Ngày Hội 26/3

Sáu giờ sáng ngày hội 26/3, tiếng loa nén của trường THPT Trần Văn Lan đã rộn vang giai điệu hành khúc tuổi trẻ, xuyên qua làn sương mỏng còn vương trên những vòm xà cừ già, đánh thức cả khoảng sân rợp bóng cờ hoa và những nhánh phượng vĩ đang cựa mình đâm chồi biếc.

Không khí se lạnh sót lại của những đợt mưa phùn cuối xuân nhanh chóng bị quét sạch bởi hơi nóng bốc lên từ hàng trăm bước chân hối hả, tiếng búa gõ lách cách giằng lại cọc lều, tiếng reo hò í ới chia nhau từng cuộn băng dính, xô nước và những chùm bóng bay đủ sắc màu. Cả sân trường như một tổ ong khổng lồ vừa bừng tỉnh sau giấc ngủ đông dài. Dọc theo hai dãy nhà ba tầng sơn vàng đã tróc lở từng mảng rêu phong, các khối lớp từ 10 đến 12 đều đã dựng xong những khung trại muôn hình vạn trạng. Gian trại của khối Tự nhiên bề thế với khung sắt uốn tỉ mỉ, cờ phướn in vi tính rực rỡ, cổng chào dựng theo mô hình tên lửa hoặc các khối hình học lập thể sắc cạnh; các lớp Xã hội lại chuộng nét mềm mại với nón lá, câu đối thư pháp viết trên giấy điều và những nan tre quét dầu bóng lộn.

Ở góc sân phía sau nhà kho cũ—nơi từng bị coi là bãi đất trũng nhớp nháp vì hình phạt nộp muộn hồ sơ hội trại—gian trại của tập thể 12 Văn lại hiện lên khác biệt hoàn toàn. Chiếc cổng trại làm bằng những cành xà cừ khô sần sùi cong vút tự nhiên, ken chặt những bó rơm nếp vàng óng tỏa mùi hương đồng nội ngọt dịu, kết hợp cùng các mảng bìa carton gân sóng được cắt tỉa khéo léo, bỗng nổi bật giữa một rừng cổng bạt nilon công nghiệp rực rỡ sắc màu. Dòng chữ nẹp bằng thanh tre vót nhẵn: “12 Văn — Những Điều Bình Thường Bị Lãng Quên” dưới ánh nắng sớm trông vừa vững chãi vừa trầm mặc, như một nốt trầm sâu lắng giữa bản hòa ca huyên náo của ngày hội trường.

Thế nhưng, buổi sáng hôm ấy tâm điểm của cả trường không chỉ dừng lại ở các gian hàng ẩm thực bốc khói nghi ngút hay tiếng nhạc xập xình từ loa phóng thanh. Ngay từ tám giờ ba mươi, khoảng sân xi măng sau trường—nơi có hai khung thành sắt hoen rỉ trơ trọi giữa những vệt vôi trắng kẻ vội—đã chật ních người vây quanh để theo dõi trận chung kết giải bóng đá nam 26/3 giữa đương kim vô địch 12 Toán và đội bóng “bất đắc dĩ” của lớp 12 Văn.

Trước trận đấu, chẳng một ai dám đặt cược vào lớp Văn. Người ta vẫn quen nghĩ con trai lớp chuyên Văn chỉ biết đọc thơ, vóc dáng thư sinh và thiếu sức bền trên mặt sân cứng. Tệ hơn nữa, mũi nhọn tấn công nguy hiểm nhất của họ là Vũ Quốc Bảo lại không thể xỏ giày ra sân.

Ở cabin chỉ đạo tạm bợ bên lề sân bóng xi măng, Bảo ngồi trên một chiếc ghế gỗ tạp mượn từ phòng bảo vệ. Chân phải của cậu vẫn bó nẹp gỗ thông cố định từ đùi xuống mắt cá sau chấn thương dây chằng nghiêm trọng tuần trước, bàn chân đặt trên một tấm bìa carton để tránh bụi bẩn. Chiếc nạng gỗ dựng sát bên mép ghế, đầu bọc cao su đã mòn vẹt. Thay vì bộ quần đùi áo số quen thuộc, Bảo mặc chiếc áo gió đồng phục kéo khóa kín cổ, cổ đeo chiếc còi kim loại sáng loáng mà thầy Mai Quốc Khánh đã đích thân trao cho cậu trước giờ bóng lăn.

Nửa đầu hiệp một, thế trận diễn ra đúng như dự đoán của đám đông. Lớp 12 Toán với dàn cầu thủ to cao, sung sức đã liên tục dồn ép đối thủ bằng lối đá pressing rát rúa. Bằng những đường chuyền dài xẻ nách chuẩn xác và thể lực dồi dào, họ sớm chọc thủng lưới lớp Văn hai bàn không gỡ. Cả sân bóng hò reo vang trời theo từng đợt tấn công của lớp Toán, trong khi các nữ sinh 12 Văn đứng bên ngoài đường biên bắt đầu lộ rõ vẻ âu lo, cắn chặt môi nhìn bảng điểm số tạm thời viết bằng phấn trắng trên tấm bảng gỗ treo ở cành cây.

“Bình tĩnh! Không được cuống!”

Tiếng hét đanh, vang của Bảo xé toạc tiếng huyên náo bên đường biên. Cậu chống tay lên thành ghế, rướn nửa người về phía trước, hai mắt rực lửa theo dõi từng đường bóng lăn. Dù chân không thể nhấc lên, nhưng giác quan và sự nhạy bén của một tiền đạo dày dạn trận mạc vẫn vẹn nguyên trong từng tế bào của Bảo. Cậu nhìn thấy rõ từng bước chạy hụt hơi của bạn bè, thấy cả những khoảng trống mênh mông mà lớp Toán để lại khi dâng cao đội hình. Trên tay cậu là một tập giấy nháp vẽ chi chít các sơ đồ di chuyển do Quân lập từ tối hôm trước, mép giấy đã nhàu nát vì mồ hôi tay rịn ra.

Khi trọng tài thổi còi tạm dừng giữa trận cho hai đội uống nước, các cầu thủ 12 Văn lê bước về cabin trong tình trạng thở không ra hơi, áo ướt đẫm mồ hôi dính chặt vào lưng, nét mặt chán chường vì bị dẫn trước hai bàn quá chóng vánh. Tuấn “béo” ngồi bệt xuống đất, ngửa cổ nốc từng ngụm nước ừng ực, lồng ngực phập phồng:

“Khỏe quá mày ạ! Đội nó đá rát như máy ủi, tuyến giữa mình bị ép bẹp dí, tranh chấp tay đôi không lại nổi! Cứ thế này hiệp hai vỡ trận mất!”

Bảo không hề quát tháo, cũng không để lộ chút bực bội nào. Cậu đưa tay vỗ mạnh vào bả vai đẫm mồ hôi của Tuấn, rồi nhìn thẳng vào mắt từng thành viên trong đội:

“Đừng đá đôi công với bọn nó nữa. Bọn nó khỏe hơn, ham dâng cao để tìm thêm bàn thắng thì khoảng trống sau lưng trung vệ chính là tử huyệt. Từ giờ nghe tao: chuyển sang đội hình một – bốn – một! Tuấn lùi sâu hẳn về trước vòng cấm, làm chốt chặn quét bóng, không dâng qua nửa sân. Huy ‘cận’ không được ham rê dắt, hễ chạm bóng là phất bổng chéo góc sang cánh trái cho thằng Nam bứt tốc. Nhớ kỹ, kỷ luật từng vị trí! Chúng ta không cần kiểm soát bóng nhiều, chỉ cần đúng một nhịp phản công chuẩn xác!”

Bảo đưa mắt nhìn sang Đông Quân—người hôm nay tiếp tục chơi ở vị trí hậu vệ thòng bọc lót. Ánh mắt hai người chạm nhau giữa bầu không khí ngột ngạt. Quân khẽ gật đầu, kéo vạt áo lau vệt mồ hôi bết trên trán:

“Tớ sẽ khóa chặt ngòi nổ bên cánh phải của họ. Khi họ mất bóng, tớ sẽ luân chuyển bóng ngay cho Huy.”

“Tốt!” Bảo giơ nắm đấm lên, giọng tràn đầy niềm tin tuyệt đối vào những người bạn cùng lớp. “Chúng ta vào đến trận chung kết này không phải nhờ may mắn! Vào sân và đòi lại từng bàn cho tao!”

Bước vào hiệp hai, lớp 12 Văn hoàn toàn lột xác. Không còn cảnh co cụm phòng ngự hỗn loạn như những phút đầu, họ vận hành như một khối cơ học gắn kết, nhịp nhàng đến kinh ngạc. Quân với óc phán đoán hình học và tư duy không gian sắc bén đã liên tục bẻ gãy các đường ban bật của lớp Toán ngay từ ngoài vòng cấm. Cậu không tắc bóng thô bạo mà dùng cự ly hợp lý, khép góc thông minh để ép đối phương phải đẩy bóng ra biên hẹp, nơi Tuấn “béo” đã chực sẵn dùng thân hình hộ pháp cản phá.

Phút thứ ba mươi lăm, sau một pha cắt bóng chuẩn xác của Quân ngay trước mũi giày tiền đạo đối phương, bóng được chuyền nhanh cho Huy “cận”. Đúng theo chỉ đạo kỷ luật của Bảo từ cabin, Huy không giữ bóng quá một nhịp mà tung ngay một đường chuyền vượt tuyến xé toang hàng phòng ngự đối phương đang dâng quá nửa sân. Nam “choắt” từ cánh trái lao lên như một mũi tên xé gió, đón bóng gọn gàng bằng mu bàn chân rồi đệm lòng tinh tế vào góc xa khung thành, rút ngắn tỷ số xuống 1-2.

Tiếng hò hét từ góc cổ vũ của lớp 12 Văn vỡ òa. Tít nhảy cẫng lên, khua gõ hai chiếc vung nồi mượn từ đội hậu cần ẩm thực va vào nhau chan chát, mặt đỏ gay vì phấn khích. Na cầm chiếc máy ảnh cơ giơ lên bấm liên thanh, bắt trọn khoảnh khắc Nam trượt cỏ ăn mừng bên cột cờ góc.

Nhưng kịch tính chưa dừng lại ở đó. Khi trận đấu chỉ còn tính bằng giây và trọng tài đã đưa còi lên miệng chuẩn bị thổi hết giờ, lớp 12 Văn được hưởng một quả phạt góc bên cánh phải.

Bảo chống một bên nạng đứng bật dậy bên mép sân, bất chấp cơn đau nhói ở đầu gối phải giật giật từng cơn. Cậu đưa tay làm ký hiệu ba ngón—bài phối hợp phạt góc mà cậu và Quân đã lén tập riêng trong các buổi chiều muộn:

“Tất cả lên! Tuấn lên tham gia đánh đầu! Nhớ bài ba!”

Cả khu vực cầu môn lớp Toán trở nên hỗn loạn. Đội bạn dồn toàn bộ sự chú ý vào Tuấn “béo” vì thể hình vượt trội đang lừng lững áp sát chấm phạt đền. Quả bóng được câu bổng vào góc gần, Tuấn bật cao thu hút hai trung vệ đối phương, nhưng bóng không chạm đầu Tuấn mà bay sượt qua gáy, rơi đúng vào khoảng trống mênh mông ở cột hai. Từ tuyến hai, Quân lặng lẽ băng lên như một bóng ma, đệm bóng cận thành tung nóc lưới trong sự ngỡ ngàng của thủ môn lớp Toán!

2-2! Cả sân bóng như nổ tung trong tiếng gầm thét. Trận đấu phải bước vào loạt sút luân lưu may rủi.

Và ở loạt sút định mệnh ấy, chính sự thấu hiểu đồng đội của Bảo đã tạo nên điều kỳ diệu. Cậu gọi riêng thủ môn dự bị Kiên “gầy” ra góc sân, ghé tai dặn dò kỹ lưỡng về thói quen dứt điểm của từng cầu thủ lớp Toán—những dữ liệu mà Bảo đã ghi chép cẩn thận suốt từ đầu giải đấu. Bằng hai pha đổ người cản phá xuất thần, Kiên “gầy” đã làm nổ tung cầu trường trong sự bàng hoàng của lớp Toán.

Lớp 12 Văn lội ngược dòng giành ngôi vô địch một cách nghẹt thở!

Tiếng còi mãn cuộc vang lên giữa tiếng gầm vang dậy đất. Toàn bộ học sinh khối 12 lao vào sân bóng như một cơn sóng triều. Cả đội bóng 12 Văn ùa về phía cabin, nhấc bổng chiếc ghế của Bảo lên không trung giữa những tiếng reo hò cuồng nhiệt. Bảo bật cười rạng rỡ, nước mắt ứa ra nơi khóe mi, hai tay giơ cao chiếc còi kim loại lấp lánh dưới nắng trưa. Ở rìa sân, thầy Mai Quốc Khánh đứng khoanh tay, trên môi nở một nụ cười hiếm hoi đầy tự hào, đưa mắt nhìn người học trò dũng cảm đã học được cách chiến thắng ngay cả khi phải ngồi ở đường biên.

***

Sau cơn chấn động ở sân bóng, dòng người bắt đầu tản ra, đổ dồn về khu vực hội trại để tham quan và thưởng thức các hoạt động văn hóa. Đến trưa, khoảng đất sau nhà kho cũ—nơi đặt gian trại 12 Văn—bỗng trở thành điểm dừng chân đông đúc nhất hội trại.

Sức hút đặc biệt ấy không chỉ đến từ dư âm của trận cầu nảy lửa, mà bắt nguồn từ góc triển lãm ảnh chân dung đặt trang trọng ngay dưới vòm cổng trại mộc mạc.

Dưới bàn tay bài trí tinh tế của Khánh Na, những tấm ảnh không được lồng trong khung kính bóng bẩy hay đóng nẹp phô trương. Cô bạn dùng dây thừng gai mảnh căng ngang giữa hai thân xà cừ khô, dùng những chiếc kẹp gỗ nhỏ kẹp từng bức ảnh đen trắng và ảnh màu khổ 13x18cm dọc theo lối đi vào trại. Phía trên mỗi bức ảnh là một nhãn giấy xi măng nhỏ, ghi lại tên nhân vật cùng một câu trích ngắn gọn, chân thật về thói quen hay ước mơ của họ.

Điều khiến thầy cô và học sinh khắp các khối lớp ngỡ ngàng dừng bước chính là phong cách của những bức ảnh. Tuyệt nhiên không có một tấm hình nào được chỉnh sửa da láng mịn, không có những nụ cười tạo dáng gượng gạo hay phông nền cắt ghép hoa mỹ. Na đã dùng chiếc máy ảnh cơ ống kính 50mm mới mua bằng tiền nhuận bút vẽ minh họa để chụp lại tuổi mười bảy đúng như những gì nó vốn có.

Đó là bức ảnh chụp cận cảnh đôi bàn tay gầy gò của Thảo Anh lấm lem những vệt mực Cửu Long xanh ngắt sau giờ kiểm tra Toán căng thẳng, ngón giữa chai sần vì tì bút quá lâu. Đó là nụ cười mệt nhoài nhưng lấp lánh ánh mắt nhẹ nhõm của Tuấn “béo” khi gục đầu ngủ thiếp đi trên đống tập vở giữa giờ giải lao, vạt áo còn vấy bụi phấn. Đó là khoảnh khắc bác Hạnh lao công đứng dựa vào chổi tre dưới gốc xà cừ, khóe mắt hằn sâu những vết chân chim ấm áp nhìn đàn học sinh túa ra sân trong giờ ra chơi. Và ấn tượng hơn cả là bức ảnh chụp góc nghiêng của Quốc Bảo: cậu thiếu niên ngồi cô độc trên bậc thềm xi măng cạnh đường biên sau một buổi tập muộn, chiếc đầu gối quấn băng thun trắng toát, ánh mắt nhìn xa xăm về phía khung thành vắng lặng nhưng không hề tắt đi ngọn lửa khát khao.

Nhiều thầy cô giáo lớn tuổi trong ban giám hiệu đã đứng lại rất lâu trước góc ảnh ấy. Cô Hiệu phó khẽ đưa ngón tay chạm nhẹ vào góc một bức ảnh, quay sang nói với cô giáo chủ nhiệm Đặng Thu Hà đang đứng gần đó:

“Lâu lắm rồi tôi mới thấy một góc nhìn học trò mộc mạc và chân thực đến thế này, cô Hà ạ. Không khuôn sáo, không phô diễn thành tích, chỉ có hơi thở đời sống thật của các em.”

Khánh Na đứng ở góc trại, chiếc máy ảnh cơ vẫn khoác chéo qua vai. Cô mặc chiếc áo sơ mi trắng giản dị, mái tóc buộc cao để lộ gương mặt thanh tú không chút phấn son. Nghe những lời khen ngợi chân thành từ thầy cô và tiếng xì xào tán thưởng của đám bạn cùng khóa, đôi mắt Na sáng lên một niềm kiêu hãnh lặng lẽ. Bằng triển lãm nhỏ này, cô đã tự khẳng định phong cách nghệ thuật chân thực mà mình theo đuổi, dập tắt hoàn toàn những lời xì xầm định kiến bấy lâu rằng hoa khôi lớp Văn chỉ biết làm dáng chụp ảnh kỷ yếu hay sở hữu một vẻ đẹp vô hồn.

Miên đứng bên cạnh Na, khẽ siết nhẹ tay bạn:

“Ảnh của cậu tuyệt lắm, Na. Cậu đã cho mọi người thấy vẻ đẹp của những điều mà thường ngày họ vô tình bước qua.”

Na mỉm cười, một nụ cười rạng rỡ, tự tin nhất mà Miên từng thấy ở cô bạn thân:

“Cảm ơn cậu, Miên. Nếu không có chủ đề ‘Những điều bình thường bị lãng quên’ của cậu, tớ đã không dám giữ lại những vết lấm lem hay sự mệt mỏi ấy trong khung hình.”

***

Không khí êm ả và niềm hân hoan chưa kịp lắng xuống thì biến cố bất ngờ ập đến vào đầu giờ chiều.

Khoảng một giờ mười lăm phút, chiếc loa phóng thanh công cộng gắn trên cột điện cạnh nhà kho bỗng rè lên một hồi dài, tiếp đó là giọng thông báo dõng dạc của thầy Tổng phụ trách Đoàn trường:

“Thông báo khẩn từ Ban tổ chức Hội trại 26/3: Do buổi chiều có lịch họp đột xuất của Thị ủy với Ban giám hiệu nhà trường, Ban giám khảo Đoàn trường sẽ tiến hành chấm thi gian trại và cổng trại của khối 12 sớm hơn dự kiến một tiếng! Đúng một giờ ba mươi phút, Ban giám khảo sẽ bắt đầu chấm từ khu vực lều trại phía sau nhà kho cũ. Đề nghị các lớp cử đại diện thuyết minh có mặt đầy đủ tại cổng trại!”

Bản thông báo như một gáo nước lạnh dội thẳng vào gian trại lớp 12 Văn.

“Cái gì cơ? Đẩy sớm một tiếng á?!”

Tít từ trong lều lao bổ ra ngoài, chiếc áo lớp xộc xệch, mặt cắt không còn hạt máu. Cậu vò đầu bứt tai, mắt đảo quanh nhớn nhác:

“Chết rồi! Thằng Nam ‘choắt’ đâu rồi? Ai thấy thằng Nam đâu không?!”

Cả gian trại nháo nhác. Một bạn nữ trong tổ trang trí hớt hải chạy vào báo:

“Lớp trưởng ơi, đội kéo co nam của lớp mình vừa vào vòng bán kết gặp 12 Sử ở sân trước rồi! Thằng Nam là người đứng đầu dây kéo, trọng tài đang điểm danh ngoài kia, không rút ra được đâu! Bỏ cuộc là bị trừ sạch điểm phong trào toàn đợt đấy!”

“Trời đất ơi là trời!” Tít ôm trán, ngồi thụp xuống bậc cửa tre, cuống cuồng lật đật giở xấp giấy thuyết minh đã nhàu nát trên tay. “Nam cầm bài thuyết minh chính từ mấy hôm nay, nó tập đi tập lại từng câu rồi. Bây giờ bảo tao nói thì tao biết nói cái gì? Tao còn chưa đọc hết bản sửa của cô Hà nữa là!”

Sự bối rối và hoảng loạn bắt đầu lan ra khắp lều. Ban giám khảo Đoàn trường—gồm thầy Bí thư Đoàn, cô Hiệu phó và đại diện các tổ chuyên môn—đã bắt đầu xuất hiện ở đầu con đường rải sỏi dẫn vào khu nhà kho. Đi cùng họ là một đoàn học sinh các lớp khác hiếu kỳ kéo theo xem chấm trại, trong đó có cả Đỗ Minh Trang cùng đội ngũ phát thanh viên của lớp 12A1 mang theo sổ ghi chép và máy ghi âm.

Chỉ còn chưa đầy năm phút nữa.

Miên đứng chôn chân bên cạnh bàn trưng bày báo tường, lồng ngực đập thình thịch như muốn vỡ tung. Cảm giác nghẹn ứ quen thuộc nơi cổ họng lại trỗi dậy, bàn tay cô lạnh ngắt, các đầu ngón tay co quắp lại vô thức. Cơn ác mộng sợ đám đông, sợ micro—thứ cảm giác từng khiến cô gục ngã và bỏ cuộc ở cuộc thi thuyết trình học kỳ trước—đang cuộn trào trở lại như một cơn sóng dữ. Cô nhớ lại ánh đèn sân khấu chói lòa ngày hôm ấy, nhớ tiếng xì xào thất vọng của khán giả khi cô đứng câm lặng suốt hai phút rồi chạy trốn vào cánh gà. Ký ức ấy như một tảng đá đè nặng lên ngực, bóp nghẹt từng hơi thở.

“Lớp trưởng lên nói đại đi Tít! Cứ bốc phét vài câu cho xong chuyện!” Huy “cận” sốt ruột giục.

“Bốc phét thế nào được! Thầy Bí thư Đoàn chấm gắt lắm, hỏi vặn vẹo từng tí một, nói linh tinh là đội sổ ngay!” Tít mồ hôi vã ra như tắm, giọng lạc hẳn đi.

Giữa lúc cả gian trại đang rơi vào tình cảnh rối ren, một bóng người cao ráo rảo bước đi tới. Đông Quân bước qua tấm mành nứa, trên tay cậu là chiếc micro có dây nối dài từ chiếc tăng-âm nhỏ đặt trong góc trại. Dây mic được cuộn lại gọn gàng, đầu cắm đã bật sáng đèn đỏ báo tín hiệu.

Quân không nhìn Tít, cũng không nhìn đám đông đang kéo đến mỗi lúc một đông ngoài cổng rào. Cậu bước thẳng tới trước mặt Hạ Miên, dừng lại ở một cự ly vừa đủ gần. Đôi mắt đen sâu thẳm của cậu nhìn thẳng vào đôi mắt đang hoang mang đến run rẩy của cô gái nhỏ.

Không một động tác thừa, Quân chìa chiếc micro kim loại màu xám tro ra, kiên quyết đặt trọn nó vào lòng bàn tay đang lạnh buốt của Miên.

Miên giật mình, theo bản năng định rụt tay lại:

“Quân... tớ... tớ không làm được đâu... Tớ nói vấp mất...”

“Cậu làm được.”

Giọng Quân trầm ấm, dứt khoát và mang một sức nặng kỳ lạ, như một chiếc mỏ neo thả xuống giữa cơn giông bão trong lòng cô. Cậu giữ chặt lấy những ngón tay đang run rẩy của Miên, ép cô phải nắm chặt lấy thân micro:

“Bài thuyết minh này là do chính tay cậu viết từng chữ. Ý tưởng về cành xà cừ khô, về những bó rơm nếp, về những điều bình thường bị lãng quên... tất cả đều từ cậu mà ra. Tớ đã nghe cậu tập dượt trong thư viện suốt ba buổi chiều. Cậu nhớ hết từng luận điểm, từng ý nghĩa của nó. Không ai trong cái lớp này hiểu chiếc cổng trại ấy sâu sắc hơn cậu cả.”

Quân cúi xuống một chút, hạ thấp giọng chỉ đủ cho hai người nghe, ánh mắt kiên định không hề rời khỏi cô:

“Đừng trốn sau lưng người khác nữa, Miên. Đừng để nỗi sợ quyết định xem cậu là ai. Bước ra đi. Tớ đứng ngay sau lưng cậu.”

Bàn tay Quân ấm nóng, truyền qua lớp vỏ kim loại lạnh ngắt của chiếc micro, lan thẳng vào huyết quản của Miên. Cô ngẩng lên, nhìn thấy hình ảnh phản chiếu của chính mình trong đáy mắt kiên định của cậu bạn cùng bàn—một hình ảnh không hề yếu đuối, mà đang mang theo toàn bộ tâm huyết của cả tập thể suốt những ngày tháng qua.

Cùng lúc đó, Ban giám khảo đã bước đến chân vòm cổng trại.

***

“Xin chào các thầy cô trong Ban giám khảo! Lớp 12 Văn đã sẵn sàng cho phần thuyết trình chưa?” Thầy Bí thư Đoàn trường mỉm cười cất tiếng, tay cầm chiếc bảng kẹp điểm thi đua.

Xung quanh cổng trại, hàng chục cặp mắt tò mò vây kín thành một vòng tròn lớn. Học sinh các lớp khác chen chúc nhau ngó nghiêng, những tiếng thì thầm to nhỏ bắt đầu nổi lên. Đỗ Minh Trang đứng ở hàng đầu phía cánh trái, tay cầm cuốn sổ bìa cứng, ánh mắt sắc sảo chăm chú dõi theo từng cử động nhỏ của Miên. Trang biết rõ điểm yếu chí mạng của Miên là gì; việc Miên bỏ thi thuyết trình ở cuộc thi “Nét Đẹp Học Trò” học kỳ trước vẫn còn in đậm trong tâm trí cô.

Hạ Miên bước ra trước vòm cổng tre, đứng đối diện với Ban giám khảo.

Khoảnh khắc cô đưa chiếc micro lên gần miệng, tiếng ù ù của hệ thống âm thanh dội lại qua màng loa khiến tai cô lùng bùng. Hàng chục ánh mắt đổ dồn vào một điểm. Miên cảm thấy toàn bộ không khí trong lồng ngực như bị rút cạn. Chân cô run lên bần bật, đầu gối như muốn khuỵu xuống. Cổ họng cô thắt nghẽn lại, khô khốc như có cát chèn ngang.

Một giây... hai giây... rồi ba giây trôi qua trong im lặng tuyệt đối.

Tiếng xì xào bên ngoài bắt đầu lớn dần:

“Sao thế nhỉ? Run quá không nói được à?”

“Lớp Văn cử ai ra thuyết minh thế kia? Trông nhút nhát thế...”

“Chắc khớp rồi, đứng hình luôn rồi kìa!”

Bàn tay cầm micro của Miên run rẩy dữ dội đến mức chiếc đầu bọc kim loại va nhẹ vào cằm cô, phát ra tiếng cộp nhỏ qua loa. Miên nhắm chặt mắt lại, một cảm giác bất lực tủi thân dâng lên nghẹn đắng nơi khóe mắt. Nỗi sợ hãi vô hình lại muốn kéo cô lùi lại vào bóng tối an toàn.

Nhưng đúng lúc ấy, một ánh nhìn ấm áp từ phía sau lưng xuyên qua không gian chật chội.

Miên mở mắt ra. Đứng ngay bên cạnh cột trụ tre bên phải là Trịnh Đông Quân. Cậu không hề tỏ ra sốt ruột hay lo lắng, đôi mắt điềm tĩnh ấy nhìn cô như muốn nói: *Cứ bình tĩnh, có tớ ở đây.*

Ngay cạnh Quân, Tít đang giơ hai ngón tay cái lên làm dấu cố lên, mặt nhăn nhó đầy khích lệ. Bảo “cò” chống nạng gỗ đứng thẳng tắp, gật đầu thật mạnh về phía cô. Và ở phía góc triển lãm ảnh, Khánh Na khẽ vẫy tay, trên môi nở một nụ cười rạng rỡ, tin cậy tuyệt đối.

Họ không hề thất vọng về cô. Họ đang đặt trọn niềm tin và sự tự hào vào cô.

Miên hít một hơi thật sâu, luồng không khí mát lạnh mang theo mùi rơm nếp đầu mùa tràn ngập lồng ngực. Cô siết chặt lấy thân micro, nuốt ngụm nước bọt khan, rồi cất tiếng.

“Kính... kính thưa Ban giám khảo...”

Giọng Miên nghẹn ngào, run rẩy thấy rõ ở những âm tiết đầu tiên. Chiếc micro bắt trọn từng nhịp thở ngắt quãng và sự căng thẳng tột cùng của cô nữ sinh chuyên Văn. Một vài tiếng cười khẽ khúc khích vang lên từ phía đám đông học sinh bên ngoài.

Nhưng Miên không nhìn xuống đám đông nữa. Cô nhìn thẳng vào chiếc cổng trại trước mặt, nhìn vào những đường vân thô ráp của cành xà cừ, nhìn những vết xước trên nan tre mà đêm qua Bảo và Quân đã tỉ mỉ vót từng thanh.

“Kính thưa các thầy cô giáo... và toàn thể các bạn học sinh...” Giọng Miên tuy vẫn còn run, nhưng đã tròn vành rõ chữ hơn, từng câu từ bắt đầu tìm lại được nhịp điệu tự nhiên của chúng. “Đứng trước gian trại của lớp 12 Văn ngày hôm nay, có lẽ... có lẽ ấn tượng đầu tiên của thầy cô sẽ là sự... sự mộc mạc, thậm chí là có phần đơn sơ so với những công trình bề thế, rực rỡ của các lớp bạn...”

Miên dừng lại nửa nhịp, cô nói vấp ở chữ “đơn sơ”, nhưng cô không dừng lại để xin lỗi hay lúng túng như trước kia nữa. Cô kiên trì nắm chặt mic, ánh mắt trở nên sáng rực:

“...Nhưng đối với tập thể ba mươi tám học sinh lớp 12 Văn chúng em, chiếc cổng trại này không phải được dựng nên để tìm kiếm sự lộng lẫy nhất thời. Nó được dựng nên từ chính những điều bình thường nhất mà chúng em đã cùng nhau trải qua trong suốt ba năm dưới mái trường Trần Văn Lan này.”

Không gian xung quanh dần dần chìm vào tĩnh lặng. Những tiếng cười khúc khích tắt hẳn. Đám đông bắt đầu lắng tai nghe.

Miên bước sang một bước, đưa tay chạm nhẹ vào thân cây xà cừ làm trụ cổng:

“Đây là những cành xà cừ khô rơi rụng sau những trận mưa rào mùa hạ, được chúng em nhặt về từ góc sân bóng sau trường. Đây là những bó rơm nếp mượn từ đội kịch, mang theo mùi vị của đồng bãi quê hương Nam Định. Và toàn bộ vách ngăn, biển hiệu này được tận dụng từ những tấm bìa carton tái chế... Chiếc cổng trại của chúng em xiên xẹo, những thanh giằng không tuân theo một công thức toán học hoàn hảo nào, cũng giống như tuổi trẻ của chúng em—có những vấp ngáp, có những chấn thương, có những ngày mệt mỏi vì bài vở và áp lực thi cử cận kề...”

Giọng Miên dần thoát khỏi sự run rẩy, thay vào đó là một âm sắc trong trẻo, tha thiết và đầy nội lực—chất giọng của một người viết văn thực thụ khi nói về những đứa con tinh thần của mình:

“Chúng em chọn chủ đề ‘Những điều bình thường bị lãng quên’ bởi vì chúng em nhận ra rằng: khi năm học cuối cấp đang đếm ngược từng ngày, điều đọng lại sâu sắc nhất trong trái tim mỗi người không phải là những điểm số hay thành tích hào nhoáng. Đó là đôi bàn tay lấm lem mực của bạn cùng bàn sau giờ kiểm tra; là nụ cười hiền hậu của bác lao công sớm hôm quét lá sân trường; là giọt mồ hôi của người bạn bị chấn thương vẫn kiên trì ngồi ở cabin chỉ đạo vì màu cờ sắc áo của tập thể... Chiếc cổng trại này là lời nhắc nhở rằng: trước khi bước ra biển lớn, chúng em đã từng có một thanh xuân giản dị, chân thực và gắn kết bền chặt bên nhau dưới mái trường này.”

Miên nói một mạch, không cần nhìn vào bất kỳ tờ giấy ghi chú nào. Từng câu chữ tuôn trào từ sâu thẳm ký ức và những cảm xúc chân thật nhất mà cô đã chứng kiến suốt một năm học qua. Đôi bàn tay cô vẫn còn run nhẹ, một vài chỗ phát âm vẫn còn thoáng chút ngập ngừng vì xúc động, nhưng chính sự mộc mạc, không màu mè hoa mỹ cùng quyết tâm đứng vững trước thử thách của cô đã tạo nên một sức hút kỳ lạ, lay động tất cả những người đang có mặt.

Ở phía ngoài vòng vây, Đỗ Minh Trang đứng sững lại. Cuốn sổ ghi chép trên tay cô bạn từ từ hạ xuống. Trang không hề ghi thêm một chữ nào vào biên bản phát thanh. Ánh mắt kiêu hãnh thường ngày của cô gái lớp chọn A1 dao động dữ dội, dán chặt vào bóng dáng nhỏ nhắn của Miên đang đứng hiên ngang trước cổng trại. Trang nhận ra một điều mà bấy lâu nay kỹ năng hùng biện điêu luyện và những bài diễn văn trau chuốt của cô chưa bao giờ chạm tới được: đó là sức mạnh của sự chân thành không tì vết.

Thầy Bí thư Đoàn trường gật đầu mỉm cười đầy tâm đắc, chiếc bút bi trong tay thầy lia những nét chấm điểm dứt khoát trên bảng tiêu chí. Cô Hiệu phó khẽ nghiêng đầu nhìn cô Hà, ánh mắt ánh lên sự xúc động sâu sắc.

“...Và cuối cùng, lớp 12 Văn chúng em muốn gửi gắm rằng: những cành cây khô khi đứng một mình có thể gãy đổ, nhưng khi được bện chặt bằng những sợi dây thừng của tình bạn và sự sẻ chia, chúng sẽ tạo nên một mái nhà vững chãi. Chúng em xin trân trọng cảm ơn Ban giám khảo và các bạn đã lắng nghe!”

Tràng pháo tay rộ lên khắp sân trường, Miên buông micro, nhận ra mình vừa vượt qua một ngọn núi tưởng chừng không thể xô đổ.