Ba Mảnh Ghép Sống Sòn
Tiếng bước chân thận trọng của Minh dội đều trên nền xi măng lồi lõm loang lổ dầu máy, từng nhịp gõ khô khốc phá tan sự tĩnh mịch ngột ngạt của buổi sớm khi anh tìm đến xưởng theo lời hẹn xem mẫu vật liệu mới của Nhiên.
Gió từ phía con kênh đen ngòm sau dãy chuồng trại Tân Kiên rười rượi thổi thốc qua những khe hở rỉ sét của vách tôn, mang theo mùi sình lầy ứ đọng, vị cỏ dại ẩm ướt phơi nắng lâu ngày và thứ mùi hăng nồng quen thuộc của dầu thủy lực công nghiệp thoái hóa. Dưới khoảng sáng nhợt nhạt rọi xiên từ tấm tôn nhựa thông minh đã ngả màu ố vàng trên mái, Nhiên đứng lặng bên chiếc bàn gỗ tạp kê cập kênh sát vách tường gạch chưa kịp trát vữa. Quầng thâm nơi mí mắt dưới của cô trũng sâu, sẫm màu sau trọn một đêm thức trắng ngồi canh chừng khối máy ép ba tấn rưỡi vừa được xe cẩu hạ xuống sàn lúc rạng sáng. Nhưng ngay khi bóng người dong dỏng cao, chiếc áo sơ mi bạc màu sắn quá khuỷu tay và quai ba lô vải dù sờn rách của Minh xuất hiện nơi khung cửa sắt rỉ sét, gương mặt xám ngoét vì kiệt sức của cô bỗng chốc bừng lên một tia sáng rạng rỡ.
"Đến đúng giờ ghê," Nhiên nói, khóe môi gượng nở một nụ cười mệt mỏi nhưng chân thành. Cô vội vã đưa hai bàn tay áo bảo hộ chùi quẹt lớp bụi xám bám trên vạt quần jean. "Tìm đường vào đây có vất vả lắm không?"
Minh không vội đáp. Đôi mắt thấu đáo, sắc lạnh của một kỹ sư cơ khí chế tạo máy đảo một vòng dứt khoát quanh toàn bộ gian xưởng rộng chừng một trăm hai mươi mét vuông. Ánh nhìn của anh lướt qua những búi dây điện ba pha được đấu nối tạm bợ treo lủng lẳng bằng dây kẽm trên xà gồ, quét qua góc xưởng ngổn ngang ba-lát gỗ mục nát, rồi dừng lại thật lâu, găm chặt vào khối sắt bốn trụ sừng sững chiếm trọn nửa diện tích hữu dụng. Anh cúi đầu nhìn vũng mùn cưa mà Nhiên vừa rải vội vàng dưới chân bệ máy nhằm ngăn dòng dầu nhờn đen ngụa đang rỉ rả men theo rãnh nứt nền xi măng, rồi mới chậm rãi tháo ba lô, đặt lên mép một thùng phuy rỗng.
"Mấy ổ voi ngoài đường dẫn vào cụm công nghiệp này nát bấy vì xe tải chở phế liệu rồi," Minh đặt hai tay chống hông, giọng trầm và khô khốc như tiếng kim loại cọ xát. "Nhưng con đường đó chẳng là gì so với cái thứ cậu vừa rước về. Cậu dám bỏ tiền cẩu khối sắt vụn này từ bãi phế liệu Dĩ An về đây thật đấy à Nhiên?"
"Chuyện máy móc cứ để lát nữa hẵng mổ xẻ," Nhiên khẽ ngắt lời, bước nhanh về phía chiếc bàn gỗ tạp. Bằng đôi bàn tay nâng niu, cô mở chiếc hộp xốp giữ nhiệt cũ kỹ đặt ở góc bàn, cẩn trọng lấy ra một chiếc khay ăn hình chữ nhật chia ba ngăn rồi trao tận tay cho Minh. "Cậu xem cái này trước đi. Đây mới là lý do vì sao tớ gọi cậu đến đây lúc bảy giờ sáng."
Chiếc khay mang màu vàng ngà tự nhiên của xơ thực vật thô, bề mặt nhẵn bóng một cách bất ngờ, các sợi cellulose đan bện chằng chịt vào nhau tạo thành một mạng lưới kết cấu vi mô đồng nhất dưới ánh sáng tự nhiên. Mép viền của khay được dập mép bo tròn gọn gàng, phẳng phiu, không hề có ba-via hay tơ sợi thừa thãi. Cầm trên tay, trọng lượng của nó nhẹ bẫng tương đương những chiếc khay xốp polystyrene thông thường, nhưng khi gõ nhẹ đốt ngón tay vào đáy khay, âm thanh phát ra lại đanh, chắc nịch như gõ vào một tấm ván gỗ ép mỏng đã qua xử lý nhiệt.
Đôi lông mày rậm của Minh khẽ nhướng lên. Sự hoài nghi cố hữu trong ánh mắt anh dần nhường chỗ cho phản xạ chuyên môn. Anh đưa ngón tay cái miết chậm rãi dọc theo lòng khay, rê qua từng rãnh chia ngăn, tỉ mỉ cảm nhận độ phẳng và độ bóng cơ học mà bề mặt khuôn đã truyền sang vật liệu. Anh đưa khay lên sát mũi, hít một hơi sâu. Không hề có mùi hăng hắc của keo formaldehyde, không có mùi khét lẹt của nhựa tái sinh chảy tràn, mà chỉ phảng phất một mùi thơm dịu, ngai ngái như mùi đường mía bị quá lửa kết hợp với tinh bột sắn nướng chín. Minh giữ chặt hai mép ngoài của khay, dùng lực ngón tay bẻ cong một góc để thử nghiệm độ đàn hồi uốn. Cấu trúc sợi rơm và bã mía căng ra dưới áp lực, uốn cong một góc mười lăm độ nhưng tuyệt đối không hề xuất hiện vết rạn chân chim hay hiện tượng gãy vụn cấu trúc.
"Rất đẹp về mặt bản chất," Minh gật đầu thừa nhận, lời ngợi khen hiếm hoi bật ra khỏi bờ môi khô rạn sau những giây phút săm soi khắt khe. "Độ phân tán sợi cellulose rất đều, không bị vón cục ở các góc chết của khuôn. Tỷ lệ phối trộn polymer sinh học và việc khống chế nhiệt độ hồ hóa tinh bột tốt hơn hẳn mấy mẩu vụn nát vụn cậu đưa tớ xem ở phòng thí nghiệm trường Đại học Bách khoa ba tháng trước. Ý tưởng tận dụng bã mía và phụ phẩm nông nghiệp bỏ đi để tạo ra vật liệu tự hủy thay thế hộp xốp dùng một lần không còn là trò chơi lý thuyết trên giấy nữa rồi."
Nhiên khẽ thở phào một hơi dài, lồng ngực như vừa trút bớt được một tảng đá ngàn cân đè nặng bấy lâu. Suốt nửa năm qua, cô đã giam mình trong phòng lab ẩm thấp của trường đại học, nếm trải hàng trăm mẻ ép thất bại, chịu đựng sự chế giễu của bạn bè cùng khóa và cả nỗi âu lo thắt ruột của gia đình để đổi lấy một hình hài hoàn chỉnh trên tay Minh hôm nay.
Thế nhưng, nụ cười của Nhiên chưa kịp nở trọn vẹn thì Minh đã lật úp chiếc khay lại, ngón trỏ chai sạn của anh gõ mạnh vào phần gân gia cường chạy dọc sống lưng mặt đáy. Giọng anh lập tức chuyển sang tông điệu nghiêm nghị, sắc bén của một kỹ sư từng phụ trách bảo trì dây chuyền lắp ráp công nghiệp:
"Nhưng Nhiên này, cậu ép mẫu này bằng khuôn mẫu đơn chiếc trong phòng thí nghiệm đúng không? Gia nhiệt bằng các thanh điện trở nhiệt quấn ngoài, ép bằng kích thủy lực bàn tay mười tấn, và cậu giữ nguyên áp lực đó suốt bốn mươi lăm phút cho một mẫu duy nhất để chờ nó thoát ẩm từ từ?"
Nhiên chớp mắt, nụ cười trên môi hơi cứng lại. Cô cảm nhận được một luồng khí lạnh lùng từ sự thực dụng kỹ thuật bắt đầu bao trùm không gian: "Đúng... Đó là quy trình chuẩn để kiểm soát phản ứng hồ hóa tinh bột và giúp liên kết hydro giữa các mạch cellulose hình thành bền vững..."
"Khoảng cách giữa một chiếc khay ép thủ công trong phòng thí nghiệm và việc vận hành cỗ máy công nghiệp ba tấn rưỡi ngoài kia là một vực thẳm mênh mông, Nhiên ạ," Minh cắt ngang một cách dứt khoát, ánh mắt không hề rời khỏi đôi mắt đang bắt đầu dao động của cô. "Trong phòng kín, cậu kiểm soát được nhiệt độ ổn định đến từng độ C nhờ đồng hồ kỹ thuật số. Nguyên liệu của cậu được sấy khô kiệt trong tủ sấy chân không với độ ẩm dưới ba phần trăm. Nhưng khi cậu đổ hàng tạ bột bã mía ướt sũng vào phễu nạp của cái máy kia, với chu kỳ dập thương mại bắt buộc phải từ ba mươi đến bốn mươi giây một sản phẩm để có lãi, cậu sẽ giải quyết bài toán thoát hơi nước bốc lên tức thời thế nào? Hơi nước nhiệt độ cao bị nén chặt trong lòng khuôn kín nếu không có đường thoát cưỡng bức sẽ nổ tung, làm rỗ bề mặt, xé toạc liên kết sợi, hoặc tệ hại hơn là áp suất dư sẽ làm cong vênh toàn bộ bộ khuôn dập bằng thép. Chưa kể, áp lực phân bố trên bốn trụ dẫn hướng kia có thực sự đồng đều không, hay nửa bên trái nén chặt thành đá còn nửa bên phải xốp xơ như bánh đa nhúng nước?"
Từng câu, từng chữ của Minh giáng xuống như những nhát búa nện thẳng vào thực tế nghiệt ngã mà Nhiên đã cố tình chôn giấu dưới đáy lòng suốt chuỗi ngày qua. Cô là một thạc sĩ hóa học vật liệu, cô am hiểu từng liên kết phân tử, từng phản ứng este hóa hay quá trình tạo mạng polymer sinh học, nhưng cô hoàn toàn mù tịt về dung sai cơ khí, về hiện tượng búa nước trong hệ thống van điều áp hay độ mỏi của kim loại dưới tải trọng chu kỳ.
"Chính vì thế tớ mới cần cậu, Minh!" Nhiên bước dấn tới một bước, giọng cô hạ thấp xuống nhưng chứa đựng một sự khẩn thiết tột cùng, ánh mắt nhìn xoáy vào người bạn thân thiết từng cùng cô chia nhau gói mì tôm thời sinh viên. "Tớ nắm giữ linh hồn của công thức, tớ hiểu cơ chế hóa lý để biến đống bã mía thối rữa ngoài đồng ruộng thành thứ vật liệu có thể thay thế nhựa dầu mỏ. Nhưng để đưa nó bước ra khỏi bức tường phòng thí nghiệm, để biến nó thành một dây chuyền công nghiệp có thể dập ra hàng vạn sản phẩm đồng nhất mỗi ngày mà không bị biến dạng, tớ cần một người có tư duy cơ khí chính xác, am tường từng con ốc và có kỷ luật thép như cậu. Một mình tớ không thể gánh vác nổi Mộc Nhiên."
Minh lặng thinh. Anh quay lưng lại, bước từng bước chậm rãi tiến về phía khối máy ép bốn trụ. Bằng trực giác nghề nghiệp nhạy bén, anh cúi rạp người xuống, đưa bàn tay không ngại bẩn chạm vào chân bệ máy, miết ngón tay qua lớp dầu đen nhờn đang rỉ ra từ mép gioăng cổ trục xilanh chính, rồi đưa lên mũi ngửi và xoa hai đầu ngón tay vào nhau để kiểm tra độ nhớt và mạt kim loại sót lại.
"Gioăng làm kín đã bị chai cứng hoàn toàn do nhiệt độ dầu quá cao, nắp van điều áp một chiều có dấu hiệu bị tuôn ren và bệ đỡ xilanh bằng gang xám này có hai vết rạn ngầm rất nguy hiểm," Minh thở hắt ra một hơi dài, quay lại nhìn thẳng vào Nhiên, trong ánh mắt anh là sự giằng xé giữa nỗi xót xa cho sự ngây thơ của bạn mình và ngọn lửa nghề nghiệp âm ỉ bấy lâu. "Cậu liều lĩnh đến mức phát điên rồi Nhiên. Dám dốc sạch những đồng vốn còm cõi để vác một đống sắt phế liệu chực chờ nổ tung này về đặt giữa xưởng."
"Nhưng cậu có đi cùng tớ không?" Nhiên hỏi dồn, hai bàn tay cô siết chặt lấy vạt áo bảo hộ, lồng ngực đập thình thịch trong sự chờ đợi căng thẳng đến nghẹt thở.
Minh rút chiếc khăn mùi xoa cáu bẩn trong túi quần ra lau sạch lớp dầu đen trên ngón tay. Anh nhìn trân trân vào chiếc khay bã mía màu vàng ngà vẫn đang nằm trơ trọi trên mặt bàn gỗ tạp thô ráp. Một khoảng lặng kéo dài hun hút, chỉ còn tiếng gió lùa qua mái tôn rít lên từng hồi u uẩn. Cuối cùng, Minh ngẩng đầu lên, ánh mắt đanh lại:
"Tớ đồng ý tham gia. Tớ sẽ nhận vai trò đồng sáng lập, nắm toàn quyền kỹ thuật cơ khí, cải tạo lại toàn bộ hệ thống thủy lực, gia công lại mặt bàn ép và trực tiếp điều hành sàn sản xuất. Nhưng tớ có hai điều kiện sắt đá. Cậu phải gật đầu chấp thuận ngay tại đây, nếu không, tớ sẽ xách ba lô quay về xưởng chế tạo máy ngay lập tức."
"Cậu nói đi, tớ nghe."
"Điều kiện thứ nhất: Chúng ta phải có một mốc dừng lỗ cụ thể bằng thời gian thực tế," ánh mắt Minh trở nên sắc lạnh, sự thực dụng biến thành một tấm khiên phòng ngự kiên cố. "Tớ không có nguồn lực tài chính vô tận để đốt theo những giấc mơ lãng mạn không có hồi kết. Tớ chỉ có thể cống hiến toàn lực, chấp nhận không nhận một đồng lương nào và cùng xưởng gồng lỗ tối đa trong vòng sáu tháng. Đúng sáu tháng, tính từ ngày hôm nay, nếu xưởng không đạt được điểm hòa vốn vận hành cơ bản, hoặc không tạo ra được dòng tiền dương đều đặn để tự nuôi sống bộ máy, chúng ta lập tức dừng lại, tuyên bố giải thể và bán thanh lý toàn bộ máy móc phế liệu để thu hồi nợ. Tớ tuyệt đối không thể lún sâu hơn mốc thời gian đó."
Nhiên khẽ cắn chặt môi dưới đến bật máu. Sáu tháng! Đối với một doanh nghiệp nghiên cứu và ứng dụng vật liệu sinh học mới, sáu tháng chỉ như một cái chớp mắt, thậm chí còn chưa đủ thời gian để hiệu chỉnh xong độ co ngót của lòng khuôn ép nhiệt. Nhưng cô hoàn toàn không thể thấu hiểu được rằng, để có thể đứng ở đây vào sáng nay, Minh đã phải cúi đầu cắn răng đi vay nóng một khoản tiền lớn từ người chị gái ruột ở quê để trang trải tiền sinh hoạt cho người mẹ già đau ốm, và cái mốc sáu tháng nghiệt ngã ấy chính là một sợi dây thừng đang siết dần từng ngày quanh cuống họng anh.
"Được, tớ chấp nhận mốc thời gian sáu tháng," Nhiên nuốt cay đắng gật đầu. "Còn điều kiện thứ hai?"
"Điều kiện thứ hai: Tớ yêu cầu quyền phủ quyết tuyệt đối đối với bất kỳ đơn hàng nào vượt quá năng lực vận hành an toàn của thiết bị và con người," giọng Minh vang lên đanh thép giữa bốn bức tường tôn ẩm mốc. "Dưới sàn xưởng, tớ là người chịu trách nhiệm cao nhất về máy móc và tính mạng thợ thuyền. Nếu hệ thống thủy lực và khuôn dập chỉ có thể chạy ổn định ở mức hai ca một ngày, cậu tuyệt đối không được phép ép xưởng tăng lên ba ca. Nếu công suất thiết kế thực tế sau khi cải tạo chỉ đạt năm nghìn sản phẩm một tuần, cậu không bao giờ được phép ký những hợp đồng mười nghìn chiếc chỉ vì đối tác vẫy tiền tươi trước mặt. Tớ sẽ không bao giờ đem sự an toàn của thiết bị và mạng sống của con người ra để đánh đổi lấy bất kỳ con số tăng trưởng ảo nào trên báo cáo kinh doanh."
Yêu cầu ấy đánh trúng vào điểm yếu chí mạng trong tham vọng vươn mình của Nhiên. Việc trao quyền phủ quyết sản lượng cho một kỹ sư bảo thủ đồng nghĩa với việc cô đã tự tay trói bớt một cánh tay của mình trong các cuộc thương thảo thương mại đầy tính sống còn. Nhưng khi nhìn sâu vào đôi mắt quầng thâm, chân thành và cương nghị của Minh, Nhiên hiểu rằng đây là cái giá đắt đỏ nhưng tối cần thiết để giữ cho con thuyền Mộc Nhiên không bị lật nhào ngay từ những con sóng đầu tiên.
"Tớ đồng ý," Nhiên dứt khoát chìa bàn tay nhỏ nhắn nhưng chai sạn vì hóa chất ra trước mặt anh. "Cậu nắm toàn quyền vận hành mặt đất, cậu có tiếng nói tối hậu về ngưỡng an toàn công suất."
Minh siết chặt lấy bàn tay cô. Hai bàn tay thô ráp của hai kỹ sư khóa chặt vào nhau, thiết lập một giao ước ngầm đầy sức nặng giữa bầu không khí nồng nặc mùi kim loại rỉ sét và dầu máy công nghiệp.
***
Đúng khoảnh khắc ấy, tiếng lạo xạo gắt gỏng của đế giày cao gót giẫm mạnh lên lớp đá dăm ngoài sân vang lên, phá vỡ bầu không khí trầm mặc. Một bóng dáng thon thả, kiêu hãnh xuất hiện ngay nơi bậu cửa phân xưởng.
"Chà, màn thề non hẹn biển giữa hai bộ óc kỹ thuật lãng mạn đã ngã ngũ chưa, để đại diện của đồng tiền thực tế bước vào làm việc nào?"
Phương sải bước tiến vào trong. Cô khoác trên mình một bộ âu phục công sở màu ghi sáng được cắt may tỉ mỉ, sắc sảo đến từng đường kim mũi chỉ, mái tóc ngắn uốn cụp ôm lấy gương mặt trang điểm kỹ càng, tạo nên một sự tương phản dữ dội, gần như trơ trẽn với khung cảnh nhem nhuốc dầu mỡ và ẩm thấp của gian xưởng Tân Kiên. Phương đưa tay tháo chiếc kính râm gài hờ hững nơi cổ áo sơ mi, đôi mắt sắc lẹm nheo lại đảo quanh một lượt từ trần tôn dột nát xuống nền sàn ngập mùn cưa, rồi bước thẳng tới chiếc bàn gỗ tạp. Phong thái tự tin, ngập tràn mùi vị thương trường của cô như mang theo một luồng gió sắc lạnh quét sạch vẻ ảm đạm trong gian phòng.
"Phương, cậu đến muộn mất mười lăm phút đấy," Nhiên khẽ mỉm cười, giọng có phần nhẹ nhõm khi mảnh ghép cuối cùng đã có mặt.
"Kẹt xe cứng ngắc ở vòng xoay An Lạc, xe công chở hàng nó ép xe máy của tớ suýt lao xuống mương," Phương đáp gọn lỏn, không một chút phân bua thừa thãi. Ánh mắt cô lập tức bị thu hút bởi vật thể lạ đặt giữa bàn. Không chút chần chừ, cô với tay cầm ngay chiếc khay bã mía lên. Khác hẳn với cách Minh săm soi từng thớ sợi vi mô hay gân chịu lực, Phương đưa chiếc khay lên ngang tầm mắt, xoay các góc dưới ánh sáng ban ngày để đánh giá kiểu dáng công nghiệp, dùng móng tay được sơn đỏ kỹ lưỡng gõ lách cách vào đáy khay để lắng nghe độ vang, rồi lật ngược mặt sau để đo lường diện tích khoảng trống dành cho việc dập nổi logo thương hiệu.
"Kiểu dáng này rất ổn, có ngôn ngữ thiết kế rõ ràng," Phương gật đầu, ánh mắt lóe lên sự nhạy bén sắc lạnh của một người từng kinh qua các chiến dịch phân phối hàng tiêu dùng nhanh. "Bề mặt vàng ngà này tạo cảm giác hữu cơ rất thật, không bị giả tạo như mấy loại nhựa pha bột mì của đối thủ. Rất trúng tâm lý của các chuỗi cà phê và nhà hàng cao cấp đang cuống cuồng tìm giải pháp tẩy xanh thương hiệu để làm báo cáo môi trường gửi cổ đông. Chi phí nguyên liệu thô để làm ra một chiếc khay này là bao nhiêu, Nhiên?"
"Bã mía ép khô và rơm rạ nghiền mịn tớ thu mua tại các vựa mía Long An chỉ khoảng ba trăm đồng một đơn vị sản phẩm. Tinh bột sắn biến tính và phụ gia sinh học phân hủy hoàn toàn khoảng năm trăm đồng. Tổng chi phí vật liệu thô xuất xưởng hiện tại chưa chạm tới mốc một nghìn đồng một chiếc," Nhiên trả lời một cách rành rọt, các con số đã nằm lòng trong trí óc cô suốt nhiều tháng qua.
"Biên lợi nhuận gộp trên lý thuyết hoàn toàn có thể chạm ngưỡng ba mươi lăm đến bốn mươi phần trăm nếu chúng ta định vị bán thẳng vào kênh F&B từ trung cấp trở lên," ngón tay Phương gõ nhịp liên hồi lên mặt bàn gỗ, bộ não kinh doanh của cô vận hành với tốc độ chóng mặt. "Chính phủ vừa ban hành lộ trình siết chặt đồ nhựa dùng một lần tại các đô thị loại một. Thị trường đang bước vào cơn khát vật liệu thay thế, dung lượng hàng trăm tỷ mỗi năm đang bị bỏ trống. Tiềm năng thương mại là cực kỳ khổng lồ, và đây chính là lý do duy nhất khiến tớ có mặt ở cái xưởng tồi tàn này ngày hôm nay."
Phương đặt mạnh chiếc khay xuống bàn, khoanh hai tay trước ngực, ánh mắt đầy uy lực quét thẳng qua gương mặt của cả Nhiên và Minh.
"Tớ đồng ý gia nhập Mộc Nhiên với tư cách đồng sáng lập nắm mảng chiến lược tài chính, phát triển thị trường và quan hệ nhà đầu tư. Nhưng tớ nói thẳng ngay từ đầu: tớ không từ bỏ vị trí trưởng nhóm kinh doanh với mức lương nghìn đô bên công ty cũ để về đây làm một con bé bán hàng rong ăn hoa hồng. Tớ bước chân vào đây là để cùng các cậu biến cái xưởng tôn rách nát này thành một doanh nghiệp có định giá hàng chục triệu đô la trong vòng ba năm tới."
Minh khẽ nhíu mày, bờ vai anh căng cứng lại trước thái độ có phần thực dụng và ngạo nghễ của Phương. Anh vẫn giữ im lặng, tựa lưng vào cột thép gỉ sét, lạnh lùng quan sát từng cử chỉ của cô gái đối diện.
"Muốn chạm tới quy mô đó," Phương tiếp tục, ngữ điệu đanh thép mang tính áp đặt không thể chối từ, "tớ yêu cầu toàn quyền tự chủ trong việc đàm phán chiến lược gọi vốn, định giá doanh nghiệp và thiết lập mạng lưới phân phối. Tớ cần có những bộ mẫu hoàn chỉnh ngay trong tháng tới để mang đi chào hàng trực tiếp với các chuỗi lớn. Chúng ta tuyệt đối không có sự xa xỉ để ngồi đây chờ các kỹ sư các cậu loay hoay nghiên cứu cho đến khi đạt được sự hoàn hảo một trăm phần trăm. Phải bán hàng ngay từ trong trứng nước! Phải có được các biên bản ghi nhớ hợp tác, phải có hợp đồng cam kết thu mua số lượng lớn từ các tập đoàn cỡ như chuỗi F&B Nắng Sớm để chứng minh nhu cầu thị trường với các quỹ đầu tư mạo hiểm. Không có dòng tiền thương mại rót vào tài khoản, mọi công nghệ đột phá của các cậu cũng chỉ là một đống rác rưởi nằm phủ bụi trong xưởng mà thôi!"
"Khoan đã, dừng lại ở đó đi," Minh lập tức lên tiếng cắt ngang, giọng anh gằn xuống, sắc lạnh như một lưỡi dao cạo. "Tớ vừa nói rất rõ với Nhiên: cỗ máy ba tấn rưỡi này còn chưa được chạy thử tải một phút nào, hệ thống xả áp chưa hoàn thiện, công thức thoát ẩm ở quy mô công nghiệp vẫn còn là một ẩn số lớn. Đi chào bán hàng loạt khi chưa làm chủ được tỷ lệ lỗi sản phẩm chẳng khác nào hành động tự sát về mặt thương hiệu và uy tín kỹ thuật!"
"Nếu cứ ngồi rung đùi chờ các anh kỹ sư đo đạc cho tới khi không còn một hạt bụi sai số, thì các tập đoàn lớn ngoài kia đã kịp nuốt trọn toàn bộ thị trường rồi!" Phương không hề nao núng, cô bước thẳng tới đối diện với Minh, ánh mắt rực lửa không hề né tránh cái nhìn sắc nhọn của anh. "Anh Minh, anh làm ơn nhớ cho, anh lo phần kỹ thuật của anh dưới sàn xưởng, nhưng dòng tiền chính là mạch máu nuôi sống toàn bộ cái công ty này! Không có những hợp đồng bao tiêu ứng trước tiền cọc, anh lấy đâu ra vài chục triệu để mua dầu thủy lực mới? Lấy đâu ra tiền đóng tiền điện ba pha và trả tiền thuê mặt bằng cho chủ đất vào ngày mùng một tháng tới? Kỹ thuật phục vụ kinh doanh, chứ kinh doanh không sinh ra để làm cảnh cho kỹ thuật tự sướng!"
Không khí trong gian xưởng lập tức đông cứng lại. Sự va chạm tóe lửa nổ ra chát chúa giữa hai trường phái tư duy hoàn toàn đối nghịch: một bên là người kỹ sư cơ khí duy lý, tôn thờ sự an toàn tuyệt đối của thông số kỹ thuật và quy trình cơ học; một bên là người làm kinh doanh sắc sảo, khao khát tốc độ, quy mô và chấp nhận đánh đổi rủi ro để chiếm lĩnh thị trường.
Nhiên đứng chôn chân ở giữa, lồng ngực thắt lại trước sức ép giằng xé dữ dội từ hai phía đồng sáng lập. Cô hiểu Minh, cô biết sự cẩn trọng khắc nghiệt của anh chính là bức tường thành vững chãi nhất ngăn cho Mộc Nhiên không lao đầu xuống vực thẳm của sự phá sản kỹ thuật. Nhưng cô cũng thấu hiểu nỗi khát khao và tính toán thực tế của Phương. Phương từng có quãng thời gian làm việc tại GreenMax – tập đoàn sừng sỏ đang thống lĩnh thị trường bao bì sinh học bằng nguồn vốn khổng lồ – nên cô gái ấy hiểu rõ quy luật tàn khốc của kẻ chậm chân: trên thương trường, kẻ chậm chạp dù có sản phẩm tốt đến mấy cũng sẽ bị nghiền nát dưới bánh xe của những cỗ máy tư bản dồi dào tiền mặt.
"Được rồi, hai người dừng lại, nghe tớ nói một lần đã!" Nhiên bước chen vào giữa hai người, dang hai tay ra như một dải phân cách, giọng cô cố giữ vẻ điềm tĩnh và quyền uy của một người đứng mũi chịu sào. "Mộc Nhiên muốn sống sót thì bắt buộc phải bước đi bằng cả hai chân. Không thể có chuyện chân này chặt đứt chân kia! Phương, cậu nghe tớ: Minh sẽ có trọn vẹn ba tuần lễ để đại tu toàn bộ cỗ máy ép, thay thế hệ thống thủy lực và chuẩn hóa quy trình dập phôi ở quy mô pilot. Trong suốt ba tuần đó, cậu được phép dùng chính chiếc khay ép tay thủ công này cùng bộ hồ sơ kỹ thuật của tớ để tiếp cận các chuỗi đối tác tiềm năng, thăm dò thị hiếu, đàm phán các điều khoản ghi nhớ nguyên tắc, nhưng tuyệt đối nghiêm cấm việc ký kết bất kỳ hợp đồng cam kết tiến độ giao hàng cứng ngắc nào có điều khoản phạt vi phạm hợp đồng cho đến khi xưởng dập thành công mẻ sản phẩm thương mại đầu tiên!"
Nhiên quay sang Minh, ánh mắt đầy vẻ tha thiết nhưng cương nghị: "Và Minh, cậu phải chấp nhận sức ép thời gian. Chúng ta không thể kéo dài giai đoạn nghiên cứu vô tận. Quyền đàm phán chiến lược vốn và mở rộng thị trường thuộc về Phương, nhưng cấu trúc vốn, việc phát hành thêm cổ phần hay bất kỳ sự pha loãng quyền sở hữu nào trong tương lai bắt buộc phải có sự đồng thuận bằng văn bản của cả ba người sáng lập. Không ai được quyền tự tung tự tác."
Phương nhìn sâu vào mắt Nhiên suốt vài giây im lặng nghẹt thở, rồi cô khẽ nhún vai, kéo vạt áo vest thẳng thớm trở lại: "Một thỏa hiệp có thể chấp nhận được trong giai đoạn sơ khai. Tớ sẽ bắt đầu lập danh sách tiếp cận các chuỗi F&B ngay chiều nay."
Minh siết chặt quai hàm, ánh mắt anh nhìn chiếc máy ép rồi nhìn sang Nhiên. Dù không hoàn toàn thỏa mãn, anh vẫn gật đầu một cách miễn cưỡng, ngầm chấp nhận khung thời gian ba tuần đầy khắc nghiệt mà Nhiên vừa vạch ra.
***
Ngay khi ngọn lửa tranh cãi vừa tạm thời được dập tắt, tiếng chuông báo tin nhắn điện tử từ chiếc điện thoại cũ kỹ màn hình rạn nứt của Nhiên vang lên dồn dập, phá vỡ bầu không khí gượng gạo vừa được vãn hồi.
Nhiên rút điện thoại từ túi quần bảo hộ ra. Màn hình sáng lên thông báo một bức thư điện tử khẩn cấp gửi từ tài khoản của Nguyễn Thu Uyên – cô em gái ruột của cô, một luật sư chuyên về tranh chấp thương mại và cấu trúc doanh nghiệp khét tiếng sắc sảo tại trung tâm thành phố. Tiêu đề bức thư được viết bằng chữ in hoa đậm nét, như một lời cảnh báo đỏ: *[KHẨN CẤP] DỰ THẢO THỎA THUẬN CỔ ĐÔNG & ĐIỀU LỆ SÁNG LẬP CÔNG TY CỔ PHẦN MỘC NHIÊN (BẢN SOẠN THẢO CUỐI CÙNG)*.
Nhiên chạm ngón tay khẽ mở tệp tài liệu đính kèm. Một bản văn bản pháp lý dày hơn hai mươi trang hiện ra trước mắt cô, chi chít những thuật ngữ luật học khô khốc, chặt chẽ đến mức ngột ngạt do chính Uyên cặm cụi thức trắng đêm rà soát từng dấu phẩy: lộ trình cam kết cống hiến bắt buộc bốn năm (vesting) chia theo từng quý; điều khoản thu hồi toàn bộ cổ phần ưu đãi với giá tượng trưng nếu bất kỳ người sáng lập nào tự ý rời bỏ dự án trước thời hạn; quy định chi tiết về hạn mức phê duyệt dòng tiền hoạt động mà vị trí Giám đốc điều hành của Nhiên được phép tự ý ký duyệt (tuyệt đối không được vượt quá năm mươi triệu đồng cho mỗi giao dịch đơn lẻ nếu không có chữ ký của người phụ trách tài chính); và đặc biệt nhất là cơ chế bỏ phiếu phủ quyết mang tính phòng vệ cực đoan dành riêng cho từng vị trí sáng lập đối với các quyết định mang tính sinh tử như tăng vốn điều lệ, sáp nhập, hay việc tăng công suất sản xuất mang tính cưỡng bức.
Kèm theo bản hợp đồng dày đặc điều khoản trói buộc ấy là dòng tin nhắn ghi chú ngắn gọn nhưng mang đầy tính đe dọa bằng giọng điệu đanh thép không thể nhầm lẫn của Uyên:
*"Chị Nhiên, bắt buộc phải đặt bút ký ngay vào giấy trắng mực đen trước khi các người đổ bất kỳ một đồng xu nào vào cái xưởng đó. Tuyệt đối đừng bao giờ dùng tình bạn thời đại học hay sự cả nể quen biết để điều hành một công ty cổ phần. Nếu ba con người với ba mục đích khác nhau kia không thể ngồi lại đối diện sòng phẳng để ký vào một bản thỏa thuận pháp lý tàn nhẫn ngay từ ngày đầu tiên, thì Mộc Nhiên của chị chắc chắn sẽ tự phát nổ tung từ bên trong vào đúng ngày thứ một trăm!"*
Ngón tay cái của Nhiên run rẩy lướt nhẹ trên mặt kính điện thoại nứt vỡ một đường dài sắc lẹm.
Cô liếc mắt nhìn Minh. Anh đã quay lại bên chiếc máy ép, đang cẩn thận dùng một chiếc thước kẹp cơ khí đo đạc lại đường kính của bốn trụ dẫn hướng bằng thép, gương mặt hằn sâu những nét âu lo trĩu nặng về cái mốc dừng lỗ sáu tháng và gánh nặng nợ nần gia đình. Cô nhìn sang Phương. Phương đang mở cuốn sổ tay bìa da hàng hiệu đắt tiền, thoăn thoắt ghi chép những con số doanh thu mục tiêu bằng chiếc bút máy mạ vàng, ánh mắt rực sáng một tham vọng bành trướng không gì ngăn cản nổi.
Đưa bản dự thảo hợp đồng này ra ngay giữa chiếc bàn gỗ này vào lúc này ư?
Nhiên tự hỏi chính mình và cảm thấy rùng mình ớn lạnh. Một cuộc tranh cãi nảy lửa và tàn nhẫn chắc chắn sẽ bùng phát ngay lập tức. Quyền phủ quyết công suất của Minh sẽ đối đầu trực diện với quyền tự chủ thương mại của Phương; sự trói buộc về lộ trình gắn kết bốn năm sẽ khiến Minh chùn bước khi anh chỉ dám cam kết một giới hạn sáu tháng; và hạn mức chi tiêu năm mươi triệu sẽ lập tức biến thành chiếc thòng lọng bóp nghẹt quyền điều hành linh hoạt của chính Nhiên. Một cuộc xé toạc pháp lý lạnh lùng vào lúc này sẽ bẻ gãy vụn cái liên minh mỏng manh vừa mới được hàn gắn giữa ba con người mang ba cá tính hoàn toàn dị biệt.
Lồng ngực Nhiên co thắt lại trong một cơn hoảng loạn âm thầm. Nỗi sợ hãi bản năng về sự đổ vỡ – thứ điểm yếu cố hữu trong tính cách luôn muốn làm vừa lòng mọi người, luôn tìm cách hòa hoãn và trì hoãn những cuộc đối thoại tàn nhẫn – lại một lần nữa trỗi dậy, chiếm lĩnh toàn bộ lý trí cô. Cô không thể để họ quay lưng bước ra khỏi cánh cửa kia ngay trong buổi sáng hôm nay. Cô cần họ, Mộc Nhiên cần họ, và giấc mơ cả đời của cô không thể chết yểu khi cỗ máy còn chưa kịp cắm điện.
Nhiên hít một hơi thật sâu, ngón tay cô âm thầm bấm nút khóa màn hình điện thoại. Ánh sáng xanh vụt tắt. Cô đút sâu chiếc điện thoại vào tận đáy túi quần bảo hộ, làm như bản thân chưa từng đọc những dòng cảnh báo nghiệt ngã của đứa em gái luật sư.
"Có chuyện gì thế Nhiên? Khách hàng gọi à?" Phương ngẩng đầu lên khỏi cuốn sổ tay, ánh mắt sắc sảo bắt trọn thoáng bối rối vừa lướt qua trên mặt cô.
"À... không có gì, chỉ là mấy tin nhắn rác quảng cáo sắt thép thôi," Nhiên nở một nụ cười gượng gạo nhưng cố làm ra vẻ thản nhiên nhất có thể. "Về bản thỏa thuận cổ đông chi tiết, con bé Uyên em gái tớ đang hoàn thiện những điều khoản kỹ thuật pháp lý cuối cùng với văn phòng luật. Đợi vài bữa nữa nó in bản cứng ra, đóng dấu giáp lai đàng hoàng rồi ba đứa mình sẽ ngồi lại uống cà phê ký một thể. Hôm nay, việc quan trọng nhất là ba chúng ta đã chính thức quy tụ về một mối, đứng chung dưới một mái nhà Mộc Nhiên."
Minh ngước mắt lên nhìn cô từ bệ máy. Một thoáng nghi hoặc lóe lên trong đáy mắt sâu thẳm của người kỹ sư cơ khí trước sự lảng tránh vội vã của Nhiên. Anh cảm nhận được có điều gì đó chưa trọn vẹn, nhưng tính cách ít nói và thực tế kéo anh trở lại với thực tại trước mắt. Đối với anh lúc này, việc giải quyết lớp dầu rỉ và hệ thống thủy lực sắp nổ của khối sắt ba tấn rưỡi kia là việc sống còn hơn đống giấy tờ thủ tục hành chính.
***
"Thôi nào, gác chuyện công việc căng thẳng lại một bên đi," Nhiên xua tay, chủ động cất cao giọng để phá tan bầu không khí ngột ngạt đang bao trùm. "Hôm nay là ngày đầu tiên Mộc Nhiên có đầy đủ ba thành viên sáng lập. Chúng ta không thể để cái xưởng như bãi phế liệu thế này để bắt đầu được. Cùng nhau dọn dẹp một chút rồi ăn mừng chứ?"
Phương khẽ bật cười, một nụ cười rạng rỡ làm mềm đi những đường nét sắc sảo trên gương mặt. Cô cởi chiếc áo khoác vest công sở đắt tiền vắt cẩn thận lên lưng chiếc ghế nhựa duy nhất, để lộ chiếc áo sơ mi lụa trắng muốt, rồi dứt khoát xắn hai tay áo lên quá khuỷu tay: "Được thôi, để xem dân kinh doanh văn phòng quét rác có sạch hơn dân kỹ thuật không nhé."
Minh không đáp lời, nhưng khóe môi anh khẽ giãn ra. Anh lẳng lặng bước về góc tường, cầm lấy chiếc chổi đóm cán dài và một chiếc xẻng xúc rác bằng sắt rỉ sét đưa cho Nhiên một chiếc.
Trong suốt hai tiếng đồng hồ sau đó, gian xưởng cũ kỹ ở Tân Kiên chứng kiến một sự chuyển mình kỳ lạ. Ba con người với ba xuất phát điểm, ba bộ trang phục hoàn toàn cộc lệch cùng nhau lao vào lao động chân tay cật lực. Họ hợp sức khiêng những thanh sắt vụn, những két gỗ mục nát vứt lăn lóc nhiều tháng chất gọn ra khoảng sân đất trống phía sau. Minh dùng xẻng xúc sạch từng mảng mùn cưa ngấm đẫm dầu nhờn đổ vào thùng chứa chất thải nguy hại, trong khi Phương không ngại bụi bặm, cầm giẻ lau tẩm cồn công nghiệp cẩn thận lau sạch lớp bụi xi măng đóng dày trên mặt đồng hồ đo áp suất và tủ điện điều khiển của cỗ máy ép. Nhiên dùng chổi quét sạch lớp mạng nhện bám đầy trên các khung cửa sổ thông gió, để ánh nắng ban trưa tràn ngập vào gian xưởng.
Khi mặt trời đứng bóng, những tia nắng vàng rực rọi xiên qua những tấm tôn sáng trên mái xưởng, góc không gian tồi tàn ban sáng đã biến đổi thành một nơi chốn phong quang, ngăn nắp đến bất ngờ. Chiếc bàn gỗ tạp sau khi được lau chùi sạch sẽ lớp dầu mỡ giờ đây đóng vai trò như một chiếc bàn họp dã chiến đầy kiêu hãnh. Ngay chính giữa mặt bàn, chiếc khay bã mía ép tay đầu tiên được đặt trang trọng trên một mảnh vải bạt sạch màu xanh.
Nhiên chạy vội ra quán tạp hóa đầu con hẻm đất dẫn vào cụm công nghiệp. Lát sau, cô quay trở lại với một bọc đá lạnh đập vụn đựng trong túi nylon, một lốc sáu lon bia Sài Gòn xanh mát lạnh tươm nước và một gói nem chua rán còn nóng hổi được bọc cẩn thận trong giấy báo cũ.
*Tách! Tách! Tách!*
Tiếng kim loại bật nắp lon bia vang lên giòn giã liên tiếp, âm thanh tươi vui xua tan hoàn toàn sự ngột ngạt, tù túng đặc quánh của không gian công xưởng hoang tàn. Lớp bọt bia trắng xóa trào qua miệng lon, mang theo hơi lạnh buốt giá và mùi thơm nồng của hoa bia, làm dịu đi cái nóng oi ả của buổi trưa hè vùng ngoại ô.
"Nào!" Nhiên giơ cao lon bia của mình lên giữa khoảng không, đôi mắt cô lấp lánh ngấn lệ vì niềm xúc động thực sự khi nhìn hai người đồng đội đang đứng sát cạnh mình. "Vì Mộc Nhiên của chúng ta! Vì hành trình biến những thứ phụ phẩm nông nghiệp bỏ đi thành giá trị xanh cho xã hội, và vì sự tử tế mà ba chúng ta sẽ cùng nhau chứng minh trên thương trường khốc liệt này!"
"Vì Mộc Nhiên," Minh chạm nhẹ lon bia của mình vào lon của Nhiên, giọng anh trầm ổn, đôi mắt kiên định nhìn thẳng vào chiếc khay bã mía trên bàn. "Vì một dây chuyền vận hành an toàn, chính xác và bền bỉ. Mong rằng cỗ máy bốn trụ kia sẽ không phụ lại mồ hôi của chúng ta."
"Vì Mộc Nhiên! Vì mục tiêu tăng trưởng triệu đô và những hợp đồng nghìn tỷ trong tương lai không xa!" Phương nở nụ cười rực rỡ nhất trần đời, cụng mạnh lon bia của cô vào lon của hai người kia, tạo nên một tiếng *keng* lanh lảnh vang vọng khắp gian xưởng tôn.
Cả ba người cùng ngửa cổ uống một ngụm bia thật lớn. Vị đắng nhẹ đầu lưỡi hòa quyện với cái lạnh buốt của đá và hơi men cay nồng chảy tràn xuống lồng ngực, mang lại một cảm giác hưng phấn ngây ngất, một niềm tin mãnh liệt vào ngày mai tươi sáng của một cuộc khởi nghiệp đầy lý tưởng. Họ vừa cười đùa vừa bốc từng miếng nem chua rán chấm ớt cay nồng, cùng nhau vẽ nên viễn cảnh về một ngày không xa, các chuỗi cà phê, các hãng hàng không và các siêu thị lớn trên khắp đất nước sẽ đồng loạt loại bỏ những chiếc hộp xốp độc hại để thay thế hoàn toàn bằng những chiếc khay sinh học mang thương hiệu Mộc Nhiên.
Nhìn từ bên ngoài khung cửa sổ rỉ sét, đó là một khoảnh khắc hân hoan tuyệt mỹ, một bức tranh hoàn hảo về tinh thần dấn thân của tuổi trẻ dám từ bỏ sự an nhàn để dốc cạn sinh lực theo đuổi một lý tưởng cao đẹp.
Thế nhưng, sâu thẳm bên dưới lớp bọt bia sủi tăm trắng xóa và những nụ cười rạng rỡ ấy, lại là ba dòng chảy ngầm của ba toan tính cá nhân và ba giới hạn chịu đựng hoàn toàn cô độc.
Nhiên nhấp từng ngụm bia nhỏ, cảm nhận vị đắng nghét đọng lại nơi cuống họng. Lồng ngực cô trĩu nặng như có đá tảng đè lên khi tâm trí cô trôi về bản hợp đồng thế chấp bốn trăm triệu đồng bằng chính cuốn sổ đỏ mảnh đất hương hỏa của cha mẹ ở Long An mà cô vừa lén đem nộp cho ngân hàng tuần trước. Tệ hơn nữa, cô nhớ tới lá đơn xin tạm hoãn công tác và bảo lưu vị trí nghiên cứu sinh có thời hạn một năm mà cô đang giấu kín dưới đáy ngăn kéo bàn làm việc tại căn hộ thuê – một con đường lui an toàn, một chiếc phao cứu sinh ích kỷ mà cô tuyệt đối không bao giờ dám hé răng cho Minh hay Phương biết.
Minh vừa uống vừa lặng lẽ đưa mắt nhìn cỗ máy ép, đầu óc anh căng lên với những phép tính cơ khí trần trụi: tiền thay thế toàn bộ cụm phốt và gioăng chịu nhiệt cao cấp, tiền thuê thợ tiện gia công lại mặt bệ gang xám, tiền mua biến tần điều khiển động cơ ba pha... Tất cả những chi phí khổng lồ ấy đang đè nặng lên con số sáu tháng lùi dần từng ngày trong tâm tưởng, và đè nặng lên món nợ vay nóng từ người chị gái ruột – món nợ mà nếu Mộc Nhiên thất bại, anh sẽ chẳng còn manh chiếu rách để bấu víu giữa đất Sài Gòn này.
Còn Phương, cô vừa mỉm cười rạng rỡ vừa nhấp ngụm bia mát lạnh, đôi mắt lấp lánh sau làn khói mờ ảo của buổi trưa oi ả. Trong đầu cô không hề có bã mía hay cỗ máy ép rỉ sét. Bộ não tài chính của cô đang chạy đua với các kịch bản định giá công ty qua từng vòng gọi vốn: vòng thiên thần, vòng hạt giống, vòng series A. Cô đang tính toán tỷ lệ pha loãng cổ phần tối ưu nhất để có thể đẩy định giá Mộc Nhiên lên mức cao nhất trong thời gian ngắn nhất, sẵn sàng ép tiến độ sản xuất lên mức tối đa để có số liệu đẹp mắt bán cho các quỹ đầu tư mạo hiểm, bất chấp những lời cảnh báo kỹ thuật của Minh có thể trở thành sự thật.
Phương nghiêng người, với tay đặt lon bia đã vơi một nửa xuống mặt bàn gỗ tạp thô ráp, ngay sát cạnh chiếc điện thoại thông minh viền mạ vàng bóng bẩy của mình.
Màn hình chiếc điện thoại chợt bừng sáng trong im lặng, không một tiếng rung hay chuông báo. Một thông báo tin nhắn ứng dụng nhảy ra từ một số liên lạc được lưu trong danh bạ với cái tên vỏn vẹn: *"Huy - R&D GreenMax"*.
Dòng tin nhắn xem trước hiển thị ngắn gọn nhưng sắc lạnh:
*[Nghe nói bà chị vừa nhảy thuyền sang làm vật liệu bã mía bên Tân Kiên à? Bên sếp Vinh đang rà soát lại thị trường đấy, rảnh thì cà phê chút nhé...]*
Ánh mắt của Phương hơi chùng xuống, đồng tử co thắt lại trong khoảng một phần mười giây ngắn ngủi. Nhưng với bản lĩnh của một người từng lăn lộn trên thương trường tàn khốc, không để cho Nhiên hay Minh kịp nhận ra bất kỳ một biến đổi nhỏ nào trên nét mặt, ngón tay cái thon dài được sơn sửa kỹ lưỡng của cô lướt nhanh qua mặt kính cảm ứng, gạt phắt thông báo tin nhắn vào khoảng không vô định.
Phương ngẩng cao đầu, nâng lon bia lên, nở một nụ cười rực rỡ và tự nhiên nhất có thể, tiếp tục hòa vào câu chuyện tương lai dang dở giữa tiếng cười nói của hai người bạn đồng hành.