nỗi uất ức và sự hoảng loạn tột cùng. — Toàn bộ đường ống dẫn dữ liệu thời gian thực, mô hình phân tích không gian PostGIS, các cổng kết nối API với mạng viễn thông, rồi bây giờ lại phát sinh thêm cái còi hú ba pha với hệ thống tổng đài gọi thoại tự động... Tất cả đống hạ tầng đó ai duy trì? Ai sẽ thức trắng đêm trực giám sát khi mưa bão đổ ập về Đà Nẵng? Em dứt áo bỏ ngang xương như thế này là em đang đẩy tụi chị thẳng vào chỗ chết, em có biết không Duy?

— Em không hề bỏ ngang, chị Thư! — Duy ngẩng phắt đầu lên, hai gò má cậu đỏ rực vì tự ái bị chạm tự ái. — Suốt đêm qua em đã thức trắng để suy nghĩ về việc này. Em đã chuẩn bị sẵn sàng toàn bộ tài liệu cấu hình máy chủ, sơ đồ kiến trúc dữ liệu và ghi chú mã nguồn để bàn giao lại đầy đủ cho chị Yến. Và... mỗi tuần, em vẫn có thể dành ra tối đa mười tiếng đồng hồ vào các buổi tối để hỗ trợ kỹ thuật khẩn cấp cho Thuỷ Kế nếu hệ thống gặp sự cố lớn.

— Mười tiếng mỗi tuần? — Thư bật cười cay đắng, khóe môi giật giật trong sự tuyệt vọng. — Mười tiếng đồng hồ thì em giải quyết được cái gì giữa cái mùa mưa bão miền Trung này hả Duy? Một cơn mưa dông kéo dài ba tiếng làm ngập đường gom là đã ngốn sạch nửa tuần của em rồi!

— Đó là tất cả những gì em có thể làm được mà không vi phạm cam kết bảo mật và hợp đồng lao động với bên công ty mới của em! — Duy đáp lại, giọng cậu run rẩy nhưng ánh mắt vẫn kiên quyết đến cùng. — Em cũng cần phải sống, chị Thư à! Em không thể cứ tiếp tục làm việc thâu đêm suốt sáng, trực ca không công mà trong túi không có nổi một đồng dắt lưng, để rồi cuối tháng không biết lấy tiền đâu trả tiền thuê căn phòng trọ sáu mét vuông!

— Thôi đi Thư, — Yến đặt bàn tay lạnh ngắt của mình lên mu bàn tay đang run rẩy của Thư, siết nhẹ một cái để ngăn lại cơn giận dữ đang chực bùng nổ của người bạn đồng hành.

Yến quay sang nhìn Duy.

Cậu thanh niên kỹ sư dữ liệu trẻ tuổi đang đứng trước mặt cô — người đã từng cùng cô thức trắng ba đêm liền trong căn gác xép này để gỡ từng dòng lệnh lỗi múi giờ UTC, người đã từng cặm cụi cùng cô làm sạch từng dòng dữ liệu bẩn và viết lại thuật toán làm mờ vị trí để bảo vệ quyền riêng tư cho những hộ dân nghèo ở con hẻm ngập An Khê — lúc này đang đứng đó với bộ quần áo công sở phẳng phiu và chiếc ba lô trên vai, chuẩn bị bước vào một ngã rẽ cuộc đời an toàn hơn, vững chãi hơn và sáng sủa hơn.

Cô không có quyền, và không một ai có quyền, dùng sự nghèo nàn và bấp bênh của một dự án khởi nghiệp non trẻ để làm sợi dây thừng trói buộc tương lai và sinh kế của người khác.

— Chị chúc mừng em đã trúng tuyển vào Enigma, Duy, — Yến nói, giọng cô chân thành dù cổ họng khô khốc như ngậm cát. — Đó là một công ty lớn, một cơ hội rất tốt cho con đường sự nghiệp lâu dài của em. Còn việc em đề nghị hỗ trợ mười tiếng mỗi tuần vào các buổi tối, chị ghi nhận và cảm ơn em rất nhiều. Tối nay, chị với em sẽ ngồi lại khoảng ba tiếng để rà soát toàn bộ tài liệu kỹ thuật, chuyển giao các tài khoản quản trị máy chủ đám mây. Phần lập trình tích hợp tổng đài gọi thoại tự động IVR, chị sẽ tự mình đảm nhận và viết lại.

Duy nhìn Yến, đôi mắt cậu thoáng dao động dữ dội. Trong ánh mắt ấy có sự nhẹ nhõm của một người vừa trút bỏ được gánh nặng đè nén, nhưng cũng trĩu nặng một nỗi mặc cảm tội lỗi của kẻ phải dứt áo ra đi giữa lúc con thuyền đang chao đảo trong giông bão. Cậu khẽ cúi đầu xuống:

— Dạ... Tối nay đúng tám giờ em sẽ quay lại đây để bàn giao toàn bộ cho chị.

Duy cúi người, với lấy quai đeo chiếc ba lô du lịch, kéo nó lên vai. Cậu quay người, bước từng bước chậm rãi về phía cánh cửa gỗ ép ọp ẹp của căn gác xép.

Khi bàn tay chạm vào then cài cửa, Duy bỗng dừng bước. Cậu đứng chôn chân ở ngưỡng cửa vài giây, lặng lẽ lắng nghe tiếng mưa rào vẫn đang quất đều đặn, ràn rạt trên những tấm tôn mỏng dính ngay trên đỉnh đầu, và tiếng máy tiện sắt dưới tầng trệt vẫn đang dội lên từng hồi cộc cằn, chát chúa.

Duy đứng trước cửa văn phòng, tay cầm ba lô chuẩn bị về, nói nhỏ với Yến rằng hệ thống gửi đi một triệu gói tin thành công cũng chẳng cứu được một cái kho nếu người ta đang ngủ say.