Bụi Sắt Sóng Thần

Mùi phoi sắt cháy khét quyện lẫn hơi dầu tôi nồng nặc và tiếng rít chói tai của máy cắt đĩa xé toạc bầu không khí đặc quánh khi Đạt và Huy đặt những bước chân đầu tiên vào phân xưởng hai của Công ty Cơ khí An Tín.

Dưới mái tôn fibro-xi măng thấp lè tè hầm hập của Khu công nghiệp Sóng Thần, nhiệt độ vào lúc chín giờ sáng đã vượt ngưỡng ba mươi sáu độ C. Từng luồng khí nóng hầm hập phả xuống từ đỉnh mái, gặp hơi ẩm từ các bể làm mát kim loại bốc lên, tạo thành một thứ sương mờ nhờ nhợ bám chặt vào da thịt. Bụi kim loại li ti lơ lửng trong những vệt nắng chiếu xiên qua các ô cửa chớp bằng tôn rỉ sét, bám thành từng vệt xám xịt quanh vành tai, cánh mũi và làm đôi mắt cay xè. Cứ cách chừng ba mươi giây, chiếc máy dập thủy lực năm trăm tấn sừng sững ở gian giữa lại giáng xuống một cú nện rung trời chuyển đất. Nền bê tông dày bốn tấc rạn nứt chằng chịt rùng mình bần bật, truyền thẳng một xung lực khô khốc qua đế ủng bảo hộ, chạy dọc theo xương ống chân lên tận đáy cột sống.

Huy ôm chặt chiếc máy tính bảng công nghiệp bọc lớp ốp cao su đen dày cộp trước ngực như một tấm khiên phòng hộ. Phía sau lưng anh, chiếc ba lô dã chiến chứa bộ phát Wi-Fi công nghiệp chuẩn ngoài trời kéo trĩu hai vai, sợi ăng-ten ngóc lên cọ quẹt vào mép mũ bảo hộ phát ra những tiếng lách cách bồn chồn. Gương mặt Huy tái nhợt, đôi môi mím chặt dưới lớp khẩu trang vải mỏng đã bắt đầu lấm tấm những chấm đen li ti do muội sắt bám vào.

Đi song song với anh, Võ Thành Đạt vác chiếc thùng carton dán băng keo chằng chịt đựng ba máy quét mã vạch chuẩn IP65 cùng bốn mươi cuộn tem nhôm chịu nhiệt—loại hàng mà chiều hôm trước Trần Bảo Vy đã phải dùng uy tín gia đình và mối quan hệ thâm niên của bác Hai Bằng để bảo lãnh ký nợ mười lăm ngày từ kho của ông Lâm Văn Tín ở Chợ Bình Điền. Bước chân của Đạt vững chãi, đế giày cao su miết chặt lên mặt sàn trơn nhẫy dầu luyn đen đặc. Đôi mắt sắc lẹm của anh không nhìn xuống chân mà đảo liên tục qua từng ngóc ngách của kho nguyên liệu thô. Nơi ấy, hàng chục tấn phôi thép tròn đặc, thép tấm khổ lớn và thép hình chữ I, chữ H nằm xếp lớp ngổn ngang dọc theo những lối đi chật hẹp chỉ vừa khít một thân xe nâng hàng loại nhỏ.

Tại chiếc bàn giao nhận dựng tạm bằng ba tấm ván ép mục kê gập ghềnh trên hai chiếc thùng phuy sắt rỉ sét, ông Chín—thủ kho trưởng đã cắm rễ ở An Tín gần hai thập kỷ—đang còng lưng viết vào cuốn sổ tay khổ A4 bọc bìa da rách mép. Chiếc bút bi cạn mực trong tay ông miết cào sột soạt, đè bẹp từng lớp giấy than tím ngắt xuống liên thứ ba bên dưới. Đầu ngón tay cái và ngón trỏ của ông đóng một lớp sừng vàng sẫm vì khói thuốc rê, móng tay bết đen mùn sắt. Đứng tựa lưng vào cột thép định hình phía sau ông là hai tay phụ kho trạc ngoài bốn mươi tuổi, cơ bắp cuồn cuộn, ánh mắt lầm lì dò xét từng cử động của hai kẻ lạ mặt vừa bước vào lãnh địa của họ. Trên môi một gã kẹp điếu thuốc lá sâu kèn cháy dở, tàn thuốc đỏ rực chực rơi xuống đống giẻ lau máy dính mỡ bò vứt bừa bãi dưới chân cột.

"Chào chú Chín," Đạt bước lên trước nửa bước, đặt chiếc thùng carton xuống góc ván ép không bị dính nước làm mát, cất giọng sang sảng át đi tiếng rít xé màng nhĩ của lưỡi cưa vòng cách đó mười mét. "Cháu là Đạt bên đội vận hành của Nhóm Số Không. Còn đây là anh Huy, phụ trách kỹ thuật hệ thống. Theo biên bản bàn giao và lịch thử nghiệm hôm qua chị Duyên đã duyệt, sáng nay tụi cháu xuống cắm chốt dưới này để bắt đầu dán tem mã định danh lên các lô phôi thép tấm và cấp máy quét cầm tay, chạy thử nghiệm quy trình xuất nhập phôi cho chuyền dập phân xưởng hai."

Ngòi bút bi của ông Chín không hề khựng lại. Cánh tay gầy guộc đầy những vết sẹo bỏng do xỉ hàn vẫn tiếp tục tì mạnh xuống mặt giấy than, vạch thành từng con số sắc cạnh, hằn sâu đến mức rách cả mép giấy lót. Phải mất gần một phút trôi qua trong tiếng máy nện ầm ầm, ông mới từ từ buông cây bút xuống rãnh bàn, với lấy chiếc ca nhựa cáu bẩn đựng thứ nước trà đậm đặc ngả màu nâu quế, ực một ngụm lớn rồi nhổ toẹt bã trà xuống sàn. Ánh mắt đùng đục của người thủ kho già từ từ quét qua hai chiếc máy quét cầm tay màu vàng cam có tay cầm dạng súng lục mà Đạt vừa rút ra khỏi thùng carton.

"Chị Duyên ký thì bảo chị Duyên xuống đây mà bốc sắt," giọng ông Chín khàn đặc như tiếng kim loại cọ vào đá mài, nồng nặc mùi thuốc rê khét lẹt. "Mấy đứa tụi bây ngồi văn phòng máy lạnh trên lầu, tay trắng mũi lõ, biết cái con mẹ gì về sắt thép mà đòi xuống đây số với chả hóa? Ở cái kho này, thanh nào là thép C45, thanh nào là SKD11 hay thép gió mác Trung Quốc, tao chỉ cần cầm cái búa con gõ một tiếng 'coong', ngửi cái mùi gỉ sét hoặc liếc qua chùm tia lửa xòe ra trên đá mài là biết ngay phẩm nào mác nào. Hai mươi năm nay, từ hồi cái xưởng này chỉ có hai cái máy tiện cơ của ông già chị Duyên, sổ tay giấy than ba liên của tao vẫn chạy phà phà. Hàng trăm tấn thép xuất nhập mỗi tháng chưa từng sót một phân, chưa hụt một lạng. Tự nhiên rước mấy cái đồ chơi con nít này về bấm bấm chọt chọt, chỉ tổ rách việc, vướng cẳng vướng giò người ta!"

Một gã phụ kho đứng sau nhổ toẹt bãi nước bọt qua kẽ răng, cười khẩy phụ họa: "Chú Chín nói trúng phóc. Đem mấy cái của nợ này về bắt tụi tui bấm mã quét tia, lỡ trượt tay rớt vô thùng dầu tôi hay bị bánh xe nâng ba tấn nó nghiền qua một phát nát bét thì đứa nào đền? Mấy ông kỹ sư tính toán chuyện trên trời, có giỏi thì ra bưng giùm mấy bó láp mười hai mét đằng kia kìa, đứng đó mà bấm với quẹt!"

Huy đứng bên cạnh khẽ giật mình, sắc mặt đỏ ửng vì tự ái. Bàn tay anh siết chặt mép tập tài liệu đặc tả kỹ thuật in màu dày cộp, trong đó có quy trình quét mã phản xạ quang học và bản sao hợp đồng thử nghiệm mang chữ ký tươi bằng mực xanh cùng con dấu đỏ chót của bà Trương Mỹ Duyên. Huy hít một hơi sâu, định tiến lên mở tập tài liệu để giải thích nguyên lý vận hành của cảm biến laser công nghiệp và độ bền chống va đập chuẩn quân đội, nhưng Đạt đã nhanh chóng bước lùi lại nửa bước, kín đáo vỗ nhẹ vào cẳng tay Huy rồi lắc đầu ra hiệu dừng lại.

Đạt quá hiểu tâm lý này. Suốt những năm tháng lăn lộn ở các vựa cá, vựa củ Chợ Bình Điền, anh đã chứng kiến không biết bao nhiêu kỹ sư tin học, kế toán trẻ bị dân bốc xếp đẩy văng ra khỏi bãi chỉ sau vài ngày tiếp cận. Những con người cả đời bán sức lực trong khói bụi và tiếng ồn không sợ cái mới vì họ lười biếng; họ sợ vì sự xuất hiện của những thiết bị điện tử tinh vi kia ngầm định rằng kinh nghiệm xương máu hai mươi năm của họ sắp trở thành thứ phế phẩm, và quyền kiểm soát tối thượng mà cuốn sổ bìa da rách nát mang lại sẽ bị tước đoạt sạch trơn.

Cuộc đối đầu chưa kịp lắng xuống thì một hồi còi hơi chói óc vang lên từ phía cổng phụ kho nguyên liệu. Đúng mười giờ sáng, ba chiếc xe tải thùng mười lăm tấn chở đầy phôi thép cây mười hai mét từ cụm cảng Phú Mỹ rầm rập tiến vào sân bãi, khói dầu diesel xả ra mù mịt, cuộn đặc dưới mái tôn. Cùng lúc đó, chiếc loa phóng thanh gắn ở góc xưởng gầm lên tiếng quát tháo the thé của tay quản đốc phân xưởng dập: Lệnh xuất kho khẩn cấp cho trạm dập số hai. Mười sáu tấn phôi thép cắt khúc phi sáu mươi cần phải được phân loại, kiểm đếm và đưa lên băng chuyền con lăn nội bộ trong vòng ba mươi phút để kịp hoàn thành đơn hàng dập đĩa xích cho đối tác xuất khẩu trước ca trưa.

"Đó! Muốn thử công nghệ cao thì nhào vô mà thể hiện!" Một gã bốc vác to con tên Hùng, ngực áo phanh ra để lộ những mảng da đen cháy vì mạt kim loại, hất mạnh chiếc mũ vải mềm xuống đất, chỉ tay thẳng vào mặt Huy. "Quét đi! Xe cẩu chữ A nó hạ bó thép ba tấn xuống sàn, tụi tui chỉ có đúng năm phút để lăn phôi vô trạm cắt đĩa. Chậm một phút là thằng quản đốc trên chuyền nó trừ thẳng vô tiền cơm của anh em bốc vác tụi tui. Ngon thì quét cho lẹ coi!"

Huy luống cuống mở nắp ốp bảo vệ chiếc máy tính bảng, ngón tay run rẩy chạm vào biểu tượng ứng dụng quản lý kho nội bộ chạy trên nền tảng cơ sở dữ liệu SQLite cục bộ. Anh với lấy chiếc máy quét màu cam đưa cho Hùng, giọng cố giữ vẻ bình tĩnh dù lồng ngực đập thình thịch: "Anh... anh chỉ cần cầm chắc tay cầm, chĩa đầu đọc quang học cách bề mặt tem nhôm khoảng mười lăm phân, bóp cò kích hoạt tia laser đỏ. Khi tia laser quét qua vạch mã, còi chíp kêu một tiếng ngắn và màn hình máy tính bảng hiện màu xanh lá ghi 'Khớp mác thép' là xong một kiện..."

Hùng thô bạo giật lấy chiếc máy quét bằng bàn tay thô ráp dính đầy dầu mỡ bốc mùi chua nồng. Gã nhếch mép cười khẩy, mắt liếc xéo về phía ông Chín đang khoanh tay đứng nhìn ở bàn giao nhận. Hùng không hề đưa mắt ngắm, gã cố tình chĩa đầu đọc lệch một góc sáu mươi độ sang khoảng không gian mờ mịt, rồi lia loạn xạ vào phần thân thép cây phủ một lớp gỉ sét dày cộp hoàn toàn không có tem mã vạch. Ngón tay gã bóp cò súng liên tục, giật cục.

Chiếc máy quét thông minh phát ra những tiếng *bíp... bíp... bíp* chói tai, kéo dài liên hồi kèm theo ánh đèn led đỏ rực báo lỗi không nhận diện được ký tự quang học.

"Thấy chưa? Máy móc như hạch!" Hùng gầm lên, vung tay quẳng chiếc máy quét trị giá gần mười triệu đồng xuống đống phôi sắt vụn bên cạnh đường ray xe nâng. Chiếc máy nảy lên đôm đốp trên các cạnh thép sắc lẹm, bụi kim loại phủ kín mặt kính cảm biến thấu kính phía trước. "Bấm mỏi cả ngón tay mà có ăn nhập gì đâu! Cứ bắt anh em đứng rà từng cây, ngắm từng vạch như bắn tỉa thế này thì đến nửa đêm cũng chưa bốc xong một góc xe! Tránh hết ra cho tụi tui làm tay! Trễ hàng chuyền dập, quản đốc nó lập biên bản phạt tiền chuyên cần một triệu rưỡi một tháng của tụi tui, mấy ông kỹ sư quần là áo lượt có móc tiền túi ra đền không?"

Không khí trong kho bỗng chốc trở nên đặc quánh và căng như một sợi dây cáp cẩu sắp đứt. Những công nhân bốc vác khác lập tức hùa theo gã thợ tên Hùng. Tiếng la ó, chửi thề tục tằn bắt đầu rộ lên, lấn át cả tiếng rít của dàn máy cắt tôn. Họ bắt đầu thực hiện một chiến dịch tẩy chay ngấm ngầm nhưng cực kỳ quyết liệt. Có người dùng mũi kìm bấm xé toạc các góc tem nhôm vừa dán thử, ném thẳng xuống rãnh thoát nước ngập ngụa dầu nhớt thải; có người cố tình điều khiển móc cẩu thả những bó thép nặng hàng tấn đè nghiến lên các vị trí gắn thẻ định danh khiến tấm nhôm biến dạng, mã vạch bẹp dúm không còn khả năng phản xạ ánh sáng.

Đám thợ quay ngoắt lại với thói quen cũ. Họ cầm những thỏi phấn trắng to bằng ngón chân cái, gạch những đường nguệch ngoạc hình chữ X, chữ V lên đầu các thanh thép, rồi hè nhau dùng xà beng nạy từng thanh, khiêng vác thủ công một cách hỗn loạn. Tiến độ cấp phôi cho chuyền dập lập tức bị dồn ứ nghiêm trọng. Chiếc xe nâng hàng chở kiện hàng lỗi không được quét mã đứng chôn chân ngay cửa ngõ phân xưởng, liên tục bấm còi pin pin chói óc.

Huy đứng chết trân giữa lối đi, trán vã mồ hôi hột dù không khí đang bị đốt nóng bởi lò ram thép phía xa. Những lời đe dọa của bà Trương Mỹ Duyên trong buổi làm việc hôm trước như một chiếc thòng lọng vô hình siết chặt lấy thanh quản anh: *Mỗi giờ dừng dây chuyền dập do lỗi hệ thống các cậu, phạt đúng năm triệu đồng, trừ thẳng vào khoản tiền cọc bảo lãnh dự án.* Quỹ dự phòng của nhóm đang cạn kiệt, chỉ cần một biên bản phạt dừng chuyền hai tiếng đồng hồ được ký vào trưa nay, Nhóm Số Không sẽ chính thức bị đá văng ra khỏi cổng xưởng An Tín trong tư thế phá sản nhục nhã.

Đạt đứng quan sát toàn bộ vở kịch phá hoại ngầm ấy từ đầu đến cuối. Khuôn mặt anh không hề biến sắc, đôi lông mày rậm hơi nhíu lại, ánh mắt phẳng lặng như mặt nước hồ nhưng sắc lạnh lạ thường. Những trò ma mãnh này Đạt đã nếm trải đủ suốt năm năm bươn chải ở các vựa hàng chợ đầu mối—nơi những tay cai bốc vác sẵn sàng đạp đổ cả một xe hàng nếu thấy quyền lợi hay thói quen kiểm đếm bằng que tính của họ bị đe dọa. Anh bước tới, nhẹ nhàng đặt tay lên vai Huy, ghé sát tai nói bằng giọng trầm tĩnh: "Anh Huy, anh nhặt chiếc máy quét lên, lau sạch mắt kính rồi cầm toàn bộ đồ nghề qua góc tủ điện kiểm tra lại vùng phủ sóng Wi-Fi và kiểm tra bộ đệm đi. Khu vực bãi phôi này để tôi giải quyết. Tuyệt đối không được đôi co, không mang giấy tờ biên bản ra dọa họ lúc này. Càng dọa, họ càng phá."

Nói xong, không đợi Huy kịp định thần, Đạt cởi phăng chiếc áo khoác đồng phục màu xanh thêu logo Nhóm Số Không, vắt ngang lên thanh chắn cabin xe tải. Anh để lộ cánh tay rắn như sắt nguội, nước da sạm đen vì nắng gió bến bãi và bờ vai vạm vỡ nổi rõ từng thớ cơ. Đạt luồn tay vào túi quần jean, rút ra cọc tiền phụ cấp vận hành mỏng dính mà Vy vừa tạm ứng tối qua, lẳng lặng rảo bước dài về phía cổng bảo vệ xưởng cơ khí An Tín.

Mười lăm phút sau, đúng vào lúc hồi còi báo giờ nghỉ giữa ca mười một giờ trưa rúc lên từng hồi dài mệt mỏi, Đạt quay trở lại.

Anh không đi tay không. Trên hai bờ vai rộng của Đạt là hai két bia Sài Gòn lùn ướp đá lạnh ngắt, nước đá tan chảy tươm ra ngoài vỏ nhựa đỏ, bốc khói mờ mịt giữa cái nóng hầm hập của xưởng tôn. Dưới nách anh kẹp chặt ba bao thuốc lá ba số năm nắp bật còn nguyên màng co bóng loáng.

Đội bốc vác của Hùng và hai gã phụ kho đang ngồi bệt dưới bóng râm của một đống thép chữ I khổng lồ. Áo bảo hộ của họ ướt đầm đìa mồ hôi, dính bết vào ngực, lồng ngực phập phồng thở dốc sau một tiếng đồng hồ dùng cơ bắp thuần túy để giải phóng khối lượng thép dồn ứ. Cả đám đang chuyền tay nhau ca nhựa đựng nước máy đục ngầu. Thấy Đạt khệnh khạng khiêng hai két bia lạnh buốt bước thẳng vào giữa lối đi, tiếng càu nhàu chửi bới bỗng chốc im bặt.

"Mấy anh em làm ca sáng đuối quá rồi!" Đạt đặt hai két bia xuống sàn bê tông đánh *rầm* một tiếng giòn giã. Hơi lạnh từ những tảng đá cây đập vụn tỏa ra ngùn ngụt, xua đi phần nào mùi khét lẹt của phoi sắt cháy. Đạt dùng ngón tay cái bật nắp một lon bia tanh tách, bọt trắng trào ra mát lạnh, rồi anh bước thẳng tới trước mặt Hùng, chìa lon bia ra: "Uống miếng cho mát họng, tống hết cái bụi mạt sắt trong cổ ra đi các anh. Thuốc lá tôi để trên nắp két, anh em nào thèm khói cứ xé bao hút tự nhiên."

Hùng trừng mắt nhìn lon bia lạnh đang tươm những giọt nước mát rượi cách tay mình chỉ vài phân. Cổ họng gã khô khốc như ngói nung, khát cháy sau ca bốc nặng. Gã ngập ngừng mất ba giây, nuốt nước bọt đánh ực một cái rồi giật lấy lon bia, ngửa cổ dốc một hơi dài đến mức cạn phân nửa lon. Vị đắng ngọt và cái lạnh buốt của bia làm các cơ mặt căng thẳng của gã giãn ra thấy rõ.

Đạt không nói thêm lời nào với cánh thợ trẻ. Anh cầm bao thuốc lá ba số năm còn lại, bước chậm rãi đến bàn giao nhận của ông Chín. Ông thủ kho già lúc này đang ngồi thừ người, tay bóp bóp bắp chân đau nhức vì phải đứng quá lâu trên nền bê tông cứng. Đạt rút một điếu thuốc đưa sang, nhẹ nhàng đặt cả bao thuốc còn lại lên mép cuốn sổ da: "Chú Chín làm một điếu cho ấm phổi chú. Hồi sáng tụi cháu mới từ văn phòng xuống xưởng, chưa nắm hết nhịp làm việc và thói quen phân loại phôi của xưởng, làm phiền các chú các anh quá."

Ông Chín liếc nhìn bao thuốc đắt tiền—thứ xa xỉ phẩm mà những kẻ làm công ăn lương như ông chỉ dám hút vào dịp đám cưới hay Tết nhất. Khóe mắt nhăn nheo của ông khẽ giật giật, bàn tay gầy guộc định đẩy ra theo thói quen bài xích ban sáng, nhưng ánh mắt chân thành và thái độ nhún nhường đúng mực của Đạt đã ngăn ông lại. Ông rút điếu thuốc kẹp vào môi. Đạt nhanh như cắt bấm chiếc bật lửa gas, che tay chắn gió để ngọn lửa xanh liếm đều đầu điếu thuốc. Khói thuốc thơm nồng bay lên, lấn át mùi tanh nồng của dầu làm mát kim loại.

"Mấy đứa bây... tiền bạc kiếm được bao nhiêu mà bày vẽ bia bọt thế này?" Ông Chín rít một hơi sâu, nhả khói qua kẽ răng, giọng đã chùng xuống thấy rõ, không còn vẻ the thé gắt gỏng như lúc chín giờ sáng.

"Tiền túi của cháu thôi chú," Đạt kéo một chiếc ghế nhựa gãy một bên tay vịn, ngồi bệt xuống cạnh ông Chín, cười xòa. "Cháu trước đây cũng bốc vác, kéo xe lôi ba gác ở chợ đầu mối Bình Điền mất mấy năm trời chứ có phải sinh viên trường lớp danh giá gì đâu chú. Cháu lạ gì cái cảnh này. Các anh các chú sợ nhất là mấy thứ phần mềm rườm rà của cánh bàn giấy đẻ ra, làm chậm thao tác, lỡ một nhịp nâng của xe cẩu hay trễ giờ dập là nguy hiểm đến tính mạng chứ chẳng chơi. Nhưng chú Chín coi nè..."

Đạt đứng dậy, bước lại chỗ đống sắt vụn nhặt chiếc máy quét IP65 mà Hùng đã ném lúc nãy. Anh dùng vạt áo thun lau sạch lớp mạt sắt bám trên mặt kính cảm biến, kiểm tra lại đèn báo tín hiệu rồi quay ra phía đống phôi tròn thép C45 vừa được xe cẩu hạ xuống sàn.

"Anh Hùng, anh nghỉ tay uống nốt lon bia đi, đợt thép tám tấn này để em bốc phụ các anh một tay!"

Chưa để bất kỳ ai kịp lên tiếng ngăn cản hay chế giễu, Đạt xỏ đôi găng tay sợi bạt dày cộm vào tay. Anh bước đến cạnh đống thép cây phi tám mươi, mỗi đoạn cắt dài một mét nặng ngót nghét gần bốn mươi ký. Đạt hạ thấp trọng tâm, hai chân giang rộng bằng vai tạo thành thế đứng vững chãi như bàn thạch, lưng giữ thẳng tắp. Hai bàn tay gân guốc của anh luồn xuống dưới bụng thanh phôi, dùng lực hông và đùi nhấc bổng khối kim loại nặng trịch lên áp sát vào lồng ngực. Bước chân anh di chuyển nhịp nhàng, thoăn thoắt tiến về phía giá trượt của máy cưa vòng, đặt thanh thép xuống êm ru, không phát ra một tiếng va đập kim loại chát chúa nào.

Từng động tác nâng, xoay người, hạ tải của Đạt chuẩn xác, gọn gàng và tiết kiệm sức lực đến mức kinh ngạc—đó là thứ kỹ năng sinh tồn của một phu khuân vác chuyên nghiệp đã qua hàng vạn tấn hàng trui rèn, chứ tuyệt đối không phải cái dáng dấp lóng ngóng của mấy cậu kỹ sư công nghệ thông tin chỉ biết gõ bàn phím. Đám thợ bốc vác đang uống bia tròn mắt nhìn nhau. Sự khinh nhờn, chống đối trên gương mặt họ tan biến sạch trơn, thay vào đó là sự nể phục không giấu giếm của những người cùng bán mồ hôi kiếm sống.

Sau khi tự tay bốc gọn gần một tấn thép trong vòng chưa đầy mười phút mà hơi thở vẫn giữ được nhịp đều đặn, Đạt mới cầm chiếc máy quét màu cam lên. Anh vẫy tay gọi Hùng đang đứng sững sờ: "Anh Hùng lại đây em chỉ cho cái mẹo này. Chiếc máy này cảm biến quang học nó cực nhạy, nhưng vì trong xưởng mình bụi dầu dày quá, bề mặt phôi lại quét một lớp dầu chống gỉ bóng loáng. Hồi sáng anh chĩa vuông góc chín mươi độ, tia laser chiếu thẳng vào màng dầu bị lóa quang học dội ngược lại, máy nó tưởng lỗi nên nó không đọc được mã. Anh chỉ cần nghiêng tay một góc bốn lăm độ thế này nè, cách xa khoảng hai gang tay... Đó, anh nghe tiếng gì chưa?"

*Tít!*

Một tiếng kêu dứt khoát, thanh gọn vang lên. Đèn báo trên thân máy quét chuyển từ màu vàng cam sang màu xanh lục dịu mắt. Trên màn hình máy tính bảng đặt cách đó năm mét, dòng chữ mã hóa lô hàng nhảy số trơn tru, khối lượng phôi được cộng dồn tức thì vào hệ thống mà không cần người kiểm đếm phải ghi một nét mực nào.

Đạt lia máy quét liên tục qua năm thanh phôi tiếp theo. *Tít! Tít! Tít! Tít! Tít!* Âm thanh giòn giã vang lên đều đặn chưa đầy ba giây. Tất cả dữ liệu hiển thị xanh rờn trên bảng theo dõi.

"Nè, anh cầm thử bấm lại coi," Đạt chìa báng súng máy quét về phía Hùng.

Hùng lau bàn tay đầy mồ hôi vào ống quần, ngập ngừng cầm lấy thiết bị. Gã đứng nghiêng người, nheo một mắt, căn góc bốn mươi lăm độ như Đạt vừa hướng dẫn rồi bóp cò. *Tít!* "Được rồi nè chú Chín!" Hùng reo to, mắt sáng rực lên như đứa trẻ lần đầu nhìn thấy trò ảo thuật. "Nó ăn mã liền luôn! Nhanh dữ thần vậy trời! Khỏi cần phải cúi gập lưng sát đất căng mắt đọc mấy cái số dập chìm mờ căm trên đầu cây thép nữa!"

"Đó, em đã nói rồi mà," Đạt vỗ mạnh vào bả vai lực lưỡng của Hùng, cười ha hả. "Cái máy này mang về đây là để giữ cái lưng của mấy anh em mình khỏi còng, giữ đôi mắt khỏi mù vì mạt sắt, chứ không phải để cướp miếng cơm của ai hết. Chiều nay xong ca, em lại ra đây bốc thép phụ các anh thêm hai chuyến xe nữa!"

Hùng nheo mắt nhìn dòng số vừa khớp trên màn hình máy tính bảng, tu thêm một ngụm bia lớn rồi hạ thấp giọng, ghé sát tai Đạt buột miệng bóng gió: "Mà nói thiệt nghe chú Đạt, cái máy này của chú mà quét chuẩn xác từng cây, từng ký thế này thì khéo lại lòi ra khối chuyện mắc cười. Dạo gần đây không hiểu kiểu gì, mấy đợt phôi thép giao đến xưởng An Tín, tụi tui dỡ xuống đếm thủ công chuyến nào cũng thấy hụt mất năm bảy cây, có đợt cân tổng thiếu cả tạ so với số ghi rành rành trên phiếu xuất xưởng. Ông Chín cứ phải cắn răng bấm bụng ký đại vào liên ba giấy than để tài xế hạ hàng cho kịp nhịp dập, thành ra cánh thợ bốc vác tụi tui cứ bị bà Duyên với bên kế toán trên lầu bóng gió nghi ngờ bớt xén đem bán sắt vụn. Chú cắm chốt dưới này vài hôm quét mã từng cây là biết liền hà, vật tư giao tới dạo này mờ ám lắm!"

Đôi mắt Đạt khẽ chùng xuống, một tia cảnh giác sắc lạnh xẹt qua trong đáy mắt. Từng bươn chải khắp các bãi hàng Chợ Bình Điền, Đạt quá rành những ngón nghề "cắt ngọn", rút ruột hay tráo đổi phẩm cấp phôi thép dọc đường thiên lý từ bãi tập kết về các nhà máy phụ trợ. Anh chỉ khẽ gật đầu, vỗ nhẹ vai Hùng coi như ghi nhận rồi kín đáo lảng sang chuyện khác để tránh làm kinh động ông Chín.

Bầu không khí căng thẳng bao trùm phân xưởng hai suốt từ sáng sớm như một khối băng dày, lúc này bắt đầu nứt toác và tan chảy dưới những lon bia ướp lạnh, làn khói thuốc rê và sự đồng điệu của những giọt mồ hôi lao động chân chính.

Thế nhưng, ngay trong khoảnh khắc Đạt đang dần kiểm soát được mặt trận con người ở bãi phôi, thì tại góc khuất tăm tối nhất của phân xưởng—khu vực đặt tủ điện phân phối ba pha tổng—Lê Quốc Huy lại đang lún sâu vào một cơn ác mộng kỹ thuật tồi tệ chưa từng có.

Huy ngồi bệt trên một thùng gỗ thông cũ kỹ chứa đầy bu-lông gỉ sét, hai đầu gối co lên làm giá đỡ cho chiếc máy tính xách tay ThinkPad màu đen. Gương mặt anh xám ngoét, đôi mắt trũng sâu phản chiếu ánh sáng xanh lét lạnh lẽo từ cửa sổ dòng lệnh Linux đang trôi tuột đi với tốc độ chóng mặt. Xung quanh chỗ anh ngồi, những cuộn dây cáp mạng LAN chuẩn Cat6 bọc giáp chống nhiễu màu xanh dương bị kéo căng, giăng mắc chằng chịt như mạng nhện từ chiếc máy chủ mini chạy bo mạch nhúng gắn trên tường sang chiếc bộ định tuyến công nghiệp kẹp tạm vào thanh dầm thép I-beam trên cao.

"Mẹ kiếp... tại sao lại rớt nữa rồi..." Huy lẩm bẩm trong cổ họng, các khớp ngón tay co cứng gõ phím cành cạch trong tuyệt vọng.

Màn hình hiển thị lệnh kiểm tra đường truyền mạng liên tục ném ra những thông báo đỏ rực: `PING 192.168.1.100 (192.168.1.100): 56 data bytes` `Request timeout for icmp_seq 412` `Request timeout for icmp_seq 413` `64 bytes from 192.168.1.100: icmp_seq=414 ttl=64 time=2890.4 ms` `Request timeout for icmp_seq 415` `--- 192.168.1.100 ping statistics ---` `100 packets transmitted, 48 packets received, 52.0% packet loss`

Con số năm mươi hai phần trăm tỷ lệ rớt gói tin như một bản án tử hình lơ lửng trên đầu anh.

Hạ tầng vật lý tại phân xưởng An Tín tồi tệ và khắc nghiệt gấp trăm lần những kịch bản xấu nhất mà Huy từng mường tượng trong mười phút khảo sát vội vã hồi tuần trước. Toàn bộ nhà xưởng này là một khối kiến trúc khung thép tiền chế khổng lồ, bao bọc kín mít bởi hàng ngàn mét vuông tôn sóng mạ kẽm dày dặn. Về mặt vật lý vô tuyến, cả phân xưởng chẳng khác nào một chiếc lồng Faraday khổng lồ bóp nghẹt và triệt tiêu gần như hoàn toàn mọi loại sóng điện từ từ bên ngoài lọt vào. Tín hiệu mạng di động 4G từ trạm thu phát của nhà mạng viễn thông ngoài đường lớn hoàn toàn bất lực trước bức tường kim loại dày đặc; vạch sóng trên chiếc điện thoại thông minh của Huy liên tục nhảy múa trong tuyệt vọng giữa mức một vạch chập chờn và dòng chữ "Không có dịch vụ".

Nhưng nguyên nhân biến hệ thống của Huy thành phế tích lại bắt nguồn từ chính bên trong lòng phân xưởng. Cứ mỗi lần trạm hàn hồ quang công nghiệp ở xưởng gia công kết cấu bên cạnh kích hoạt để ghép nối các dầm thép chịu lực, những luồng hồ quang chói lòa bùng lên đồng nghĩa với việc hàng ngàn am-pe dòng điện biến thiên đột ngột chạy qua các cuộn dây trần. Hiện tượng này phát tán vào không gian những xung nhiễu điện từ trường cao tần cực mạnh, quét sạch và làm tê liệt hoàn toàn dải tần sóng Wi-Fi 2.4GHz nội bộ mà chiếc router công nghiệp của Huy đang cố gắng duy trì.

Huy mở bảng điều khiển quản trị cơ sở dữ liệu SQLite. Hàng đợi giao dịch ngoại tuyến bắt đầu phình to như một quả bong bóng chực nổ. Ba chiếc máy quét cầm tay của Đạt ngoài bãi thép dù đã ghi nhận thành công mã vạch vào bộ nhớ đệm flash của máy, nhưng khi cố gắng thiết lập phiên truyền tải socket để đẩy dữ liệu về chiếc máy chủ mini, các gói tin liên tục bị phân mảnh, nghẽn mạng và rớt giữa chừng. Độ trễ đồng bộ dữ liệu tăng vọt từ mức hai trăm mili-giây lên mười lăm giây, rồi ba mươi lăm giây, biến tính năng cập nhật tồn kho theo thời gian thực thành một trò hề vô nghĩa.

Một cơn ớn lạnh chạy dọc sống lưng Huy. Anh nhớ lại cuộc tranh cãi gay gắt giữa mình và Khang tại căn phòng trọ chật chội trên đường Nguyễn Kiệm vào tuần trước. Để đáp ứng yêu cầu khắc nghiệt của bà Trương Mỹ Duyên—rằng hệ thống phải ghi nhận và phản hồi kết quả xuất kho trong thời gian dưới ba giây trên từng thanh phôi—Huy đã buộc phải thỏa hiệp. Anh đã tự tay cắt bỏ toàn bộ cơ chế khóa an toàn giao dịch đa luồng và hệ thống hàng đợi phân tán để giảm thiểu tối đa độ trễ xử lý của CPU.

Đó là một điểm lỗi đơn chí mạng mà Huy giấu kín trong lòng. Nếu dữ liệu xuất nhập từ ba chiếc máy quét bị dồn ứ lại trong bộ đệm cục bộ do nghẽn sóng Wi-Fi, rồi bất thình lình đồng loạt đổ ập về máy chủ mini khi mạng thông suốt trở lại trong vài giây ngắn ngủi, một cơn bão dữ liệu đồng thời sẽ xảy ra. Hai hoặc ba tiến trình ghi đè sẽ tranh chấp cùng một tệp cơ sở dữ liệu SQLite đơn lẻ mà không có khóa bảo vệ. Hậu quả tất yếu sẽ là vỡ cấu trúc bảng chỉ mục, tệp dữ liệu chính bị khóa cứng ở trạng thái hỏng hóc, và toàn bộ số liệu tồn kho sẽ biến thành một đống rác điện tử không thể khôi phục.

Một giọt mồ hôi mặn chát trượt dài từ thái dương, rơi thẳng xuống giữa phím cách của bàn phím laptop. Huy vội vã đưa mu bàn tay áo cáu bẩn quệt ngang trán, lồng ngực thắt lại trong nỗi sợ hãi tột cùng. Anh liếc nhìn góc màn hình: mười hai giờ trưa. Nửa ngày đầu tiên của tuần thứ nhất đã trôi qua trong vô vọng.

Tiếng bước chân dồn dập nện trên nền xi măng kéo Huy giật nảy mình ra khỏi mớ bòng bong mã nguồn.

Phạm Thảo Linh xuất hiện ở lối rẽ giữa hai dãy kệ chứa phôi thép định hình. Cô mặc chiếc áo sơ mi công sở màu xanh nhạt quen thuộc, nhưng giờ đây hai cổ tay áo đã bám đầy bụi kim loại đen nhẻm. Mái tóc dài của Linh được buộc vội phía sau chiếc mũ bảo hộ lao động màu trắng quá khổ so với khuôn mặt nhỏ nhắn, khiến chiếc mũ thỉnh thoảng lại xộc xệch nghiêng sang một bên. Trên tay Linh ôm chặt một tập hồ sơ kẹp bảng kê danh mục vật tư dày cộp, mép giấy quăn queo vì mồ hôi tay, ngón tay cô kẹp chặt một cây bút chì gỗ gọt nham nhở.

Linh bước nhanh về phía thùng gỗ nơi Huy đang ngồi, lồng ngực phập phồng vì phải leo bộ lên xuống cầu thang thép giữa phòng kế hoạch vật tư và mặt sàn phân xưởng. Giọng cô gấp gáp, hơi thở đứt quãng: "Anh Huy... tình hình kết nối mạng thế nào rồi? Em vừa từ trên lầu đối chiếu xong số liệu tồn kho trên sổ tay của phòng kế hoạch vật tư xuống đây..."

Huy ngẩng đầu lên, đôi mắt đỏ ngầu tơ máu sau ba đêm thức trắng ở phòng trọ để viết mã nguồn. Giọng anh run rẩy, khô khốc: "Mạng LAN nội bộ đang sập từng chặng, Linh ơi. Nhiễu điện từ phát ra từ mấy cái máy hàn hồ quang và dàn động cơ ba pha nặng quá sức tưởng tượng. Tỷ lệ rớt gói tin chạm ngưỡng năm mươi hai phần trăm rồi. Dữ liệu từ ba cái máy quét của Đạt ngoài bãi thép đẩy về cứ bị nghẽn cứng ở tầng giao vận socket, độ trễ vọt lên ba mươi lăm giây một gói. Nếu tình trạng này không xử lý được ngay trong trưa nay, đến một giờ chiều khi xưởng dập bước vào ca dập thân vỏ lớn, hàng trăm lượt xuất nhập phôi ập về cùng lúc, cơ sở dữ liệu SQLite sẽ bị xung đột ghi đè và nổ tung toàn bộ chỉ mục."

Linh khựng lại. Khuôn mặt thanh tú của cô thoắt cái trở nên trắng bệch, không còn một giọt máu. Đôi bàn tay đang ôm tập hồ sơ run lên bần bật, những đầu ngón tay bấu chặt vào mép bìa các-tông cứng đến mức móng tay chuyển sang màu tím tái.

"Không thể để nổ hệ thống được anh Huy..." Giọng Linh hạ thấp xuống mức thì thào, nhưng từng từ thốt ra đều mang sức nặng nghẹt thở của sự hoảng loạn tột cùng. "Anh thừa biết điều khoản ràng buộc trong biên bản cam kết mà bà Duyên bắt anh Khang ký rồi mà! Năm triệu đồng cho mỗi một giờ dừng máy dập nếu lỗi bắt nguồn từ hệ thống quét mã của mình. Quỹ dự phòng sinh tồn của cả nhóm hiện tại... sau khi trừ tiền thuê phòng trọ tháng này và tiền anh Đạt tạm ứng mua bia thuốc lá sáng nay, chỉ còn đúng hai mươi hai triệu sáu trăm ngàn đồng! Tụi mình chỉ đủ sức đền cho bà ấy đúng bốn tiếng đồng hồ máy dừng thôi, anh hiểu không?"

Linh nuốt khan một ngụm nước bọt, đôi mắt mở to đầy ám ảnh: "Chưa hết đâu... ba chiếc máy quét IP65 và bốn mươi cuộn tem nhôm chịu nhiệt mà anh Đạt đang cầm ngoài kia, là chị Vy phải đem danh dự và sổ hưu của bác Hai Bằng ra cắm nợ mười lăm ngày với ông Lâm Văn Tín ở Chợ Bình Điền. Nếu chiều nay hệ thống sập làm gián đoạn dây chuyền dập của An Tín, bà Duyên lập tức cắt hợp đồng, tống cổ tụi mình ra đường, thì lấy tiền đâu ra để trả nợ thiết bị cho người ta? Nhóm mình sẽ tan rã ngay lập tức, tan rã trong nợ nần!"

Linh quỳ sụp một bên gối xuống nền bê tông đầy bụi bặm cạnh thùng gỗ của Huy. Cô lật tung tập hồ sơ ra, trải những trang giấy than ba liên lem luốc vết dầu mỡ lên mặt thùng: "Em đã làm việc liên tục từ bảy giờ ba mươi sáng đến giờ với hai cô kế toán của An Tín. Nhưng anh nhìn đi... Kho vật tư của xưởng này là một mớ hỗn độn khủng khiếp tích tụ suốt mười mấy năm trời. Trong danh mục tồn kho thực tế của họ có hơn một nghìn hai trăm mã vật tư khác nhau! Không phải chỉ có thép tròn đặc hay thép tấm thông thường đâu. Họ có đủ mọi chủng loại thép làm khuôn dập nóng, khuôn dập nguội cao cấp nhập từ Nhật, từ Đức, từ Đài Loan: SKD11, SKD61, SCM440, thép gió SKH51, rồi các loại thép không gỉ SUS304, SUS316... Mỗi một mác thép lại bị xẻ nhỏ thành hàng chục quy cách kích thước, dung sai cắt gọt khác nhau, mà trên thân thép hoàn toàn không có nhãn mác gốc của nhà sản xuất, tất cả chỉ dựa vào trí nhớ của ông Chín và mấy ký hiệu phấn màu gạch chéo!"

Ngón tay Linh run rẩy chỉ vào con số thống kê tổng hợp được ghi vội bằng bút chì ở góc dưới cùng của trang giấy: *Đã chuẩn hóa và nạp dữ liệu: 240 / 1.200 mã*.

"Mới được hai trăm bốn mươi mã..." Huy thốt lên, giọng lạc đi như tiếng thở hắt của một kẻ chết đuối.

"Đúng! Mới chỉ được đúng hai mươi phần trăm!" Ánh mắt Linh dâng lên một ngọn lửa cuống cuồng mà cô đã cắn răng kìm nén suốt cả buổi sáng trước mặt nhân viên công ty khách hàng. "Cam kết sống còn của anh Khang trước mặt ban giám đốc An Tín là hoàn thành triển khai và bàn giao toàn diện hệ thống trong vòng đúng sáu tuần—bốn mươi hai ngày! Hôm nay đã là thứ Hai của tuần thứ nhất. Nếu tốc độ số hóa danh mục vật tư cứ bò từng bước rùa như thế này vì dữ liệu nhập tay quá nát, cộng thêm việc đường truyền mạng của anh liên tục đứt đoạn, thì hết sáu tuần chúng ta thậm chí còn chưa dựng nổi cái khung danh mục hàng hóa ban đầu trên phần mềm! Lấy cái gì để vận hành? Lấy cái gì để chứng minh mục tiêu giảm tám phần trăm hao hụt thép phế liệu cho bà Duyên nghiệm thu?"

Huy nhìn chằm chằm vào biểu đồ tiến độ dự án hình xương cá mà Khang từng vẽ bằng bút dạ xanh đỏ đầy hào sảng trên chiếc bảng trắng tại phòng trọ Nguyễn Kiệm. Khi đứng trước các nhà đầu tư hạt giống hay đứng trên bục thuyết trình trước mặt những chủ doanh nghiệp như bà Trương Mỹ Duyên, Khang luôn dùng những thuật ngữ thời thượng nhất: "chuyển đổi số toàn diện", "tự động hóa luồng dữ liệu", "tối ưu hóa biên lợi nhuận trong chớp mắt".

Nhưng hiện thực trần trụi dưới mái tôn nóng bỏng của phân xưởng Sóng Thần không có chỗ cho những bài diễn thuyết bóng bẩy. Hiện thực ở đây được đúc thành từ lớp dầu luyn trơn trượt bốc mùi hăng hắc trên mặt sàn, từ những thanh phôi thép nặng hàng tạ đòi hỏi cơ bắp vạm vỡ cọ xát đến rách toạc da thịt mới lay chuyển nổi, từ ánh mắt ngờ vực đầy định kiến của những người thợ già chỉ trao gửi niềm tin vào trang giấy than bạc màu, và từ những gói tin Wi-Fi vô hình đang tan rã vụn vặt giữa những tia lửa điện hồ quang chói lòa.

Phía ngoài bãi thép, tiếng Đạt cười nói vang rền hòa cùng tiếng cụng lon bia lốp đốp của đám thợ bốc vác vọng vào, át đi tiếng máy dập đang tạm ngừng cấp phôi. Bằng sự trải đời, bằng mồ hôi ướt đẫm lưng áo và bằng những đồng tiền phụ cấp ít ỏi cuối cùng trong túi, Đạt đã tạm thời đổi lấy được một chút thiện cảm mong manh và sự hợp tác dè dặt từ những người lao động chân tay nơi tuyến đầu xưởng bãi.

Nhưng Huy hiểu rõ hơn ai hết, sự nhượng bộ của con người sẽ trở nên vô nghĩa nếu cỗ máy kỹ thuật bên dưới tiếp tục tê liệt. Một khi tiếng còi ca chiều rúc lên, khi những xe thép mới tiếp tục đổ xuống bãi và cỗ máy dập năm trăm tấn lại ầm ầm giáng xuống, sự kiên nhẫn vừa mua được bằng bia lạnh sẽ bốc hơi trong tích tắc nếu những chiếc máy quét lại phát ra những tiếng bíp bíp báo lỗi chói tai.

Huy cúi gập người, nhìn trừng trừng vào chiếc đồng hồ đếm ngược tiến độ triển khai kỹ thuật do chính tay anh lập trình đang nhấp nháy từng giây lạnh lùng ở góc dưới thanh tác vụ: ngày thứ năm mươi ba của quỹ thời gian sống còn bốn tháng đang cạn dần từng khắc nghiệt ngã. Tuần thứ nhất của canh bạc sáu tuần sinh tử tại cơ khí An Tín đã trôi qua được một nửa chặng đường đầu tiên, mà toàn bộ hệ thống mới chỉ nhập được vỏn vẹn hai mươi phần trăm dữ liệu danh mục vật tư, trong khi những gói tin mạng vẫn đang chìm nghỉm vô vọng giữa khoảng không mịt mù của bụi sắt và nhiễu điện Sóng Thần.