Bản Khảo Sát Dang Dở

Sáng hôm sau, tiếng gõ búa đo đạc đanh gọn vang lên từ góc hiên chái sau đã thô bạo xé toạc giấc ngủ chập chờn của Nguyên.

Cô mở choàng mắt. Đập vào tầm nhìn đầu tiên là những thanh ván thông ốp trần phòng áp mái đã ngả sang màu xám ngoét vì hơi nước ngấm lâu năm. Không khí trong căn phòng tầng hai buốt giá, đặc quánh lớp sương mù bảng lảng luồn qua những khe hở của liếp cửa chớp đã bị co ngót, vênh váo theo thời gian. Toàn thân Nguyên nặng trĩu, từng thớ cơ ê ẩm như vừa trải qua một cơn sốt dài. Hai bên thái dương cô nhức buốt từng cơn — dư chấn của chuyến xe khách gằn xóc suốt bảy tiếng đồng hồ từ miền duyên hải lên cao nguyên chiều hôm qua, cộng hưởng cùng cú sốc tinh thần khi đột ngột chạm trán Lê Hoàng Phong, vẫn chưa hề có dấu hiệu lắng xuống.

Nguyên nằm bất động vài giây, lắng nghe nhịp thở nặng nhọc của chính mình hòa cùng tiếng gió rít qua khe vách. Ngay bên dưới sàn gỗ nơi cô đang nằm, sâu dưới gầm cầu thang tăm tối của tầng trệt, chiếc rương gỗ mít cũ kỹ của gia đình vẫn đang khóa chặt xấp hồ sơ công nợ bảo lãnh vật tư trị giá ba trăm triệu đồng. Đó không đơn thuần là một mớ giấy tờ tài chính, mà là một chiếc đồng hồ đếm ngược vô hình, khắc nghiệt, chỉ còn vỏn vẹn mười bốn ngày trước khi đợt thanh toán đầu tiên gõ cửa, đe dọa cuốn phăng chút thể diện và sự nghiệp làm nghề non trẻ mà cô đã chật vật gầy dựng tại Sài Gòn.

*Cộc. Cộc. Cạch.*

Tiếng kim loại va chạm vào thớ gỗ rắn chắc lại dội lên, kèm theo tiếng bước chân người di chuyển thận trọng trên nền đá lát sứt sẹo phía sau nhà. Tiếng động ấy khô khốc, chuẩn xác, mang tính chất của một sự kiểm tra kết cấu đầy lạnh lùng.

Nguyên vội vã tung chăn. Cái lạnh mười sáu độ vùng cao lập tức táp thẳng vào da thịt khiến cô khẽ rùng mình. Cô kéo vội chiếc áo khoác len dày màu rêu khoác qua vai, dùng sợi dây thun buộc túm mái tóc dài tán loạn sau gáy rồi xỏ chân vào đôi ủng cao su chống trượt chuyên dùng cho công trường. Khi cô đẩy cánh cửa gỗ bước ra hành lang và lần từng bước xuống cầu thang, từng bậc gỗ lim già cỗi kêu lên những tiếng cót két khô khốc dưới sức nặng cơ thể, như một lời cảnh báo trầm đục về sự rệu rã của bộ khung nhà sau gần nửa thế kỷ dầm dãi giữa mưa nắng cao nguyên.

Tại khoảng sân hẹp nối liền chái nhà sau và vách taluy đất đỏ dựng đứng sừng sững, sương mù ban mai vẫn quẩn quanh như những dải lụa xám ẩm ướt. Đứng cạnh chân cột góc hướng Tây Nam không chỉ có một mình Phong. Bên cạnh anh là một người đàn ông trạc ba mươi tư tuổi, vóc người cao ráo, đĩnh đạc, mặc áo gile kỹ sư màu cam phản quang khoác ngoài chiếc áo gió màu xanh thẫm. Người đó đang chăm chú dán mắt vào màn hình chiếc máy thủy bình điện tử đặt trên giá ba chân bằng hợp kim nhôm sáng loáng.

Đó là Trần Gia Bảo, kỹ sư kết cấu kỳ cựu từ Trung tâm thiết kế cộng đồng Đà Lạt — người mà Nguyên đã chủ động liên hệ từ tuần trước khi cô vẫn còn đang bế tắc giữa những bản vẽ dang dở ở Sài Gòn, dựa trên lời giới thiệu tin cậy của một người bạn cùng khóa kiến trúc cảnh quan.

"Anh Bảo?" Nguyên bước ra khỏi mép hiên, hơi thở phả ra làn khói trắng mỏng manh giữa cái lạnh cắt da.

Nghe tiếng gọi, người kỹ sư quay đầu lại. Gương mặt Bảo vuông vức, cương nghị, hơi sương ban mai phủ một lớp hạt nước li ti trên đôi lông mày rậm và viền gọng kính cận dày cộp. Anh tháo chiếc găng tay len bảo hộ, đưa bàn tay trần ra bắt lấy tay cô bằng một cái siết chặt, khô ráo và chắc nịch, truyền sang cô sự điềm tĩnh cần thiết của một người làm khoa học thực nghiệm.

"Chào Thảo Nguyên. Tôi lên đây từ sáu giờ sáng để bắt kịp lúc đất chưa ngậm thêm sương ban ngày," Bảo nói, giọng trầm ấm đặc trưng của người vùng cao, nhưng khẩu khí lại rành rọt, chuẩn xác không thừa một từ ngữ dư thừa nào. "Tôi đã lắp máy toàn đạc và đo cao độ mốc chuẩn từ mép đường cái dẫn vào. Tình hình phức tạp và tồi tệ hơn những bức ảnh chụp hiện trạng cô gửi cho tôi qua thư điện tử rất nhiều."

Phong lúc này đang ngồi xổm bên dưới chân cột đối diện, cách họ chừng ba bước chân. Tay anh cầm một chiếc búa kiểm tra kết cấu đầu vát nhọn và một chiếc đục bản dẹt đã mòn vẹt chuôi gỗ. Nghe thấy giọng Nguyên, động tác nạy thử lớp mùn mục của anh hơi khựng lại trong tích tắc, các đường gân trên mu bàn tay siết chặt lại. Nhưng anh không hề ngẩng lên, cũng không cất lời chào đón hay để lộ bất kỳ dấu hiệu quen biết nào. Anh giữ một khoảng cách vật lý tuyệt đối, lùi người sang góc khuất của mái bạt, trả lại toàn bộ không gian làm việc giữa chủ nhà và viên kỹ sư độc lập.

Bảo cầm cuốn sổ tay kỹ thuật bìa da cứng, dùng đầu bút bi gõ nhẹ vào bản vẽ mặt bằng phân tích tải trọng mà anh đã phác thảo nhanh bằng mực xanh trên giấy kẻ ô li:

"Nguyên, nhìn vào đây. Chúng ta đang đối diện với một công trình khung gỗ chịu lực hai tầng điển hình, đặt trên hệ nền móng đá hộc chêm vữa vôi truyền thống từ những năm bảy mươi. Toàn bộ trọng lượng của mái ngói móc đôi cực nặng và sàn ván tầng hai đều dồn xuống mười hai cột lõi này. Tôi đã dùng máy laser kiểm tra độ nghiêng và dùng búa chuyên dụng thử độ phản hồi đàn hồi của vật liệu."

Bảo dẫn Nguyên bước tới sát chân cột cái phía sau — nơi mà chiều hôm qua Phong đã căng tạm một tấm bạt dứa và chêm kích thủy lực để ghìm giữ. Bảo đón lấy chiếc búa kiểm tra kết cấu từ tay Phong, đưa tay ra hiệu cho Nguyên chú ý lắng nghe, rồi gõ dứt khoát ba nhát liên tiếp vào phần gốc cột, cách mặt bệ đá chừng ba mươi phân.

*Bộp. Bục. Bục.*

Âm thanh phát ra trầm đục, nghẹn ngào như tiếng gõ vào một chiếc ống tre rỗng ruột ngâm bùn, tuyệt nhiên không có độ nảy hay tiếng đanh chắc ngân vang của gỗ lim hay gỗ kiền kiền đặc lõi.

Chưa dừng lại ở đó, Bảo rút từ túi đồ nghề ra một thanh thép dò dài khoảng bốn mươi phân, đầu vót nhọn hoắt. Anh nhẹ nhàng ấn thẳng mũi thép vào thớ gỗ. Không cần dùng búa đóng, thanh thép xuyên qua lớp vỏ ngoài xám xịt một cách trơn tru, trượt sâu vào tận tâm cột ngập lút cán mà hầu như không gặp bất kỳ lực cản cơ học đáng kể nào. Khi Bảo chầm chậm rút thanh thép ra, theo sau mũi kim loại là một vệt mùn gỗ ẩm ướt màu nâu đen, nhuyễn nát như bã cà phê thối rữa, lập tức bốc lên một mùi chua nồng, ngai ngái của nấm mốc và bùn đất lâu ngày kẹt trong bóng tối.

Sắc mặt Nguyên chuyển từ nhợt nhạt sang trắng bệch. Là một kiến trúc sư được đào tạo bài bản về hình khối và vật liệu, cô hiểu quá rõ âm thanh rỗng tuếch và vệt mùn mục nát kia đại diện cho điều gì. Đó là cái chết lâm sàng của một kết cấu chịu lực.

"Bốn chân cột gỗ lõi ở khu vực chịu lực chính của chái sau và gian giữa đều rơi vào tình trạng tương tự," Bảo điềm đạm chỉ ra, giọng nói khách quan đến mức tàn nhẫn, hoàn toàn không pha lẫn chút an ủi đãi bôi. "Mối ẩm đất đã xâm thực từ bên dưới bệ đá đi lên theo hiện tượng mao dẫn qua nhiều năm ròng rã. Lớp gỗ giác bên ngoài còn giữ được hình dáng đánh lừa thị giác là do lớp hắc ín và dầu rái quét từ ngày xưa tạo thành một lớp màng bao bọc. Nhưng phần gỗ lõi chịu nén bên trong — thứ quyết định sự sống còn của ngôi nhà — đã bị rỗng hoàn toàn tới sáu mươi phần trăm tiết diện. Cột số ba và số bốn cơ bản đang hoạt động như những chiếc vỏ rỗng chịu tải trọng hàng tấn phía trên."

Nguyên hít một hơi buốt lạnh vào sâu trong lồng ngực, bàn tay giấu trong túi áo khoác len bấm chặt mười đầu ngón tay vào nhau để ngăn cơn run rẩy:

"Còn hệ móng thì sao anh Bảo? Bệ đá hộc có dấu hiệu bị lún sụt không?"

"Đó mới là nguyên nhân gốc rễ và là tin xấu nhất trong buổi sáng hôm nay," Bảo thở dài một hơi dài, xoay người chỉ về phía con mương thoát nước chạy dọc theo chân vách taluy sườn đồi phía sau nhà.

Con mương vốn được xây xếp bằng đá chẻ thô sơ, nhưng hiện tại đã bị đất đỏ sạt lở từ trên sườn đồi vùi lấp gần như biến dạng. Cỏ dại, rễ dương xỉ rậm rạp và những cành thông gãy mục đan bện vào nhau thành từng búi dày đặc, chặn đứng hoàn toàn dòng chảy tự nhiên. Nước ngầm rỉ ra không ngừng từ mạch đất ẩm ướt của sườn đồi không có lối thoát ra rãnh lớn, ứ đọng lại thành một vũng bùn lầy nhầy ngập úng sát sạt vách đá móng nhà.

Bảo lật trang sổ tay, chỉ đầu bút vào các thông số đo độ lệch cao độ vừa ghi nhận được:

"Hệ thống thoát nước sân sau đã tê liệt hoàn toàn từ nhiều tháng nay, có lẽ là từ đợt bão năm ngoái. Đất đỏ bazan ở sườn dốc này có đặc tính ngậm nước cực lớn và hệ số trương nở rất cao. Khi lượng nước ngầm khổng lồ không thoát được ra mương chính dẫn xuống thung lũng, nó sẽ tích tụ và tạo ra một áp lực thủy tĩnh khổng lồ, đè thẳng vào lưng tường móng đá. Kết quả trắc địa sáng nay cho thấy: toàn bộ mảng móng chái sau đã bị lún không đều và trượt nghiêng nhẹ về hướng thung lũng chừng một phẩy hai độ. Sự xô lệch này không chỉ diễn ra ở dưới đất; nó đang kéo toàn bộ hệ giằng gỗ phía trên vặn xoắn theo hình vỏ đỗ. Nếu bước vào mùa mưa dầm tháng Bảy tới mà không xử lý triệt để, chỉ cần một trận mưa kéo dài ba ngày làm bão hòa tầng đất mặt, lực trượt của sườn đồi sẽ bẻ gãy các mộng gỗ mục rỗng này và kéo sập toàn bộ nửa sau của Mộc Miên."

Một cơn ớn lạnh chạy dọc sống lưng Nguyên, thấm qua từng lớp áo len dày. Cảm giác bàng hoàng chiều qua khi thấy những tấm bạt chắp vá giờ đây đã bị thay thế hoàn toàn bởi một nỗi hoảng loạn thực tế, trần trụi và nặng nề như chì đổ vào tim.

"Để gia cố toàn diện... thay thế bốn đoạn chân cột bị mục bằng phương pháp ghép mộng chịu lực, cấy móng phụ trợ và vét thông toàn bộ hệ thống thoát nước ngầm thì kinh phí tối thiểu sẽ là bao nhiêu?" Nguyên cất tiếng hỏi, cố giữ cho âm điệu không bị vỡ vụn, dù trong đầu cô, con số ba trăm triệu tiền bảo lãnh vật tư ở Sài Gòn đang gào thét như một cơn ác mộng.

Bảo lấy bút bấm tính toán nhanh vài con số bên lề trang giấy ô li, đưa mắt nhìn sang Phong đang lẳng lặng lau chùi mũi đục, rồi nhìn thẳng vào mắt Nguyên:

"Nếu làm theo quy chuẩn xây dựng dân dụng thông thường, gọi một đơn vị thi công kết cấu chuyên nghiệp từ thành phố với đầy đủ hệ dàn giáo không gian, kích thủy lực trọng tải lớn và thay thế bằng gỗ mới hoàn toàn, cô cần chuẩn bị ít nhất hai trăm năm mươi đến ba trăm triệu đồng chỉ riêng cho phần khung chịu lực và hạ tầng móng. Đó là tôi chưa tính đến việc lợp lại ngói mái, gia cố sàn tầng hai hay cải tạo cảnh quan chống sạt lở sân vườn. Con số này vượt gấp ba lần tổng dự toán cải tạo tối thiểu mà cô từng chia sẻ với tôi tuần trước."

Mặt đất như chao đảo dưới chân Nguyên. Hai trăm năm mươi triệu đồng. Cộng với khoản nợ ba trăm triệu đang đè nặng ở phương Nam. Cô lấy đâu ra một số tiền khổng lồ như thế trong vòng hai tuần ngắn ngủi? Chẳng lẽ phương án duy nhất còn lại là giương cờ trắng đầu hàng, là gật đầu ký vào bản hợp đồng chuyển nhượng khu đất Mộc Miên cho các tập đoàn phát triển bất động sản nghỉ dưỡng như lời mẹ cô vẫn liên tục thúc ép qua những cuộc điện thoại nặng nề?

Giữa lúc tâm trí Nguyên đang rơi vào một vòng xoáy hoảng loạn tột cùng, ánh mắt cô vô tình va phải bóng dáng của Phong. Anh vẫn đang cặm cụi dùng chổi cước sắt làm sạch phần rêu mốc bám quanh bệ đá hộc, từng động tác đều dứt khoát, tỉ mẩn và kiên nhẫn đến lạ lùng. Sự hiện diện trầm mặc của anh ở đây, sự thấu suốt của anh về từng vết nứt, từng khớp mộng của căn nhà này từ trước cả khi Bảo đưa ra kết luận trắc địa, cùng với bản hợp đồng dịch vụ do chính tay bà ngoại ký kết hôm qua bỗng chốc làm dấy lên trong lòng Nguyên một cảm giác ngột ngạt và tự ái dữ dội.

Cô không thể để mình tiếp tục rơi vào thế bị phụ thuộc vào người đàn ông này. Cô không thể chịu đựng được việc mỗi sớm mai thức dậy đều phải đối diện với hiện thân của sự phản bội và bỏ rơi mười năm trước ngay trong chính căn nhà thiêng liêng của gia đình mình.

Nguyên cắn chặt môi đến mức bật máu, quay sang nhìn thẳng vào kỹ sư Bảo, giọng cô đột ngột trở nên dứt khoát và lạnh lùng khác thường:

"Anh Bảo, tôi muốn đơn phương hủy bỏ hợp đồng dịch vụ phục chế mà bà ngoại tôi đã ký với xưởng mộc Gió Thông. Về mặt pháp lý thừa kế, tôi là người tiếp quản duy nhất và toàn quyền quyết định tài sản này. Tôi sẵn sàng bồi thường toàn bộ chi phí vật tư tạm ứng và công xá những ngày qua cho anh Phong nếu cần. Tôi muốn anh đứng ra làm đầu mối, liên hệ một đội thợ mộc phục chế cổ khác tại Đà Lạt để tiếp quản toàn bộ công trình này."

Không gian chái sau bỗng chốc chìm vào một sự im lặng chết chóc. Tiếng chổi sắt cạo trên nền đá của Phong dừng bặt lại. Gió ngưng thổi, chỉ còn lại tiếng nước rỉ tí tách từ vách đất bazan rơi xuống vũng bùn tù đọng.

Bảo ngạc nhiên nhìn Nguyên qua cặp kính cận dày cộp. Người kỹ sư không vội vàng trả lời ngay. Anh chậm rãi gấp cuốn sổ tay kỹ thuật lại, cài chiếc bút bi vào túi áo gile màu cam, rồi tháo kính ra, dùng vạt áo gió lau nhẹ vết hơi sương đọng trên tròng kính với một vẻ mặt vô cùng trầm ngâm.

"Nguyên, tôi không có quyền can thiệp vào chuyện cá nhân hay quá khứ giữa cô và cậu Phong," Bảo mở lời, giọng điệu mang sự thẳng thắn, sòng phẳng và tỉnh táo của một người làm nghề kỹ thuật lâu năm đã quá quen với những va đập thực tế. "Nhưng với tư cách là một kỹ sư kết cấu độc lập được cô mời đến để tìm giải pháp cứu lấy căn nhà này, tôi có nghĩa vụ chuyên môn phải nói cho cô biết sự thật trần trụi về thị trường xây dựng ở Đà Lạt hiện tại."

Bảo chỉ tay về phía những cây cột gỗ thông cổ thụ và hệ dầm ngang đang oằn mình gánh mái ngói:

"Thứ nhất, nhà gỗ truyền thống kiểu Mộc Miên sử dụng hệ kết cấu mộng đuôi én và mộng chốt xỏ ngàm âm dương rất phức tạp — một sự kết hợp đặc thù giữa kỹ thuật thợ mộc di cư vùng đồng bằng Bắc Bộ và lối làm nhà sàn thích ứng địa hình của đồng bào Tây Nguyên. Ở cái thành phố này hiện tại, những tốp thợ nhận khoán công trình thương mại chỉ quen dùng súng bắn đinh, đinh vít nở và bắt ke sắt gia cố tạm bợ để làm quán cà phê hay homestay ăn xổi. Số nghệ nhân thực sự nắm vững kỹ thuật kích nâng giải phóng tải trọng, đục đẽo và ghép mộng chịu lực thay thế từng đoạn chân cột mà không làm xô lệch toàn bộ hệ dầm ngang bên trên chỉ đếm được trên đầu ngón tay. Đa phần họ đều đã già yếu giải nghệ, hoặc đã bị các dự án biệt thự nghỉ dưỡng trăm tỷ của các đại gia bao tiêu trọn gói dài hạn."

Bảo dừng lại một nhịp, nhìn thẳng vào đôi mắt đang dao động dữ dội của Nguyên:

"Thứ hai, và là điều mang tính quyết định sống còn: ngân sách của cô. Tôi đã đọc qua bản hợp đồng và phụ lục dự toán mà bà ngoại cô ký với Phong trước khi tôi bước chân đến đây sáng nay. Cậu ấy nhận toàn bộ phần việc nguy hiểm nhất: nhân công bóc tách, kích nâng hệ dầm, phục chế mộng gỗ và xử lý chống ẩm với một mức giá gần như cho không — chỉ tính đúng tiền hao mòn máy móc chuyên dụng và tiền mua bu-lông, đai thép chịu lực, vật tư phụ trợ. Tôi nói thẳng một câu để cô tỉnh táo lại: ngoài Lê Hoàng Phong và xưởng Gió Thông ra, không có bất kỳ một đội thợ phục chế mộc cổ nào ở toàn cõi Lâm Đồng này chịu nhận một công trình ngặt nghèo, rủi ro tai nạn cao và cận kề bờ vực sụp đổ như Mộc Miên với cái mức kinh phí eo hẹp đến nực cười của cô. Nếu cô hủy hợp đồng này và đuổi Phong đi, căn nhà này coi như cầm chắc án tử. Trong vòng ba mươi ngày tới, khi mùa mưa bão chính thức đổ bộ, nó sẽ tự sập trước khi cô tìm được một đội thợ khác dám bước chân vào đây."

Từng lời, từng chữ của Bảo giáng xuống như những nhát búa tạ nện thẳng vào lòng kiêu hãnh đang tổn thương của Nguyên. Mặt cô nóng bừng lên vì xấu hổ, bế tắc và bất lực. Hiện thực nghiệt ngã của cơm áo gạo tiền đã tước đoạt đi của cô thứ quyền năng xa xỉ nhất: quyền được tự ái. Cô có thể căm ghét Phong, có thể oán hận sự biến mất tàn nhẫn không một lời từ biệt của anh mười năm trước, nhưng cô không thể phủ nhận một sự thật nghiệt ngã rằng chiếc phao cứu sinh duy nhất để giữ lại di sản của bà ngoại lúc này lại đang nằm trọn trong đôi bàn tay chai sạn của chính anh.

Bảo khẽ thở dài, điều chỉnh lại âm vực cho bớt phần căng thẳng, rồi tiếp tục chuyển hướng câu chuyện sang góc độ chuyên môn thuần túy nhằm kéo Nguyên trở lại thực tại:

"Hơn nữa, Nguyên à, cô là kiến trúc sư cảnh quan. Cô phải nhìn thấy bức tranh tổng thể này rõ hơn ai hết chứ? Kết cấu đất sườn đồi ở đây cực kỳ nhạy cảm với các đợt mưa kéo dài cuối mùa. Mộc Miên nằm ngay trên một túi đứt gãy địa chất cục bộ của triền dốc. Phần gỗ mục bên trên và túi nước ngầm bên dưới là một khối thống nhất, tương hỗ lẫn nhau. Chúng ta tuyệt đối không thể tách rời việc sửa chữa khung gỗ ra khỏi việc xử lý hệ thống thoát nước cảnh quan sân sau. Nếu chỉ phục chế cột mà không cắt đứt được dòng nước ngầm đang đẩy móng taluy, mộng gỗ mới thay vào cũng sẽ mục nát sau hai mùa mưa. Ngược lại, nếu cô đào đất làm mương thoát nước mà không có thợ mộc lành nghề dùng kích giằng giữ khung nhà lại, độ rung chấn của việc đào đắp sẽ làm rung lắc toàn bộ hệ dầm yếu ớt và gây sập cục bộ ngay tức khắc. Hai việc này bắt buộc phải tiến hành song song, phối hợp nhịp nhàng từng centimet."

Nói xong, Bảo đưa tay vỗ nhẹ vào vai Nguyên như một lời động viên kín đáo nhưng dứt khoát của một người đàn anh trong nghề:

"Hai người cần nói chuyện rõ ràng với nhau trên phương diện kỹ thuật. Tôi sẽ sang chái Tây đo nốt cao độ sàn tầng trệt để hoàn thiện số liệu trắc địa."

Bảo thu dọn chân máy thủy bình, nhấc chiếc hộp đựng thiết bị quang học rồi sải bước dài đi vòng qua phía hông nhà, để lại một khoảng không gian trống trải đến nghẹt thở giữa Nguyên và Phong.

Cơn gió sớm từ đỉnh đồi thổi thốc qua hàng thông cổ thụ, rít lên từng hồi vi vút lạnh buốt. Mùi tinh dầu thông từ những khúc gỗ mới xẻ xếp gọn gàng dưới góc xưởng tạm hòa lẫn với mùi ẩm mốc của bùn đất bazan bốc lên nồng nặc.

Phong chầm chậm đứng dậy. Anh buông chiếc búa kiểm tra xuống mặt bàn cưa gỗ thủ công bằng thông tấm. Anh mặc chiếc quần bò sờn bạc đã rách ở đầu gối, áo thun màu tro dính bụi cưa bó sát lồng ngực vạm vỡ và tấm tạp dề da thuộc loang lổ vết dầu bóng cùng vết ố mồ hôi. Anh bước lại gần bồn nước rửa tay bằng đá gắn bên góc xưởng, vặn chiếc vòi đồng đã hoen rỉ. Dòng nước ngầm lạnh buốt xối xả chảy qua đôi bàn tay gân guốc, cuốn trôi đi lớp mùn cưa mục nát và bùn đất bám chặt trong các kẽ móng tay.

Nguyên đứng yên tại chỗ, hai bàn tay siết chặt vạt áo khoác đến trắng bệch, ánh mắt sắc như dao nhìn xoáy vào tấm lưng rộng lớn của anh.

"Anh nghe thấy hết rồi đấy," Nguyên cất tiếng trước, thanh âm lạnh tanh và khô khốc như băng tuyết mùa đông. "Anh rất hài lòng đúng không? Tự biến mình thành người duy nhất có thể cứu được căn nhà này, để dồn tôi vào cái thế không thể nào đuổi anh đi."

Phong khóa vòi nước lại. Tiếng nước chảy tắt lịm. Anh rút chiếc khăn vải thô dắt bên hông lau khô tay, rồi chậm rãi quay người lại đối diện với cô. Gương mặt anh phong trần, góc cạnh, nhưng nơi đáy mắt màu nâu sẫm lại phẳng lặng như mặt hồ không đáy sau cơn bão lớn, tuyệt nhiên không để lộ một gợn sóng cảm xúc hay sự tự đắc nào.

"Tôi chưa từng có ý định dồn em vào thế bí, Nguyên," Phong nói, giọng anh trầm thấp, vững vàng và trầm tĩnh đến mức khiến cơn giận của cô càng thêm bùng phát. "Nếu có một đội thợ nào khác ở Đà Lạt này nhận công việc phục chế này với chất lượng tốt hơn và làm em cảm thấy an tâm hơn, tôi sẽ lập tức thu dọn toàn bộ đồ nghề rời đi ngay trong ngày hôm nay mà không đòi hỏi bất cứ một đồng bồi thường hay chi phí phát sinh nào."

"Vậy tại sao lại là căn nhà này?" Nguyên bước lên một bước, sự phẫn uất kìm nén suốt mười năm qua khiến lồng ngực cô nghẹn ứ, từng chữ thốt ra đều mang theo sự run rẩy cay đắng. "Tại sao sau mười năm bặt vô âm tín, anh lại xuất hiện ở đây, ký một bản hợp đồng lén lút sau lưng gia đình tôi với một bà cụ đang nằm trên giường bệnh? Anh muốn chuộc lỗi sao? Hay anh nghĩ rằng chỉ cần đóng cho tôi vài cái mộng gỗ, sửa lại vài cái chân cột mục nát là có thể xóa sạch việc anh đã từng đối xử với tôi như một món đồ chơi có thể vứt bỏ không một lời từ biệt?"

Trước cơn thịnh nộ rực lửa của Nguyên, Phong không hề né tránh. Anh đứng thẳng người, đón nhận toàn bộ những lời lẽ cay nghiệt và ánh mắt uất nghẹn của cô bằng một thái độ nhẫn nại đến đau lòng.

"Tôi không nghĩ mình có thể xóa sạch bất cứ điều gì," Phong nói thật chậm, từng từ được phát ra một cách cẩn trọng và nặng nề. "Mười năm trước tôi bỏ đi, là tôi sai. Tôi là một kẻ hèn nhát, điều đó hoàn toàn không có gì để biện minh, và tôi chưa bao giờ mong em sẽ tha thứ cho tôi vì chuyện đó. Nhưng việc tôi có mặt ở Mộc Miên hôm nay tuyệt đối không phải là một sự lén lút hay một mưu tính để tìm cách tiếp cận em."

Phong đưa cánh tay áo dính bụi chỉ lên hệ xà gồ bằng gỗ pơ mu vững chãi chạy dọc theo gian nhà chính, nơi những đường vân gỗ màu vàng sậm vẫn ánh lên nét đẹp tôn nghiêm dù đã phủ một lớp bụi mờ của thời gian:

"Ba tuần trước khi mất, bà ngoại đã chống gậy lặn lội tìm đến xưởng Gió Thông của tôi. Bà biết sức khỏe của mình không còn kéo dài được bao lâu nữa. Điều bà trăn trở nhất, sợ hãi nhất trên giường bệnh không phải là cái chết, mà là sợ căn nhà này sẽ sụp đổ trước khi em kịp quay trở về. Bà nói với tôi rằng, Mộc Miên là nơi lưu giữ toàn bộ ký ức tuổi thơ của em, là chốn dung thân cuối cùng của em nếu cuộc sống ngoài kia quá mệt mỏi và tàn nhẫn. Bà nắm tay tôi căn dặn: bằng mọi giá phải giữ lại khung xà ngang bằng gỗ pơ mu của gian nhà chính, phải gia cố cho Mộc Miên đứng vững thêm ít nhất năm mươi năm nữa để em có một mái nhà đúng nghĩa. Tôi đã nhận lời bà, nhận tiền đặt cọc vật tư từ tay bà. Đó là một cam kết bằng danh dự của một người thợ mộc trước một người sắp khuất, chứ không phải một màn kịch vụ lợi để lấy lòng em."

Nguyên sững người. Toàn thân cô run rẩy. Nhắc đến bà ngoại, cổ họng cô nghẹn ắng lại, một luồng hơi nóng cay xè xộc thẳng lên sống mũi khiến mắt cô nhòe đi. Hình ảnh người bà hiền từ với bàn tay gầy guộc, ấm áp luôn vuốt tóc cô mỗi lần cô vấp ngã ùa về trong tâm trí, sắc nhọn như một vết cắt cứa vào da thịt. Hóa ra bà đã nhìn thấy trước tất cả. Bà đã linh cảm được ngày cô kiệt sức gục ngã ở chốn thị thành, bà đã âm thầm chuẩn bị cho cô một lối về, thậm chí nuốt cả nỗi đau và định kiến trong quá khứ để tìm đến người mà cả gia đình từng cấm cản.

Thấy sự chấn động sâu sắc trong mắt Nguyên, Phong khẽ hạ giọng xuống. Ranh giới chuyên môn được anh vạch ra một cách rõ ràng, dứt khoát và nghiêm ngặt hơn bao giờ hết:

"Tôi hiểu sự hiện diện của tôi ở đây làm em khó chịu và tổn thương. Nhưng căn nhà này đang chết dần, nó không thể đợi chúng ta giải quyết xong những ân oán cá nhân. Nếu em đồng ý tiếp tục bản hợp đồng của bà ngoại, tôi cam kết với em ba điều."

Phong nhìn thẳng vào mắt Nguyên, ánh nhìn kiên định, chân thành nhưng tuyệt đối không có sự lả lơi, trốn tránh hay tìm kiếm sự thương hại:

"Thứ nhất, tôi và em làm việc thuần túy trên tư cách đối tác kỹ thuật: tôi là nhà thầu thi công gỗ, còn em là đại diện chủ đầu tư kiêm kiến trúc sư giám sát. Mọi phương án kỹ thuật, thay thế cấu kiện hay chi phí vật tư phát sinh đều phải thông qua văn bản đo đạc, có chữ ký xác nhận của kỹ sư Trần Gia Bảo và chữ ký phê duyệt cuối cùng của em trước khi tôi hạ nhát đục đầu tiên. Tôi tuyệt đối không tự ý quyết định bất cứ chi tiết nào. Thứ hai, tôi chỉ có mặt ở khu vực thi công chái sau và xưởng gỗ từ bảy giờ sáng đến năm giờ chiều. Tôi sẽ không bước chân vào không gian sinh hoạt riêng của em ở nhà chính nếu không có sự yêu cầu kỹ thuật khẩn cấp. Thứ ba, tôi sẽ không bao giờ dùng công việc phục chế này hay di nguyện của bà ngoại để làm cái cớ ép em phải nói chuyện riêng, hồi tưởng quá khứ hay tha thứ cho tôi. Khoảng cách cá nhân giữa hai chúng ta sẽ được giữ một cách tuyệt đối."

Nguyên đứng chôn chân trên nền đất ẩm ướt. Gió lạnh từ thung lũng sâu thẳm thổi thốc lên khiến vạt áo khoác len của cô bay phần phật. Những lời lẽ của Phong mạch lạc, rành rọt và chuyên nghiệp đến mức tước đoạt đi mọi lý do để cô có thể tiếp tục giận dữ hay bài xích. Anh không cầu xin sự thương hại, không phân bua tìm kiếm sự đồng cảm, không đóng vai một kẻ ăn năn tội nghiệp. Anh chỉ đặt trước mặt cô một phương án kỹ thuật khả thi duy nhất giữa muôn trùng bế tắc.

Thực tế khắc nghiệt đã tát cho sự kiêu hãnh của Nguyên một cái trời giáng, buộc cô phải thức tỉnh. Khoản nợ ba trăm triệu đang treo lơ lửng như một bản án trên đầu. Móng nhà bằng đá hộc đang trượt nghiêng từng ngày dưới sức ép của túi nước ngầm. Mùa mưa bão đang áp sát từng giờ từ phía bên kia rặng núi. Nếu cô để những cảm xúc tổn thương cá nhân lấn át lý trí làm nghề, cô không chỉ phản bội lại chuyên môn kiến trúc sư cảnh quan của chính mình, mà còn tự tay chôn vùi tâm nguyện cuối cùng, thiêng liêng nhất của người bà đã khuất.

Nguyên hít một hơi thật sâu, nén toàn bộ nỗi uất ức, cay đắng và sự đề phòng vào tận đáy lòng sâu kín. Khi cô ngẩng đầu lên, ánh mắt cô đã thu hồi toàn bộ sự yếu đuối, chỉ còn lại vẻ sắc lạnh, xa cách và chuyên nghiệp của một người quản lý dự án:

"Được. Chúng ta làm việc theo đúng quy trình văn bản kỹ thuật. Bất cứ cấu kiện chịu lực nào bị thay thế mà không có biên bản kiểm định hiện trạng có chữ ký của anh Bảo và tôi, tôi sẽ lập tức đình chỉ thi công và chấm dứt hợp đồng ngay tại chỗ."

Phong khẽ gật đầu, không một chút do dự: "Đồng ý."

"Anh Bảo!" Nguyên quay người, cất tiếng gọi lớn về phía chái Tây, giọng cô vang và dứt khoát.

Chỉ vài phút sau, Trần Gia Bảo mang theo cặp kẹp hồ sơ kỹ thuật bằng bìa cứng và chiếc thước cuộn thép chuyên dụng bước nhanh trở lại. Thấy bầu không khí ngột ngạt giữa hai người đã chuyển dịch từ trạng thái đối đầu căng thẳng sang một thỏa hiệp làm việc lạnh nhạt nhưng trật tự, người kỹ sư khẽ thở phào nhẹ nhõm sau gọng kính cận. Anh lập tức bước tới, trải tờ biên bản khảo sát hiện trạng kết cấu lên mặt chiếc bàn cưa gỗ thô ráp của xưởng.

"Được rồi, chúng ta bắt đầu lập biên bản đo đạc chi tiết từng cấu kiện ngay bây giờ," Bảo nói, ngón tay lướt nhanh trên các cột mục của biểu mẫu tiêu chuẩn xây dựng. "Quy tắc làm việc sáng nay rất rõ ràng: đánh mã số từ C-01 đến C-12 cho toàn bộ mười hai cột lõi chịu lực. Đo đường kính thực tế tại ba cao độ: chân cột, thân cột và đầu mộng. Kiểm tra độ rỗng ruột bằng mũi dò âm học, đo độ nghiêng lệch trục bằng quả dọi cơ khí kết hợp tia laser, và ghi nhận chính xác mức độ ẩm thớ gỗ bằng máy đo độ ẩm điện trở."

Cuộc khảo sát kỹ thuật kéo dài suốt ba tiếng đồng hồ sau đó diễn ra trong một bầu không khí kỷ luật sắt đá và sự im lặng tuyệt đối về mặt cảm xúc.

Nguyên cầm bảng kẹp giấy của riêng mình, tay cầm bút chì kỹ thuật, tỉ mỉ ghi chép từng con số và thông số dung sai mà Bảo đọc lên. Phong đảm nhận vai trò thao tác vật lý trực tiếp: anh thoăn thoắt trèo lên thang gấp, dùng thước kẹp cơ khí đo đường kính từng đoạn dầm ngang, dùng dao cạo chuyên dụng cẩn thận bóc tách từng mảng mục xốp để lộ ra thớ gỗ thịt bên trong, rồi giữ đầu dây thước thép căng phẳng cho Bảo lấy tọa độ chuẩn.

Không một ai cất lên một lời nói thừa thãi. Những âm thanh duy nhất vang lên giữa khoảng sân sau ẩm ướt là tiếng kim loại cạo trên gỗ, tiếng tích tắc của máy đo điện tử, và những thuật ngữ kỹ thuật khô khan, chuẩn xác đến từng milimet:

"Cột C-03: đường kính hai mươi tám phân, rỗng ruột nghiêm trọng từ cao độ không phẩy một đến không phẩy tám mét tính từ mặt bệ đá. Độ ẩm thớ gỗ đo được đạt ba mươi hai phần trăm, vượt ngưỡng an toàn cho phép mười bốn phần trăm. Đề xuất kỹ thuật: kích nâng giải phóng tải trọng xà gồ, cắt bỏ đoạn chân cột mục dài tám mươi lăm phân, gia công ghép mộng nối chân cột bằng gỗ lim tẩm sấy chịu lực."

"Dầm ngang D-02: độ võng đo được là mười lăm milimet tại điểm giữa nhịp. Khớp mộng đuôi én liên kết với cột C-03 đã xuất hiện vết nứt xé dọc thớ gỗ dài hai mươi phân. Bắt buộc phải tiến hành giằng néo cáp thép cố định dầm trước khi kích đội chân cột."

Mỗi khi Phong với tay qua người Nguyên để đưa cây thước dây hoặc đánh dấu một vệt phấn đỏ lên chân cột gỗ, khoảng cách giữa hai người thu hẹp lại chỉ còn chừng một gang tay. Ở cự ly ấy, Nguyên có thể ngửi thấy rõ mùi mồ hôi mằn mặn hòa cùng mùi dăm bào gỗ thông nồng đượm, quen thuộc đến thắt lòng từ bờ vai anh — thứ mùi hương của mười năm trước từng gắn liền với những buổi chiều lộng gió trên triền đồi. Nhưng mỗi lần như thế, Nguyên đều bất giác lùi lại nửa bước một cách chuẩn xác, sống lưng thẳng đứng, ánh mắt dán chặt vào những con số khô khốc trên trang giấy kẻ ô li, duy trì một ranh giới vô hình nhưng vững chắc như một bức tường thành bằng đá hoa cương.

Phong cũng tuyệt đối tôn trọng ranh giới lạnh lùng ấy. Ánh mắt anh không một lần nhìn sang cô, chỉ tập trung cao độ vào những thớ nứt của gỗ thông, vào những điểm ngậm ẩm của chân móng đá hộc. Sự cẩn trọng, tỉ mẩn và chuẩn xác đến từng động tác tay của anh bộc lộ một tay nghề phục chế mộc cổ đã đạt đến độ chín muồi — thứ kỹ năng thượng thừa chỉ có thể được tôi luyện qua hàng nghìn giờ lao động nhọc nhằn, cật lực và cô độc suốt mười năm tha hương cầu thực.

Đến gần một giờ chiều, khi sương mù đã tan biến hoàn toàn, nhường chỗ cho một bầu trời xám xịt ảm đạm, buổi khảo sát hiện trạng kết cấu mới tạm thời khép lại.

Bảo ký tên vào trang cuối của ba bản biên bản đo đạc hiện trường, sau đó lần lượt chuyển sang cho Phong và Nguyên cùng ký xác nhận. Ba chữ ký nằm cạnh nhau trên trang giấy trắng tinh: *Trần Gia Bảo – Kỹ sư kết cấu độc lập*, *Lê Hoàng Phong – Đơn vị thi công phục chế xưởng Gió Thông*, và *Vũ Thảo Nguyên – Kiến trúc sư, đại diện chủ sở hữu*. Một liên minh bất đắc dĩ, đầy gượng gạo nhưng không thể phá vỡ, đã chính thức được xác lập trên nền tảng của một cuộc khủng hoảng tài chính và một công trình đang rên rỉ bên bờ vực sụp đổ.

"Chiều nay tôi sẽ lập tức về văn phòng trung tâm nhập toàn bộ dữ liệu này vào phần mềm, chạy mô hình tính toán tải trọng động lực học và hoàn thiện bản vẽ biện pháp kích nâng hệ khung dầm," Bảo vừa cẩn thận cất chiếc máy đo vào cốp xe máy vừa quay sang dặn dò Nguyên. "Sáng mai tôi sẽ quay lại đây cùng bản vẽ chi tiết phương án xử lý mương thoát nước tạm thời dọc vách taluy. Hãy luôn ghi nhớ lời tôi, Nguyên: trước khi những cơn mưa dầm cuối mùa thực sự đổ xuống làm bão hòa tầng đất mặt và gây sạt lở taluy, chúng ta chỉ có tối đa bốn tuần lễ. Bốn tuần để vừa giữ được cái móng đá không bị trượt, vừa thay xong bốn cái chân cột chịu lực này. Chậm trễ một ngày, nguy cơ sập đổ dây chuyền của Mộc Miên sẽ tăng lên gấp đôi."

Chiếc xe máy của Bảo nổ máy giòn giã rồi chầm chậm lăn bánh, khuất dần sau con dốc thông quanh co phủ đầy đất đỏ, để lại Mộc Miên chìm sâu vào sự tĩnh lặng cô quạnh của buổi chiều tà vùng cao.

Mây đen từ phía rặng núi Lang Biang phía xa bắt đầu cuồn cuộn kéo về, nuốt chửng hoàn toàn những vạt nắng yếu ớt hiếm hoi sót lại của buổi trưa. Bầu trời Đà Lạt sụp tối rất nhanh, một màu tím thẫm thê lương bao trùm lên khắp các triền đồi. Gió bắt đầu rít mạnh hơn qua những tán thông già, luồn qua những khe cửa gỗ lỏng lẻo của căn nhà, mang theo hơi lạnh buốt giá và mùi ngai ngái nồng nặc của đất đỏ khô cằn sắp sửa đón một trận mưa lớn.

Phong thu dọn toàn bộ đồ nghề, đục, búa và kích cơ học vào chiếc hòm gỗ sồi nặng trịch. Anh cẩn thận phủ thêm một lớp bạt chống thấm dày dặn lên những chồng gỗ lim mới xẻ dùng để phục chế mộng, rồi kéo khóa chiếc áo khoác gió đã sờn rách. Anh quay người, đưa mắt nhìn Nguyên — người vẫn đang đứng bất động bên hiên nhà gỗ, gương mặt tái nhợt vì kiệt sức, đói và lạnh:

"Tôi đã gia cố thêm hai thanh chống chéo bằng gỗ thông tròn tạm thời cho chân cột C-03 dưới chái sau để phòng ngừa gió giật lớn đêm nay. Bạt che phần mái ngói dột cũng đã được chèn thêm đá hộc nặng ở bốn góc. Sáng mai đúng bảy giờ tôi sẽ có mặt."

Nói xong, không đợi cô cất tiếng đáp lời hay tiễn chân, Phong xách chiếc ba lô đồ nghề cá nhân lên vai, xoay người rảo bước nhanh xuống con dốc đất đỏ dẫn ra đường lộ lớn. Bóng lưng cô độc, nhẫn nại của anh nhanh chóng nhạt nhòa rồi chìm lấp hoàn toàn vào màn sương mù dày đặc đang cuộn lên từ đáy thung lũng.

Nguyên đứng trơ trọi một mình giữa khoảng sân sau ngổn ngang đất đá và mùn cưa mục nát. Cơn gió chiều buốt giá thổi thốc qua lớp áo len, ngấm sâu vào tận xương tủy khiến cô run lên bần bật. Cô quay gót bước vào nhà, chốt chặt then cánh cửa gỗ ọp ẹp sau lưng.

Không gian bên trong căn nhà rộng lớn vắng lặng đến rợn người. Chỉ có tiếng gió rít qua các khe vách ván gỗ thông, tạo thành những chuỗi âm thanh u uất như tiếng thở dài của một cơ thể già nua đang oằn mình chống chọi với bệnh tật.

Nguyên bước tới chân cầu thang, rồi như bị rút cạn chút sinh lực cuối cùng, cô ngồi bệt xuống bậc gỗ lim lạnh ngắt, hai tay vòng qua ôm chặt lấy hai đầu gối của mình. Nỗi mệt mỏi thể xác tích tụ suốt nhiều tháng trời sau vụ vỡ nợ thảm khốc ở Sài Gòn, cộng hưởng cùng sự căng thẳng tột độ của buổi sáng hôm nay, bất ngờ đổ ập xuống như một trận sạt lở đất, nghiền nát chút kiên cường tàn tạ cuối cùng của cô gái hai mươi tám tuổi. Cô không khóc, nhưng hai hốc mắt cay xè, rát bỏng. Cô biết mình đã chính thức bước chân vào một ván cược sinh tử, nơi mà cái giá của sự thất bại không chỉ là tiền bạc hay sự phá sản, mà là toàn bộ ký ức thiêng liêng của gia đình và danh dự làm nghề của chính bản thân cô.

Đêm hôm đó, cơn mưa rào lớn nhất từ đầu mùa bất ngờ trút xuống đồi thông.

Nước mưa xối xả đập rầm rầm vào mái tôn chái sau và lớp ngói móc như tiếng hàng ngàn hồi trống trận dồn dập trong đêm tối. Gió rít từng cơn điên cuồng, lay giật dữ dội khiến cả hệ khung sườn già cỗi của Mộc Miên rung lên bần bật theo từng đợt gió xoáy.

Nằm co ro trên chiếc nệm mỏng ở góc căn phòng áp mái tầng hai, trùm kín chiếc chăn bông ẩm lạnh bốc mùi ẩm mốc, Nguyên thao thức trừng trừng nhìn vào bóng tối, lắng nghe từng âm thanh cọ xát, vặn vẹo đau đớn của ngôi nhà trong giông bão. Tiếng dòng nước ngầm từ vách taluy sườn đồi chảy ầm ầm như thác đổ dội thẳng vào chân móng đá, tiếng những tấm bạt che phành phạch quất vào vách ván thông gầm rú.

Và rồi, ngay giữa nửa đêm lạnh cắt da cắt thịt, vượt lên trên tiếng gầm rú man dại của mưa gió bên ngoài, một chuỗi âm thanh khô khốc, rợn người bất ngờ vang lên chói gắt ngay trên đỉnh đầu cô:

*Rắc... Rắc... Răng rắc...*

Đó là tiếng thớ gỗ chịu nén bị vặn xoắn quá giới hạn đàn hồi đang nứt toác ra từ một thanh dầm ngang trên trần tầng hai, báo hiệu một sự xô lệch chết người của toàn bộ hệ khung chịu lực đang âm thầm diễn ra trong bóng tối dày đặc của đêm cao nguyên.