Dư Chấn Sau Cơn Bão
Bóng dáng người cha tập tễnh chống gậy đứng bên cổng rào sắt hoen gỉ giữa đống bùn đất ngổn ngang sau bão khiến cổ họng Nguyên nghẹn đắng, làm dịu đi cơn giận đang sục sôi trong lồng ngực.
Mấy phút trước, cô vừa tự giam mình sau cánh cửa gỗ khép chặt của gian phòng áp mái, hai đầu gối run rẩy khuỵu hẳn xuống nền gỗ thông lạnh buốt. Mùi dầu tràm phảng phất không thể át nổi mùi ẩm mốc của những thớ vách bị nước mưa ngấm sâu qua khe nứt. Lồng ngực cô thắt nghẹn lại bởi một cảm giác cay đắng tột cùng: cảm giác bị tước đoạt đi quyền tự chủ, bị tước đoạt lòng tự trọng của một người trưởng thành. Cơn phẫn uất trước sự tự tiện đến mức gia trưởng của Phong hòa lẫn với nỗi khiếp nhược mơ hồ trước bản hợp đồng chuyển nhượng trị giá hai tỷ hai trăm triệu đồng mà Nguyễn Khải Minh vừa quăng ra trưa nay, tựa như hai gọng kìm bằng thép nguội nghiền nát chút tàn lực cuối cùng của một cô gái hai mươi tám tuổi. Cô đã nghĩ mình sắp ngã quỵ. Nhưng rồi, giữa tiếng thông reo rền rĩ và tiếng nước xối xả nơi máng xối sứt mẻ, âm thanh khô khốc của một thanh gậy gỗ mun gõ lục khục vào từng bậc đá ướt át dưới lối đi đã kéo cô giật mình choàng tỉnh khỏi cơn mê muội.
Nguyên vội vã giật tung chốt then cài bằng đồng đã xỉn màu. Đôi chân cô gần như không theo sự điều khiển của lý trí, lao bổ ra hành lang, băng qua hiên nhà sũng nước rồi trượt dài xuống khoảng sân ngập tràn bùn đỏ bazan.
Gió sau hoàn lưu bão vẫn không ngừng thốc lên từ đáy vực Trại Mát, rát buốt và căm căm. Gió quất rạp những rặng thông ba lá ướt sũng, rứt rụng từng mảng lá kim mục rã, mang theo mùi nồng ngái đặc quánh của lớp đất mùn vừa bị cày xới và cái lạnh cắt da cắt thịt đặc thù của sương mù cao nguyên đang cuồn cuộn sà xuống lấp kín thung lũng.
"Ba!"
Tiếng gọi xé toạc màn sương, bật ra khản đặc nơi cuống họng khô rát. Nguyên bước hụt một nhịp trên lớp đất nhão nhoét trơn trượt như mỡ. Đôi giày vải bảo hộ của cô lún sâu xuống rãnh nước đục ngầu, cả người chao đảo chực ngã chúi về phía trước. Nhưng cô không hề bận tâm đến vạt quần đã bê bết bùn đất, chỉ kịp vươn hai tay lao tới, ghì chặt lấy cánh tay khẳng khiu, run rẩy đang ôm khư khư chiếc túi bạt sờn rách của ông Nam.
Nhìn thấy con gái trong bộ dạng phờ phạc đến tội nghiệp, hai bọng mắt sưng húp đỏ hoe vì uất ức sau trận cãi vã nảy lửa với Phong cách đây ít phút, mái tóc dài bết dính mồ hôi và vạt áo khoác dã chiến lấm lem bùn đất từ đêm thức trắng vật lộn gia cố chân móng, bước chân tập tễnh của ông Nam bỗng khựng lại giữa bãi lầy. Ánh mắt người cựu cán bộ lâm nghiệp già chùng xuống, sâu thẳm và dâng trào một nỗi xót xa vô bờ bến.
Ông không cất tiếng hỏi han dồn dập. Ông cũng không buông một lời than trách hay thảng thốt trước cảnh tượng điêu tàn, xơ xác đang bày ra la liệt khắp khuôn viên Mộc Miên. Bằng một cử chỉ điềm tĩnh đến lạ lùng, ông Nam chuyển cây gậy gỗ mun sang tay trái, để lộ bàn tay phải thô ráp, chằng chịt những vết sẹo lồi lõm của hàng chục năm cầm la bàn, vung rựa phát tuyến giữa rừng sâu đại ngàn Tây Nguyên. Bàn tay ấy chầm chậm vươn ra, đặt vững chãi lên bờ vai đang run bần bật của Nguyên.
Bàn tay người cha nặng, ấm sực và kiên định như một khối đá tảng cắm sâu dưới lòng đất mẹ.
"Ba lên rồi đây," ông Nam cất giọng trầm ấm, pha chút khàn đặc do chặng đường dài vượt gió bão trên chuyến xe đò lắc lư qua đèo Chuối, đèo Prenn. "Con vất vả quá rồi, Nguyên."
Chỉ một câu nói mộc mạc, ngắn ngủi ấy thôi, bao nhiêu lớp vỏ bọc gai góc, bao nhiêu sự gồng gánh kiên cường mà Nguyên cố công dựng lên suốt những ngày bão gió bỗng chốc rạn vỡ hoàn toàn. Cô cắn chặt môi dưới đến mức bật máu để ngăn lại tiếng nấc nghẹn ngào đang chực trào ra khỏi lồng ngực. Ngón tay cô bấu chặt vào lớp vải dù sờn bạc của chiếc áo khoác gió mà cha đã mặc suốt hơn mười năm qua.
Giữa công trường ngổn ngang những rọ đá bung chỉ thép, những bao cát rách toác phơi ruột đất đỏ lầy lội và những thân tre cọc chống trượt cắm xiêu vẹo bên mép vực, sự xuất hiện lặng lẽ của ông Nam tựa như một chiếc mỏ neo cắm phập vào tâm thức đang chao đảo của cô. Nó níu giữ linh hồn cô lại, ngăn không cho lòng kiêu hãnh và sự can trường của cô sụp đổ tan tành theo từng thớ đất taluy đang lở dở ngoài kia.
"Đường đèo vừa mới dọn xong sạt lở, ba đi chuyến xe sớm nhất đấy à?" Nguyên cố nuốt ngược nước mắt vào trong, hít sâu một hơi để ổn định lại nhịp thở rồi vội vã đỡ lấy chiếc túi du lịch bằng bạt dù nặng trịch trên tay ông. "Đầu gối ba thoái hóa nặng, chân đi tập tễnh thế này, sao ba không gọi điện trước một tiếng để con nhờ xe tải chở vật liệu ngoài ngã ba đón ba vào?"
"Ba tự chống gậy đi được mà. Xe đò họ thả ở đầu dốc, ba cứ túc tắc bước từng bước một, vừa đi vừa thở cho thoáng buồng phổi," ông Nam mỉm cười, nụ cười hiền hậu làm giãn ra những nếp nhăn hằn sâu nơi đuôi mắt người đàn ông đã nếm trải quá nửa đời giông bão. Ánh mắt ông bình thản đảo qua khung dầm gỗ pơ mu vừa được kéo giữ khỏi miệng vực sạt lở đêm qua, rồi dừng lại thật lâu nơi những luống rãnh thấm sinh thái vẫn kiên cường giữ đất. "Nhìn công trình vẫn đứng vững sau một trận cuồng phong dữ dằn thế này, ba biết con gái ba đã làm hết sức mình rồi. Tốt lắm, con gái."
Hai cha con dìu nhau từng bước thận trọng qua những tấm ván gỗ thông xẻ thô được kê tạm bợ trên mặt bùn lầy để bước lên hiên trước của ngôi nhà chính. Đúng lúc ấy, từ phía lối đi thông sang xưởng mộc chái sau, tiếng bước chân nặng nề, ngập ngừng giẫm lên lớp mùn cưa và vỏ bào sũng nước vang lên.
Phong bước ra. Cánh tay trái của anh vẫn bị bó chặt bằng hai thanh nẹp gỗ thông ba lá thô mộc, quấn chằng chịt những vòng băng thun y tế đã chuyển sang màu cháo lòng vì dính bùn và bụi gỗ sau cú va đập kinh hoàng trong đêm bão. Chiếc áo sơ mi bảo hộ lao động màu xanh công nhân rách bươm một bên vai, để lộ làn da rám nắng còn vương những vết trầy xước rướm máu khô.
Nhìn thấy ông Nam đứng sừng sững bên bậc thềm gỗ, toàn thân Phong bỗng khựng lại như bị đóng đinh xuống sàn hiên. Gương mặt người thợ mộc trẻ vốn phong trần, gan góc bỗng chốc trở nên xám ngoét, không còn một giọt máu. Đôi môi nứt nẻ của anh run rẩy mấp máy, cổ họng nghẹn ứ không phát ra nổi một âm thanh trọn vẹn.
Nỗi mặc cảm tội lỗi sâu sắc tích tụ suốt mười năm ròng rã kể từ vụ tai nạn thảm khốc năm ấy, cộng hưởng với sự bẽ bàng, nhục nhã vừa bị Nguyên vạch trần thói độc đoán gia trưởng cách đây chưa đầy nửa giờ, dường như đè sụp đôi vai vạm vỡ của anh. Trước mặt người cha mà gia đình anh đã mang nợ cả một cuộc đời, Phong chầm chậm buông thõng cánh tay phải lành lặn, rồi gập cả thân người xuống trong một tư thế cúi đầu tạ tội tận cùng.
"Cháu... cháu chào chú Nam," giọng Phong run rẩy, trầm đục và ngập ngụa sự hổ thẹn đắng cay.
Ông Nam dừng bước bên cạnh cây cột gỗ sấy nhiệt sẫm màu. Ông chống vững cây gậy mun, đôi mắt đục mờ màu thời gian nhìn thẳng vào chàng trai trẻ đang cúi rạp trước mặt mình. Trong ánh nhìn của người cựu cán bộ lâm nghiệp từng bị một chiếc xe tải mất phanh cướp đi đôi chân lành lặn và toàn bộ sự nghiệp thanh xuân, tuyệt nhiên không hề le lói một tia oán hờn hay thù địch. Nơi đáy mắt ông chỉ có sự trầm mặc bao dung, hòa lẫn một nỗi xót xa kín đáo dành cho một người trẻ tuổi đang tự giam cầm mình trong chốn ngục tù của những dằn vặt và ân hận suốt cả một thập kỷ.
"Phong đấy à cháu," ông Nam khẽ gật đầu, giọng ông chậm rãi, mực thước và bao dung lạ thường. "Cánh tay cháu bị chấn thương nặng thế kia, đã nhờ trạm xá xã kiểm tra lại khớp vai và xương đòn chưa?"
Sự quan tâm bình thản, không một lời tra vấn ấy như một nhát dao cùn cứa mạnh vào cõi lòng đang rỉ máu của Phong. Anh không dám ngẩng mặt lên đối diện với đôi mắt nhân từ của ông Nam, chỉ biết siết chặt nắm tay phải đến mức móng tay găm sâu vào lòng bàn tay chai sạn:
"Dạ... trưa nay bác sĩ trạm xá đã nắn lại khớp kín và cố định nẹp rồi ạ. Cháu... cháu không sao." Phong ngập ngừng vài giây, ánh mắt đầy giằng xé và đau đớn khó khăn liếc sang phía Nguyên.
Nguyên đứng sừng sững bên cạnh cha, hai tay buông thõng bên hông, gương mặt đanh lại lạnh lùng tựa như một phiến đá hoa cương đóng băng giữa mùa đông Đà Lạt. Không khí xung quanh cô tỏa ra một hàn khí cự tuyệt rợn ngợp. Hít một hơi thật sâu để nén chặt cơn đau buốt buốt tận tủy sống từ bả vai truyền về, Phong đánh bạo lên tiếng, từng lời thốt ra đều nặng trĩu:
"Chú Nam cho phép cháu... được nói chuyện riêng với Nguyên một chút được không ạ?"
Ông Nam quay sang nhìn con gái. Ông thấu suốt từng chuyển động cơ mặt, nhận ra sự căng thẳng tột cùng đang cuộn xoáy nơi khóe mắt và đường quai hàm siết chặt của cô. Hiểu rằng những nút thắt của thế hệ trẻ cần phải được chính chúng đối diện và tháo gỡ, ông khẽ vỗ nhẹ mu bàn tay lạnh ngắt của Nguyên, thì thầm dặn dò:
"Ba vào buồng trong cất chiếc túi bạt và rửa mặt mũi cho sạch bụi đường đèo. Hai đứa cứ đứng đây nói chuyện cho thấu đáo, rõ ràng."
Nói đoạn, ông Nam chống gậy khập khiễng bước qua ngưỡng cửa gian khách phụ. Cánh cửa gỗ dổi dày dặn từ từ khép lại sau lưng ông, trả lại khoảng không gian hiên nhà ẩm ướt, mịt mùng sương gió cho hai người trẻ tuổi.
Gió từ thung lũng Trại Mát lại thốc ngược lên từng cơn ràn rạt qua rặng thông già, rít qua những kẽ hở của vách lá sách gỗ, tạo nên những âm thanh vi vút u uất. Nguyên khoanh chặt hai tay trước ngực, tấm lưng mảnh khảnh tựa thẳng vào thân cột gỗ lim sấy nhiệt, ánh mắt cô lạnh lùng phóng thẳng ra khoảng sườn đồi nham nhở đất đỏ phía xa xôi, cự tuyệt nhìn về phía Phong dù chỉ là một cái liếc mắt.
Không để Nguyên phải cất lời xua đuổi đầy cay nghiệt, Phong cẩn trọng bước từng bước nặng nề lại gần chiếc bàn trà bằng gỗ thông mộc mạc đặt nơi góc hiên. Bằng bàn tay phải vụng về, anh run rẩy thò vào túi trong của chiếc áo khoác bảo hộ lao động, rút ra một tập giấy tập học sinh gấp làm tư. Mép giấy đã hơi quăn queo và ẩm ướt vì sương gió, nhưng từng nét chữ viết bằng mực bi xanh bên trong lại vô cùng nắn nót, cẩn trọng và thẳng hàng. Anh đặt tập giấy ấy ngay ngắn lên mặt bàn gỗ thông, đặt sát cạnh tập hồ sơ dự thảo hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất mang con số hai tỷ hai trăm triệu đồng đỏ chót mà Khải Minh đã để lại lúc trưa.
"Đây là toàn bộ bản ghi chép chi tiết nội dung cuộc gặp gỡ giữa anh và Nguyễn Khải Minh tại quán cà phê Dốc Sương trưa nay," Phong mở lời. Giọng anh khàn đặc, khô khốc, từng âm tiết bật ra đều chất chứa một nỗi bẽ bàng và nhục nhã ê chề. "Từng câu hỏi của anh, từng câu trả lời của Minh về bản đồ địa tầng thủy văn khu vực Trại Mát... về phương án thi công cọc khoan nhồi mười lăm mét và cừ Larsen mà tập đoàn Cao Nguyên dự kiến sẽ ép thẳng xuống mạch nước ngầm sườn đồi này... anh đều ghi chép lại không thiếu một chữ. Cả những lời cảnh báo của anh về túi bùn ngầm tầng phiến sét ngậm nước có nguy cơ gây sạt lở trượt sâu khi thi công... tất cả đều nằm ở đây."
Nguyên liếc mắt nhìn tập giấy. Những dòng chữ viết tay gãy gọn, ghi rõ từng mốc thời gian, từng thông số kỹ thuật nền móng mà một người thợ mộc đã cố công dùng hết hiểu biết thực địa để làm khó một gã giám đốc phát triển dự án cáo già sành sỏi. Nhưng tập giấy ấy càng chi tiết, càng nắn nót bao nhiêu, thì lồng ngực Nguyên lại càng nhói buốt lên bấy nhiêu.
"Anh mang cái này ra để chứng minh điều gì?" Nguyên lạnh lùng lên tiếng. Thanh âm của cô phẳng lặng, ráo hoảnh, không hề có một gợn sóng giận dữ, nhưng chính sự phẳng lặng vô cảm ấy lại là thứ vũ khí tàn nhẫn và sắc bén nhất. "Chứng minh anh có lòng tốt bao la? Hay chứng minh rằng một người thợ mộc như anh am hiểu địa chất sườn đồi này hơn tôi, hơn cả kỹ sư kết cấu chuyên nghiệp, và có toàn quyền thay mặt tôi đi đàm phán, mặc cả số phận của Mộc Miên với đối tác?"
"Không... anh không hề có ý đó. Thực sự anh không có ý đó, Nguyên," Phong lắc đầu quầy quậy, gương mặt biến dạng vì nỗi đau đớn giằng xé tâm can. Anh định bước lên một bước nhưng lập tức khựng lại khi bắt gặp ánh mắt phòng vệ sắc lẻm, cự tuyệt của cô. Đôi vai Phong chùng xuống, hai cánh tay buông thõng bất lực: "Anh đến đây... anh đứng trước mặt em lúc này hoàn toàn không phải để thanh minh, càng không phải để tìm kiếm sự biện hộ. Anh muốn tận tay trao lại cho em bản ghi chép này vì nó thuộc về em, nó phục vụ cho quyền quyết định tối thượng của em. Và anh... anh đứng đây để thẳng thắn nhận lỗi trước em."
Anh ngước đôi mắt đỏ hoe, vằn lên những tia máu vì thức trắng đêm và đau đớn thể xác, nhìn thẳng vào người con gái mà anh yêu thương hơn cả sinh mạng mình, không hề né tránh:
"Trưa nay, anh đã quá hồ đồ. Anh đã hành xử một cách cực kỳ gia trưởng và độc đoán. Khi nhìn thấy em kiệt quệ sau trận bão, khi nhìn thấy con số nợ một trăm hai mươi triệu đồng tiền đá chẻ cứ lơ lửng trên đầu em, cùng với vách taluy sạt lở đòi hỏi thêm bảy mươi, tám mươi triệu đồng nữa để làm kè... anh đã thực sự hoảng loạn. Anh sợ hãi tột cùng. Anh sợ em bị dồn vào bước đường cùng, sợ em buộc phải bán đi mảnh đất và ngôi nhà mà em đã dốc cạn thanh xuân, nước mắt và tâm huyết để gầy dựng lại. Nhưng chính nỗi sợ hãi mù quáng đó đã biến anh thành một kẻ lộng quyền đáng khinh."
Cổ họng Phong ứ nghẹn, lồng ngực anh phập phồng run rẩy theo từng nhịp thở ngắt quãng:
"Khải Minh nói đúng một điều, đúng đến mức làm anh nhục nhã. Anh là ai chứ? Anh chỉ là một người thợ mộc nhận khoán việc phục chế gỗ, anh không có bất kỳ tư cách pháp lý, tư cách chuyên môn hay danh phận nào để đứng ra chặn đường một thương vụ của chủ đất. Việc anh lén lút mang tập bản đồ địa hình của ba anh đi gặp Minh sau lưng em, việc anh tự cho mình cái quyền đi thương thảo, áp đặt suy nghĩ của mình lên vận mệnh công trình của em... chính là sự lặp lại tồi tệ nhất, đê tiện nhất của thói quen tự quyết định thay cuộc đời người khác mà mười năm trước anh đã từng phạm phải."
Những ký ức đen tối của mười năm trước bỗng chốc dội về như một trận lũ quét tàn phá tâm can. Mười năm trước, sau vụ tai nạn kinh hoàng khiến ông Nam tàn phế, chàng thanh niên mười chín tuổi mang tên Phong cũng đã tự cho rằng mình đang hy sinh cao thượng. Anh tự cho rằng việc mình lặng lẽ bẻ gãy chiếc sim điện thoại, dọn dẹp đồ đạc rồi biến mất hút giữa một đêm mưa gió mù mịt là để cứu cô thoát khỏi vũng lầy nợ nần, tai tiếng và sự dòm ngó của người đời. Anh tự cho mình quyền phán xét điều gì là tốt nhất cho cô gái mình yêu, mà mù quáng không hiểu rằng chính sự trốn chạy đơn phương ấy đã tước đoạt sạch trơn quyền được biết, quyền được lựa chọn, quyền được cùng nhau gánh vác của Nguyên, đẩy cô vào ròng rã mười năm trời sống trong mặc cảm cay đắng của một kẻ bị ruồng bỏ không một lời giải thích.
"Anh không có bất cứ lời nào để bào chữa cho hành động trưa nay của mình," Phong nói, từng giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên gò má xám xịt vì khói bụi và sương lạnh. "Mười năm qua, anh ngỡ rằng những tháng ngày lao động khổ sai ở xưởng mộc Dĩ An, những đồng tiền mồ hôi nước mắt chắt chiu gửi về trả nợ đã dạy cho anh biết thế nào là sống có trách nhiệm, thế nào là chuộc lỗi. Nhưng hóa ra anh nhầm. Cái tôi ích kỷ, sự tự ti bệnh hoạn và thói độc đoán gia trưởng ngấm vào máu thịt vẫn còn nguyên vẹn ở đó. Anh đã giẫm đạp thô bạo lên quyền tự chủ của em. Anh đã tước đoạt đi tư cách làm chủ công trình của em ngay trên chính mảnh đất của em. Anh sai rồi, Nguyên... Thực sự anh sai rồi..."
Gió lạnh quất mạnh vào vách gỗ lá sách, tạo nên những âm thanh phần phật não nề.
Nguyên đứng im như một pho tượng gỗ, câm lặng lắng nghe từng lời thú nhận rút ruột rút gan của Phong. Cô nhìn thấy những giọt nước mắt muộn màng của anh, nhìn thấy cánh tay nẹp tạm bợ đang run lên bần bật theo từng cơn co giật của cơ bắp, nhìn thấy cả sự sụp đổ hoàn toàn của một người đàn ông vốn kiêu hãnh nay đã trút bỏ mọi sĩ diện để cúi đầu nhận tội. Trái tim cô không phải làm bằng sắt đá hay bê tông cốt thép; nó đang co thắt lại trong từng nhịp đập buốt nhói. Nhưng sự tổn thương tích tụ suốt một thập kỷ qua, cộng với cảm giác bị phản bội niềm tin vừa mới nhen nhóm lại quá đỗi sâu sắc, nghiệt ngã, không cho phép cô tiếp tục mềm lòng một cách mù quáng thêm một lần nào nữa.
"Anh nhận thức được điều đó là rất tốt," Nguyên chậm rãi mở lời. Giọng cô trong vắt, rành rọt, nhưng lạnh lẽo và dứt khoát đến mức tàn nhẫn. "Bởi vì nếu hôm nay anh bước tới đây và cố tìm bất kỳ một lý do nào—dù là lý do 'anh làm tất cả chỉ vì muốn bảo vệ em', 'anh làm vì không muốn thấy em khổ'—thì tôi thề với anh, tôi sẽ lập tức đuổi anh cùng toàn bộ nhóm thợ của xưởng Gió Thông ra khỏi mảnh đất này ngay trong buổi chiều hôm nay."
Cô bước tới mép bàn gỗ thông, những ngón tay gầy guộc khẽ chạm vào mép tập giấy ghi chép của Phong, nhưng ánh mắt cô vẫn găm thẳng vào mắt anh, không một chút dao động:
"Phong này, điều hủy hoại tôi nhiều nhất từ mười năm trước cho đến tận ngày hôm nay, không phải là việc gia đình anh gây tai nạn làm ba tôi mất đi đôi chân lành lặn. Nó cũng không phải là việc gia đình anh nghèo túng hay mang trên mình món nợ khổng lồ. Điều tàn phá lòng tự trọng của tôi ghê gớm nhất chính là sự tước đoạt. Mười năm trước, anh tước đoạt quyền được lựa chọn, quyền được cùng đối mặt của một cô gái mười chín tuổi. Và trưa nay, tại quán Dốc Sương đó, anh lại một lần nữa tước đoạt quyền tự quyết của một nữ kiến trúc sư hai mươi tám tuổi."
Nguyên hít một hơi thật sâu, luồng không khí buốt lạnh của cao nguyên tràn vào cuống họng giúp cô siết chặt lại toàn bộ ý chí của mình:
"Vì vậy, kể từ giờ phút này, tôi yêu cầu chấm dứt hoàn toàn mọi sự gắn kết về mặt tình cảm riêng tư giữa tôi và anh. Không có sự chuộc lỗi bằng tình cảm, không có sự bảo bọc lén lút sau lưng, và càng không bao giờ có chỗ cho sự thương hại. Mối quan hệ giữa chúng ta từ nay về sau chỉ tồn tại duy nhất trên một phương diện rạch ròi: Hợp đồng kinh tế."
Phong khẽ run lên một cái, ánh mắt anh tối sầm lại như vừa trượt chân rơi xuống một vực sâu thăm thẳm không đáy.
"Anh là người thợ mộc nhận khoán việc của xưởng Gió Thông, được bà ngoại tôi ký hợp đồng giao việc trước khi bà mất để phục chế toàn bộ phần kết cấu gỗ cho Mộc Miên," Nguyên gằn từng tiếng một, đanh thép như búa nện vào đe. "Vị trí của anh là ở xưởng mộc chái sau: đo đạc, cưa xẻ, bào nhẵn, đục mộng và lắp dựng các cấu kiện gỗ đúng theo hồ sơ thiết kế kỹ thuật mà tôi và kỹ sư Bảo đã phê duyệt. Hết giờ làm việc, anh rời khỏi công trình. Bất kể việc tôi có xoay xở được một trăm hai mươi triệu để trả nợ xưởng đá Trịnh hay không, bất kể vách taluy sạt lở này có sập đổ vùi lấp toàn bộ công trường hay không, và thậm chí ngay cả khi ngày mai tôi quyết định đặt bút ký tên bán sạch ba nghìn mét vuông đất này cho Nguyễn Khải Minh để lấy hai tỷ hai trăm triệu tiền mặt... thì đó cũng là quyền tự quyết tuyệt đối của cá nhân tôi. Anh không có bất kỳ quyền hạn nào để can thiệp, không có quyền chất vấn, ngăn cản, và bắt buộc phải tôn trọng nó. Anh đã nghe rõ chưa?"
Từng lời, từng chữ Nguyên thốt ra như những mũi đinh thép đóng chặt vào lồng ngực Phong. Đau đớn đến nghẹt thở, đau đớn đến mức khiến khớp vai đang trật của anh co rút từng cơn dữ dội, nhưng Phong hiểu sâu sắc rằng đây là cái giá tối thiểu mà anh phải trả cho sự độc đoán của mình. Anh không có quyền đòi hỏi sự tha thứ bao dung, không có quyền van xin một cơ hội tình cảm khi chính bản thân anh vừa giẫm đạp lên ranh giới tôn trọng tối thiểu đối với người phụ nữ mình yêu.
Phong nhắm nghiền mắt lại, nuốt trọn vị đắng ngắt nơi đầu lưỡi vào sâu thẳm tâm can. Khi anh mở mắt ra, ánh nhìn đã trở nên tĩnh lặng hơn—một sự tĩnh lặng đượm màu bi tráng của kẻ chấp nhận bản án trừng phạt đích đáng nhất dành cho mình:
"Anh hiểu rồi. Anh hoàn toàn tôn trọng quyết định của em. Kể từ giờ phút này, anh sẽ chỉ là một người thợ mộc làm đúng theo hợp đồng khoán việc của xưởng Gió Thông. Anh sẽ tuyệt đối không bao giờ bước qua ranh giới đó nữa."
Đúng lúc bầu không khí giữa hai người đang chùng xuống nặng nề và ngột ngạt như một khối chì đúc thì từ phía con đường mòn dẫn vào cổng sắt, tiếng lạo xạo của bánh xe bán tải nghiến trên lớp sỏi ướt át vang lên, phá tan sự tĩnh lặng đặc quánh.
Chiếc xe bán tải cũ kỹ chở theo vài cuộn lưới thép mắt cáo B40 mạ kẽm sáng lóa và những bó cọc tiêu trắc địa dừng khựng lại bên ngoài hàng rào. Cửa xe bật mở, kỹ sư Trần Gia Bảo vội vã bước xuống trong bộ áo khoác phản quang kỹ thuật lấm lem bùn đất, đầu đội mũ bảo hộ màu trắng, tay xách chiếc máy thủy bình quang học và chân đế ba càng chuyên dụng.
"Chào mọi người! May quá, đội cơ giới của huyện vừa ủi xong lớp sạt lở cục bộ trên đèo Trại Mát là tôi phóng xe lên đây ngay," Bảo vừa sải bước dài lên bậc thềm vừa tháo mũ bảo hộ, đưa tay áo gạt vội những giọt mồ hôi hòa lẫn nước mưa đọng trên trán.
Ánh mắt sắc sảo của một kỹ sư công trình dày dạn kinh nghiệm nhanh chóng lướt qua vẻ mặt lạnh băng như tiền của Nguyên, nhìn sang cánh tay nẹp tạm bợ và dáng đứng thất thần của Phong. Bảo nhận ra ngay sự bất thường tột độ trong bầu không khí giữa hai người, nhưng bằng sự lịch thiệp, tế nhị và tác phong chuyên nghiệp vốn có, anh lập tức kéo toàn bộ sự chú ý trở lại với thực tại sống còn của công trình:
"Tình hình mái dốc phía sau chái nhà thế nào rồi Nguyên? Nửa đêm qua nghe tin giông lốc quật sập một mảng giàn giáo và đất đá tràn xuống lán mộc làm tôi sốt ruột đến nghẹt thở, không tài nào chợp mắt nổi."
Sự xuất hiện kịp thời của Bảo tựa như một luồng gió thực tế đầy tỉnh táo, thổi bạt đi những ngột ngạt của những ân oán cá nhân vừa diễn ra. Nguyên khẽ chớp mắt, nhanh chóng giấu toàn bộ những cảm xúc yếu đuối, đau đớn vào sâu thẳm đáy lòng, lấy lại phong thái đĩnh đạc, dứt khoát của một chủ trì dự án:
"Cảm ơn anh Bảo đã vượt đường sạt lở lên kịp thời. Đêm qua, hệ thống rãnh thấm tiêu năng và thảm rễ cây bản địa mà chúng ta làm từ tuần trước đã phát huy tác dụng rất tốt, giữ vững được chân móng chính của bốn cột từ C-03 đến C-08, khung dầm chịu lực không bị xô lệch vặn xoắn. Tuy nhiên, khối trượt cục bộ phía trên lán xưởng mộc đã bóc trần một vệt taluy dài hơn mười lăm mét. Chúng ta cần ra hiện trường đo đạc lại cao độ và kiểm tra mặt trượt ngay bây giờ."
Nghe tiếng thảo luận kỹ thuật sôi nổi ngoài hiên, cánh cửa phòng khách phụ khẽ mở, ông Nam từ tốn chống cây gậy mun bước ra ngoài. Bảo nhìn thấy ông, vội vã tháo găng tay bảo hộ, bước tới cúi đầu chào người cựu cán bộ lâm nghiệp:
"Cháu chào chú Nam ạ! Chú mới vượt đèo từ Bảo Lộc lên đấy ạ?"
"Chào kỹ sư Bảo," ông Nam siết chặt bàn tay Bảo bằng bàn tay thô ráp, ấm áp của mình. "Tôi nghe cháu Nguyên kể rất nhiều về anh và những giải pháp địa kỹ thuật sáng tạo của anh cho Mộc Miên. Trận giông bão đêm qua hung hãn quá, may nhờ có sự tính toán thoát nước cẩn trọng của anh và cháu Nguyên mà căn nhà gỗ này mới không bị bứng gốc. Nào, bây giờ tôi cùng các anh ra xem vết trượt xem địa tầng nó biến chuyển đến mức độ nào rồi."
Bốn người nối đuôi nhau men theo lối đi lát ván gỗ thông xẻ thô, vòng qua hông nhà để tiến ra khu đất trũng phía sau chái xưởng mộc.
Hiện trường mái dốc sau bão phơi bày một cảnh tượng nham nhở và xót xa đến nao lòng. Mảng taluy đất bazan phía trên lán mộc đã bị bóc toạc một vệt dài hình cánh cung lồi lõm, để lộ ra những thớ đất sét pha đá phiến màu đỏ quạch, trơn nhẫy và ngậm no nước như một miếng bọt biển khổng lồ. Đống bùn nhão hàng chục khối tràn xuống lấp kín một đoạn rãnh thoát nước tạm thời, vùi lấp cả những bao cát gia cố đã bị xé toạc tơi tả trong đêm. Những thanh giáo thép ống bị vặn cong queo nằm ngổn ngang bên mép bờ vực—chính là nơi Phong đã dùng hết sức tàn của thân xác để ghì giữ thanh xà pơ mu cổ vật trong cơn cuồng phong rạng sáng nay.
Bảo nhanh chóng dựng chân đế ba càng của máy thủy bình lên một mỏm đất tương đối ổn định, cẩn thận cân chỉnh bọt thủy tròn và bọt thủy dài cho thật thăng bằng. Anh cắm cọc tiêu kỹ thuật, áp mắt vào thị kính để ngắm đo cao độ và kiểm tra độ dịch chuyển của các mốc trắc địa đã cắm từ những ngày trước. Sau đó, Bảo bước tới sát mép vết đứt gãy, ngồi xổm xuống, nhặt một cục đất sét ngay cung trượt bóp nát trong lòng bàn tay để kiểm tra độ ẩm, độ dẻo và lực dính kết hạt, rồi rút thước dây kim loại đo chiều dài thực tế của cung trượt hình cánh cung.
Mười phút khảo sát trôi qua trong sự im lặng căng thẳng tột độ của cả bốn người. Tiếng gió rít qua rặng thông hòa cùng tiếng nước ngầm rỉ rả từ vách đất tạo nên một thứ âm thanh đầy đe dọa. Bảo đứng thẳng người dậy, tháo găng tay bảo hộ vỗ mạnh vào nhau cho rơi bớt lớp bùn dính dấp, rồi quay sang nhìn Nguyên và ông Nam với nét mặt vô cùng nghiêm nghị:
"Trước hết, có một tin đáng mừng: khối sạt lở cục bộ đêm qua chưa xâm lấn vào đới an toàn của hệ móng chính Mộc Miên. Độ nghiêng của mảng móng chái sau vẫn duy trì ổn định ở mức 1,5 độ theo đúng báo cáo trắc địa tuần trước, không xuất hiện hiện tượng lún lệch hay chuyển vị ngang nhờ hệ thống rãnh thấm sinh thái của Nguyên đã kịp thời chia cắt và phân tán phần lớn áp lực thủy tĩnh từ đỉnh đồi dồn xuống."
Nguyên khẽ thở phào một hơi nhẹ nhõm, nhưng nét mặt đăm chiêu, nặng trĩu của Bảo ngay sau đó lập tức kéo sự lo âu quay trở lại:
"Tuy nhiên, tin xấu là mái taluy này đã hoàn toàn mất góc nghỉ tự nhiên. Cung trượt cánh cung đã ăn sâu vào chân đồi, tạo thành một hàm ếch rỗng bên dưới. Lớp đất sét pha phiến sét này đang trong tình trạng bão hòa nước cực hạn, độ bền cắt của đất đã giảm xuống gần bằng không. Theo tính toán nhanh của tôi, chỉ cần một trận mưa dầm kéo dài liên tục khoảng bốn mươi tám tiếng nữa thôi, toàn bộ khối đất ước tính khoảng năm mươi đến sáu mươi mét khối phía trên đỉnh trượt sẽ đổ sập thẳng xuống. Và lần này, nó sẽ nghiền nát lán mộc, kéo sập hoàn toàn chái sau cùng hệ cột chịu lực C-03 và C-04 của ngôi nhà. Chúng ta bắt buộc phải thi công xử lý khẩn cấp trong vòng bảy ngày tới, không thể chậm trễ một giờ nào."
"Nếu chúng ta đổ một bức tường kè bê tông cốt thép toàn khối thì sao hả anh Bảo?" Nguyên hỏi dồn, dù trong thâm tâm của một người làm kiến trúc cảnh quan, cô đã lờ mờ hình dung ra những bế tắc của giải pháp cứng này.
"Hoàn toàn không khả thi, cả về mặt thời gian ninh kết lẫn ngân sách thực tế," Bảo lắc đầu một cách dứt khoát. "Để đổ một bức tường kè bê tông trọng lực cho chiều dài mười tám mét, chiều cao hai mét rưỡi này, chúng ta bắt buộc phải đào sâu bóc bỏ toàn bộ lớp bùn yếu, ghép cốp pha, đan hai lớp thép và chờ bê tông đạt mác ninh kết ít nhất mười bốn ngày giữa điều kiện thời tiết mưa dầm ẩm ướt này. Quan trọng hơn cả là chi phí: vật tư xi măng, cát, đá, sắt thép và tiền thuê đội thợ coppha chuyên nghiệp sẽ ngốn không dưới một trăm sáu mươi đến hai trăm triệu đồng. Tình hình tài chính hiện tại của Mộc Miên hoàn toàn bất khả thi để kham nổi con số đó."
Nguyên mím chặt môi lại. Đầu ngón tay cô bấm chặt vào lòng bàn tay lạnh buốt. Tình hình tài chính của cô lúc này đang bi đát hơn bao giờ hết: sau khi bóc tách toàn bộ chi phí hoàn thiện nội thất cho ba phòng thử nghiệm homestay, tài khoản ngân hàng của cô chỉ còn vỏn vẹn gần mười lăm triệu đồng tiền mặt. Cộng thêm bốn mươi triệu đồng vốn lưu động mà cô bạn thân Mai Anh vừa tạm ứng từ hợp đồng bao tiêu cà phê sạch, tổng số tiền cô có thể xoay xở ngay lập tức chỉ là năm mươi lăm triệu đồng. Số tiền ấy còn chưa đủ để trang trải một nửa khoản nợ một trăm hai mươi triệu tiền đá chẻ đang bị xưởng Trịnh ráo riết đòi nợ gắt gao từng ngày, thì lấy đâu ra hai trăm triệu để đổ một bức tường bê tông cốt thép kiên cố?
"Vậy giải pháp thay thế nương theo tự nhiên là gì, thưa kỹ sư?"
Ông Nam nãy giờ vẫn đứng lặng im quan sát từng thớ đất đỏ rỉ nước, chợt lên tiếng phá vỡ sự bế tắc. Bằng kinh nghiệm của hàng chục năm lăn lộn với đất dốc và rừng phòng hộ đầu nguồn, ông đưa đầu gậy gỗ mun chỉ chuẩn xác vào mạch nước ngầm đang rỉ ra từ kẽ phiến sét:
"Tầng đất dốc Trại Mát này bên dưới là vỉa đá mồ côi xen lẫn đá phiến sét ngậm nước. Nếu chúng ta dùng giải pháp cứng như đổ tường bê tông cốt thép bít kín bề mặt, thì vô tình chúng ta đã tạo ra một chiếc đập ngăn nước ngầm. Nước mao dẫn từ đỉnh đồi không thoát được sẽ tích tụ lại sau lưng tường, tạo ra áp lực thủy tĩnh đẩy ngược cực lớn từ bên trong ra, rất dễ gây nứt gãy và xô đổ chân kè. Liệu chúng ta có thể nương theo cấu trúc xốp, đàn hồi để triệt tiêu năng lượng của dòng nước ngầm không?"
Đôi mắt của kỹ sư Bảo sáng rực lên sự khâm phục trước tầm nhìn thực tiễn sâu sắc của người cựu cán bộ lâm nghiệp già:
"Chú Nam nói trúng tim đen của bài toán địa kỹ thuật này rồi ạ! Đó chính là phương án tối ưu nhất mà tôi muốn đề xuất cho Mộc Miên lúc này: Chúng ta sẽ làm kè rọ đá giật tam cấp kết hợp với hệ thống rãnh thoát nước sinh thái tầng sâu."
Bảo lập tức rút từ cặp tài liệu ra một tập bản vẽ phác thảo tay trên giấy bìa cứng khổ A3, trải rộng lên nắp ca-pô chiếc xe bán tải để tất cả cùng nhìn rõ:
"Chúng ta sẽ sử dụng hệ thống rọ đá mạ kẽm bọc nhựa PVC đan mắt cáo xoắn kép, kích thước tiêu chuẩn hai mét dài, một mét rộng và không phẩy năm mét cao. Bên trong từng rọ đá sẽ được chèn thủ công toàn bộ bằng đá hộc bazan địa phương xếp chèn khít mạch. Ưu điểm tuyệt đối của kè rọ đá là kết cấu mềm dẻo, có khả năng tự biến dạng theo độ lún cục bộ của nền đất mà không bao giờ bị nứt gãy cơ học như tường bê tông. Nhưng điều quan trọng nhất: độ rỗng giữa các viên đá hộc đạt từ ba mươi đến ba mươi lăm phần trăm, đóng vai trò như một bộ lọc khổng lồ, cho phép nước ngầm thẩm thấu tự do và tiêu thoát áp lực thủy tĩnh liên tục ra ngoài mà không bao giờ tích tụ áp lực sau lưng kè."
Bảo lấy bút chì vạch rõ từng lớp kết cấu mặt cắt:
"Phía sau lưng ba tầng rọ đá giật cấp, chúng ta sẽ trải một lớp vải địa kỹ thuật không dệt có cường độ chịu kéo cao. Lớp vải này có tác dụng giữ lại toàn bộ hạt đất sét mịn, chống xói mòn ngầm, nhưng cho phép nước thấm qua tuyệt đối. Dưới chân kè, chúng ta kết hợp đào một rãnh thoát nước sinh thái dải sỏi cuội suối, và ngay trên mái đất giật cấp phía trên, chúng ta sẽ tận dụng chính những cụm cỏ vetiver và cây cốt khí rễ chùm mà chú Nam đã gửi giống từ Bảo Lộc lên để trồng phủ xanh. Bộ rễ của vetiver ăn sâu ba đến bốn mét sẽ đóng vai trò như những chiếc đinh neo sinh học gia cố tầng đất mặt vĩnh cửu."
"Phương án này dự toán tổng kinh phí vật tư và nhân công hết bao nhiêu hả anh Bảo?" Nguyên chăm chú nhìn từng đường nét trên bản vẽ, tư duy mạch lạc của một kiến trúc sư cảnh quan được đào tạo bài bản lập tức bắt nhịp với giải pháp của Bảo.
"Nếu chúng ta tận dụng tối đa nguồn đá hộc bazan khai thác trực tiếp từ các mỏ đá địa phương quanh Trại Mát và tự huy động nhân lực tại chỗ để xếp đá đóng rọ, thì tổng chi phí vật tư gồm lưới rọ mạ kẽm bọc nhựa, vải địa kỹ thuật không dệt và toàn bộ khối lượng đá hộc sẽ rơi vào khoảng bảy mươi đến tám mươi triệu đồng," Bảo nói, giọng đanh thép nhưng vô cùng thực tế. "Con số này giảm hơn một nửa so với phương án kè bê tông. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất của phương án kè rọ đá lại là bài toán thời gian và sự phối hợp kỹ thuật cực kỳ nghiêm ngặt."
Bảo nhìn thẳng vào Nguyên, nhấn mạnh từng từ:
"Xếp rọ đá đòi hỏi sự tỉ mỉ thủ công rất cao. Người thợ đá phải chọn từng viên đá hộc góc cạnh xếp phẳng mặt ngoài để tạo mặt phẳng chịu lực, sau đó chèn đá nhỏ vào giữa và dùng dây thép buộc chặt nắp rọ. Chúng ta bắt buộc phải thi công theo phương thức cuốn chiếu liên tục trong ba đến bốn ngày tạnh ráo ngắn ngủi tới đây, trước khi đợt áp thấp nhiệt đới mới tràn về. Nếu không có sự phối hợp kỷ luật tuyệt đối giữa việc giằng chống ổn định cung trượt của thợ mộc và tốc độ xếp rọ của thợ đá, khối trượt năm mươi khối đất kia có thể ập xuống bất cứ lúc nào ngay khi chúng ta vừa bóc lớp bùn nhão mặt."
Nói đoạn, Bảo quay sang nhìn Phong—người vẫn nãy giờ đứng lặng lẽ ở phía sau, ánh mắt chăm chú nuốt lấy từng thông số kỹ thuật trên bản vẽ:
"Bên cạnh việc xếp rọ đá, để chống hiện tượng trượt trồi chân kè do áp lực đất đẩy ngang, chúng ta bắt buộc phải đóng một hàng cọc cừ gỗ thông luộc dầu hỏa sâu ba mét ngay phía trước chân rọ đá tầng một, kết hợp hệ thanh giằng gỗ giằng néo vào các mỏ neo ngầm. Phần cọc cừ gỗ thông luộc dầu và giằng liên kết này đòi hỏi tay nghề gia công mộc cực kỳ chuẩn xác và sức chịu lực cao. Phong có đảm đương được việc chỉ huy toàn bộ thợ của xưởng Gió Thông gia công và ép xong hệ cọc cừ này trong vòng bốn mươi tám giờ tới không?"
Phong đứng thẳng người dậy. Dù một bên bả vai vẫn còn đau nhức nhối sau cú chấn thương, ánh mắt anh đã lấy lại sự kiên định, rắn rỏi vốn có của một người thợ mộc sinh ra từ núi rừng:
"Tôi làm được. Toàn bộ số gỗ thông ba lá già tích trữ trong kho xưởng Gió Thông đã được xẻ quy cách và máy luộc dầu chống mối mọt đang sẵn sàng hoạt động. Tôi cam kết với kỹ sư Bảo và... và kiến trúc sư Nguyên, đội thợ mộc của tôi sẽ hoàn thành toàn bộ hệ cọc cừ và giằng liên kết đúng tiêu chuẩn kỹ thuật trong vòng hai ngày tới. Chúng tôi sẽ làm việc xuyên đêm, tuyệt đối không làm chậm tiến độ làm kè rọ đá một giờ nào."
Cách Phong gọi cô bằng danh xưng "kiến trúc sư Nguyên" một cách trang trọng, giữ đúng khoảng cách của một người thợ mộc nhận khoán việc khiến lồng ngực Nguyên khẽ nhói lên một nhịp. Nhưng cô lập tức trấn tĩnh, gạt bỏ mọi rung động thừa thãi ra ngoài tâm trí để tập trung cho cuộc chiến sinh tử của công trình:
"Được rồi. Anh Bảo bóc tách chi tiết khối lượng rọ thép, diện tích vải địa kỹ thuật và khối lượng đá hộc bazan cần dùng ngay trong chiều nay giúp tôi," Nguyên dứt khoát đưa ra quyết định cuối cùng. "Tôi sẽ trực tiếp cầm danh mục này đi làm việc với các chủ mỏ đá hộc tại Trại Mát để thương lượng giá gốc và đàm phán phương thức thanh toán gối đầu chia làm hai đợt. Chúng ta sẽ bắt đầu khởi công bóc lớp trượt và đóng cọc cừ ngay từ sáng sớm ngày mai."
Sau khi đã thống nhất xong toàn bộ giải pháp kỹ thuật và phân công nhiệm vụ, Bảo cùng Phong mang theo thước dây và cọc tiêu đi vòng ra phía kho bãi sau nhà để kiểm kê lại số lượng cọc tre, gỗ thông và các cuộn lưới thép còn sót lại đêm qua.
Khoảng sân sau sũng nước lúc này chỉ còn lại hai cha con ông Nam giữa bầu không khí se lạnh, mờ mịt của buổi hoàng hôn vùng cao.
Gió núi bắt đầu thổi mạnh dần, kéo theo những dải sương mù trắng xóa, dày đặc len lỏi qua từng thân cây mai anh đào khẳng khiu, bao phủ lên sườn đồi một vẻ tịch liêu, bảng lảng. Ông Nam chống cây gậy mun, bước chậm rãi từng bước khập khiễng dọc theo con mương dẫn nước nhỏ mà Nguyên đã tự tay đào phân lũ, ánh mắt ông trầm ngâm nhìn về phía những ngọn đồi thông mờ ảo đang chìm dần vào bóng tối phía chân trời.
"Nguyên này," ông Nam chợt lên tiếng, thanh âm trầm ấm hòa vào tiếng thông reo rền rĩ.
"Dạ ba?" Nguyên bước chậm lại, đi sát bên cạnh để đỡ lấy một bên tay áo của cha phòng khi ông trượt chân trên lớp sỏi ướt.
"Hôm trước... ba nghe người ta nói ông Lê Đức Thành đã lặn lội lên tận đây tìm gặp con phải không?"
Bước chân Nguyên khẽ khựng lại trên mặt đường mòn. Cô hơi bất ngờ, nhưng rồi nhanh chóng hiểu ra. Chắc hẳn trong cuộc điện thoại ngắn ngủi bị đứt sóng liên tục vì bão đêm qua, hoặc thông qua một vài người bạn lâm nghiệp cũ ở vùng đất Trại Mát này, ba cô đã nghe ngóng được tin tức về sự xuất hiện của người cha tội lỗi ấy.
"Dạ đúng rồi ba," Nguyên khẽ đáp, ánh mắt nhìn xuống lớp đất đỏ bazan dưới chân mình. "Hôm trước, ngay trước khi cơn bão số bốn đổ bộ vào đất liền, ông Thành có bắt taxi một mình lên tận cổng Mộc Miên."
Ông Nam dừng bước lại dưới một gốc thông già. Hai bàn tay gầy guộc, nổi đầy gân guốc của ông tì chặt lên đầu cây gậy gỗ mun, gương mặt già nua đăm chiêu nhìn vào một khoảng không vô định:
"Tình trạng sức khỏe của ông ấy hiện giờ ra sao rồi con? Cơn đột quỵ tai biến năm xưa... có để lại di chứng nặng nề lắm không?"
Câu hỏi của cha hoàn toàn không mang một chút oán thán, hận thù hay cay độc. Nó chỉ chứa đựng sự thăm dò chân thành, đầy xót thương của một người bạn già cùng thời, từng cùng nhau trải qua những năm tháng khốn khó của thời bao cấp và mở đất cao nguyên. Nguyên chậm rãi kể lại cho ba nghe từng chi tiết của buổi chiều mưa hôm ấy:
"Ông Thành yếu lắm rồi ba ạ. Một bên chân của ông bị liệt nhẹ, bước đi run rẩy, khập khiễng, phải dùng gậy gỗ mun chống đỡ mới đi lại được từng bước ngắn. Tay phải của ông run bần bật, nói năng cũng rất khó khăn. Hôm lên đây, ông mang theo một chiếc túi vải sờn rách đựng một bọc hồ sơ rất dày. Bên trong là toàn bộ giấy tờ bệnh viện, hồ sơ tai nạn giao thông, biên bản thỏa thuận dân sự năm xưa... và một trăm hai mươi tờ biên lai chuyển tiền qua bưu điện gửi từ Dĩ An về tài khoản của ba ở Bảo Lộc, đều đặn vào ngày mười lăm hàng tháng suốt mười năm ròng rã không sót một tháng nào. Tổng cộng ba trăm hai mươi triệu đồng tiền bồi thường viện phí, thuốc men và tổn hại sức khỏe... gia đình họ đã trả xong trọn vẹn không thiếu một đồng."
Nguyên ngập ngừng một thoáng, giọng cô chùng xuống nghẹn ngào khi nhớ lại khoảnh khắc nghiệt ngã ấy:
"Và hôm đó... trước khi ra về, ông Thành đã gạt phắt tay Phong ra... rồi quỳ sụp cả hai đầu gối xuống nền sỏi ướt trước mặt con để tạ tội cho món nợ mười năm trước."
Nghe đến hai chữ "quỳ sụp", bờ vai gầy guộc ẩn sau lớp áo khoác dù của ông Nam khẽ run rẩy dữ dội. Bàn tay ông siết chặt lấy đầu gậy mun đến mức các khớp ngón tay trắng bệch ra, mạch máu nổi cộm dưới lớp da mồi. Một tiếng thở dài sâu thẳm, nặng trĩu bao nhiêu ký ức đắng cay, nhục nhằn và những nỗi niềm u uẩn của cả một kiếp người từ từ thoát ra khỏi lồng ngực người cha già.
"Trời đất ơi... sao ông ấy lại tự hành hạ, đày đọa bản thân mình đến nông nỗi ấy cơ chứ..." ông Nam lẩm bẩm, giọng nói run run vì xúc động nghẹn ngào. "Năm năm trước, khi cái chân này của ba vừa mới lành lặn đôi chút sau ca phẫu thuật ghép xương, ba đã chống gậy lặn lội đón xe đò xuống tận xưởng mộc ở Dĩ An để tìm gặp thằng Phong. Ba đã nói chuyện rất thẳng thắn, rõ ràng với nó. Ba bảo chuyện tai nạn giao thông năm xưa là một rủi ro nghiệt ngã không ai mong muốn, xe chở gỗ mất phanh giữa sương mù đèo dốc hiểm trở, bản thân ba đã thấu hiểu và tha thứ từ lâu rồi. Ba bảo nó hãy dừng việc gửi tiền bồi thường hàng tháng lại, hãy giữ lấy số tiền mồ hôi nước mắt ấy mà thuốc thang, bồi dưỡng cho ba nó và lo liệu cho tương lai của chính bản thân nó. Vậy mà hai cha con nhà ấy... vẫn kiên quyết cắn răng chịu khổ sai, chịu nhịn ăn nhịn mặc suốt mười năm trời để trả cho bằng hết món nợ dân sự ấy..."
Ông Nam ngước mắt nhìn lên nền trời Trại Mát đang dần sẫm lại thành một màu tím than thẫm đặc. Những đám mây đen sau bão trôi dạt về phía đỉnh núi Langbiang xa xôi, tựa như những gánh nặng đạo đức vô hình đang đè nặng lên số phận của hai gia đình suốt một thập kỷ qua.
"Tội lỗi là do sự trốn chạy hèn nhát và thói áp đặt của người lớn chúng ta gây ra," ông Nam trầm ngâm nói, giọng ông như chìm vào tiếng thông reo rền rĩ của đại ngàn. "Người lớn gây ra lầm lỗi, rồi người lớn lại tự cho mình cái quyền phán xét, tự dựng lên những bức tường ngăn cách... Nhưng rốt cuộc, người phải chịu đựng những nhát dao cứa đớn đau nhất, oan ức nhất lại chính là tụi con..."
Nguyên im lặng, không đáp lại một lời. Cô đứng nép bên cạnh cha, cảm nhận được hơi ấm và tấm lòng bao dung vô lượng tỏa ra từ người đàn ông đã bị tai nạn cướp đi đôi chân nhưng chưa bao giờ để cho lòng thù hận hay sự vị kỷ làm vẩn đục tâm hồn thanh sạch của mình.
Cô hiểu rằng, món nợ ân oán giữa thế hệ đi trước rồi đây sẽ có một ngày được khép lại bằng một cuộc đối thoại sòng phẳng, minh bạch giữa hai người cha già từng trải. Nhưng còn vết thương sâu hoắm trong trái tim cô, sự rạn nứt niềm tin ghê gớm giữa cô và Phong, thì tuyệt đối không thể giải quyết bằng một vài lời tha thứ dễ dãi. Chỉ có thời gian, sự sòng phẳng trong công việc và việc tôn trọng ranh giới tự chủ của nhau mới có thể chứng minh được bản lĩnh của mỗi người.
Đúng lúc đó, từ trong túi áo khoác dã chiến của Nguyên, tiếng chuông báo tin nhắn điện thoại dồn dập vang lên, xé toạc không gian tĩnh mịch và u buồn của buổi chiều muộn.
Nguyên rút chiếc điện thoại thông minh đã trầy xước màn hình ra. Ánh sáng xanh le lói hắt lên gương mặt cô dòng thông báo từ một địa chỉ thư điện tử công vụ quen thuộc: *Ban Pháp chế & Đầu tư - Công ty Cổ phần Phát triển Cao Nguyên*. Kèm theo thư điện tử là một tin nhắn văn bản ngắn gọn, được soạn thảo bằng ngôn từ hết sức lịch thiệp, trau chuốt nhưng lại mang tính sát thương và uy hiếp tuyệt đối từ giám đốc dự án Nguyễn Khải Minh:
*"Chào kiến trúc sư Thảo Nguyên. Tôi gửi văn bản xác nhận chính thức kèm dự thảo hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất Mộc Miên với mức giá kịch trần 2,2 tỷ đồng tiền mặt (thanh toán một lần trong 72 giờ). Đồng hồ đếm ngược cho thời hạn tối hậu thư của đề nghị này vẫn đang chạy và sẽ chính thức khép lại vào đúng 17h00 chiều ngày mai. Sau thời hạn trên, công ty chúng tôi sẽ buộc phải kích hoạt phương án quy hoạch nắn tuyến đường vành đai cảnh quan sang sườn đồi phía đông, đồng thời tiến hành đóng cọc ngăn nước theo ranh giới đã được phê duyệt. Rất mong nhận được phản hồi tích cực từ cô trước giờ G."*
Ánh sáng lạnh buốt từ màn hình điện thoại hắt lên gương mặt tái nhợt của Nguyên giữa bóng tối đang nhanh chóng nuốt chửng lấy sườn đồi Trại Mát. Con số một trăm hai mươi triệu nợ vật tư đá chẻ sắp đến hạn siết nợ, chi phí làm kè rọ đá khẩn cấp bảy mươi đến tám mươi triệu đồng đang cận kề, và chiếc đồng hồ đếm ngược từng giây đến năm giờ chiều ngày mai như một sợi dây thòng lọng vô hình, đang chầm chậm siết chặt lấy số phận của Mộc Miên.