Bữa cơm dưới những bông hoa nhỏ

Mùi thơm lừng của mẻ bánh mì nướng mới hòa cùng hương cỏ ẩm lan tỏa khắp khu vườn cuối dốc Mây khi ánh nắng chiều buông xuống dịu dàng trên mặt đất.

Vạt nắng muộn mang sắc vàng sóng sánh như mật ong rừng, xuyên qua những vòm lá xanh mướt mát còn đọng hơi ẩm của cơn mưa rào buổi sớm. Chiếc bàn gỗ mộc dài ngoằng kê dọc theo hàng hiên bỗng chốc trở thành tâm điểm ấm áp của cả khu phố. Mặt bàn ghép từ những thanh gỗ thông xù xì, trải qua bao mùa mưa nắng đã bạc màu thời gian, nay được lau chùi sạch bóng, nổi rõ từng đường vân nâu sẫm. Đã lâu lắm rồi, kể từ những ngày giông bão đe dọa cuốn phăng cả triền dốc dốc Mây trong nỗi âu lo thắt ruột, người ta mới lại thấy một khung cảnh đông vui, thanh thản và rộn rã tiếng cười đến nhường này.

Từ gian bếp nhỏ phía sau hiên, mẹ Mộc Miên bưng ra một chiếc khay sắt lớn còn hầm hập hơi nóng. Những ổ bánh mì tròn căng phồng, vàng ruộm, lớp vỏ giòn rụm nứt nhẹ thành những vệt nâu cánh gián hệt như những nụ cười rạng rỡ, tỏa ra ngào ngạt hương bơ sữa béo ngậy quyện lẫn mùi mật mía dịu lành. Đó là mùi hương thân thương trích từ cuốn sổ tay đã ố vàng, sờn mép của người chồng quá cố—cuốn sổ ghi chép những công thức làm bánh bí truyền mà suốt ba năm ròng rã mẹ Miên không dám lật giở vì sợ chạm vào khoảng trống rách toác trong lòng, nhưng hôm nay mẹ đã can đảm mở lại với tất cả niềm tin yêu dành cho ngày mai.

Từ phía góc sân, ông Đặng Bách bước đi khập khiễng nhưng từng bước chân lại vô cùng vững chãi trên nền gạch rêu phong. Hai bàn tay gân guốc, chai sần vì nửa đời đục đẽo gỗ nâng niu chiếc ấm tích gốm da chuồn bọc kín trong giỏ tre ủ ấm lót rơm khô. Ông cẩn thận nghiêng vòi ấm, rót ra những chén sành nhỏ từng dòng nước trà móc câu xanh biếc, bốc khói nghi ngút và ngát lừng hương hoa nhài vừa hái sớm nay. Bên cạnh đó, mẹ Thu Hà trong chiếc áo sơ mi màu lam giản dị đang cùng kỹ sư Lê Quang Khải nhanh nhẹn phối hợp dọn dẹp. Người khiêng những chiếc ghế đẩu bằng gỗ mít, người cẩn thận chêm lại một mẩu gỗ nhỏ dưới chân bàn đang hơi khấp khểnh bên mép thềm. Tiếng bát đũa lách cách vui tai hòa cùng tiếng bước chân ríu rít của lũ trẻ khi chúng chuyền tay nhau những chiếc đĩa sứ viền hoa lam cũ kỹ, tạo nên một bản hòa âm bình dị của buổi xế chiều.

Khung cảnh ngập tràn tiếng cười rạng rỡ, nhưng cuộc sống đời thực vốn chẳng bao giờ trở nên hoàn hảo chỉ sau một phép màu nhiệm màu. Đứng bên mép giếng cạn nhìn mọi người rộn ràng qua lại, lũ trẻ và cả những người lớn đều hiểu rất rõ điều đó. Phép màu của khu vườn cổ tích không thể hô biến ra những cọc tiền mặt để mẹ Miên xóa sạch món nợ tiền thuê mặt bằng tiệm bánh đang chồng chất; mỗi tháng tới, hai mẹ con vẫn phải ngồi dưới ánh đèn dầu vàng vọt, tỉ mẩn ghi chép từng con số chi tiêu, chắt chiu từng mẻ bột mì, dành dụm trả nợ từng đợt nhỏ cho người ta. Cha của Minh cũng chẳng thể lập tức thu dọn hành lý trên chuyến xe đò muộn để trở về sum họp bên mâm cơm chiều; ông vẫn đang ở rất xa, giữa đại công trường thủy điện đầy nắng gió, sỏi đá và tiếng máy gầm rú rung chuyển núi rừng. Thế nhưng, chiếc ngăn kéo bàn học trên căn gác mái giờ đây không còn giấu kín những phong thư chưa bóc trong câm lặng dỗi hờn và oán trách, mà từng lá thư của cha đã được Minh cẩn thận mở ra đọc từng chữ, vuốt phẳng phiu, xếp ngay ngắn bên cạnh những bức thư hồi đáp chan chứa yêu thương và thấu hiểu do hai mẹ con cùng nắn nót viết gửi đi.

Và chiếc máy trợ thính của Mai vẫn đang nằm im lìm trong chiếc hộp nhung màu đỏ sẫm đã tróc góc, vi mạch nhỏ xíu bên trong bị chập chưa thể hoạt động trở lại. Hằng ngày, cô bé vẫn phải kiên nhẫn nhìn thật chăm chú vào từng chuyển động của bờ môi người đối diện để đoán lời nói, vẫn cùng mẹ bỏ từng đồng tiền lẻ tích cóp vào chiếc ống bơ sữa rỗng để chờ ngày gom đủ tiền đem lên phố sửa chữa. Những âu lo cơm áo gạo tiền thường nhật vẫn vẹn nguyên ở đó, trĩu nặng trên từng nếp nhăn nơi đuôi mắt và những vệt rám nắng trên gò má của người lớn. Thế nhưng, giữa khoảng trời dốc Mây lộng gió chiều nay, không một ai còn phải cắn răng đơn độc gánh vác nữa. Gánh nặng nhọc nhằn của cuộc mưu sinh khi được san đều qua từng ánh mắt cảm thông, từng cái vỗ vai và từng đôi bàn tay hàng xóm bỗng nhẹ bẫng tựa một làn mây lướt ngang đỉnh đồi.

Bên chiếc bàn dài, Lê Thảo Vy vừa cẩn thận đặt chồng đĩa sứ xuống mặt gỗ vừa hào hứng kéo lấy vạt áo sơ mi bạc màu của cha mình. Đôi mắt to tròn của cô bé mười tuổi lấp lánh niềm vui rạng ngời như có những vệt pháo hoa nho nhỏ:

— Bố ơi, chú Bách vừa đồng ý cho con mượn lại bức tường quét vôi trắng ở góc sân Nhà văn hóa xóm rồi đấy! Con với bố sẽ cùng vẽ một bức tranh tường thật lớn nhé. Mình sẽ vẽ con đường cong mới mở qua triền đồi, vẽ cả bờ kè đá mồ côi kiên cố mà bố đã thức trắng bao đêm để tính toán thiết kế nữa. Con sẽ vẽ thật tỉ mỉ từng người trong xóm mình đứng đón gió bên hàng hiên, không thiếu một ai đâu bố ạ!

Kỹ sư Lê Quang Khải cúi xuống nhìn con gái nhỏ. Bàn tay to bè, thô ráp với những vết sẹo dài—bàn tay vốn chỉ quen cầm thước dây, máy kinh vĩ và những bản vẽ trắc địa khô khốc—khẽ run run xoa nhẹ lên mái tóc mềm như nhung của Vy. Anh mỉm cười, một nụ cười nhẹ nhõm, bao dung đã vắng bóng suốt bao năm ròng rã dắt con thơ dời chuyển từ lán trại công trường này sang công trường khác. Không còn những chiếc thùng các-tông đóng gói vội vã trong đêm mưa gió, không còn cảm giác bấp bênh tha hương của cánh chim không biết đâu là chốn neo đậu bình yên; cha con anh đã chính thức quyết định dừng lại cuộc hành trình lưu lạc, cắm sâu rễ của mình vào lòng đất dốc Mây này, để mảnh đất này trở thành quê hương ruột thịt.

Ở mé bên kia bờ rào dâm bụt, Đỗ Hải Nam đang quỳ một bên gối trên nền cỏ êm ả, chụm đầu cùng Tùng và bé Nhi bên luống thảo dược xanh rì. Trước mặt ba đứa trẻ là những tấm bảng tên bằng gỗ thông nhỏ nhắn do chính tay Tùng cặm cụi dùng cưa tay và đục đẽo gọt từ những thanh gỗ vụn xin ở góc xưởng mộc của ông Bách. Tùng ngập ngừng đưa ngón tay trỏ đen nhẻm vì bụi cưa và nhựa thông sờ nắn lên từng nét chữ khắc chìm còn vụng về. Trán cậu bé chín tuổi hơi nhăn lại, hai đầu lông mày xô vào nhau vì chứng đọc chậm khiến các con chữ trên mặt gỗ cứ chực nhảy múa lung tung, đảo lộn trật tự trước mắt:

— Cây… m… m-ó-ng… móng… r-r-ồng…

Cậu bé thoáng ngượng ngùng định rụt bàn tay nhỏ lại, đôi gò má ửng đỏ vì sợ phải nghe những lời trêu chọc thường ngày của đám bạn cùng lứa ở trường học. Nhưng Nam không hề cười nhạo. Cậu bạn học sinh ưu tú từng kiêu ngạo và lạnh lùng nhất trường Sao Mai chỉ khẽ nghiêng đầu mỉm cười, kiên nhẫn dùng đầu ngón tay trỏ sạch sẽ chỉ vào chữ cái tiếp theo được đục trên thớ gỗ, giọng nói điềm đạm và ấm áp lạ thường:

— Đúng rồi đấy Tùng, cậu ghép vần tốt lắm. Cố lên nào, chữ tiếp theo là r-ô-ng huyền rồng. Hoa móng rồng, loài hoa nở vào mùa thu rất thơm đấy. Nào, em Nhi đọc thử bảng tên bên cạnh xem có nhớ mặt chữ không?

Bé Thùy Nhi nhoẻn miệng cười toe toét, hai bím tóc đuôi gà lắc lư theo từng nhịp gật đầu lia lịa. Đôi môi chúm chím của con bé phát âm thật to, rõ ràng từng âm tiết non nớt. Minh đứng cách đó một quãng không xa, tay cầm cuốn sổ bìa da màu nâu ghi chép tỉ mỉ từng sự kiện và hành trình phục hồi của khu vườn. Ngước mắt nhìn cảnh tượng ấy, cậu bắt gặp ánh mắt ấm áp của Nam đang quay lại nhìn mình. Hai cậu bé khẽ mỉm cười—một cái gật đầu kín đáo không cần thốt lên lời nhưng gói trọn sự tôn trọng chân thành và tình đồng đội bền chặt của những người bạn đã cùng kề vai vượt qua thử thách cam go nhất của trận bão lũ.

Mùi thơm ngào ngạt của bánh mì nướng lại một lần nữa bốc lên thơm phức khi mẹ Mộc Miên dùng chiếc dao răng cưa sắc bén cắt từng khoanh bánh nóng hổi chia đều vào đĩa. An đứng cạnh giàn hoa dâm bụt đỏ rực, đôi mắt chăm chú nhìn chiếc khay nhôm nặng trĩu đựng đầy những bát súp bí đỏ sánh mịn rắc ngò gai xanh mướt đang đợi được bưng lên bàn tiệc. Theo thói quen ăn sâu vào tiềm thức suốt ba năm qua kể từ ngày cha mất, đôi bàn chân nhỏ bé gầy guộc của cô bé mười tuổi toan thoăn thoắt bước tới. Hai cánh tay em định dang rộng ra để ôm trọn lấy chiếc khay nặng, gồng hết sức bình sinh mang vác thật nhanh cho xong mọi việc để mẹ không phải bận lòng hay nhọc sức thêm nữa. Nhưng rồi, bước chân An bỗng khựng lại giữa chừng trên thềm cỏ ẩm.

An hít một hơi thật sâu, đón lấy luồng không khí trong veo, thơm nồng mùi cỏ mật và hương hoa đồng nội của khu vườn. Em nhìn sang Minh đang cẩn thận kẹp chiếc bút chì vào trang sổ, nhìn sang Vy đang tươi cười bên cha, và nhìn sang Nam đang kiên nhẫn dạy Tùng từng con chữ. Đôi vai nhỏ bé, gầy guộc của em khẽ run lên rồi từ từ thả lỏng xuống một cách nhẹ nhõm. Không cần phải vội vã chạy đua với thời gian nữa. Không cần phải gồng mình đóng vai một người lớn kiên cường, nén chịu mọi mệt mỏi chỉ để chứng minh rằng mình ngoan ngoãn và hữu ích.

An thong thả bước đến bên cạnh mẹ Miên. Em kéo nhẹ chiếc ghế gỗ mộc thấp tè rồi ngồi phịch xuống bên cạnh mẹ, cảm nhận hơi ấm tỏa ra từ mẻ bánh thơm lừng. Em tựa nhẹ mái đầu mềm mại vào cánh tay trần còn dính chút bột mì trắng của mẹ, dũng cảm cất tiếng nói trong trẻo nhưng đầy chân thành:

— Mẹ ơi… hôm nay con chạy nhảy cùng các bạn nhiều nên hai chân con hơi mỏi nhừ, con thấy mệt một chút rồi ạ. Con xin phép ngồi nghỉ ở đây, con nhờ anh Minh với bạn Nam phụ mẹ bưng khay súp lên bàn nhé?

Mẹ Mộc Miên khựng lại một nhịp, bàn tay đang cầm chiếc kẹp gắp bánh bỗng run rẩy. Đôi mắt người mẹ tảo tần bỗng chốc ngân ngấn nước mắt, những giọt lệ long lanh chực trào ra trên khóe mi, nhưng bờ môi lại nở một nụ cười rạng rỡ, dịu dàng nhất trần đời. Miên buông chiếc kẹp xuống mặt bàn, vòng hai cánh tay ấm áp, thơm nồng mùi men bánh ôm ghì lấy An vào lòng. Mẹ ôm thật chặt lấy đứa con gái bé bỏng, vỗ về bờ lưng nhỏ nhắn, áp má mình vào mái tóc tơ của con, nghẹn ngào thủ thỉ từng lời ruột gan:

— Được chứ, con gái bé bỏng của mẹ. Con cứ ngồi đây nghỉ ngơi cho thật khỏe. Con chỉ cần là một đứa trẻ mười tuổi vô tư và được yêu thương thôi, không bao giờ con phải gồng mình cố tỏ ra ngoan ngoãn hay gánh vác thay phần người lớn nữa đâu. Mọi chuyện từ nay đã có mẹ và các cô chú lo rồi.

Nằm trọn trong lồng ngực ấm áp của mẹ, lắng nghe nhịp tim đập đều đặn, vững chãi và hơi thở nồng đượm tình thương, An khẽ nhắm mắt lại. Một giọt nước mắt ấm nóng lăn dài trên má em, trượt qua khóe môi rồi tan biến vào nụ cười thanh thản, an yên. Điều ước đầu tiên, điều ước sâu kín, tha thiết và cháy bỏng nhất mà em từng quỳ gối thì thầm vào lòng đất cạnh miệng giếng cạn cổ ngày nào—ước mong mẹ được bình yên và bản thân được sống đúng với tuổi thơ của mình—giờ đây đã trọn vẹn đơm hoa kết trái ngay giữa đời thực, không cần đến bất cứ phép thuật thần bí nào che chở.

Và như để đáp lại tiếng lòng chân thành, tha thiết ấy, một làn sóng rung động khẽ khàng, mượt mà bỗng chạy dọc khắp triền đồi dốc Mây.

Mai là người đầu tiên cảm nhận được điều kỳ diệu đó qua đôi bàn chân trần đang chạm trực tiếp trên nền đất ẩm mềm xốp. Cô bé câm điếc giật nhẹ vạt áo hoa của Vy, hai ngón tay nhanh nhẹn làm ký hiệu hình một vòng tròn đang từ từ hé nở hướng về phía bờ giếng cạn rêu phong. Dưới ánh nắng chiều màu mật ong đang dát vàng lên vạn vật, dây leo ước mơ của An—thứ dây leo màu ngọc bích từng có lúc héo rũ, sém vàng từng phiến lá vì sự gượng ép quá tải và những nỗi âu lo vượt quá sức chịu đựng—bỗng khẽ rung rinh từng chiếc gân lá mỏng manh. Những tán lá khum khum như đôi bàn tay chở che nhẹ nhàng hé mở đón gió, và ngay trên đầu cành vươn cao nơi giàn gỗ, hàng loạt những nụ hoa trắng muốt đồng loạt bừng nở trong một khoảnh khắc kỳ ảo.

Những đóa hoa mang hình dáng chiếc bát tròn trịa, đầy đặn và ấm áp như chứa đựng cả tấm lòng thơm thảo của một căn bếp luôn rực lửa yêu thương. Từ nhụy hoa trắng ngần tỏa ra một mùi hương dịu ngọt đến nao lòng: mùi của bột mì mới nướng, bơ tươi béo ngậy và mật mía sánh đặc, lan tỏa thành một làn sương hương thơm vô hình bao bọc lấy từng người đang ngồi quây quần quanh bàn ăn.

Cùng lúc đó, khóm cây ngọc bích mọng nước của anh em Tùng và Nhi bên bờ rào cũng lay động theo làn gió thoảng ban chiều. Ba nụ hoa hình chiếc chuông úp ngược khẽ hé mở những cánh hoa ngọc bích trong veo như pha lê dưới ánh tà dương. Từ sâu trong lòng những chiếc chuông nhỏ bé ấy, những tiếng ngân khe khẽ, êm đềm cất lên: *leng keng… leng keng…* Âm thanh thanh thoát, kỳ diệu lan xa trong không gian tĩnh mịch. Đó không hề là tiếng chuông chói gắt hay dồn dập báo động như trong đêm mưa bão kinh hoàng khi triền đất trượt lở, mà là những thanh âm trong trẻo, dìu dịu tựa như lời ru êm ả của mẹ hiền lúc hoàng hôn buông xuống, vỗ về mọi nỗi sợ hãi về bóng tối, dẫn lối cho những đứa trẻ tìm thấy đường về với mái nhà bình yên và ấm áp.

Cả khu vườn chìm trong một khoảnh khắc tĩnh lặng thiêng liêng và kỳ diệu. Không ai cất lên một lời nào, sợ làm xao động bầu không khí huyền diệu ấy. Chỉ có những ánh mắt rưng rưng nhìn nhau, những bàn tay người lớn siết chặt lấy bàn tay con trẻ, và nụ cười rạng rỡ nở bừng trên gương mặt của những người láng giềng đã cùng nhau đi qua cơn hoạn nạn.

Bà Lam ngồi ở đầu bàn, khuôn mặt hồng hào và tươi tắn trở lại sau trận ốm nặng thập tử nhất sinh. Chiếc áo bà ba màu nâu sồng giản dị cùng mái tóc bạc phơ như mây trời khẽ bay nhẹ trong ngọn gió chiều xào xạc. Bà nhìn quanh chiếc bàn dài, nhìn những đứa trẻ ngây thơ và những người lớn cùng xóm đang sẻ chia từng mẩu bánh mì nướng giòn rụm, từng ngụm trà xanh ngát hương. Trách nhiệm gìn giữ mạch ngầm bí mật của mảnh đất thiêng này suốt nửa thế kỷ qua từng trĩu nặng trên đôi vai gầy guộc, còng rạp của bà, nay đã hòa tan vào sự gắn kết bền chặt của cả một cộng đồng rộng lớn. Bà không còn phải cô độc canh giữ khu vườn một mình trong căn nhà vắng lặng nữa.

Bà Lam mỉm cười đôn hậu, bàn tay nhăn nheo đưa vào chiếc túi vải thô đeo bên hông, lấy ra chiếc xẻng làm vườn nhỏ nhắn bằng đồng thau sáng bóng. Chiếc xẻng đã mòn vẹt đầu vì năm tháng, nhưng lưỡi đồng vẫn lấp lánh ánh kim dưới nắng. Bà chống gậy đứng dậy, bước từng bước chậm rãi đến bên lũ trẻ, trìu mến đặt chiếc xẻng vào lòng bàn tay của sáu đứa trẻ đang chụm lại: An, Minh, Vy, Tùng, Nam và Mai. Ánh mắt bà nhìn chúng tràn đầy sự tin cậy:

— Các cháu nhìn xem, khu vườn này chưa bao giờ khép lại cánh cửa của nó cả. Nó vẫn luôn mở rộng lòng mình để chờ đợi những hạt mầm mới.

Bà dẫn sáu đứa trẻ bước về phía góc vườn phía đông, nơi vạt cỏ dại rậm rạp vừa được mọi người chung tay dọn sạch sau đợt cắm mốc ranh giới bảo vệ triền dốc. Ở đó, một luống đất dài màu nâu thẫm, tơi xốp, còn thơm nồng mùi phù sa và khoáng chất đang nằm lặng lẽ dưới bóng râm che chở của cây ngọc lan cổ thụ. Đất ở nơi đây đã được nghỉ ngơi sau bao ngày giông bão, màu mỡ và mát lành, sẵn sàng đón nhận những hạt giống mới, những niềm hy vọng mới và những ước mơ trong sáng, thiện lương của những thế hệ trẻ thơ tiếp theo lớn lên trên dốc Mây.

Sáu đứa trẻ nhìn nhau, rồi cùng đồng loạt cúi xuống. Mười hai bàn tay nhỏ bé cùng nắm chặt lấy cán chiếc xẻng đồng thau, xới tơi từng vạt đất ẩm mịn màng. Tiếng đất lạo xạo cựa mình hòa cùng tiếng cười đùa trong veo của chúng bay bổng lên nền trời xanh biếc đang dần ngả sang sắc tím phớt hồng của hoàng hôn.

Bất chợt, An ngẩng đầu nhìn về phía cổng sắt màu xanh rêu phủ kín những dây thường xuân cổ thụ. Ở kẽ hở giữa hai cánh cổng sắt hé mở, một cậu bé lạ mặt trạc tuổi Tùng đang rụt rè đứng nép mình sau hàng rào dâm bụt đỏ thắm. Cậu bé mặc chiếc áo khoác mỏng đã sờn rách đôi vai, đôi mắt to tròn, đen láy nhìn ngập ngừng vào bữa tiệc đầm ấm ngập tràn ánh sáng và tiếng cười bên trong khu vườn. Và trong lòng bàn tay nhỏ nhắn đang nắm chặt giấu sau lưng của cậu, lấp ló một hạt mầm bé xíu màu nâu sẫm chưa gieo xuống đất.

An khẽ chớp mắt, khóe môi em cong lên thành một nụ cười thật tươi tắn. Em buông tay khỏi cán xẻng, bước lên một bước và khẽ vẫy tay về phía người bạn mới ngoài cổng, ánh mắt ấm áp thay cho lời chào đón dịu dàng nhất: Hãy vào đây, khu vườn này dành cho tất cả chúng ta.

Gió chiều khẽ lướt qua dốc Mây, mang theo hương bánh mì nướng ngọt ngào quyện lẫn mùi hoa nhài thanh khiết và tiếng chuông ngọc ngân nga êm đềm, dìu dặt chảy tràn vào từng ngõ nhỏ, từng mái nhà của cả khu phố bình yên.