Thử Thách Thoát Nước
Trận mưa rào trút xuống suốt nửa đêm khiến vệt nước ngầm rỉ ra hôm trước biến thành dòng bùn nhão, ứ đọng lại thành một hồ nước tù đe dọa trực tiếp đến chân móng đá vừa được gia cố.
Mới hơn sáu giờ sáng, bầu trời thung lũng còn ngậm một màu xám đục như lòng suối cạn. Những dải mây chì nặng trĩu sà thấp xuống tận những ngọn thông ba lá trên đỉnh dốc, biến không gian xung quanh thành một khối mù đặc quánh và lạnh lẽo. Gió sớm quẩn quanh bên ngoài chái nhà sau, luồn lách qua từng thớ gỗ thông xẻ thô chưa kịp quét sơn chống thấm, mang theo hơi buốt nhức xương của vùng đồi núi lúc giao mùa. Không khí trong gian chái sặc mùi ngai ngái nồng nặc của đất đỏ bazan bão hòa nước, quyện chặt với mùi rêu mốc lâu năm vừa bị bóc tách khỏi các phiến đá và mùi ẩm xộc lên từ lớp dăm gỗ mục ngâm nước dưới gầm sàn.
Dưới chân cột C-03, nơi Lê Hoàng Phong cùng hai người thợ mộc vừa mới chuyển giàn giáo thép và bốn chiếc kích thủy lực ba mươi tấn vào hôm qua để chuẩn bị cho công đoạn nâng hạ kết cấu, mặt đất đã hoàn toàn biến dạng thành một bãi bùn sủi bọt nhờn nhợt. Từng bọt khí nhỏ liên tục vỡ tung tanh tách trên mặt nước đục ngầu phù sa đỏ quạch, chứng tỏ mạch nước ngầm từ triền dốc phía sau vẫn đang âm ỉ dồn về với lưu lượng và áp lực không hề suy giảm sau cơn mưa xối xả kéo dài gần bốn tiếng đồng hồ.
Tiếng ủng cao su nện lạo xạo trên lớp đá dăm vụn rải tạm ngoài hiên kéo Nguyên quay lại khỏi cơn trầm tư.
Kỹ sư Trần Gia Bảo khoác chiếc áo gió màu cam sẫm chống thấm nước, chiếc mũ trùm đầu còn đọng những hạt nước li ti lấp lánh dưới ánh rạng đông nhợt nhạt. Tay phải anh xách theo chiếc chân máy trắc địa bằng hợp kim nhôm nặng trịch, tay trái ôm khư khư chiếc hộp nhựa chống sốc đựng máy cân bằng laser chuyên dụng cùng cuốn sổ tay bìa cứng. Vừa bước tới rìa hiên sau, bước chân anh bỗng dừng sững lại giữa chừng. Đôi lông mày rậm rạp của người đàn ông làm nghề kết cấu công trình co rút lại khi đưa mắt nhìn bãi sình lầy đang ngoạm dần vào lớp đá hộc của chân móng.
"Tệ hơn nhiều so với dự tính ban đầu của tôi rồi," Bảo đặt mạnh chân máy xuống mặt sàn gỗ khô ráo ở gian trên, tiếng kim loại va chạm với mặt gỗ vang lên một âm thanh khô khốc. Giọng anh đanh lại đầy vẻ thận trọng và căng thẳng tột độ. "Tôi vừa kiểm tra lại bản đồ mây và dự báo khí tượng lúc bốn giờ sáng trên trạm. Dải áp thấp nhiệt đới ngoài khơi biển Nam Trung Bộ đang tăng tốc tiến thẳng vào đất liền, gây hoàn lưu ẩm diện rộng. Đêm qua mới chỉ là một cơn dông đối lưu cục bộ mở màn thôi mà mạch ngầm từ đỉnh yên ngựa đã đùn đất sét mịn lên đến mức này thì nguy to."
Nguyên bước tới bên cạnh anh, mái tóc đen dài được buộc vội sau gáy bằng một chiếc kẹp kim loại đơn giản còn vương vài sợi lòa xòa bết dính bên thái dương. Đôi mắt nâu sẫm của cô trũng sâu sau một đêm gần như thức trắng lắng nghe tiếng mưa gõ ầm ầm trên mái tôn và tiếng đất đá cựa mình ngoài vách taluy. Tay cô vẫn cầm chặt chiếc đèn pin công nghiệp cỡ nhỏ, thân kim loại lạnh buốt truyền thẳng vào da thịt qua lớp găng tay len đã sờn rách ở đầu ngón. Cô bấm công tắc, rọi luồng sáng vàng rực, gom tụ xuyên qua lớp sương mù đặc quánh xuống thẳng chân cột C-03.
Mặt nước đục ngầu phù sa đã dâng ngập quá nửa tảng đá tảng kê chân cột vốn được đục đẽo vuông vức từ thời thuộc Pháp. Mép nước đỏ quạch chỉ còn cách phần chân gỗ dổi vừa được Phong dùng dao gạt cạo sạch lớp mùn mục vào chiều hôm trước chưa đầy năm phân. Những thớ gỗ dổi cổ thụ màu nâu vàng nhạt lộ ra lớp giác mỏng manh, đang run rẩy hút hơi ẩm ngược lên thân cột như những chiếc bấc đèn khát dầu.
"Mạch nước không chỉ chảy tràn từ mặt taluy bên trên xuống đâu," Nguyên chỉ luồng sáng vàng gắt vào một điểm đang sủi tăm liên tục sát nách tảng đá kê. "Nó đang đùn trực tiếp từ khe nứt kiến tạo giữa hai phiến đá hộc chịu lực chính của tầng móng dưới. Đất ở khu vực sườn đồi này là đất sét bazan pha phong hóa từ đá núi lửa, bình thường thì kết von rất chặt, nhưng một khi đã ngậm no nước đến giới hạn dẻo thì ma sát nội giữa các hạt sét mịn gần như tụt về con số không. Nếu dòng nước này không được tiêu thoát triệt để trước trưa nay, toàn bộ tầng đệm đất bên dưới phiến đá tảng sẽ hóa lỏng thành một lớp bùn trượt."
Bảo không vội đáp. Bản năng nghề nghiệp khiến anh lập tức hành động thay vì tranh luận. Anh thoăn thoắt mở ba chân máy trắc địa, cắm chặt các đầu kim loại nhọn hoắt xuống khe hở của sàn gỗ hiên sau để tạo điểm tựa ổn định tuyệt đối. Đôi bàn tay dày cộm, chai sần vì nhiều năm lăn lộn trên các công trường địa chất nhanh chóng siết chặt các ốc hãm, đặt chiếc máy cân bằng laser lên đế và bấm nút khởi động.
Một tia laser màu đỏ tươi vạch ra một đường thẳng tắp, sắc lẹm cắt ngang qua làn không khí mờ đục sương sớm, chiếu thẳng vào thân cột gỗ pơ mu của chái sau rồi vắt ngang qua vách taluy đất dựng đứng phía sau nhà. Tiếng bíp cơ học ngắt quãng vang lên chói gắt, xé tan không gian tĩnh mịch quánh đặc của buổi sớm vùng đồi cao nguyên.
Bảo cúi gập người, ghé sát mắt vào ống ngắm quang học và màn hình hiển thị điện tử phụ trợ, tay liên tục xoay các núm vi chỉnh. Anh lật cuốn sổ tay bọc bìa nilon chống nước cài ở cạp quần, rút cây bút chì kim bấm lách cách, ghi chép nhanh những dãy số đo đạc thực tế. Khuôn mặt vuông vức mang nét cương nghị của anh mỗi lúc một tối sầm lại theo từng vệt laser quét qua các mốc đo.
"Độ dốc taluy tự nhiên hiện tại ở vách sau là ba mươi lăm độ, nhưng góc trượt tới hạn của tầng đất mặt ngậm nước đã tụt dốc thảm hại, xuống dưới ngưỡng an toàn mười hai phần trăm," Bảo ngẩng đầu lên, ánh mắt đầy âu lo quét qua Nguyên rồi dừng lại ở Lê Hoàng Phong – người vừa từ góc xưởng mộc bước ra hiên sau, trên vai khoác chiếc áo vải bố thô sờn bạc màu còn vương nguyên mùi hăng nồng của dầu lanh và bụi mạt cưa. "Áp lực thủy tĩnh phía sau vách đá hộc đang tăng vọt theo từng phút đồng hồ. Mấy phiến đá chân móng của Mộc Miên này vốn chỉ được thợ người Pháp và phu phen người Thượng ngày xưa xếp chèn khan theo kỹ thuật xây khan không vữa xi măng. Sự ổn định hoàn toàn dựa vào trọng lượng bản thân của đá và lực ma sát chèn khít giữa các góc cạnh. Nếu chúng ta không có một phương án công binh tiêu thoát nước tức thời để giải tỏa áp lực túi nước ngầm này, chỉ cần thêm một đợt mưa dầm liên tiếp trong ba ngày tới như đài báo, toàn bộ mảng móng chái sau sẽ bị lún lệch cục bộ theo phương đứng."
Bảo hít một hơi dài buốt giá, chỉ tay vào tia laser đang chao nhẹ trên thân gỗ:
"Cột C-03 này đang gánh ba mươi phần trăm tải trọng của toàn bộ phần mái ngói âm dương và sàn gác lửng phía tây. Chỉ cần tảng đá kê này bị lún nghiêng xuống chừng ba phân thôi, lực cắt liên kết sẽ lập tức truyền ngược lên hệ giằng dầm ngang tầng hai. Toàn bộ các mộng đuôi én và then cài xuyên tâm sẽ bị vặn gãy tức thì như cành củi khô. Ngôi nhà sẽ đổ sập cục bộ từ góc này."
Lời cảnh báo lạnh lùng và chuẩn xác đến từng mi-li-mét kỹ thuật của Bảo như một gáo nước băng tạt thẳng vào không gian ẩm buốt của buổi sớm.
Phong đứng tựa lưng vào khung cửa chái, im lặng lắng nghe từng câu từng chữ. Bàn tay phải của anh – bàn tay mang vết sẹo mổ dài mười lăm phân chạy dọc từ cổ tay qua lòng bàn tay, dấu tích của một tai nạn nghề nghiệp kinh hoàng từng cắt đứt gân duỗi ngón tay mười năm trước – khẽ co rút nhẹ theo một phản xạ bản năng vô điều kiện. Anh đưa bàn tay ấy lên, các khớp ngón tay thô ráp khẽ siết lại thành nắm đấm rồi buông lỏng. Đôi mắt màu hổ phách sâu thẳm của anh nhìn trừng trừng vào vũng bùn non đang dập dềnh quanh chân cột C-03.
Anh hiểu rõ hơn bất kỳ ai trên cõi đời này giá trị của hệ khung gỗ cổ này. Để chuẩn bị cho việc kích nâng cột C-03, suốt hai đêm ròng rã trong xưởng mộc Gió Thông, dưới ánh đèn bão leo lét, Phong đã tự tay cầm chiếc bào gỗ thủ công, bào phẳng từng mặt mộng của khối gỗ dổi nguyên khối dùng để gia cố dầm ngang. Từng đường then nêm âm dương, từng lỗ đục mộng đều đòi hỏi độ chuẩn xác tuyệt đối đến từng phần mười mi-li-mét để khi ăn khớp vào hệ khung cũ, lực truyền thẳng đứng không bị lệch tâm. Nhưng mọi sự tinh xảo của nghề mộc cổ truyền, mọi giọt mồ hôi và tâm huyết của người thợ tài hoa sẽ trở thành trò cười vô nghĩa một khi nền móng bằng đá bên dưới đánh mất đi sự kiên cố của mặt đất.
Phong bước dứt khoát xuống một bậc thềm gỗ, giẫm mũi ủng cao su nặng nề vào mép lớp bùn nhão, giọng nói trầm vang và đặc quánh như tiếng đục gõ vào thớ gỗ lõi sồi:
"Phương án nhanh nhất và khả dĩ nhất lúc này là phải chặn đứng đầu dòng chảy trước khi nó tiếp cận chân móng. Tôi sẽ cho Lâm và chú Bảy lấy xẻng đào ngay một con mương hở rộng bốn mươi phân, sâu nửa mét bám sát theo chân vách taluy đất. Sau đó, chúng ta dùng xi măng mác cao đông kết nhanh trộn ít cát hạt lớn đổ trực tiếp thành một máng xối cứng đáy chữ U. Đáy máng đánh độ dốc sáu phần trăm để tăng lưu tốc, điểm cuối máng đấu nối thẳng vào đường ống nhựa PVC phi một trăm tư dẫn nước vòng qua hông nhà rồi xả thẳng xuống rãnh thoát nước công cộng dưới chân dốc bên ngoài cổng. Mất khoảng một ngày cật lực đổ bê tông và chèn đá là chúng ta khống chế được dòng nước mặt lẫn nước rỉ, chân móng sẽ khô ráo để tôi bắt đầu đưa kích thủy lực vào làm việc."
Bảo lắng nghe chăm chú, đưa tay vuốt cằm, đôi mắt nheo lại tính toán nhanh trong đầu rồi khẽ gật gù:
"Về mặt cơ học kết cấu tức thời, máng bê tông cứng có ưu điểm thu gom dòng chảy mặt cực kỳ triệt để. Bề mặt trơn láng của bê tông giúp triệt tiêu ma sát dòng chảy, nước thoát đi rất nhanh, ngăn không cho ẩm ngấm ngược vào mang móng đá hộc. Nếu làm cuốn chiếu trong vòng hai mươi bốn giờ thì có thể cứu vãn được tình thế nguy cấp của cột C-03 trước khi đợt mưa lớn tiếp theo ập tới."
"Không được. Tuyệt đối không thể làm máng bê tông cứng," Nguyên cắt ngang, giọng nói của cô cất lên không quá lớn nhưng đanh thép và dứt khoát đến mức cả Bảo lẫn Phong đều giật mình, đồng loạt quay lại nhìn cô.
Gương mặt Nguyên dưới ánh sáng lờ nhờ của buổi sớm không hề có một nét gợn của sự ngập ngừng hay do dự. Cô nhìn thẳng vào Phong, ánh mắt sáng quắc vẻ sắc bén, điềm tĩnh và đầy chiều sâu của một kiến trúc sư được đào tạo bài bản về quy hoạch không gian và sinh thái cảnh quan:
"Cách xử lý của anh chỉ giải quyết được cái nhìn thấy trước mắt cho riêng khoảnh đất nhỏ của Mộc Miên, nhưng cái giá phải trả và hậu quả để lại cho xung quanh thì khôn lường. Anh tính đổ bê tông một cái máng xối cứng với độ dốc sáu phần trăm để xả hàng chục mét khối nước bùn đặc quánh mỗi giờ thẳng xuống rãnh thoát nước công cộng? Anh có nhớ phía hạ lưu chân dốc ngay bên dưới rãnh công cộng đó là gì không? Đó là khu vườn rau của gia đình chú Năm, là vách đất phía sau gian nhà ván ép của cô Ba. Vận tốc dòng chảy trong một cái máng bê tông nhẵn thín với độ dốc sáu phần trăm sẽ cực kỳ khủng khiếp. Khi nước thoát ra khỏi miệng ống PVC, nó sẽ mang theo một động năng khổng lồ, tạo thành dòng lũ xói cục bộ tạt thẳng vào chân taluy bên dưới. Nước không ngấm được ở đất của mình sẽ bứt toạc chân đồi nhà người khác, gây sạt lở toàn bộ khu xóm hạ lưu."
Phong khẽ cau mày, đôi môi mỏng mím chặt lại định lên tiếng giải thích về tính cấp bách, nhưng Nguyên không để khoảng trống cho sự gián đoạn. Từng luận điểm cô đưa ra đều gãy gọn, mạch lạc, đanh thép như những nhát búa đóng cọc tiêu:
"Thứ hai, việc đổ một khối bê tông cứng áp sát vách chân taluy là một sai lầm chết người kinh điển trên nền địa chất bazan phong hóa của vùng cao nguyên này. Sườn đồi là một cơ thể sống, nó cần thở và thoát hơi ẩm tự nhiên qua các mao dẫn của đất. Một cái máng bê tông liền khối, không thấm nước sẽ đóng vai trò như một con đập ngầm nhân tạo chắn ngang các mạch mao dẫn đó. Nước ngầm từ trên đỉnh đồi dồn xuống gặp bức tường bê tông không thoát đi được sẽ dâng ngược lên, tích tụ lại ngay sau lưng máng, sinh ra một áp lực thủy tĩnh đẩy nổi cực đại. Sớm muộn gì, chính áp lực đó cũng sẽ bẻ gãy vụn con mương bê tông ấy từ bên dưới, kéo theo cả một mảng trượt đất khổng lồ đổ ụp xuống chái sau này. Và điều quan trọng nhất, một cái rãnh xi măng xám xịt, cứng nhắc, thô kệch chạy cắt ngang triền đồi sẽ phá hỏng hoàn toàn địa hình tự nhiên và cảnh quan mà bà ngoại em đã dày công tôn trọng, gìn giữ suốt hơn bốn mươi năm qua."
Không gian giữa ba con người đột ngột rơi vào một khoảng lặng căng thẳng tột cùng. Tiếng gió rít qua rặng thông già nghe như tiếng thở dài não nề của núi đồi. Dưới chân móng, tiếng nước ngầm vẫn róc rách, sủi bọt phì phò qua khe đá hộc, nghe chẳng khác nào tiếng tích tắc của một chiếc đồng hồ cát vô hình đang đếm ngược từng giờ sinh tồn cuối cùng của ngôi nhà gỗ Mộc Miên.
Phong đứng chôn chân dưới mép bùn, ngước nhìn Nguyên. Trong ánh mắt màu hổ phách của người thợ mộc dạn dày sương gió không hề có nét giận dữ hay sự tự ái cá nhân của một người đàn ông lớn tuổi bị phủ nhận ý kiến. Thay vào đó, đáy mắt anh ánh lên một thoáng sững sờ, kinh ngạc đến bàng hoàng.
Mười năm trước, Nguyên trong ký ức của anh là một cô gái nhỏ với đôi mắt trong veo, nhìn cuộc đời và thiên nhiên bằng một tình yêu lãng mạn thuần khiết nhưng mong manh. Cô từng mải mê ngồi hàng giờ chỉ để ngắm những bông hoa dại ven triền đồi, và từng nép chặt vào vai anh run rẩy mỗi khi những cơn dông đèo Prenn sấm sét rạch ngang trời. Khi nghe tin văn phòng thiết kế của cô ở Sài Gòn lâm vào cảnh vỡ nợ, nhìn đôi bàn tay trầy xước vì ghìm từng tấm bạt dứa trong đêm bão đầu tiên cô trở về, lòng anh đã trào dâng một nỗi xót xa, thương cảm khôn nguôi. Anh đã từng lầm tưởng rằng cô gục ngã, rằng cô quay về đây chỉ như một kẻ thất trận tìm chốn nương náu bên đống hoang tàn của người bà quá cố.
Nhưng ngay giây phút này, khi đứng đối diện với cô giữa bãi sình lầy nhão nhoét và những cơn gió buốt lạnh cắt da, Phong nhận ra mình đã nhầm. Người phụ nữ đứng trước mặt anh lúc này không còn là cô gái ngây thơ cần sự che chở năm nào. Cô là một kiến trúc sư thực thụ, bảo vệ quan điểm của mình bằng một tư duy hệ thống sắc sảo, bằng sự thấu hiểu sâu sắc quy luật tự nhiên và trên hết, là bằng một tinh thần trách nhiệm cộng đồng không thể lay chuyển.
Bảo tháo chiếc kính cận dính đầy hơi ẩm ra, dùng góc áo gió lau khô những hạt sương li ti bám trên tròng kính. Khóe môi của người kỹ sư kết cấu khẽ nhếch lên một nụ cười tán thưởng đầy kín đáo. Anh đeo kính lại, quay sang nhìn thẳng vào mắt Nguyên:
"Tôi hoàn toàn bị thuyết phục bởi cảnh báo của cô về động năng dòng chảy và nguy cơ xói lở hạ lưu. Đó là một góc nhìn nhân văn mà dân làm kết cấu thuần túy bọn tôi đôi khi vì áp lực công trình mà bỏ qua. Nhưng Nguyên này, thực tế tàn nhẫn là chúng ta không còn nhiều thời gian để lãng phí nữa. Đất dưới chân cột C-03 đang nhão ra từng phút một. Nếu cô bác bỏ giải pháp máng cứng của Phong, cô có phương án thay thế nào vừa hạ được mực nước ngầm tức thì, vừa không gây xói lở hạ lưu, lại vừa nằm gọn trong phần ngân sách eo hẹp đến nghẹt thở của giai đoạn một này không?"
"Có," Nguyên trả lời ngay tắp lự, không cần đến một giây suy nghĩ hay chần chừ. "Mời hai anh vào trong bàn, em sẽ chứng minh toàn bộ bằng bản vẽ và thông số kỹ thuật."
Cô quay ngoắt người, dứt khoát bước nhanh lên sàn nhà chính. Đôi ủng cao su dính đầy những vệt bùn đỏ bazan để lại những dấu chân sẫm màu trên thềm gỗ thông thô, nhưng nhịp bước chân của cô vững chãi và dồn dập. Bảo và Phong nhìn nhau trong tích tắc, không ai nói thêm lời nào, lặng lẽ cởi ủng cao su để ngoài hiên rồi bước theo cô vào bên trong.
Trên chiếc bàn gỗ dẻ gai thô mộc đặt ở góc phòng khách – nơi ánh sáng ban ngày vừa rọi qua khung cửa kính mờ sương, Nguyên dùng tay gạt nhanh những tách trà nguội ngắt từ chiều hôm trước sang một bên. Cô lôi từ trong ống đựng bản vẽ ra một cuộn giấy can lớn, trải phẳng phiu lên mặt bàn gỗ thô ráp, rồi dùng bốn cục chặn giấy bằng đồng cổ hình khối vuông đè chặt bốn góc.
Bên cạnh bản vẽ mặt bằng hiện trạng của Mộc Miên, Nguyên cẩn thận mở cuốn sổ tay năm 1978 đã sờn rách mép, bọc vải dù màu xanh quân đội của bà ngoại Lê Thị Mai. Cuốn sổ đã ố vàng theo năm tháng nhưng những dòng mực tím của bà vẫn còn nguyên vẹn. Cô lật đúng trang vẽ tay sơ đồ địa hình thủy văn và các mạch nước ngầm của sườn đồi phía sau nhà mà bà Mai đã tự tay ghi chép lại cách đây gần nửa thế kỷ.
Cây bút chì kỹ thuật 2B cùng chiếc thước tỉ lệ ba cạnh trong tay Nguyên bắt đầu lướt trên mặt giấy can với những đường nét chuẩn xác, dứt khoát và điêu luyện. Từng nét chì vạch ra sắc gọn, kèm theo những con số ghi chú chi tiết về cao độ và khoảng cách.
"Chúng ta tuyệt đối không được đối đầu hay dùng sức mạnh cơ học thô bạo để cưỡng bức nước," Nguyên vừa vẽ vừa giải thích, giọng nói của cô trầm ấm nhưng vang rõ ràng, mạch lạc từng thanh âm trong không gian tĩnh lặng của gian nhà gỗ. "Nước là tự nhiên, nước chảy chỗ trũng. Chúng ta phải học cách nương theo nó, mở đường cho nó đi và quan trọng nhất là làm tiêu hao toàn bộ động năng hủy diệt của nó. Thay vì gom toàn bộ dòng chảy vào một máng xối bê tông thẳng tuột rồi xả ồ ạt xuống một điểm duy nhất, em đề xuất giải pháp rãnh thấm tự nhiên giật cấp cắt chéo theo các đường đồng mức của sườn đồi."
Đầu bút chì của cô lướt nhẹ, vạch ra ba con rãnh uốn lượn mềm mại men theo độ dốc tự nhiên của triền đất phía sau, tạo thành hình những bậc thang giật cấp ôm lấy chân taluy nhưng luôn giữ một khoảng cách an toàn tối thiểu năm mét so với hệ móng nhà.
"Hệ thống này gồm ba tuyến rãnh nông song song gián đoạn. Lòng rãnh chỉ cần đào sâu bốn mươi phân, rộng năm mươi phân. Đáy rãnh tuyệt đối không làm dốc đứng mà duy trì độ dốc thoải lý tưởng từ một phẩy năm đến hai phần trăm. Tại mỗi điểm chuyển tiếp giật cấp giữa rãnh trên và rãnh dưới, chúng ta đào một hố thu tạm thời sâu khoảng sáu mươi phân. Các hố thu này đóng vai trò như những bể lắng tiêu năng thu nhỏ."
Nguyên dùng ngón tay trỏ chấm mạnh vào vị trí trũng nhất trên bản vẽ – nơi bãi sình lầy đang đe dọa trực tiếp cột C-03:
"Tại điểm nước ngầm đùn lên mạnh nhất sát vách đá hộc chân móng, chúng ta đào một rãnh ngắt dòng tức thì sâu nửa mét, lót một lớp vải địa kỹ thuật chuyên dụng để ngăn chặn cát mịn và hạt sét bazan trôi theo dòng nước. Sau đó, chúng ta rải một lớp sỏi cuội suối địa phương cỡ nhỡ, đường kính từ ba đến năm phân xuống đầy lòng rãnh. Nước ngầm rỉ ra từ khe nứt địa chất sẽ lập tức bị thu gom vào khoảng rỗng giữa các viên sỏi cuội, không thể cuốn theo các hạt đất sét mịn để tạo thành bùn lỏng nữa. Dòng nước ngầm sạch này sẽ được nắn dòng chảy vòng qua chân móng đá hộc, đổ vào tuyến rãnh giật cấp số một."
Cô lia bút chì vẽ tiếp mặt cắt chi tiết lòng rãnh với các lớp vật liệu chèn:
"Đáy các con rãnh giật cấp hoàn toàn không sử dụng một giọt bê tông nào. Chúng ta tận dụng chính đá hộc thô và sỏi cuội lòng suối nhặt xung quanh khu đất để xếp chèn thủ công tạo thành một lớp đệm có độ nhám thủy lực cực cao. Khi nước mưa từ đỉnh đồi tràn xuống kết hợp với nước ngầm từ rãnh ngắt dòng chảy vào, bề mặt gồ ghề của đá cuội sẽ tạo ra vô số dòng xoáy nhỏ ngược chiều, cản trở tốc độ dòng chảy, triệt tiêu gần như toàn bộ động năng xói mòn của nước. Trên suốt chiều dài uốn lượn của ba tuyến rãnh, nước sẽ từ từ thẩm thấu ngược vào lòng đất ở những vị trí an toàn xa chân móng. Lượng nước dư thừa sau khi đã bị làm chậm vận tốc sẽ chảy qua từng hố thu lắng bùn, tràn nhẹ nhàng qua các gờ đá rồi mới thoát ra mương hở dẫn xuống khe thông tự nhiên phía xa thung lũng. Hoàn toàn không có chuyện dòng nước bị dồn ứ cục bộ để gây lũ quét hay sạt lở cho nhà dân dưới chân dốc."
Bảo kéo chiếc ghế đẩu bằng gỗ dẻ gai lại gần, ngồi thụp xuống sát mép bàn, mắt không rời khỏi từng nét vẽ mặt cắt của Nguyên. Đôi bàn tay dày cộm của anh thoăn thoắt rút chiếc máy tính bỏ túi kỹ thuật từ túi áo ngực ra. Anh bắt đầu bấm các phép tính kiểm tra thủy lực dựa trên công thức Manning nổi tiếng về dòng chảy trong kênh hở và độ dốc thủy lực.
"Hệ số nhám n của lòng rãnh đất rải sỏi cuội tự nhiên và đá hộc xếp chèn rơi vào khoảng không phẩy không ba lăm đến không phẩy không bốn," Bảo lẩm bẩm tính toán, ngón tay gõ thoăn thoắt trên bàn phím cao su. "Với diện tích lưu vực hứng nước cục bộ của sườn đồi phía sau homestay ước tính khoảng một nghìn hai trăm mét vuông, giả định cường độ mưa cực đại của vùng Trại Mát trong cơn bão tới lên đến tám mươi mi-li-mét một giờ... tốc độ dòng chảy thực tế trong lòng rãnh giật cấp này sẽ giảm từ hơn hai mét một giây xuống chỉ còn dưới không phẩy sáu mét một giây."
Bảo ngẩng phắt đầu lên, đôi mắt sáng rực qua cặp kính cận dày cộp:
"Tuyệt vời! Tốc độ dòng chảy dưới không phẩy sáu mét một giây thì đất bazan hoàn toàn không bị bóc tách hay xói mòn bề mặt. Toàn bộ động năng cuốn trôi bị vô hiệu hóa. Dòng chảy bị phân tán thành nhiều nhánh nhỏ ngấm dần qua các tầng đất xốp, áp lực thủy tĩnh đè nặng lên các phiến đá hộc chân móng chái sau sẽ giảm tức thì đến bảy mươi phần trăm ngay sau khi chúng ta đào xong tuyến rãnh ngắt dòng thứ nhất. Rất thông minh và chuẩn xác! Đây chính là nguyên lý vườn mưa điều tiết sinh thái mà các dự án đô thị hiện đại ở châu Âu đang áp dụng, nhưng Nguyên đã khéo léo bản địa hóa nó hoàn toàn bằng chính vật liệu tại chỗ và địa hình tự nhiên của Đà Lạt."
Bảo quay ngoắt sang nhìn Phong, giọng anh hồ hởi và đầy vẻ nể phục:
"Anh Phong, giải pháp này không cần chờ ba ngày cho bê tông thủy lực đông kết, không tốn cả chục triệu bạc mua ống nhựa PVC cỡ lớn, lại giải quyết triệt để nguy cơ sạt lở móng mà không làm ảnh hưởng đến bà con lối xóm. Về mặt an toàn kỹ thuật kết cấu và thủy văn công trình, tôi duyệt phương án này một trăm phần trăm."
Phong không nhìn vào chiếc máy tính của Bảo, cũng không nhìn vào những con số công thức loằng ngoằng trên mặt giấy. Ánh mắt sâu thẳm của anh từ nãy đến giờ chỉ lặng lẽ dừng lại trên gương mặt của Nguyên.
Dưới ánh sáng ban mai mờ ảo hắt qua khung cửa kính bám đầy hơi nước, mái tóc mai của Nguyên dính nhẹ vào gò má thon gầy vì những giọt mồ hôi lạnh, nhưng đôi mắt nâu sẫm của cô thì đang bừng sáng một ngọn lửa nghề nghiệp đầy kiêu hãnh và đam mê. Từng thao tác xoay compa, gọt bút chì, cách cô đặt chiếc thước tỉ lệ đo đạc các góc dốc và phân tích tính chất cơ lý của đất bazan đều toát lên sự tự tin, thuần thục của một kiến trúc sư dày dạn kinh nghiệm thực chiến.
Mười năm qua, trong những đêm dài cô độc ngồi bên bếp lửa xưởng gỗ Gió Thông, Phong đã từng tự dằn vặt mình hàng ngàn lần. Anh tự hỏi cô gái nhỏ năm nào sau khi rời bỏ Đà Lạt, rời bỏ mối tình dang dở với anh để bước chân vào chốn phồn hoa đô hội Sài Gòn, đã phải trải qua những năm tháng khốc liệt và cay đắng đến nhường nào. Khi nghe tin dự án của cô thất bại, nhìn đôi bàn tay trầy xước vì ghìm bạt trong đêm mưa gió và gánh nặng nợ nần đè trĩu lên vai cô, trong lồng ngực anh từng nhói lên một nỗi xót xa vô bờ. Anh đã nghĩ cô gục ngã hoàn toàn, nghĩ rằng cô đang bị dồn vào chân tường của sự bế tắc.
Nhưng ngay giây phút này, khi chứng kiến cô làm chủ bản vẽ, khi ngọn lửa tự tin và bản lĩnh nghề nghiệp bừng sáng trong đôi mắt cô, Phong hiểu rằng tài năng và niềm kiêu hãnh kiến trúc của Nguyên chưa bao giờ lụi tàn. Nó chỉ tạm thời bị những toan tính thương mại bụi bặm và sự bạc bẽo nơi phố thị vùi lấp đi trong chốc lát. Và giờ đây, chính mảnh đất cội nguồn của người bà quá cố, chính những phiến đá bazan thô mộc và dòng nước ngầm cao nguyên đang đánh thức bản năng và thiên bẩm của cô trỗi dậy mãnh liệt hơn bao giờ hết.
Một cảm giác vừa ngưỡng mộ, vừa kính trọng, xen lẫn niềm đau nhói thầm lặng len lỏi nơi đáy tim anh. Anh khẽ siết chặt bàn tay có vết sẹo mổ đứt gân, khẽ hắng giọng để giấu đi sự xúc động đang dâng lên nghẹn ứ nơi cổ họng:
"Tôi hiểu rồi. Phương án của Nguyên tối ưu và nhân văn hơn nhiều so với việc đổ bê tông cứng. Dưới bãi tập kết vật liệu ven con suối cạn của xưởng Gió Thông, tôi đang có sẵn hai xe tải đá cuội trứng và đá dăm ba phân bóc tách từ lòng suối Cam Ly cũ đợt trước. Tôi sẽ gọi điện cho thợ nổ máy xe tải chở toàn bộ số đá đó sang đây ngay trong buổi sáng."
Nguyên ngước mắt lên khỏi bản vẽ, chạm phải ánh nhìn sâu thẳm, tĩnh lặng và ấm áp của Phong. Trong đáy mắt người đàn ông phong trần ấy, cô đọc được một sự thấu hiểu và tôn trọng tuyệt đối dành cho năng lực chuyên môn của mình – thứ tôn trọng bình đẳng mà suốt ba năm làm việc tại các dự án bất động sản lớn ở Sài Gòn, cô hiếm khi nhận được từ những chủ đầu tư chỉ biết nhìn vào bảng tiến độ dòng tiền và lợi nhuận ngắn hạn.
Trái tim Nguyên khẽ rung lên một nhịp lạ lùng, một cảm giác ấm áp bất ngờ lan tỏa giữa cái lạnh buốt của buổi sớm. Nhưng bản năng tự vệ và sự tổn thương trong quá khứ nhanh chóng kéo cô trở về với thực tại. Cô khẽ gật đầu, giữ trọn vẹn ranh giới chừng mực của một đồng nghiệp trên công trường:
"Cảm ơn anh Phong. Chúng ta không thể ngồi chờ xe tải sang được đâu. Trời có thể đổ mưa to bất cứ lúc nào. Trước mắt, chúng ta phải huy động toàn bộ người, xắn tay áo đào ngay đoạn rãnh ngắt dòng quanh chân cột C-03 để giải tỏa áp lực tức thì cho móng."
Đúng tám giờ ba mươi phút sáng, bầu trời Đà Lạt bắt đầu rây rắc một làn mưa phùn lạnh buốt. Màn sương mù từ dưới đáy thung lũng bốc lên cuồn cuộn, bọc lấy toàn bộ sườn đồi Mộc Miên trong một lớp khăn voan trắng đục như khói hương.
Không khí thi công ở chái sau lập tức chuyển sang trạng thái khẩn cấp như một trận đánh công binh thực thụ. Không ai bảo ai, cả Nguyên, Bảo, Phong cùng hai người thợ mộc lành nghề – chú Bảy và Lâm – đều mặc áo mưa cánh dơi hoặc khoác những chiếc áo bảo hộ sờn cũ, chân xỏ ủng cao su lội thẳng xuống bãi sình lầy đỏ quạch dưới chân cột C-03.
Bảo cầm những chiếc cọc tiêu bằng tre và cuộn dây dù màu trắng, thoăn thoắt căng tuyến rãnh đầu tiên bám sát theo mép vách đất dựa trên các thông số cao độ từ bản phác thảo của Nguyên. Phong và chú Bảy cầm xẻng chim và cuốc bàn, bắt đầu bổ những nhát cuốc đầu tiên xuống nền đất đỏ bazan nhão nhoét.
Từng tảng đất sét nặng trịch, dính chặt vào lưỡi xẻng như keo dán. Mỗi nhát cuốc bổ xuống đều phát ra tiếng *phầm phập* nặng nề, bùn non bắn tung tóe lên ống quần, văng cả lên mặt và vạt áo mưa của những người thợ. Phong cởi phăng chiếc áo khoác ngoài vướng víu ném lên sàn khô, chỉ mặc độc một chiếc áo thun dài tay màu xám tro đã ướt đẫm mồ hôi pha lẫn nước mưa lạnh buốt. Đôi cánh tay vạm vỡ, cuồn cuộn cơ bắp nổi rõ từng đường gân thép gồng lên theo từng nhịp cuốc. Vết sẹo mổ dài trên bàn tay phải co giật theo từng cử động dứt khoát, mạnh mẽ. Anh dùng sức bình sinh đào từng khối đất sét sâu xuống chân taluy, mở đường cho dòng nước đọng đang vây quanh chân cột C-03 có chỗ thoát thân.
Nguyên không hề đứng trên hiên để chỉ tay năm ngón. Cô mang đôi găng tay cao su dày màu vàng, cầm một chiếc xẻng nhỏ cùng Lâm cào vét bùn non từ đáy rãnh hất ngược lên bờ taluy âm để đắp thành bờ be tạm thời ngăn nước mặt tràn ngược trở lại. Gió lạnh luồn qua kẽ lá thông rít từng cơn buốt giá, nước mưa chảy ròng ròng trên trán, rỉ vào khóe mắt cay xè, nhưng đôi bàn tay cô vẫn thoăn thoắt làm việc không dừng lại một giây nào. Bàn tay phải còn dán miếng băng keo cá nhân che vết xước sau đêm bão nhức buốt vì ngấm nước lạnh, các khớp xương run lên vì rét, nhưng Nguyên dường như đã quên hẳn nỗi đau thể xác ấy. Trong tâm trí cô lúc này chỉ có sự sống còn của căn nhà gỗ và từng mét rãnh đang thành hình.
"Đưa đá cuội vào đây! Nhanh tay lên anh em!" Phong hét lớn qua tiếng mưa gió đang bắt đầu nặng hạt dần.
Bảo cùng chú Bảy đẩy chiếc xe rùa chở đầy những khối đá hộc thô và sỏi cuội suối vừa gom nhặt được từ chân bờ rào cũ quanh vườn homestay. Những viên đá cuội tròn nhẵn, xám xẫm màu phù sa suối được trút ào ào xuống lòng rãnh vừa đào xong.
Nguyên quỳ hẳn một bên gối xuống lớp đất ướt sũng bùn lầy, trực tiếp dùng hai bàn tay trần đã tháo găng sắp xếp từng viên đá lớn áp sát vào vách taluy đất để gia cố thành rãnh, tạo ra những khe hở zíc zắc cho nước luồn qua. Phong bước tới, không nói một lời nào, anh quỳ xuống mép bùn đối diện với cô. Hai người cùng cúi rạp người, với tay nhặt những tảng đá hộc nặng cả chục ký, ghìm chặt chúng xuống đáy bùn non nhão nhoét.
Có một khoảnh khắc bất ngờ, khi cả hai cùng với tay lấy một phiến đá bazan dẹt để chèn vào chân tảng đá kê móng, những đầu ngón tay dính đầy bùn đỏ bazan của Phong vô tình chạm sượt qua bàn tay ướt lạnh của Nguyên. Cả hai người đều khựng lại nửa giây giữa tiếng mưa xối xả đập ràn rạt vào vách gỗ sau lưng.
Đầu ngón tay của Phong ấm nóng một cách kỳ lạ, một hơi ấm bền bỉ và mãnh liệt tỏa ra bất chấp cái lạnh buốt cắt da cắt thịt của tiết trời vùng cao. Nhưng Nguyên không hề rụt tay lại trong sự hoảng hốt hay bối rối như những ngày đầu tiên cô mới trở về. Cô ngước mắt lên nhìn anh, ánh mắt thẳng thắn, kiên định và bình thản. Phong cũng nhìn cô, ánh mắt anh trầm lắng, sâu thẳm, đón nhận sự chạm vào ấy như một lẽ tự nhiên tất yếu của hai người thợ đang chung lưng đấu cật vì sự sống còn của một công trình. Anh dùng toàn bộ sức mạnh của cánh tay lành lặn nâng phần nặng nhất của phiến đá bazan lên, nhường cho cô căn chỉnh góc nghiêng chuẩn xác nhất để nêm chặt vào khe nứt chân móng.
*Cạch.*
Phiến đá bazan khớp khít vào vị trí khe nứt, vững chãi như một chiếc nêm thép cắm sâu vào lòng đất.
"Được rồi! Dòng bùn bắt đầu chuyển hướng rồi mọi người ơi!" Tiếng reo hò phấn khởi của chú Bảy vang lên từ đầu rãnh ngắt dòng.
Tất cả đồng loạt dừng tay, đứng thẳng dậy giữa trời mưa đang trút nước xối xả.
Những mét rãnh tiêu nước đầu tiên dài hơn mười lăm mét vừa được định hình bằng lớp đá cuội tự nhiên đã phát huy tác dụng một cách kỳ diệu ngoài sức tưởng tượng. Dòng nước ngầm màu đỏ quạch phù sa đùn lên từ chân móng không còn chỗ để ứ đọng lại thành một hồ nước tù đe dọa chân cột C-03 nữa. Bị dẫn dắt bởi lớp sỏi cuội rỗng và độ dốc thoải một phẩy năm phần trăm, dòng nước rẽ hướng một cách ngoan ngoãn, chảy róc rách men theo lòng rãnh mới, vòng qua chân cột C-03 một khoảng cách an toàn hơn năm mét rồi đổ thẳng vào hố thu tạm thời ở góc vườn.
Tại hố thu, các hạt bùn sét nặng lập tức lắng đọng xuống đáy lớp sỏi, chỉ có lớp nước mặt trong hơn tràn qua gờ đá, từ từ thấm xuống tuyến rãnh bậc thang thứ hai rồi biến mất nhẹ nhàng vào thảm thực vật tự nhiên phía đồi thông sâu bên dưới.
Vũng bùn lỏng ngập ngụa quanh chân cột C-03 bắt đầu rút đi trông thấy theo từng phút. Từng phiến đá tảng chân móng bằng phẳng lộ dần ra khỏi mặt nước, vững chãi, kiên cường và khô ráo dần dưới những luồng gió lùa hanh hao qua gầm sàn. Nguy cơ lún lệch móng đá hộc – cơn ác mộng treo lơ lửng trên đầu họ từ tờ mờ sáng – đã tạm thời bị đẩy lùi một cách hoàn toàn ngoạn mục.
Mười một giờ trưa, cơn mưa dông ngớt hạt dần, chỉ còn lại những dải sương mù mỏng manh bay là là trên các tán thông già và mùi đất ẩm thanh khiết lan tỏa khắp không gian.
Trên hiên sau của căn nhà Mộc Miên, năm con người mệt nhoài ngồi bệt trên những bậc gỗ thông khô ráo. Ủng cao su, quần áo bảo hộ và cả mặt mũi ai nấy đều dính đầy những vệt bùn đỏ bazan lem luốc, nhưng những nếp nhăn căng thẳng trên khuôn mặt từng người đều đã giãn ra trong một sự nhẹ nhõm tột cùng. Chú Bảy và Lâm đang chuyền tay nhau điếu thuốc rê cuộn sâu kèn ấm nồng, làn khói xanh mờ ảo cùng tiếng cười khà khà sảng khoái xua tan đi hoàn toàn bầu không khí nghẹt thở của buổi sớm.
Bảo tháo đôi găng tay cao su cáu bẩn ném sang một bên, ngồi bệt xuống bậc thềm cạnh Nguyên. Anh đưa mắt nhìn ngắm con rãnh đá cuội đang uốn lượn mềm mại như một con suối nhỏ tự nhiên ôm lấy triền taluy đất sau nhà, trong lòng không giấu nổi sự thán phục.
"Xuất sắc lắm, Nguyên," Bảo giơ ngón tay cái về phía cô, giọng nói đầy sự chân thành của một người làm nghề kỹ thuật thực chứng. "Tôi làm kỹ sư kết cấu công trình ngót nghét mười năm nay trên mảnh đất cao nguyên này, đi qua không biết bao nhiêu dự án lớn nhỏ. Tôi chỉ toàn thấy người ta đem xe cơ giới đến bạt đồi, xẻ núi rồi đổ những bức tường bê tông cốt thép dày cộp, để rồi sau vài mùa mưa lớn lại bất lực đứng nhìn đất lở, tường nghiêng. Phương án rãnh thấm giật cấp này của cô sáng nay không chỉ cứu sống phần móng của Mộc Miên trong gang tấc, mà nó thực sự là một bài học mẫu mực về xử lý địa hình dốc có độ nhạy cảm cao. Giải pháp phân tán dòng chảy và triệt tiêu động năng bằng vật liệu bản địa của cô đạt chuẩn an toàn kỹ thuật tuyệt đối."
Bảo ngập ngừng một chút, đưa mắt nhìn xa xăm về phía vạt đồi dốc đứng phía sau:
"Nhưng Nguyên này, với tư cách một kỹ sư, tôi cũng phải nhắc cô một điều thực tế. Đây mới chỉ là giải pháp cơ học tạm thời để cứu nguy trước mắt thôi. Lớp đá cuội giữ được đáy rãnh không bị xói lở, nhưng thành taluy đất bazan phía trên vẫn có nguy cơ bị sạt trượt nếu chúng ta phải đón những trận mưa dầm kéo dài cả tuần lễ vào cao điểm tháng Tám tới. Về lâu dài, tôi khuyên cô nên tìm các loài cây bản địa có hệ rễ chùm phát triển sâu và đan dày thành mạng lưới để trồng gia cố vĩnh viễn dọc theo mép rãnh. Chỉ có rễ cây xanh mới là thứ neo giữ đất bền vững nhất qua năm tháng mà không một loại bê tông nào có thể thay thế được."
Nguyên khẽ mỉm cười. Đôi môi cô có phần tái nhợt vì ngấm nước lạnh suốt nhiều giờ đồng hồ, nhưng nụ cười của cô thì rạng rỡ, thanh thản và ngập tràn sức sống:
"Em biết điều đó chứ, anh Bảo. Trong cuốn sổ tay ghi chép thực địa của bà ngoại em để lại có ghi rất tỉ mỉ về các giống cây giữ đất taluy truyền thống của vùng đồi này. Cây cốt khí, cỏ lau dại và đặc biệt là thủy trúc bản địa có hệ rễ chùm ăn sâu tới hai mét, đan kết các hạt sét lại như một tấm lưới thép tự nhiên. Em đã lên danh sách rồi, ngay trong tuần này em sẽ đi lùng tìm các giống cây đó quanh các triền đồi Trại Mát để đưa vào trồng phủ xanh toàn bộ hệ thống rãnh."
Đúng lúc đó, Phong từ trong gian bếp bước ra ngoài hiên. Trên tay anh là một chiếc khay gỗ mộc bưng bốn ly trà gừng nóng nghi ngút khói, tỏa ra một mùi hương nồng ấm, cay cay của gừng già đập giập quyện với vị ngọt thanh của mật ong rừng.
Anh đưa một ly cho Bảo, đưa hai ly cho chú Bảy và Lâm, rồi bước từng bước chậm rãi đến trước mặt Nguyên.
Phong cúi người xuống, cẩn thận đặt chiếc ly gốm mộc màu nâu đất vào đôi bàn tay đang khẽ co ro vì lạnh của cô. Đầu ngón tay thô ráp, chai sạn của anh chạm khẽ vào mu bàn tay lạnh ngắt của Nguyên, truyền sang một luồng hơi ấm nồng nàn, bền bỉ.
"Uống đi cho ấm người lại. Em dầm mưa ướt hết cả áo từ sáng tới giờ rồi đấy," giọng Phong trầm thấp, ấm áp lạ thường, chỉ vừa đủ cho hai người nghe thấy giữa tiếng gió đồi xào xạc.
Nguyên ngước nhìn lên. Giữa những vệt bùn đất bazan lấm lem trên gò má góc cạnh và vầng trán sương gió của Phong, đôi mắt màu hổ phách của anh nhìn cô đong đầy một sự dịu dàng, chở che thầm kín. Đó là ánh nhìn không hề đòi hỏi, không hề gượng gạo hay gieo rắc sự thương hại, mà đơn thuần chỉ là sự trân trọng và bao bọc chân thành nhất của một người đàn ông luôn lặng lẽ đứng phía sau cô.
"Cảm ơn anh," Nguyên khẽ đáp, giọng cô run nhẹ một nhịp khi đón lấy chiếc ly gốm.
Hơi ấm lan tỏa từ thành gốm mộc ngấm sâu vào lòng bàn tay, xua tan đi cái buốt giá đang đông cứng từng khớp ngón. Nhấp một ngụm trà gừng cay nồng, vị ngọt dịu ấm áp trôi chầm chậm xuống cổ họng, Nguyên phóng tầm mắt nhìn ra con rãnh đá cuội ngoài vườn. Những tia nắng trưa hiếm hoi bắt đầu xuyên qua màn sương mù mỏng mảnh, rọi xuống lòng rãnh, làm lấp lánh những phiến đá cuội xám ướt đẫm. Dòng nước ngầm vẫn đang rút đi đều đặn, nhịp nhàng theo từng nhịp thở của triền đồi.
Một cảm giác nghẹn ngào nhưng ngập tràn niềm kiêu hãnh bất giác dâng lên ứ nghẹn nơi lồng ngực cô.
Suốt nhiều tháng trời kể từ ngày văn phòng kiến trúc ở Sài Gòn sụp đổ, cô đã luôn sống trong bóng tối của sự mặc cảm và tự ti tột cùng. Cô từng cay đắng nghĩ rằng bản thân mình là một kẻ thất bại thảm hại, rằng những năm tháng học hành miệt mài, những giải thưởng kiến trúc và mớ kiến thức hàn lâm của mình hoàn toàn vô dụng trước sự tàn nhẫn của thương trường. Cô đã từng tin rằng mình trở về Mộc Miên chỉ để trốn chạy một món nợ khổng lồ và sự bất lực đến tuyệt vọng.
Nhưng sáng nay, ngay giữa bãi sình lầy nhão nhoét của Mộc Miên, dưới sự chứng kiến đầy thán phục của một kỹ sư kết cấu lão luyện như Bảo và một người thợ mộc tài hoa như Phong, chính kiến thức chuyên môn kiến trúc cảnh quan sâu sắc của cô đã cứu sống toàn bộ căn nhà này. Bằng chính đôi bàn tay trần lấm lem bùn đất và khối óc đầy bản lĩnh của mình, cô đã tìm lại được giá trị đích thực của nghề nghiệp – một giá trị chân thật, bền vững, gắn kết máu thịt với đất mẹ và cuộc sống của con người, thứ giá trị mà những bản vẽ render 3D hào nhoáng, vô hồn nơi các tòa cao ốc đô thị chưa bao giờ có thể mang lại cho cô.
Đúng lúc ấy, chiếc điện thoại di động để trong túi áo khoác khô ráo treo trên mắc áo bằng gỗ bên trong phòng khách bất ngờ rung lên bần bật. Tiếng chuông báo cuộc gọi reo vang ngắt quãng, phá tan bầu không khí êm ả ngoài hiên.
Nguyên cẩn thận đặt ly trà gừng còn ấm xuống sàn gỗ, đứng dậy bước nhanh vào trong phòng khách.
Cô với tay lấy chiếc điện thoại từ túi áo ra. Trên màn hình cảm ứng đang nhấp nháy một cái tên hiển thị vô cùng quen thuộc nhưng đã từ rất lâu rồi, người ấy chưa từng chủ động gọi cho cô vào một buổi sáng sớm như thế này:
*Ba.*
Nguyên khẽ chớp mắt ngạc nhiên, lòng bỗng dâng lên một nỗi bất an mơ hồ. Cô vội vàng quẹt bàn tay còn vương chút bụi đất khô vào vạt áo thun cho sạch rồi bấm nút nhận cuộc gọi, áp máy vào tai:
"Con nghe đây ba."
Từ đầu dây bên kia, giọng nói trầm ấm, chậm rãi pha chút ngập ngừng và run rẩy quen thuộc của ông Vũ Quốc Nam vang lên, vượt qua hàng trăm cây số đường truyền để chạm vào tai cô giữa tiếng gió cao nguyên rào rạt:
"Nguyên đó hả con? Chân con mấy hôm nay lạnh có bị buốt không?... Ba vừa xem bản đồ thổ nhưỡng cũ của trạm lâm nghiệp Trại Mát. Con cho ba hỏi chút... tầng đất ở sườn đồi phía sau Mộc Miên chỗ con đang đứng, có phải là đất sét pha đá phiến sét màu nâu đỏ, bên dưới sâu một mét có vỉa đá mồ côi không con?"