Đợt Bùng Nổ Nguy Hiểm

Chuông thông báo đơn hàng trên chiếc máy tính xách tay của Phương reo vang liên hồi như một cơn giông bất tận, xé toạc không gian ngột ngạt của buổi trưa oi nồng sau khi bài báo của Diễm My viral mạnh mẽ trên khắp các diễn đàn ẩm thực sạch và mạng xã hội.

Âm thanh “ting ting” dồn dập, gắt gỏng vang lên không dứt từ góc bàn làm việc bằng gỗ ép dán keo công nghiệp đã bong mép, hòa cùng tiếng chuông điện thoại bàn réo rắt từng hồi chuông chói óc và nhịp dập trầm đục, nặng nề rung chuyển cả nền đất của chiếc máy ép thủy lực số một ngoài gian xưởng chính. Trên màn hình máy tính xách tay của Phương, hàng trăm dải thông báo màu cam từ hộp thư điện tử và hộp thư đến của fanpage Mộc Nhiên xếp chồng lên nhau nghẹt thở. Từng vệt thông báo mới đè lên vệt cũ, đẩy thanh cuộn trôi tuột xuống đáy chỉ sau vài giây ngắn ngủi, nhấp nháy dữ dội như một bảng điện tử của sàn chứng khoán giữa phiên giao dịch hoảng loạn.

Nhiên đứng dựa lưng vào vách ngăn nhôm kính ngăn cách khu văn phòng tạm với khu chế biến, hai thái dương giật thắt từng cơn buốt nhói như có ai đang dùi mũi kim vào màng nhĩ. Đã ba tuần nay, kể từ khi thương lượng xong phụ lục hợp đồng với Nắng Sớm và tất bật chuẩn bị mặt bằng mở rộng phân xưởng, cô chưa từng ngủ tròn một giấc năm tiếng. Bữa ăn trưa dở dang với hộp cơm nguội ngắt còn đặt chỏng chơ trên nắp thùng các-tông bên cạnh chân bàn, hạt cơm khô khốc quánh lại bên cạnh miếng đậu hũ kho sượng sùng. Mùi xơ mía ngai ngái, nồng ấm quyện cùng mùi dầu máy thủy lực bốc lên khét lẹt trong không khí trưa oi ả của cụm tiểu thủ công nghiệp Tân Kiên, biến gian phòng làm việc chật hẹp thành một lò hấp ngột ngạt đến khó thở.

Phương không buồn chớp mắt. Mười ngón tay cô lướt thoăn thoắt trên bàn phím phát ra những tiếng lách cách khô giòn, đôi mắt rực lên một thứ ánh sáng phấn khích tột độ, xen lẫn nét cuồng nhiệt của một kẻ vừa đào trúng mạch vàng ròng giữa sa mạc. Cô xoay phắt chiếc ghế xoay bọc da nhân tạo đã sờn rách, gương mặt đỏ bừng vì kích động, giọng nói vỡ ra thành từng đợt dồn dập:

“Nhiên! Chị nhìn con số này đi! Chưa đầy bốn mươi tám tiếng kể từ khi kỳ báo thứ tư của Diễm My lên trang nhất mục Đời sống và Tiêu dùng, hệ thống ghi nhận chính xác ba trăm mười hai đơn vị gửi thư hỏi mua chính thức. Ba trăm mười hai đối tác tiềm năng bằng xương bằng thịt! Hơn ba trăm quán cà phê, tiệm bánh ngọt hữu cơ, các bếp ăn trường học quốc tế và cả ba chuỗi nhà hàng đồ uống lớn ở miền Trung lẫn miền Nam. Em vừa lọc nhanh bảng biểu tổng hợp, tổng nhu cầu phôi khay ba ngăn và cốc sinh học tự phân hủy gửi về trong tháng này đã chạm mốc hai trăm bốn mươi nghìn sản phẩm!”

Nhiên nén tiếng thở dài, bước chậm rãi lại gần chiếc bàn làm việc, ánh mắt lướt qua bảng tổng hợp sơ bộ hiển thị trên màn hình. Hai trăm bốn mươi nghìn chiếc. Một con số khổng lồ, một cột mốc không tưởng đối với một xưởng sản xuất còn đang chật vật cân đo đong đếm từng ca máy, từng cân bột xơ thô và từng giờ chạy điện ba pha.

Hiện tại, xưởng Tân Kiên chỉ có duy nhất chiếc máy ép thủy lực bốn trụ ba tấn rưỡi cũ kỹ mà ba cô vừa lặn lội từ Long An lên gia cố lại bệ máy và hàn tăng cứng thanh trượt tuần trước. Dù công nhân của Lan có chia ca chạy hết công suất hai ca mười hai tiếng liên tục trong điều kiện an toàn nghiêm ngặt nhất, năng lực sản xuất tối đa mỗi tháng cũng chỉ gượng ép chạm ngưỡng bốn mươi lăm nghìn sản phẩm. Dàn máy ép tự động bốn đầu dập mà Nắng Sớm vừa ký tạm ứng bảy trăm hai mươi triệu đồng vẫn còn đang nằm trên bản vẽ thiết kế kỹ thuật tại xưởng cơ khí chính xác ở Thủ Đức, các chi tiết trục cam và xilanh điều khiển khí nén còn chưa được phay xong, ít nhất sáu tuần nữa mới có thể vận chuyển về Tân Kiên để lắp đặt và chạy thử nghiệm không tải.

Nhu cầu thị trường đang dồn dập ập về, gấp hơn năm lần năng lực sản xuất thực tế cao nhất của toàn bộ cơ sở vật chất hiện có.

“Chúng ta không nuốt nổi đâu, Phương,” Nhiên đưa hai ngón tay day mạnh vào giữa hai đầu chân mày, giọng khàn đặc và trĩu nặng âu lo. Cơn đau đầu âm ỉ sau gáy lan dần xuống bả vai, từng thớ cơ căng cứng như dây đàn sắp đứt, hậu quả của việc duy trì nhịp làm việc mười tám tiếng mỗi ngày suốt cả tháng qua kể từ ngày rời khỏi phòng họp của Nắng Sớm. “Năng lực định mức hiện thời của mình chỉ có bấy nhiêu. Nếu nhận hết, xưởng sẽ vỡ trận ngay từ tuần đầu tiên. Chúng ta không có đủ phôi, không có đủ máy, và quan trọng nhất là không có đủ thời gian để sấy khô đạt chuẩn.”

“Ai bảo chúng ta phải tự dập hết ở cái xưởng một trăm hai mươi mét vuông tồi tàn này?” Phương bật dậy nhanh như một lò xo nén bung chốt, lôi từ trong chiếc túi xách công sở ra một tệp hồ sơ in sẵn bảng tính Excel dày cộp đập mạnh xuống mặt bàn. Tiếng tệp giấy va vào mặt gỗ khô khốc, kéo theo vẻ quả quyết không thể lay chuyển của cô gái phụ trách thị trường. “Em đã thức trắng cả đêm qua để lập bảng cân đối này rồi. Đây là cơ hội nghìn năm có một, Nhiên hiểu không? Hiệu ứng từ bài báo của Diễm My chỉ kéo dài trong vòng hai đến ba tuần lễ vàng. Nếu mình chần chừ, nếu mình e dè do dự, khách hàng sẽ nguội lạnh hoặc bị đối thủ vợt mất ngay trong chớp mắt. Nhìn bảng dự toán doanh thu đột biến này đi!”

Nhiên cúi xuống, mắt dán vào những cột số màu xanh lá cây nhảy vọt trên trang giấy A4. Doanh thu dự phóng của tháng tới vọt lên hơn một tỷ tám trăm triệu đồng. Một con số làm mờ mắt bất kỳ một người khởi nghiệp nào đang sống trong cảnh thắt lưng buộc bụng.

“Em đã liên hệ với ba cơ sở gia công khuôn ép nhựa và dập nóng lớn ngoài cụm công nghiệp Lê Minh Xuân và Tân Đô,” Phương nói nhanh như bắn tỉa, ánh mắt lấp lánh tham vọng thương mại đến bỏng rát. “Họ có sẵn dàn máy thủy lực từ năm mươi đến một trăm tấn đang nhàn rỗi do đơn hàng nhựa truyền thống sụt giảm nghiêm trọng vì suy thoái kinh tế. Quy trình cực kỳ đơn giản: Mộc Nhiên cung cấp công thức phối trộn bột bã mía khô và phụ gia enzyme của Tùng, bán thầu công đoạn dập định hình cho họ. Mình yêu cầu khách hàng đặt cọc trước bốn mươi đến năm mươi phần trăm giá trị hợp đồng. Chỉ riêng tiền cọc thu về ngay trong tuần này đã ngót nghét tám trăm triệu tiền mặt! Mình dùng tiền đó mua đứt nguyên liệu thô của ông Sáu Thành dưới Cù lao Dung, trả tiền gia công ngoài theo từng đợt sản phẩm, vừa kịp tiến độ giao hàng, vừa thu lãi ròng không dưới ba trăm triệu mà không phải vay mượn thêm một đồng vốn nào từ ngân hàng hay người thân!”

Nhiên đứng chết lặng, nhìn chằm chằm vào ngón tay sơn màu đỏ mận của Phương đang gõ dồn dập lên từng con số doanh thu tiền tỷ. Cám dỗ của dòng tiền mặt lớn luôn là thứ ma lực khủng khiếp đối với bất kỳ ai từng trải qua cảm giác tài khoản công ty cạn kiệt đến mức không đủ ba triệu đồng trả tiền điện ba pha, từng nếm trải nỗi nhục nhã khi phải van nài nhà cung cấp bao bì cho khất nợ thêm mười ngày. Nhưng cùng lúc đó, một cảm giác bất an lạnh toát chạy dọc sống lưng cô. Bán thầu gia công bên ngoài đối với một loại vật liệu hữu cơ phức tạp chưa từng có tiền lệ tiêu chuẩn công nghiệp? Một thứ vật liệu sống, nhạy cảm với từng phần trăm độ ẩm và từng độ C của khuôn dập?

Cánh cửa nhôm kính bật mở với một tiếng “cạch” khô khốc cắt ngang bầu không khí đặc quánh mùi giấy tờ và số liệu. Trần Quốc Minh và Võ Thanh Tùng bước vào. Cả hai người nồng nặc mùi mỡ bò cơ khí, mùi dầu tôi và khói máy sấy nồng nặc bám chặt vào từng sợi vải. Minh mặc bộ quần áo bảo hộ lấm lem vệt than xám xịt ở hai bên sườn, đôi găng tay bạt thô kệch nhét vội sau túi quần sau, trên tay anh cầm một chiếc giỏ nhựa màu xanh công nghiệp chứa năm mẫu khay ba ngăn có màu nâu sẫm bất thường, bề mặt sần sùi không đều màu.

Gương mặt Minh đen sầm lại, đôi mày rậm nhíu chặt sau cặp kính bảo hộ phủ một lớp bụi mỏng. Anh không nói một lời xã giao nào, bước thẳng tới bàn làm việc và đặt mạnh chiếc giỏ nhựa lên mặt kính trước mặt Phương và Nhiên. Tiếng nhựa va đập phát ra âm thanh khô khốc, trĩu nặng sự căng thẳng.

“Mẫu ép thử từ bên cơ sở dập khuôn Đại Phong ở Lê Minh Xuân đây,” Minh lạnh lùng nói, giọng sắc và lạnh như một lưỡi dao tiện vừa mài bén. “Cơ sở đầu tiên trong danh sách ba xưởng đối tác mà Phương vừa hối hả gửi bản vẽ phôi và tỉ lệ phối liệu sang trưa hôm qua.”

Phương hơi khựng lại trước vẻ mặt u ám của người phụ trách xưởng, nhưng cô vẫn nhanh chóng lấy lại sự tự tin, với tay cầm lấy một chiếc khay lên ngắm nghía dưới ánh đèn tuýp:

“Nhìn bề ngoài phẳng phiu đấy chứ? Gân tăng cứng chữ Y dập rất nét, đường viền mép cũng được cắt bavia khá khít, trọng lượng cầm trên tay chắc chắn. Thêm nữa, chu kỳ ép của máy thủy lực một trăm tấn bên đó chỉ mất có tám giây một sản phẩm! Nhanh gấp ba lần dàn máy cũ rùa bò của mình. Nếu chạy ba ca ở xưởng Đại Phong, một ngày họ có thể nhả ra cho chúng ta mười nghìn khay là chuyện bình thường!”

“Đừng nhìn bằng con mắt hời hợt của dân kinh doanh chỉ thấy sản lượng và doanh số, Phương à,” Tùng bước lên một bước, đặt cạch chiếc hộp đựng thiết bị đo cơ lý cầm tay và chiếc nhiệt kế điện tử đo hồng ngoại xuống góc bàn. Đôi mắt thâm quầng vì thức đêm của chàng kỹ sư hóa sinh ánh lên sự bức xúc tột cùng. “Tôi và anh Minh đã đứng giám sát trực tiếp tại hiện trường xưởng Đại Phong suốt bốn tiếng đồng hồ sáng nay. Phương có biết họ làm thế nào để đạt được cái chu kỳ tám giây thần thánh đó không? Họ ép bằng máy dập nhựa định hình chuyển đổi, bàn nhiệt gia nhiệt bằng dây mai so trần bố trí chắp vá, không hề có buồng điều khiển nhiệt đa điểm bằng cảm biến PID. Nhiệt độ mặt khuôn nhảy loạn xạ từ một trăm bốn mươi đến gần hai trăm độ C tùy theo vị trí thanh trở nhiệt. Để kịp chu kỳ tám giây giao hàng theo kỳ vọng của phòng kinh doanh, họ bỏ qua hoàn toàn công đoạn sấy khử ẩm sơ cấp và cắt gọt thời gian giữ nhiệt tâm phôi từ mười hai giây xuống còn chưa đầy ba giây.”

Nói đoạn, Tùng với tay lấy chiếc phích nước nóng trên kệ tài liệu, cẩn thận rót một lượng nước ấm vào chiếc cốc thủy tinh trong suốt. Anh cắm đầu dò của chiếc nhiệt kế điện tử vào dòng nước, đợi chỉ số nhảy số ổn định rồi điều chỉnh lại bằng vài giọt nước lọc để hạ nhiệt độ xuống:

“Đây là nước ấm năm mươi độ C. Một mức nhiệt độ thông thường của canh ấm hoặc thức ăn vừa nấu xong, thậm chí còn chưa bằng một phần hai mức nhiệt độ tiêu chuẩn một trăm độ C mà anh Phạm Đức Khải bên Nắng Sớm yêu cầu chúng ta phải cam kết chịu đựng được khi đựng đồ ăn trưa cho khách văn phòng.”

Tùng cầm cốc nước, từ từ đổ thẳng dòng nước ấm năm mươi độ C vào lòng chiếc khay bã mía do xưởng Đại Phong vừa dập thử.

Bốn con người trong căn phòng nhỏ cùng nín thở nhìn chằm chằm vào lòng chiếc khay. Không gian tĩnh lặng đến mức nghe rõ cả tiếng vo ve của con ruồi đang bám trên khung cửa kính.

Chưa đầy bốn mươi giây trôi qua, một hiện tượng tồi tệ lập tức diễn ra trước mắt họ. Bề mặt khay hoàn toàn không giữ được độ căng phẳng bóng nhẹ đặc trưng của lớp màng sáp sinh học tự nhiên. Từng thớ sợi bã mía thô bắt đầu phồng rộp lên từng mảng, giống hệt như những vết bỏng rộp trên da người. Lớp màng vật liệu mỏng manh ở mặt đáy nhanh chóng tách rời khỏi lõi sợi bên trong, phát ra những tiếng lách tách siêu nhỏ, đục ngầu. Đáy khay ngậm nước nhanh đến chóng mặt, mềm nhũn ra như một tấm bìa các-tông phế liệu ngâm lâu ngày trong nước bẩn. Khi Minh đưa ngón tay trỏ ấn nhẹ một lực chưa đầy nửa cân vào lòng khay, chiếc đáy lập tức bục thủng một mảng lớn. Dòng nước ấm rỉ qua kẽ nứt, chảy tràn lan ra mặt bàn làm việc, bốc lên một mùi hôi ngai ngái, chua loét của sợi cellulose hữu cơ bị ẩm mốc và phân hủy do chưa được tiệt trùng triệt để trước khi dập.

Sắc mặt của Phương từ đỏ bừng phấn khích chuyển dần sang tái nhợt. Cô lùi lại nửa bước, ánh mắt bàng hoàng nhìn chiếc khay biến dạng méo mó, rách nát đang nổi lềnh bềnh trên vũng nước đục ngầu trên bàn. Nhưng phản xạ tự vệ của một người làm thị trường lâu năm khiến cô vẫn cố vớt vát bằng một giọng nói đã bắt đầu run rẩy:

“Đó… đó chẳng qua chỉ là mẻ dập thử nghiệm đầu tiên thôi mà! Do thợ vận hành của họ chưa quen với vật liệu mới, chưa chỉnh đúng dải nhiệt. Cơ khí là phải có dung sai, phải có quá trình chạy rà chứ. Mình hoàn toàn có thể cử Tùng hoặc anh Minh sang đó cắm chốt vài ngày, đứng cạnh máy hướng dẫn họ cân chỉnh lại thông số kỹ thuật là xong ngay thôi…”

“Cắm chốt hướng dẫn bằng cách nào?” Minh gằn giọng, thanh âm trầm đục chất chứa một sự phẫn nộ cùng cực bị đè nén bấy lâu nay. Anh chỉ thẳng ngón tay chai sần vào chiếc khay thủng đáy: “Phương có hiểu nguyên lý cơ bản của vật liệu hữu cơ không? Quy trình chuẩn của Mộc Nhiên đòi hỏi bột bã mía phải được sấy đối lưu ba khoang mất trọn vẹn tám tiếng ở nhiệt độ sáu mươi lăm độ C để rút ẩm từ từ và tiêu diệt triệt để các nha bào vi sinh vật, sau đó mới đưa vào ép nén ở ngưỡng nhiệt một trăm bốn mươi độ, duy trì áp suất ba trăm bar đúng mười lăm giây để kích hoạt enzyme liên kết tự nhiên! Các xưởng gia công ép nhựa ngoài cụm công nghiệp họ chỉ quan tâm đến sản lượng dập tính theo giây để ăn tiền công nhật theo ca! Họ không có buồng sấy vô trùng khép kín, không kiểm soát được độ ẩm môi trường nhà xưởng, máy móc của họ nồng nặc mùi dung môi hóa chất, mùi dầu thải và hạt nhựa tái sinh bám đầy trong các rãnh khuôn. Nếu nhét vật liệu hữu cơ của mình vào chuỗi gia công bẩn thỉu đó, sản phẩm làm ra chỉ là một đống rác phế phẩm nguy hại đội lốt sinh học!”

Minh đập mạnh bàn tay xuống mặt bàn khiến chiếc nhiệt kế nảy lên: “Nếu đem thứ này giao cho ba trăm khách hàng ngoài kia, chỉ cần một chuỗi nhà hàng bị khách hàng khiếu nại vì khay bục đáy làm bỏng canh, hoặc sản phẩm bốc mùi chua làm hỏng thức ăn hữu cơ của họ, Mộc Nhiên sẽ đối mặt với cái gì? Là những vụ kiện bồi thường danh dự, là sự tẩy chay nhục nhã trên khắp các mặt báo! Lúc đó, ba trăm triệu tiền lãi của cô có đủ để bồi thường thiệt hại và mua lại danh dự cho công ty không?”

Căn phòng rơi vào một khoảng lặng chết chóc. Gió trưa thổi lùa qua khe cửa nhôm kính phát ra tiếng rít nhẹ tê buốt. Chỉ có tiếng quạt thông gió cũ kỹ chạy vù vù trên trần nhà và tiếng chuông thông báo đơn hàng từ chiếc máy tính xách tay vẫn kiên trì reo lên từng chặp, từng tiếng “ting ting” đều đặn nghe mỉa mai và tàn nhẫn đến thắt lòng.

Nhiên nhắm nghiền mắt lại. Toàn bộ lồng ngực cô thắt nghẹn.

Trong bóng tối sau mi mắt, ký ức kinh hoàng của vài tháng trước đột ngột ùa về như một cơn ác mộng sống động, cào xé tâm can cô.

Mùi chua nồng nặc của năm nghìn chiếc cốc sinh học bị hỏng đáy, rò rỉ nước trà đào tại năm cửa hàng Nắng Sớm ngày ấy. Khuôn mặt thất vọng tột cùng, ánh mắt lạnh lẽo của Phạm Đức Khải khi ném chiếc cốc nứt vỡ xuống bàn họp. Những đêm dài thức trắng trong căn gác xép ẩm thấp, đối mặt với bức tường thành của nguy cơ phá sản chỉ vỏn vẹn trong vòng bốn mươi lăm ngày, khi tài khoản công ty cạn sạch từng đồng bạc lẻ và cuốn sổ đỏ mảnh đất hương hỏa của ba mẹ ở Long An bị đem đi thế chấp, treo lơ lửng trên bờ vực bị ngân hàng phát mãi xử lý nợ xấu.

Và sâu sắc hơn tất cả, vang vọng mồn một bên tai cô lúc này, là giọng nói trầm ấm, điềm tĩnh nhưng thấu suốt đến tận tâm can của ông Trịnh Nhật Long bên tách trà sen nguội tại Vườn Ươm Hạt Mầm:

*“Nhiên này, cái bẫy lớn nhất và nguy hiểm nhất của người khởi nghiệp không phải là lúc đói vốn hay lúc không có nổi một người khách hỏi mua. Cái bẫy chết người thực sự là lúc thị trường đột ngột ban phát cho em một sự chú ý vượt quá năng lực thực tế. Khi lòng tham tăng trưởng nóng trỗi dậy, khi em bị những con số doanh thu ảo làm cho lóa mắt, em sẽ bắt đầu tìm cách đi đường tắt. Em sẽ tự huyễn hoặc bản thân để thỏa hiệp với chất lượng, em sẽ bán thầu linh hồn của sản phẩm cho những xưởng gia công vô cảm chỉ biết chạy theo số lượng. Và khi đó, quy trình xấu sẽ nuốt chửng mẫu đẹp. Doanh nghiệp sẽ chết vì nghẹn thức ăn nhanh hơn là chết vì đói khát.”*

Chết vì nghẹn thức ăn!

Từng lời nói của người thầy, người đàn anh đi trước như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào tâm trí đang căng thẳng tột độ của Nhiên.

Không. Tuyệt đối không. Cô không thể để Mộc Nhiên bước chân vào vết xe đổ chết chóc đó một lần nào nữa. Mộc Nhiên vừa mới gượng dậy từ đống tro tàn hoang phế, vừa mới tìm lại được ánh sáng sinh tồn nhờ sự minh bạch đến tận cùng và lòng dũng cảm dám nhìn thẳng vào những khuyết tật kỹ thuật. Danh tiếng mà loạt bài phóng sự điều tra của Diễm My mang lại cho thương hiệu không phải là một tấm vé số may rủi để ban lãnh đạo mang ra đánh bạc với lòng tham, mà đó là sự ủy thác niềm tin thiêng liêng của hàng trăm đối tác, của hàng nghìn người tiêu dùng đang khao khát tìm kiếm một giá trị tử tế, một sản phẩm sinh học chân chính giữa một thị trường ngập tràn những trò gian dối tẩy xanh.

Nhiên từ từ mở mắt ra. Cơn đau đầu dữ dội dường như vẫn còn đó, từng nhịp mạch vẫn đập thình thịch nhức nhối sau hai hốc mắt, nhưng ánh nhìn của cô đã hoàn toàn rũ bỏ vẻ mệt mỏi, lấy lại sự sắc lạnh, tỉnh táo và kiên định vốn có của một kỹ sư vật liệu được đào tạo bài bản.

“Chúng ta sẽ không thuê bất kỳ cơ sở gia công khuôn ép nhựa ngoài nào cả,” Nhiên cất lời. Giọng cô không lớn, nhưng từng âm tiết buông ra đều chắc nịch, dứt khoát như một nhát búa đóng đinh vào thanh gỗ lim.

Phương giật bắn mình, trừng mắt nhìn Nhiên, giọng cô lạc hẳn đi vì sự uất ức và bất mãn đã tích tụ đến đỉnh điểm:

“Chị điên thật rồi sao Nhiên? Không thuê gia công ngoài thì chị tính xử lý ba trăm mười hai khách hàng đang xếp hàng ngoài kia thế nào? Chị định gửi email nói với người ta là Mộc Nhiên bất tài, không đủ sức làm à? Cơ hội vàng để chúng ta bứt phá doanh thu, chiếm lĩnh toàn bộ thị phần miền Nam và gom vốn mở rộng nhà xưởng đang nằm ngay trước mắt! Nếu mình buông tay, nếu mình chối từ, số khách hàng này sẽ lập tức quay sang GreenMax của Đỗ Quang Vinh! Chị có biết thằng Vinh đang rải quân khắp các hội chợ ẩm thực, đem dòng khay nhựa trộn bột đá giả bã mía ra chào bán với giá rẻ mạt bằng một nửa giá của mình không? Chị muốn dâng mỡ đến miệng mèo à?”

“Nếu họ chọn GreenMax vì giá rẻ và giao hàng ngay lập tức, đó là quyền tự do lựa chọn của họ,” Nhiên nhìn thẳng vào đôi mắt đang đỏ hoe của Phương, ánh mắt không hề chớp lấy một lần. “Nhưng nếu họ nhận từ tay Mộc Nhiên một chiếc khay tách lớp, mềm nhũn và bốc mùi chua loét sau nửa tiếng đựng đồ ăn nóng cho khách hàng của họ, thì cái tên Mộc Nhiên sẽ bị xóa sổ vĩnh viễn trên bản đồ thị trường này. Vĩnh viễn, Phương có hiểu không? Bài báo của Diễm My cứu vớt chúng ta vì chúng ta dám nói thật, dám đối diện với thất bại để làm ra sản phẩm chuẩn mực. Nếu bây giờ vì tham lam mấy trăm triệu tiền cọc trước mắt mà chúng ta nhắm mắt giao ra thứ sản phẩm rác rưởi lừa lọc này, chúng ta chẳng khác gì Đỗ Quang Vinh! Thậm chí chúng ta còn đê tiện và đáng khinh bỉ hơn hắn ta gấp mười lần, bởi vì chúng ta đang nhân danh sự tử tế và môi trường xanh để lừa dối những người tin tưởng mình!”

Nhiên hít sâu một hơi, bước thẳng lại chiếc ghế chủ tọa ở đầu bàn họp, kéo ghế ngồi xuống:

“Cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Sáng lập. Bắt đầu ngay bây giờ.”

Minh lập tức kéo chiếc ghế sắt bên cạnh, ngồi xuống sát mép bàn, hai tay khoanh chặt trước ngực. Đôi mắt sau cặp kính bảo hộ của anh lộ rõ sự kiên định và ủng hộ tuyệt đối dành cho người đồng đội. Tùng đứng nghiêm ở góc phòng, tay vẫn cầm chặt chiếc kẹp đo cơ lý như một người lính canh gác trung thành bảo vệ từng vạch dung sai kỹ thuật. Phương nghiến chặt răng, khớp hàm bạnh ra, cô giật mạnh chiếc ghế đối diện ngồi phịch xuống, tạo ra một tiếng rít chói tai kéo lê trên nền gạch men xám.

Nhiên mở cuốn sổ tay bìa da điều hành, lật đúng trang Thỏa thuận Cổ đông sửa đổi vừa được bốn người ký kết cách đây chưa lâu tại văn phòng tư vấn pháp lý của Vườn Ươm Hạt Mầm dưới sự chứng kiến của luật sư.

“Theo Điều 6 của Thỏa thuận Cổ đông về quyền hạn và trách nhiệm của Ban điều hành,” Nhiên dõng dạc đọc từng từ, thanh âm vang rõ trong gian phòng, “Giám đốc Vận hành giữ quyền phủ quyết tuyệt đối đối với bất kỳ cam kết thương mại, hợp đồng mua bán hoặc kế hoạch mở rộng sản lượng nào vượt quá hai mươi phần trăm công suất định mức an toàn đã được kiểm định của nhà xưởng. Minh, với tư cách Giám đốc Vận hành của Mộc Nhiên, anh phát biểu quan điểm chính thức.”

Minh ngẩng cao đầu, ánh mắt quét qua Phương rồi dừng lại ở Nhiên, giọng anh trầm, đục và dứt khoát không một chút do dự:

“Năng lực an toàn thực tế hiện tại của xưởng Tân Kiên với duy nhất một máy ép thủy lực bốn trụ số một là ba mươi lăm nghìn sản phẩm một tháng, tính cả hao hụt phôi và thời gian bảo trì máy định kỳ mười lăm ngày một lần. Chúng ta đã ký phụ lục cam kết ưu tiên cung ứng ba mươi nghìn sản phẩm mỗi tháng cho toàn bộ hệ thống chuỗi cà phê và bếp trung tâm Nắng Sớm theo hợp đồng khung dài hạn. Như vậy, chúng ta chỉ còn dư địa tối đa từ năm nghìn đến bảy nghìn sản phẩm mỗi tháng để phân bổ cho thị trường tự do bên ngoài. Bất kỳ đơn đặt hàng nào vượt quá con số bảy nghìn sản phẩm này trong tháng tới, tôi chính thức sử dụng quyền phủ quyết của Giám đốc Vận hành để bác bỏ. Tôi không ký duyệt xuất kho, và không cho phép bất kỳ chiếc máy nào ngoài xưởng chạy ép vượt quá định mức an toàn!”

Phương tái mét mặt mày. Cô đập mạnh cả hai lòng bàn tay xuống mặt bàn làm việc, những trang tài liệu bay xáo trộn:

“Hai người đang câu kết, liên minh với nhau để bóp chết phòng kinh doanh! Các người ngồi đây nghiên cứu kỹ thuật, đo từng mi-li-mét, các người có biết để tìm được một khách hàng quan tâm đến sản phẩm hữu cơ giữa cái thời buổi kinh tế khó khăn này nó trầy da tróc vảy đến mức nào không? Ba trăm mười hai đơn vị đó là mồ hôi nước mắt, là công sức em cày ải, là cơ hội duy nhất để công ty có dòng tiền mặt trả nợ và mở rộng thêm ba trăm mét vuông xưởng cơ khí bên cạnh! Giờ các người ngồi đây vin vào dăm ba cái điều khoản pháp lý để vứt hết công sức của em xuống sông xuống biển à?”

“Chúng ta không hề vứt bỏ khách hàng, Phương. Chúng ta đang chọn lọc và bảo vệ chính họ, cũng như bảo vệ sự sống còn của Mộc Nhiên,” Nhiên bình tĩnh ngắt lời cô bạn thân. Cô rút chiếc bút bi mực xanh cài trên ngực áo, lật một trang giấy trắng tinh, vạch một đường thẳng tắp chia đôi trang giấy làm hai phần rõ rệt.

“Phương án xử lý cuộc khủng hoảng đơn hàng bùng nổ này như sau, và đây là quyết định điều hành cuối cùng:

Thứ nhất, đối với sáu mươi phần trăm lượng yêu cầu đặt hàng gửi về, bao gồm những đơn vị đòi hỏi số lượng quá lớn trong thời gian quá gấp, hoặc những bên ép tiến độ phải giao hàng ngay trong vòng mười ngày tới: chúng ta thẳng thắn từ chối dứt khoát. Không nhận cọc, không hứa hẹn mơ hồ, không tạo cho khách hàng kỳ vọng ảo.

Thứ hai, đối với bốn mươi phần trăm còn lại, bao gồm các chuỗi nhà hàng gắn bó lâu năm với triết lý thực phẩm sạch như chuỗi ẩm thực chay Tâm An, các bếp ăn mầm non quốc tế và các quán cà phê hữu cơ độc lập: chúng ta sẽ gửi một bức thư giải trình công khai và chân thành. Chúng ta công khai toàn bộ năng lực sản xuất thực tế của xưởng Tân Kiên, cam kết giữ nguyên đơn giá ưu đãi cho họ, nhưng yêu cầu họ chấp nhận gia hạn tiến độ giao hàng theo một lộ trình nghiêm ngặt: đợt một, chúng ta chỉ cung ứng một số lượng hạn chế mang tính chất chạy thử nghiệm quy trình đóng gói và phục vụ của họ; toàn bộ khối lượng hàng lớn còn lại sẽ được bàn giao sau sáu tuần nữa, đúng thời điểm dàn máy ép tự động bốn đầu dập ở Thủ Đức được vận chuyển về, lắp đặt hoàn thiện và chạy thử nghiệm đạt chuẩn kiểm định an toàn.”

Phương bật ra một tiếng cười khẩy đầy chua chát, ánh mắt nhìn Nhiên như nhìn một kẻ ngây thơ bước ra từ trang sách giáo khoa:

“Chị nghĩ thương trường là trường học chắc? Chị nghĩ người ta rảnh rỗi ngồi yên một chỗ để chờ cái xưởng tồi tàn này sáu tuần lễ sao? Kinh doanh thời nay là cá nhanh nuốt cá chậm, kẻ nào chậm chân kẻ đó chết đói! Chị cứ gửi cái bức thư xin lỗi ngớ ngẩn đó đi, rồi để xem ngày mai có bao nhiêu người thèm ở lại, hay người ta sẽ đồng loạt hủy đơn, chửi rủa vào mặt chị và quay lưng đi sạch sành sanh!”

“Ai rời đi, chúng ta chấp nhận mất họ,” Nhiên nhìn xoáy sâu vào đáy mắt Phương, từng lời nói ra mang trọn sức nặng của sự kiên định không gì lay chuyển. “Nhưng bất kỳ ai quyết định ở lại sau khi đọc bức thư chân thành đó, họ sẽ trở thành những đối tác trung thành và bền vững nhất của Mộc Nhiên suốt nhiều năm về sau. Họ ở lại không phải vì giá rẻ, mà vì họ biết rằng Mộc Nhiên thà nhận phần thiệt thòi, thà nhận lỗi chậm trễ tiến độ chứ nhất quyết không bao giờ bán rẻ chất lượng và lương tri của mình! Phương, em phụ trách tài chính và bán hàng, chị hỏi thật lòng em: Em muốn Mộc Nhiên có doanh thu đột biến tiền tỷ trong một quý ngắn ngủi rồi sau đó phải đóng cửa phá sản vì kiện tụng bồi thường chất lượng, hay em muốn công ty này sống sót vững vàng qua ba năm giông bão để đạt đến điểm hòa vốn bền vững thực sự?”

Phương cắn chặt môi dưới, cắn mạnh đến mức viền môi bật rỉ một vệt máu tươi nhỏ. Cô nhìn vào bảng tính Excel với những con số doanh thu nhảy múa đầy mời gọi trên màn hình máy tính của mình, rồi lại đưa mắt nhìn sang chiếc khay bã mía méo mó, bục đáy, nát bấy vì ngấm nước ấm đang nằm sõng soài giữa vũng nước đục trên bàn.

Một cuộc đấu tranh nội tâm dữ dội, giằng xé diễn ra sau ánh mắt sắc sảo, đầy tham vọng thương mại của cô gái trẻ. Hơn ai hết, Phương hiểu rõ năng lực tài chính mong manh của công ty, hiểu rõ một scandal chất lượng vào lúc này sẽ là phát súng ân huệ kết liễu hoàn toàn Mộc Nhiên. Cuối cùng, bờ vai căng cứng của Phương chùng xuống. Cô buông thõng hai tay, ngả lưng tựa vào thành ghế, quay mặt nhìn ra ngoài khung cửa sổ kính phủ đầy bụi xưởng để che giấu sự tức giận, thất vọng và cay đắng tột cùng:

“Tùy chị. Chị là CEO, anh Minh nắm quyền phủ quyết vận hành trong tay, hai người muốn làm gì thì làm. Nhưng cái bức thư từ chối và xin lỗi khách hàng đó, chị tự tay đi mà soạn, tự tay chị ký tên vào. Em không thể nào hạ mình mở miệng nói với khách hàng rằng chúng ta chê tiền và từ chối cơ hội của chính mình được!”

Nhiên không hề trách móc, cô khẽ gật đầu, ánh mắt dịu lại nhưng giọng nói vẫn kiên quyết:

“Chị sẽ trực tiếp soạn thảo và ký tên dưới bức thư đó với tư cách Tổng Giám đốc điều hành. Tùng, cậu phối hợp ngay với anh Minh ra gian xưởng chính rà soát lại toàn bộ hệ thống gia nhiệt và cảm biến áp suất của máy số một. Lan, báo cho ca làm việc chiều nay chuẩn bị nguyên liệu xơ thô loại một từ lô hàng mới nhập về của Hợp tác xã Tân Phú. Chúng ta chỉ sản xuất những gì chúng ta chịu trách nhiệm được tới cùng.”

Buổi chiều hôm đó trôi qua trong một bầu không khí ngột ngạt, nặng nề và căng thẳng chưa từng thấy tại xưởng Tân Kiên.

Nhiên ngồi đơn độc trước màn hình máy tính trong góc phòng làm việc nhỏ hẹp. Ngoài kia, ánh nắng gay gắt của buổi chiều miền Nam rọi qua mái tôn, biến không gian thành một cái chảo rang. Từng nhịp đập nơi hai bên thái dương của Nhiên nhói buốt dữ dội hơn, cơn đau nửa đầu kéo dài như muốn bóp nghẹt từng tế bào thần kinh sau nhiều tuần làm việc liên tục mười tám tiếng không nghỉ ngơi. Cơn buồn nôn do kiệt sức chực trào lên cuống họng. Cô với tay lấy cốc nước lọc đã nguội ngắt bám đầy bụi mịn, uống cạn một hơi dài để dằn cơn co thắt dạ dày, rồi đặt tay lên bàn phím, bắt đầu gõ từng dòng thư gửi đi cho hơn ba trăm khách hàng đang chờ đợi phản hồi.

Bức thư không dùng bất kỳ một thuật ngữ tiếp thị bóng bẩy, sáo rỗng hay những lời hứa hẹn hoa mỹ nào. Nhiên viết bằng thứ ngôn từ mộc mạc, chuẩn xác và chân thành nhất của một người kỹ sư vật liệu: cô giải thích cặn kẽ và minh bạch về giới hạn công nghệ hiện tại của nhà xưởng Mộc Nhiên; cô mô tả chi tiết về chu kỳ sấy đối lưu ba khoang kéo dài tám tiếng và thời gian ép nén mười lăm giây bắt buộc để kích hoạt liên kết enzyme sinh học nhằm bảo đảm sản phẩm hoàn toàn không chứa hạt vi nhựa hay hóa chất chống thấm độc hại; cô thẳng thắn nêu rõ lý do tại sao Mộc Nhiên kiên quyết từ chối phương án thuê gia công ép nóng bên ngoài tại các xưởng nhựa công nghiệp dù phương án đó có thể mang lại dòng tiền mặt hàng trăm triệu ngay tức thì. Cuối thư, cô công khai cúi đầu nhận lỗi vì sự bất tiện do chậm trễ tiến độ cung ứng, và cam kết hoàn lại một trăm phần trăm tiền cọc cho bất kỳ đối tác nào không thể chờ đợi chu kỳ sản xuất an toàn của dàn máy mới.

Đúng như dự đoán đầy cay đắng và thực tế của Phương, ngay sau khi bức thư được đồng loạt phát đi qua hệ thống email, một làn sóng phản ứng tiêu cực dữ dội lập tức dội ngược trở lại hộp thư của công ty.

Gần một nửa số khách hàng gửi thư phản hồi phàn nàn vô cùng gay gắt. Hộp thư đến ngập tràn những dòng tin nhắn thể hiện sự thất vọng, bực bội. Một số chủ chuỗi nhà hàng lớn lập tức gọi điện hủy bỏ hoàn toàn ý định hợp tác, buông những lời chỉ trích nặng nề, mỉa mai rằng Mộc Nhiên là kẻ “chưa đỗ ông nghè đã đe hàng tổng”, vừa có chút tiếng tăm trên mặt báo đã vội vã bày đặt làm giá, giở thói kiêu căng trịch thượng với khách hàng.

Qua hệ thống theo dõi động thái thị trường của các hội nhóm ngành F&B, Phương phát hiện ít nhất mười hai thương hiệu đồ uống và nhà hàng lớn từng gửi thư hỏi mua Mộc Nhiên đã lập tức quay xe chỉ trong buổi chiều, vội vã ký kết hợp đồng thử nghiệm với công ty GreenMax của Đỗ Quang Vinh để nhập các lô khay dập sẵn giá rẻ đang tồn đọng số lượng lớn tại kho KCN Tân Đức.

Mỗi một dòng thông báo hủy đơn, mỗi một cuộc gọi từ chối dội về đều như một nhát dao khía thẳng vào lòng tự ái của Phương. Cô gái trẻ ngồi bất động ở góc bàn làm việc, khoanh tay trước ngực, đôi mắt nhìn chằm chằm vào khoảng không vô định, hoàn toàn từ chối cất lời nói chuyện với cả Nhiên lẫn Minh suốt cả buổi chiều muộn.

Nhưng giữa cơn giông bão phẫn nộ và những lời chối từ nghiệt ngã ấy, kỷ luật thép và sự trung thực đến tận cùng của Mộc Nhiên đã giữ lại được những mầm xanh đích thực.

Khoảng hơn năm giờ chiều, khi ánh hoàng hôn đỏ quạch bắt đầu phủ bóng dài xuống con đường đất trước cổng xưởng, chiếc điện thoại bàn của phòng kinh doanh chợt đổ chuông. Nhiên nhấc máy. Đầu dây bên kia là giọng nói của Giám đốc điều hành chuỗi nhà hàng chay Tâm An – một trong những đơn vị ẩm thực dưỡng sinh uy tín bậc nhất tại thành phố với mười hai chi nhánh hoạt động liên tục.

Không hề có một lời trách móc hay gắt gỏng nào, người đàn ông lớn tuổi ở đầu dây bên kia cất giọng trầm ấm, chậm rãi nhưng chứa chan vẻ trân trọng đặc biệt:

“Chào cô kỹ sư. Tôi vừa đọc xong toàn bộ bức thư giải trình của Mộc Nhiên. Đọc xong từng câu chữ cô viết về quy trình sấy và tiêu chuẩn vi nhựa, tôi lại càng tin chắc rằng chuỗi nhà hàng của chúng tôi đã không đặt niềm tin nhầm chỗ. Thời buổi này, tìm được một người dám từ chối tiền tỷ của thiên hạ để giữ trọn vẹn chất lượng của từng chiếc khay đựng thức ăn còn khó hơn tìm vàng dưới đáy sông. Tâm An chúng tôi hoàn toàn đồng ý với lộ trình cô đề xuất. Chúng tôi sẵn sàng nhận năm nghìn bộ khay đầu tiên của đợt dập này để chạy thử nghiệm cho năm chi nhánh trung tâm, toàn bộ số lượng còn lại chúng tôi chấp nhận kiên nhẫn đợi xưởng của cô hoàn thành dây chuyền máy ép mới sau sáu tuần nữa. Đồ ăn của chúng tôi nấu bằng cái tâm hướng thiện, nên vật dụng chứa đựng đồ ăn cũng nhất định phải được làm ra từ những con người có lương tri và trách nhiệm. Cố lên nhé, cô gái trẻ!”

Nhiên từ từ đặt ống nghe xuống bàn, hai bờ vai run lên nhè nhẹ. Một cảm giác xúc động nghẹn ngào dâng trào trong lồng ngực, xua tan đi phần nào sự buốt nhói đang hành hạ thể xác cô.

Ngoài gian xưởng chính, một hồi còi hơi dài báo hiệu giờ đổi ca vang lên rộn rã, át đi tiếng ồn ào của xe cộ trên quốc lộ. Đặng Mai Lan đang lớn tiếng chỉ huy nhóm công nhân ca hai vận chuyển những bao tải nguyên liệu bột bã mía thô đã được đo kiểm độ ẩm đạt chuẩn nghiêm ngặt dưới mười lăm phần trăm vào buồng nạp liệu.

Tiếng máy dập thủy lực số một lại bắt đầu vận hành, từng nhịp dập “thình… thịch… thình… thịch…” vang lên đều đặn, nhịp nhàng, vững chãi như nhịp đập của một trái tim khỏe mạnh đang bơm dòng máu nóng qua từng huyết quản. Từng mẻ khay ba ngăn màu vàng óng ả của xơ mía tự nhiên, thơm phức mùi đường mía ngọt lành nối đuôi nhau ra khỏi buồng ép nóng, vuông vắn, cứng cáp và chuẩn xác đến từng mi-li-mét mép viền dưới ánh đèn xưởng rực rỡ.

Mộc Nhiên đã mất đi những bản hợp đồng tiền tỷ đến nhanh và đi vội, mất đi cơ hội tăng trưởng bùng nổ trong mắt những kẻ đầu cơ chụp giật, nhưng đổi lại, linh hồn thương hiệu và kỷ luật chất lượng bất khả xâm phạm của công ty vẫn vẹn nguyên, không một vết rạn nứt trước cơn cám dỗ ghê gớm của thị trường.

Nhiên bước chậm rãi ra khỏi cánh cửa nhôm kính, tiến về phía con rạch nhỏ chảy sau mép xưởng ngoại ô Tân Kiên, hít sâu một luồng gió mát lành mang theo hơi ẩm của đồng nước ven đô. Cơn đau đầu âm ỉ sau gáy vẫn nhức nhối, từng thớ cơ trên cơ thể cô đang biểu tình dữ dội, cảnh báo giới hạn chịu đựng cuối cùng của thể xác sau chuỗi ngày vắt kiệt sức lực, nhưng trong sâu thẳm tâm hồn, cô cảm thấy nhẹ nhõm và thanh thản đến kỳ lạ.

Bất chợt, tiếng chuông điện thoại di động cá nhân để trong túi áo blouse reo vang. Nhiên rút máy ra xem, trên màn hình hiển thị tên của Nguyễn Thu Uyên – cô em gái luật sư sắc sảo đang làm việc tại một công ty luật danh tiếng ở trung tâm thành phố.

Nhiên bấm nút nghe, giọng lộ rõ vẻ mệt mỏi:

“Chị nghe đây Uyên. Vụ rà soát hồ sơ đăng ký nhãn hiệu và bằng giải pháp hữu ích bên Cục Sở hữu Trí tuệ tiến triển thế nào rồi em?”

Ở đầu dây bên kia, giọng nói của Uyên hoàn toàn không hề có vẻ châm biếm, trêu chọc hay sắc sảo thường ngày. Giọng cô hạ thấp xuống, gấp gáp, ngột ngạt và mang một sắc thái nghiêm trọng khác thường:

“Chị Nhiên, em đang ở một mình trong văn phòng luật. Mười phút trước, có một người đàn ông lạ mặt chủ động gọi thẳng vào số máy cá nhân của em. Anh ta xưng là cựu nhân viên nòng cốt của phòng Nghiên cứu và Phát triển vừa bị Đỗ Quang Vinh sa thải không lý do khỏi GreenMax cách đây hai ngày.”

Nhiên sững sờ, toàn bộ các cơ trên cơ thể cô lập tức đông cứng lại. Bàn tay cô bất giác siết chặt lấy thanh lan can sắt gỉ sét bên bờ rạch:

“Người của GreenMax sao? Anh ta tìm gặp em để làm gì?”

“Anh ta nói rằng anh ta không thể tiếp tục cắn rứt lương tâm và im lặng nhìn Đỗ Quang Vinh lừa dối cơ quan chức năng cùng hàng triệu người tiêu dùng bằng các sản phẩm độc hại thêm một ngày nào nữa,” Uyên nói rành rọt từng chữ qua ống nghe, giọng run lên vì căng thẳng. “Anh ta đang bí mật nắm giữ toàn bộ tài liệu nội bộ, các chuỗi email chỉ đạo trực tiếp của Vinh, công thức trộn phụ gia cấm và toàn bộ hồ sơ kiểm định gian lận chứng chỉ môi trường của GreenMax… và anh ta đề nghị giao toàn bộ hồ sơ gốc đó cho chúng ta.”