Tiền Lương Dưới Đáy Túi

Tờ biên bản ghi nhớ hợp tác thử nghiệm với Xưởng Đúc Nhựa Gia Hưng nằm ngay ngắn trên bàn làm việc của Khang, mang theo chữ ký tươi còn chưa ráo mực.

Màu mực xanh đậm của con dấu tròn bên phía đối tác in đè lên dòng chữ “Đại diện pháp luật: Trần Gia Hưng” trông nổi bật, sắc nét và đầy vẻ quyền uy của một cơ sở gia công tầm cỡ vùng ven. Nhưng đối với Vy, vết mực đỏ tươi viền quanh dòng chữ ấy chẳng khác nào một vết thương hở đang rỉ máu trên bản cân đối kế toán vốn đã thủng lỗ chỗ, chực chờ sụp đổ của Nhóm Số Không. Mùi mực dấu hăng nồng lẫn trong mùi giấy photocopy rẻ tiền bốc lên ngột ngạt giữa trưa nắng, quẩn quanh trong chái phòng trọ ẩm thấp, chật chội.

Vy đứng sững bên mép bàn, hai tay khoanh chặt trước ngực như để giữ cho lồng ngực khỏi run lên vì những cơn co thắt tức giận. Các đầu ngón tay cô bấu chặt vào bắp tay qua lớp vải áo sơ mi đã sờn chỉ ở nách. Bên ngoài khung cửa kính nứt một vệt dài hình chân chim, tiếng còi xe tải, tiếng gầm rú của những chiếc xe máy chở hàng cồng kềnh và lớp bụi đường mịt mù từ trục đường Nguyễn Kiệm vẫn dội lên đều đặn từng cơn, rung bần bật vào các thanh chấn song sắt gỉ sét. Trong căn phòng trọ chưa đầy hai mươi mét vuông vốn được ngăn tạm bằng vách thạch cao ọp ẹp, mùi mì tôm ăn liền nguội ngắt còn sót lại trong tô nhựa từ tối hôm trước quyện với hơi nóng ẩm bốc lên từ sàn gạch men nứt nẻ, khiến bầu không khí đặc quánh lại, nhớp nháp và nghẹt thở.

“Anh vừa ký cái này sáng nay?” Giọng Vy trầm xuống, gằn từng từ qua kẽ răng, lạnh buốt và rành rọt.

Khang không ngước lên ngay. Những ngón tay dài, gầy guộc của anh chậm rãi đậy nắp chiếc bút bi kim loại có khắc logo cũ của công ty Đại Việt—vết tích duy nhất còn sót lại của những tháng ngày làm quản lý dự án sáng giá. Anh dùng ngón tay cái miết phẳng mép tờ giấy A4 một cách cẩn trọng, tỉ mẩn như thể đang nâng niu một báu vật vừa vớt được từ đáy vực, rồi mới từ từ ngả lưng vào chiếc ghế xoay ọp ẹp đã bong tróc hết lớp giả da đen, để lộ ra những mảng mút xốp ố vàng. Đôi mắt anh trũng sâu, quầng thâm lan rộng xuống tận gò má, viền mắt đỏ hoe vì những đêm thức trắng liên tiếp nhìn chằm chằm vào các dòng biểu đồ tiến độ. Nhưng trong sâu thẳm đáy mắt ấy, một tia sáng bướng bỉnh, cuồng nhiệt và có phần mù quáng vẫn bốc cháy dữ dội, khó lòng lay chuyển.

“Gia Hưng là cơ hội duy nhất lúc này, Vy à,” Khang cất tiếng. Giọng anh khàn đặc, khô khốc sau nửa ngày nói chuyện liên tục với các đối tác, nhưng anh vẫn cố nén một sự kích động đang dâng lên trong huyết quản. “Ông Vinh bên Quỹ Thiên Hà đã nói thẳng vào mặt anh trong buổi gặp tuần trước rồi: một case study thực tế ở An Tín là quá ít ỏi, quá mong manh. Các quỹ đầu tư mạo hiểm không bao giờ chịu xuống tiền cho một giải pháp công nghệ chỉ phục vụ một xưởng gia công cơ khí đơn lẻ với vài ba chục chiếc máy tiện lạc hậu. Họ cần nhìn thấy khả năng mở rộng quy mô. Họ cần thấy tốc độ nhân bản, thấy chúng ta có thể thọc sâu vào ngành đúc nhựa—một phân khúc có biên lợi nhuận cao hơn, chu kỳ sản xuất nhanh hơn và số lượng đơn vị thiết bị dày đặc hơn gấp nhiều lần. Bốn mươi lăm máy ép nhựa công nghiệp của xưởng Gia Hưng sẽ là con số bảo chứng tuyệt đối trên bản thuyết trình để Thiên Hà hoàn tất thẩm định Term Sheet hai tỷ đồng.”

“Và anh đánh đổi điều đó bằng cái gì?” Vy đập mạnh ngón tay trỏ xuống mặt bàn gỗ ép mục mép, làm chiếc cốc nhựa đựng vài chiếc bút chì cùn rung bần bật. “Bằng bốn mươi lăm ngày thử nghiệm không cọc, không tạm ứng lấy một đồng xu danh dự! Rồi sau đó là thêm bốn mươi lăm ngày công nợ trả chậm kể từ ngày xuất hóa đơn VAT hợp lệ! Anh có hiểu phép tính cộng đơn giản của một đứa trẻ lớp một không hả Khang? Chín mươi ngày! Chín mươi ngày ròng rã chúng ta phải tự cắn răng bỏ tiền túi ra để phục vụ họ, vận hành hệ thống cho họ, làm không công cho họ!”

Không đợi Khang kịp cãi lại, Vy giật phắt chiếc cặp tài liệu da cũ kỹ đặt dưới chân bàn, rút ra tập tài liệu dòng tiền tuần ép nhựa plastic mà cô đã cặm cụi tính toán suốt đêm qua. Cô lật phắt đến trang giấy được đánh dấu bằng những ô bôi đỏ rực, dí sát vào trước mặt Khang:

“Em đã đưa cho anh xem bảng dự toán chi tiết này từ hôm trước rồi kia mà! Anh có nhìn vào những con số này không, hay anh chỉ nhìn thấy cái bánh vẽ hai tỷ của Quỹ Thiên Hà? Để dựng xong hệ thống quản trị dữ liệu thời gian thực cho bốn mươi lăm máy ép của xưởng Gia Hưng, chúng ta cần ngay mười chín triệu bốn trăm ngàn đồng tiền tươi rói! Bốn máy quét mã vạch IP65 chuẩn công nghiệp để chịu được môi trường nhiệt độ cao và bụi hạt nhựa. Mười lăm cuộn tem nhãn kháng hóa chất đặc chủng để không bị chảy keo khi dán lên khuôn nóng. Toàn bộ chi phí nâng cấp gói máy chủ đám mây để Huy không bị sập cơ sở dữ liệu SQLite khi lưu lượng truyền tải tăng vọt. Và quan trọng nhất: tiền xăng xe, tiền cơm trưa, tiền trợ cấp độc hại cho anh Đạt phải cắm chốt dưới đó suốt tháng này! Chúng ta lấy đâu ra số tiền mười chín triệu bốn trăm ngàn đó, trong khi khoản nợ hai mươi lăm triệu sáu trăm ngàn đồng tiền mua linh kiện của chú Tín ở Chợ sắt Bình Điền chỉ còn đúng bốn ngày nữa là đến hạn siết máy?”

Căn phòng rung lên theo từng câu chữ đanh thép của Vy. Những con số tài chính trần trụi, lạnh lùng như những tảng băng va đập chan chát vào bầu không khí oi bức.

“Anh sẽ xoay sở được!” Khang bất ngờ cao giọng, cắt ngang lời Vy. Anh đứng bật dậy khỏi chiếc ghế xoay, hai nắm tay siết chặt chống mạnh lên mặt bàn làm việc, nghiêng người về phía trước. Cơn giận và lòng kiêu hãnh bị dồn nén khiến lồng ngực anh phập phồng dữ dội. “Hợp đồng với An Tín sắp xong giai đoạn một rồi. Chỉ cần bà Duyên ký vào biên bản nghiệm thu kỹ thuật cuối tuần này, chúng ta sẽ có tiền đối ứng đợt đầu. Còn bên Gia Hưng, anh không hề mù quáng như em nghĩ! Anh đã đàm phán để mượn tạm hai máy quét cũ từ kho của họ, tem nhãn có thể thương lượng với bên xưởng in cho gối đầu công nợ theo từng đợt nhỏ. Chúng ta không thể hèn nhát và chết nhát như thế này mãi được, Vy! Khởi nghiệp công nghệ là một cuộc đua sinh tử, chúng ta buộc phải chạy, phải lao về phía trước trước khi đường băng kịp sụp đổ dưới chân! Nếu cứ ngồi co ro tính từng đồng bạc lẻ trong tài khoản như một bà nội trợ đi chợ mua mớ rau, con cá, chúng ta sẽ mãi mãi chôn chân trong cái xó trọ tồi tàn này cho đến khi số tiền vốn ít ỏi cạn kiệt và tự biến mất khỏi thị trường!”

“Bà nội trợ đi chợ?”

Vy khựng lại. Cô lùi lại nửa bước, rồi đột nhiên bật cười. Đó là một nụ cười cay đắng, méo mó, nghẹn ứ nơi cuống họng đến mức khiến bờ vai cô run rẩy. Cô nhìn thẳng vào đôi mắt đang vằn lên những tia máu của Khang—người đồng đội từng cùng cô rời bỏ mức lương hàng nghìn đô ở Đại Việt Solutions, người từng đứng dưới mưa trước cổng xưởng cơ khí thề rằng sẽ cùng cô gây dựng một công ty công nghệ minh bạch, kỷ luật và biết trân trọng từng giọt mồ hôi của những người đồng hành.

“Khang này,” giọng Vy bỗng chùng xuống, nhưng từng âm tiết buốt lạnh như kim châm, “chính ‘những đồng bạc lẻ của bà nội trợ’ này mới đang nuôi sống cái công ty Số Không của anh từng ngày đấy. Không có những đồng bạc lẻ chắt bóp từ từng bát phở, từng cốc cà phê lề đường ấy, anh thậm chí còn chẳng có nổi hai triệu bạc để trả tiền thuê cái phòng trọ dột nát này mỗi tháng để đứng đây mà vung tay thuyết giáo về tầm nhìn hai tỷ! Anh chê bai sự cẩn trọng của em, nhưng ai là người đi khất nợ từng ngày với các chủ nợ để anh được đàng hoàng mặc áo sơ mi đi gặp các quỹ đầu tư? Ai hả Khang?”

Khang chết lặng. Nắm tay anh trên mặt bàn từ từ nới lỏng ra. Anh cắn chặt môi dưới đến mức bật cả vệt máu trắng bệch, ánh mắt gắt gao trốn tránh cái nhìn như xuyên thấu của người cộng sự tài chính. Khang quay mặt đi, nhìn trừng trừng ra ngoài cửa sổ, nơi những búi dây cáp viễn thông đen đặc, chằng chịt vắt ngang bầu trời Sài Gòn xám xịt như một mạng nhện khổng lồ bóp nghẹt ánh sáng.

Sự im lặng nặng nề trùm xuống căn phòng như một khối chì vô hình. Chỉ còn lại tiếng chiếc quạt trần cũ kỹ trên đỉnh đầu quay kẽo kẹt từng nhịp rệu rã, phả xuống từng luồng gió nóng ran không đủ làm dịu đi những cơn bức bối trong lòng hai con người trẻ tuổi. Khang không nói thêm một lời nào nữa. Anh không xin lỗi, cũng không rút lại quyết định. Tờ biên bản ghi nhớ hợp tác thử nghiệm với Xưởng Đúc Nhựa Gia Hưng vẫn nằm trơ tráo ở đó, vuông vức, kiêu ngạo giữa đống tài liệu hỗn độn, như một lời khẳng định nghiệt ngã: canh bạc liều lĩnh đã chính thức bắt đầu, và họ đã không còn đường lui.

***

Cơn ác mộng tài chính không thèm kiên nhẫn chờ đến chín mươi ngày sau mới phát tác. Nó không đợi đến khi bốn mươi lăm chiếc máy ép nhựa của Gia Hưng hoàn tất chu kỳ chạy thử. Nó giáng thẳng một đòn chí mạng xuống đầu Nhóm Số Không ngay vào buổi sáng cuối cùng của tháng.

Hôm nay là ngày ba mươi. Ngày thanh toán lương định kỳ cho nhân viên hiện trường và chi trả phụ cấp đi lại theo đúng cam kết trong hợp đồng lao động.

Vy ngồi một mình trước chiếc máy tính xách tay ThinkPad cũ mòn góc, bề mặt nhựa đã trầy trụa lộ cả lớp kim loại xám xịt bên dưới. Màn hình phát ra ánh sáng trắng xanh nhợt nhạt, soi rõ những nếp nhăn căng thẳng trên vầng trán cô gái trẻ. Ngón tay trỏ của Vy run rẩy đặt lên phím F5 trên bàn phím. Tiếng “tách” khô khốc vang lên. Vòng tròn tải dữ liệu của trang web ngân hàng trực tuyến xoay tròn từng vòng chậm chạp, ngập ngừng, như đang tra tấn từng tế bào thần kinh của cô.

Trang web tải xong. Một con số ngắn ngủn, trần trụi và lạnh lùng đập thẳng vào mắt Vy:

*482.500 VNĐ.*

Bốn trăm tám mươi hai ngàn năm trăm đồng.

Chưa đầy năm trăm ngàn.

Đó là toàn bộ số dư thực tế còn sót lại trong tài khoản thanh toán pháp nhân của Công ty TNHH Giải pháp Công nghệ Số Không mở tại ngân hàng. Toàn bộ tiền mặt dự phòng đã bị hút cạn vào việc thanh toán hóa đơn tiền điện kinh doanh ba pha tháng trước, chi phí duy trì cụm máy chủ ảo tối thiểu để giữ cho hệ thống demo không bị sập nguồn, và một phần tiền cọc mua vật tư khẩn cấp cho bên An Tín.

Vy ngửa đầu ra sau thành ghế sắt, nhắm nghiền hai mắt lại. Cơn nhức buốt từ hai bên thái dương lan tỏa xuống gáy khiến cô choáng váng. Hai mắt cô cay xè như bị xát muối.

Theo đúng quy chế tài chính nội bộ mà chính Khang và cô đã ký duyệt từ ngày đầu lập nhóm, hôm nay là hạn chót công ty phải chuyển khoản 4.500.000 đồng tiền lương và phụ cấp vận hành hiện trường cho Võ Thành Đạt, cùng ít nhất 2.500.000 đồng tiền phụ cấp xăng xe, điện thoại và chi phí chăm sóc khách hàng cho Phạm Thảo Linh.

Tổng cộng là bảy triệu đồng chẵn.

Bảy triệu đồng. Một con số quá đỗi nhỏ bé, thậm chí chỉ bằng một bữa ăn tiếp khách hay tiền mua vài lẵng hoa chúc mừng của các công ty tầm trung ngoài kia. Nhưng ngay lúc này, ngay trong căn phòng trọ ẩm thấp này, bảy triệu đồng ấy là một ngọn núi đá sừng sững, trơn trượt, không có bất kỳ một điểm tựa nào để leo qua.

Dưới sàn gạch tầng lửng, tiếng dép tổ ong lẹp xẹp của Đạt bước vào phòng vệ sinh, rồi tiếng vòi nước xối ào ào cắt ngang sự tĩnh lặng đến ghê người. Tiếng ho khan sù sụ của người đàn ông quen hít bụi kim loại vang lên nghẹn ngào sau cánh cửa nhựa mỏng.

Vy siết chặt hai bàn tay lại, móng tay cắm sâu vào lòng bàn tay đau điếng. Cô biết rõ tình cảnh kiệt quệ của hai con người ấy hơn bất kỳ ai. Suốt ba tuần lễ vừa qua, Đạt đã chạy ròng rã trên chiếc xe máy Wave Tàu rệu rã giữa cái nắng như thiêu như đốt của Sài Gòn, con thoi liên tục giữa Chợ sắt Bình Điền và xưởng cơ khí An Tín ở tận khu công nghiệp Bình Chiểu. Anh cắm chốt dưới sàn xưởng bết dầu mỡ, hít khói hàn, mồ hôi ướt sũng lưng áo đến mức kết thành những mảng muối trắng xóa. Đạt đã tự nguyện móc một triệu ba trăm năm mươi ngàn đồng tiền túi—khoản tiền anh vốn dành dụm để mua thuốc trợ tim gửi về quê cho mẹ—để thanh toán trước tiền bu-lông chuẩn cho khách hàng chỉ vì sợ tiến độ dự án bị trễ. Đôi giày bata vải của Đạt đã rách toạc bên mép chân phải, anh phải lấy cuộn băng keo điện màu đen quấn quanh mũi giày ba bốn vòng để ngón chân không thò ra ngoài khi lội vào những vũng dầu máy trơn trượt.

Còn Linh, cô sinh viên thực tập vừa tốt nghiệp, nhỏ nhắn và luôn nở nụ cười rụt rè. Tuần trước, tài khoản của Linh chỉ còn đúng hai trăm bốn mươi lăm ngàn đồng. Thế nhưng khi thấy tay lái xe nâng ở xưởng An Tín cằn nhằn không chịu bốc dỡ lô khung máy quét, con bé đã không ngần ngại rút hết số tiền mặt cuối cùng trong ví đưa cho hắn để bồi dưỡng, rồi tự mình bấm bụng nhịn bữa trưa suốt bốn ngày liền chỉ để giữ thể diện cho công ty trước mặt quản đốc Bằng.

Họ không phải là những kẻ đòi hỏi quyền lợi xa xỉ. Họ là những người lao động chân chính, mộc mạc, đang dốc cạn từng giọt mồ hôi, sức lực và cả những đồng tiền còm cõi của bản thân để bảo vệ sự tồn tại của cái tên “Số Không”. Họ tin vào những lời hứa của Khang, tin vào sự minh bạch của Vy.

Làm sao Vy có thể bước xuống thang, nhìn thẳng vào đôi mắt trũng sâu vì thiếu ngủ của Đạt và gương mặt xanh xao của Linh để thốt lên rằng: công ty rỗng túi rồi, tháng này không có lương? Làm sao cô có thể nhẫn tâm bắt họ tiếp tục nhịn đói, tiếp tục vay mượn người ngoài để lao xuống xưởng phục vụ thêm bốn mươi lăm chiếc máy ép nhựa của Gia Hưng?

Sáng sớm nay, Khang đã vội vã dắt xe rời khỏi phòng trọ để đi gặp tay môi giới Đỗ Hải Nam với hy vọng chắp nối thêm các mối quan hệ đầu tư, bỏ lại thực tại trần trụi và lạnh lùng cho một mình cô đối diện. Còn Huy, kỹ sư trưởng của nhóm, lúc này đang nằm bẹp co quắp trên tấm nệm mỏng cáu bẩn ở góc phòng, trùm kín chiếc chăn chiên rách, kiệt sức hoàn toàn sau bốn mươi tám tiếng đồng hồ liên tục ngồi viết lại từng dòng truy vấn dữ liệu SQLite để giảm tải bộ nhớ.

Vy gập mạnh màn hình chiếc máy tính xách tay lại. Khớp bản lề kêu lên một tiếng “cạch” khô khốc. Cổ họng cô nghẹn ắng, lồng ngực đau nhói như có ai đang bóp chặt.

Cô không thể gọi điện cho cha mình—ông Hai Bằng. Danh dự và uy tín cả đời của một người thợ già đã bị đem ra bảo lãnh cho món nợ hai mươi lăm triệu sáu trăm ngàn đồng tiền phôi thép của ông Tín ở Chợ Bình Điền rồi. Nếu bây giờ mở miệng xin thêm vài triệu trả lương nhân viên, cô sẽ tự tay bóp nát niềm tự hào cuối cùng của cha. Cô cũng không thể mở lời với bạn bè thời đại học, những người đang làm việc trong các tập đoàn đa quốc gia sáng choang ở Quận 1, những người vẫn nhìn quyết định khởi nghiệp của cô với ánh mắt hoài nghi và thương hại.

Giữa cơn bế tắc cùng cực, khi những suy nghĩ quẩn quanh dồn cô vào chân tường, hình ảnh một người phụ nữ với ánh mắt sắc lạnh, nghiêm nghị nhưng sâu thẳm lại đầy vẻ trăn trở bỗng hiện lên trong tâm trí Vy.

Vy hít một hơi thật sâu, với lấy chiếc túi xách giả da đã sờn rách ở bốn góc. Cô bước vội xuống cầu thang, không dám nhìn vào góc phòng nơi Đạt đang lúi húi rửa mặt, rồi dắt chiếc xe máy số cà tàng ra khỏi con hẻm Nguyễn Kiệm, đạp nổ máy và lao thẳng về phía trung tâm thành phố.

***

Quán cà phê máy lạnh nằm nép mình sâu trong một con hẻm rợp bóng cây xanh, cách tòa cao ốc hội sở của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Phú Thành chưa đầy hai trăm mét. Không gian bên trong tách biệt hoàn toàn với cái nóng hầm hập và tiếng ồn ào của phố xá Sài Gòn bên ngoài. Tiếng nhạc không lời cổ điển dìu dặt phát ra từ những chiếc loa âm trần, tiếng lách cách tinh tế của những chiếc thìa bạc khuấy vào ly thủy tinh, và mùi hương cà phê hạt rang xay đắt tiền thoang thoảng trong không khí mát lạnh.

Nguyễn Thu Hà ngồi ở chiếc bàn tròn đặt trong góc khuất nhất của quán, lưng tựa vào vách kính mờ. Cô vẫn khoác trên mình bộ đồng phục công sở chỉn chu: áo sơ mi trắng phẳng phiu không một nếp nhăn, thắt chiếc nơ lụa màu xanh lam đặc trưng của khối thẩm định tín dụng Phú Thành. Chiếc thẻ nhân viên bằng nhựa cứng mang dòng chữ “Nguyễn Thu Hà – Chuyên viên Quản trị Rủi ro” được tháo ra đặt hờ hững trên mặt bàn đá hoa cương, nằm cạnh tách trà hoa cúc đã nguội ngắt từ lâu.

Khi cánh cửa kính của quán cà phê khẽ rung lên, Vy bước vào với bộ dạng nhếch nhác: chiếc áo khoác gió bạc màu bám đầy bụi đường đỏ quạch, tóc tai bết dính mồ hôi bên thái dương và lồng ngực vẫn còn phập phồng vì những nhịp thở dồn dập sau chặng đường dài phóng xe bạt mạng. Hà chỉ khẽ ngước mắt lên nhìn. Không hề có một thoáng ngạc nhiên nào lướt qua gương mặt thanh tú nhưng lạnh lùng của cô chuyên viên ngân hàng. Đôi mắt Hà sâu thẳm, sắc sảo và điềm tĩnh một cách tàn nhẫn—ánh mắt điển hình của một người hàng ngày phải vạch lá tìm sâu, phải nhìn thấu qua những con số ma mãnh trên các bản báo cáo tài chính để phát hiện ra nguy cơ vỡ nợ tiềm ẩn.

“Em biết chị sẽ tìm em,” Hà lên tiếng trước khi Vy kịp ngồi xuống ghế đối diện. Giọng cô nhỏ, đều đều nhưng rành rọt. Hà đưa ngón tay đẩy nhẹ tách trà ấm về phía Vy. “Anh Khang lại vừa làm chuyện gì điên rồ nữa rồi, phải không?”

Vy ngồi thụp xuống ghế, hai bàn tay thô ráp, chai sần vì nhiều năm lăn lộn làm việc siết chặt lấy nhau đặt lên mặt bàn đá lạnh toát. Hơi lạnh từ chiếc bàn phả vào da thịt khiến cô khẽ rùng mình. Trước mặt người con gái này—người em gái ruột của Khang, người từng không chút do dự xé toạc tờ giấy ủy quyền thế chấp căn nhà cấp bốn của mẹ dưới quê và thẳng tay đánh rớt hồ sơ xin cấp hạn mức tín dụng của Nhóm Số Không ngay tại phòng xét duyệt—Vy biết mình không thể và cũng không có quyền dựng lên bất kỳ một vỏ bọc hào nhoáng nào nữa.

“Hôm nay là ngày ba mươi, Hà à,” giọng Vy run rẩy, những giọt nước mắt kìm nén suốt từ sáng rốt cuộc cũng vỡ òa, ứa ra nơi khóe mắt, lăn dài trên đôi gò má hốc hác. “Tài khoản công ty... hiện tại chỉ còn đúng bốn trăm tám mươi hai ngàn đồng. Sáng nay anh Khang vừa ký biên bản ghi nhớ thử nghiệm với xưởng Gia Hưng... bốn mươi lăm chiếc máy ép nhựa... không cọc một đồng nào. Anh ấy muốn có thêm số liệu vận hành quy mô lớn để Quỹ Thiên Hà giải ngân khoản đầu tư hai tỷ...”

Hà khẽ nhếch mép, một nụ cười nhạt không có chút ấm áp nào xuất hiện trên môi:

“Lại là bài ca muôn thuở: bánh vẽ tăng trưởng. Bỏ đói những con người bằng xương bằng thịt đang cày ải ngoài kia để chạy theo những con số khống trên mặt giấy thuyết trình. Em đã ngồi ở chiếc ghế thẩm định rủi ro này bốn năm rồi, chị Vy. Em đã chứng kiến hồ sơ của hàng trăm chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ vỡ nợ, phá sản, tan cửa nát nhà ở cái đất Sài Gòn này rồi. Kịch bản của anh Khang chẳng có gì mới mẻ cả, nó cũ rích và tầm thường đến mức đáng thương. Bắt đầu bằng sự tự tin thái quá của một kẻ có chút tài năng kỹ thuật, tiếp tục bằng việc ký kết những hợp đồng vượt quá năng lực tài chính thực tế, và kết thúc bằng việc lôi kéo toàn bộ người thân, gia đình xuống vũng bùn lầy nợ nần cùng mình.”

“Chị không đến đây để xin tiền cho Khang!” Vy vội vàng ngắt lời, giọng nghẹn ngào nhưng ánh mắt cô nhìn thẳng vào Hà đầy vẻ khẩn thiết, van nài. “Chị thề với em, chị cũng không đến đây để xin vốn cứu công ty Số Không! Chị đến đây... chị đến đây là vì anh Đạt và con bé Linh, Hà ơi...”

Vy đưa tay quệt ngang dòng nước mắt đang chảy dài, giọng cô lạc đi trong tiếng nấc:

“Em có biết không Hà... anh Đạt đã thức trắng mấy đêm liền ở sàn xưởng cơ khí, chân đi đôi giày rách toạc phải lấy băng keo đen quấn lại để lội vào dầu mỡ. Anh ấy nhịn từng bữa ăn, tự bỏ một triệu mấy tiền túi vốn để dành mua thuốc tim cho mẹ già dưới quê để mua bù ốc vít cho khách. Con bé Linh... con bé mới ra trường, tuần trước tài khoản chỉ còn đúng hai trăm ngàn, nó nhịn ăn trưa cả tuần nay, đưa tiền cho tài xế xe nâng để người ta bốc hàng giùm công ty. Bọn họ không có tội tình gì cả, Hà à! Họ đâu có lỗi gì trong những tham vọng viển vông của anh Khang? Họ tin tưởng bọn chị, tin vào cái gọi là khởi nghiệp chân chính mà cống hiến đến kiệt sức. Chị... chị không thể nào đối diện với họ vào chiều nay. Chị không thể nhìn thấy cảnh tin nhắn báo về điện thoại họ là con số không tròn trĩnh. Họ phải sống, phải có tiền ăn cơm, phải có tiền gửi về quê đóng tiền viện phí cho mẹ... Chị thực sự... chị thực sự cùng đường rồi...”

Vy gục đầu xuống hai bàn tay, bờ vai gầy guộc rung lên từng đợt dữ dội. Người phụ nữ vốn luôn được coi là cột trụ lý trí, là người giữ tay hòm chìa khóa sắt đá của Nhóm Số Không, người từng dám đứng ra cãi tay đôi với các chủ xưởng cơ khí bặm trợn, giờ đây đang hoàn toàn sụp đổ, vỡ vụn trước sức nặng tàn nhẫn của sự bất lực.

Hà ngồi bất động. Chiếc thìa bạc trong tay cô dừng hẳn lại trên miệng tách trà. Ánh mắt lạnh lùng, sắc bén của một chuyên viên kiểm soát rủi ro tài chính dần dần chùng xuống, nhường chỗ cho một nỗi chua xót sâu thẳm, âm ỉ dâng lên trong đáy mắt.

Cảnh tượng này quá đỗi quen thuộc đối với Hà. Mười hai năm trước, khi cô còn là một đứa trẻ mười lăm tuổi, cha cô—một cai thầu xây dựng thật thà—cũng vì quá tin vào những lời hứa hẹn của chủ đầu tư, vì muốn chứng tỏ năng lực mà nhận liên tiếp ba công trình lớn vượt quá khả năng tài chính. Rồi các chủ đầu tư quỵt nợ, công trình đình trệ, thợ thuyền vây kín cửa nhà đòi tiền công. Cha cô sau một đêm suy sụp đã gục ngã vì tai biến mạch máu não, nằm liệt giường suốt phần đời còn lại. Mẹ cô—người đàn bà gầy guộc—cũng đã từng phải nuốt nước mắt đi gõ cửa từng nhà người quen, quỳ lạy van xin từng đồng bạc lẻ để mua thuốc cấp cứu cho chồng và lo từng bữa cháo loãng cho hai anh em Hà và Khang.

Cái giá của sự liều lĩnh và tự phụ trong kinh doanh, xưa nay chưa bao giờ kẻ đứng đầu phải gánh chịu đầu tiên. Kẻ phải hứng trọn những đòn roi đau đớn nhất luôn là những người yếu thế nhất, những người lao động thầm lặng đứng ở phía sau.

Hà hít một hơi thật sâu, lồng ngực cô thắt lại. Cô mở chiếc túi xách da công sở màu đen đặt bên cạnh, rút chiếc điện thoại thông minh ra. Ngón tay cô lướt nhanh trên màn hình cảm ứng, đăng nhập vào ứng dụng ngân hàng số của Phú Thành. Trên giao diện tài khoản cá nhân hiện lên một sổ tiết kiệm online kỳ hạn mười hai tháng, trị giá mười triệu đồng.

Đó là số tiền mà Hà đã chắt chiu ròng rã suốt bốn năm đi làm, tích cóp từ từng đồng lương chuyên viên, tiền trực ngoài giờ và tiền thưởng hoàn thành chỉ tiêu cuối năm mà cô không dám tiêu xài hoang phí một đồng.

Hà không do dự quá ba giây. Ngón tay cô dứt khoát chạm vào nút “Tất toán trước hạn”. Một bảng thông báo hiện lên cảnh báo toàn bộ số tiền lãi suất tích lũy của kỳ hạn sáu tháng qua sẽ bị hủy bỏ hoàn toàn, chuyển về mức lãi suất không kỳ hạn 0.1%/năm.

Hà bấm xác nhận. Màn hình báo giao dịch thành công.

“Chị cầm lấy máy đi,” Hà nói, giọng cô đanh lại, lạnh lùng nhưng dứt khoát đến mức không thể chối từ. Cô đẩy chiếc điện thoại về phía trước mặt Vy. “Nhập số tài khoản cá nhân của chị vào đây.”

Vy bàng hoàng ngẩng khuôn mặt đẫm nước mắt lên, đôi mắt mở to nhìn vào màn hình điện thoại: “Hà... đây là... đây là tiền tiết kiệm riêng của em mà... Chị không thể...”

“Em nhắc lại một lần nữa: Em không cho Công ty Số Không vay tiền. Em càng không bao giờ bỏ tiền ra để cứu vớt cái sĩ diện hão huyền của anh Khang,” Hà nhìn thẳng vào mắt Vy, ánh mắt sắc bén như những lưỡi dao thép được tôi trong băng tuyết. “Em đưa số tiền này cho chị, với tư cách cá nhân chị đứng ra mượn em, để trả lương cho anh Đạt và bé Linh. Đúng tám triệu đồng. Bốn triệu rưỡi cho anh Đạt, hai triệu rưỡi cho Linh, và một triệu còn lại để chị lo tiền ăn uống tối thiểu cho hai người họ trong những ngày tới.”

Ngón tay Vy run rẩy, lóng ngóng đón lấy chiếc điện thoại từ tay Hà. Nhưng ngay khi đầu ngón tay cô vừa chạm vào màn hình để chuẩn bị nhập lệnh chuyển tiền, bàn tay mảnh khảnh nhưng lạnh ngắt của Hà đã bất ngờ vươn tới, giữ chặt lấy cổ tay Vy.

Lực nắm của Hà mạnh đến mức khiến Vy giật mình khựng lại.

“Nhưng chị phải nghe cho rõ điều kiện duy nhất này của em,” từng chữ Hà thốt ra rành rọt, nặng nề như một bản án không có quyền kháng cáo. “Tuyệt đối không được phép để cho anh Khang biết nguồn gốc của món tiền này.”

Vy nín thở, nhìn sâu vào đôi mắt đang bốc lên những tia lửa phẫn uất của Hà.

“Nếu anh ấy biết có tiền của em rót vào cứu nguy,” Hà tiếp tục, giọng cô gằn xuống từng nhịp nghẹn ngào, “anh ấy sẽ tiếp tục ảo tưởng rằng gia đình luôn là một cái phao cứu sinh vô tận mỗi khi anh ấy làm hỏng việc. Anh ấy sẽ nghĩ rằng cứ việc liều mạng đi, cứ việc ký bừa vào những hợp đồng Gia Hưng, Gia Phát nào đó đi, rồi cuối cùng em gái anh ấy, mẹ anh ấy sẽ lại đi vét những đồng bạc cuối cùng ra để dọn rác cho anh ấy! Chị phải lấy danh dự của một người làm tài chính ra thề với em: trước mặt anh Khang, đây là khoản tiền do cá nhân chị tự xoay xở, tự vay mượn từ bạn bè riêng của chị. Nếu chị để lộ ra một lời nào, chị không chỉ giẫm đạp lên lòng tự trọng của anh ấy, mà chính tay chị đang tiếp tay đẩy anh trai em vào con đường tự sát kinh doanh—con đường y hệt như ba em đã từng đi mười hai năm trước!”

Vy cảm nhận được sự run rẩy truyền qua những ngón tay của Hà đang bóp chặt nơi cổ tay mình. Đó không đơn thuần là một điều kiện giao dịch tài chính lạnh lùng; đó là một gánh nặng đạo đức khổng lồ, một sự hy sinh đầy u uất của một người em gái vừa căm giận vừa thương xót anh mình. Nhận tám triệu đồng này đồng nghĩa với việc Vy phải mang một bí mật dối trá bước vào nội bộ nhóm sáng lập, tự tay xé bỏ nguyên tắc minh bạch dòng tiền mà cô luôn tôn thờ như một tín điều danh dự.

Nhưng rồi hình ảnh đôi giày rách quấn băng keo đen của Đạt, hình ảnh gương mặt xanh xao vì nhịn đói của Linh trưa nay lại hiện lên mồn một trong tâm trí cô.

“Chị hứa...” Vy nghẹn ngào thì thào, nước mắt lại trào ra. “Chị lấy danh dự ra thề với em, Hà à. Chị sẽ không bao giờ nói ra...”

Hà từ từ buông tay ra. Vy hít một hơi sâu, ngón tay run rẩy gõ số tài khoản cá nhân của mình vào ứng dụng, rồi bấm xác nhận chuyển khoản tám triệu đồng.

Tiếng “ting” khô khốc vang lên từ chiếc điện thoại cũ của Vy đặt trên bàn. Màn hình sáng lên dòng thông báo biến động số dư: tài khoản cá nhân vừa được cộng thêm 8.000.000 VNĐ.

Hà cầm lại chiếc điện thoại của mình, cất gọn vào túi xách, rồi đứng dậy chỉnh lại vạt áo sơ mi công sở phẳng phiu. Cô đeo lại chiếc thẻ nhân viên lên ngực, không nhìn vào tách trà hoa cúc trên bàn nữa. Trước khi quay lưng bước ra khỏi quán, Hà dừng lại một nhịp, nhìn xuống người phụ nữ đang ngồi co ro trên ghế:

“Chị về chuyển khoản trả lương cho họ ngay đi. Đừng để những người vô tội phải chờ thêm một phút nào nữa.”

***

Một giờ chiều. Cái nắng gay gắt như nung đổ lửa xuống mái tôn fibro-xi măng của căn phòng trọ trên đường Nguyễn Kiệm. Không khí trong phòng hầm hập như một lò bánh mì, nhiệt độ chắc chắn đã vượt quá ba mươi tám độ.

Dưới sàn xi măng xám xịt, Đạt đang ngồi xổm trên một tấm bìa carton rách, cẩn thận dùng một mảnh giẻ lau tẩm chút dầu hỏa để chùi sạch từng vết cáu cặn, dầu mỡ bám trên ba chiếc máy quét mã vạch Symbol cầm tay cũ kỹ mà Khang vừa mượn tạm được. Đôi bàn tay thô kệch, đầy những vết trầy xước của anh nâng niu từng chiếc máy như nâng niu đồ gốm sứ. Bên cạnh anh, Linh đang cặm cụi ngồi kiểm tra lại từng cuộn tem kim loại và xấp biểu mẫu kiểm kê bằng giấy than ba liên dự phòng, xếp cẩn thận vào chiếc ba lô vải bạc màu. Cả hai đang chuẩn bị đồ nghề để chuẩn bị cho ca làm việc buổi chiều tại xưởng An Tín, đồng thời sẵn sàng theo chân Khang sang khảo sát sơ bộ dàn máy ép ở Gia Hưng vào lúc bốn giờ.

Căn phòng lặng ngắt như tờ, chỉ có tiếng kim loại va chạm khe khẽ và tiếng sột soạt của giấy than. Chốc chốc, Đạt lại vô thức đưa tay xoa nhẹ vào bên hông sườn—nơi những vết bầm tím do va quẹt với thùng phôi thép tối qua vẫn còn đau nhức âm ỉ. Bụng Linh thỉnh thoảng lại phát ra một tiếng sôi ùng ục khe khẽ giữa không gian tĩnh mịch; cô bé ngượng ngùng đỏ mặt, vội vàng cúi gập người xuống thấp hơn, vờ như đang chăm chú đếm từng số seri in trên mặt tem.

Cánh cửa sắt của phòng trọ xịch mở. Vy bước vào.

Toàn thân cô ướt đẫm mồ hôi, mái tóc dính bết vào trán, hai mắt sưng đỏ nhưng nét mặt đã lấy lại vẻ bình thản đến lạ lùng.

Khang lúc này cũng vừa trở về sau cuộc gặp dài với gã môi giới Đỗ Hải Nam. Anh đang ngồi bên chiếc bàn làm việc ọp ẹp, tay thoăn thoắt lật giở xấp tài liệu thông số kỹ thuật của dàn máy ép nhựa Gia Hưng. Vẻ mặt anh vẫn còn vương nét căng thẳng, mệt mỏi cùng cực, nhưng trên khóe môi lại cố nặn ra một nụ cười đắc thắng, như thể anh vừa mang về một chiến lợi phẩm vĩ đại cho công ty.

Vy không nhìn Khang lấy một lần. Cô bước thẳng đến góc bàn làm việc của mình, đặt chiếc túi xách xuống, mở nắp chiếc máy tính xách tay và cắm dây sạc điện thoại. Trái tim cô đập thình thịch trong lồng ngực, từng cơn co thắt cào xé tâm can.

Vy mở ứng dụng ngân hàng trên máy tính. Bằng những thao tác lạnh lùng, dứt khoát nhưng đôi bàn tay đang run lên bần bật dưới gầm bàn, cô thực hiện liên tiếp hai lệnh ủy nhiệm chi khẩn cấp 24/7 từ chính tài khoản ngân hàng cá nhân của mình sang số tài khoản của Võ Thành Đạt và Phạm Thảo Linh.

Lệnh thứ nhất: 4.500.000 VNĐ cho Đạt. Lệnh thứ hai: 2.500.000 VNĐ cho Linh.

Nội dung chuyển khoản được cô gõ rành rọt, không chút do dự: *“Cong ty So Khong thanh toan luong thang.”*

Cảm giác cắn rứt lương tâm trào dâng, bóp nghẹt lấy cuống họng Vy. Cô vừa đưa một dòng tiền phi pháp, không hạch toán, không chứng từ kế toán vào mạch máu của công ty. Cô đang dựng lên một lời nói dối trắng trợn trước mặt những người đồng đội tin tưởng mình nhất. Và sự dối trá nhục nhã ấy được mua bằng chính những giọt mồ hôi chắt bóp suốt bốn năm trời của một người em gái, bằng sự tổn thương sâu hoắm của một gia đình từng tan nát vì nợ nần.

Chưa đầy hai phút sau, hai tiếng chuông báo tin nhắn điện thoại vang lên gần như cùng một lúc trong góc phòng trọ tĩnh lặng.

Đạt giật mình làm rơi miếng giẻ lau dính dầu xuống nền đất. Anh ngơ ngác thò bàn tay chai sần vào túi chiếc quần bò sờn rách, rút ra chiếc điện thoại Nokia màn hình đen trắng cũ kỹ đã nứt toác một góc vỏ nhựa. Cùng lúc đó, chiếc điện thoại thông minh giá rẻ của Linh đặt trên mặt bàn gỗ cũng rung lên bần bật, màn hình phát sáng rực rỡ.

Đạt nheo mắt nhìn vào dòng tin nhắn thông báo biến động số dư vừa hiện lên trên màn hình đơn sắc.

*Tai khoan +4.500.000 VND. ND: Cong ty So Khong thanh toan luong thang.*

Bốn triệu năm trăm ngàn đồng.

Đôi mắt người đàn ông phong sương, vốn đã chai lì và trơ trọi trước bao nhọc nhằn, cay đắng của những năm tháng bốc vác ở Chợ sắt Bình Điền, bỗng chốc đờ đẫn ra. Anh đứng chết trân tại chỗ, hai vai run lên bần bật. Bàn tay cầm chiếc điện thoại Nokia siết chặt đến mức các đốt ngón tay trắng bệch. Số tiền này... bốn triệu năm trăm ngàn đồng này không chỉ là mồ hôi nước mắt của riêng anh. Nó là tiền thuê căn phòng trọ dột nát của hai anh em anh tháng này, là tiền mua trọn vẹn một tháng thuốc tim và thuốc huyết áp định kỳ cho người mẹ già dưới quê đang mòn mỏi ngóng trông từng ngày.

Bên cạnh anh, Linh ôm chầm lấy ngực, gục đầu xuống hai đầu gối, thở hắt ra một hơi dài run rẩy như thể vừa trút bỏ được một tảng đá nghìn cân đang đè nát lồng ngực mình suốt nhiều tuần qua. Những giọt nước mắt ấm nóng ứa ra từ khóe mi cô gái trẻ, rơi lã chã, làm nhòe đi những dòng chữ in trên tập biểu mẫu giấy than ba liên đặt trên đùi.

“Có lương rồi...” Linh nấc lên một tiếng nghẹn ngào, bàn tay run rẩy gạt nước mắt. “Anh Đạt ơi, có lương rồi...”

Đạt đứng bật dậy. Đôi dép tổ ong cọ mạnh xuống nền xi măng. Anh bước vội vã về phía chiếc bàn làm việc của Khang, hai mắt đỏ hoe, những giọt nước mắt kìm nén bấy lâu rốt cuộc cũng trào ra, lăn dài trên gương mặt đen nhẻm vì khói bụi và dầu mỡ. Đạt khom lưng xuống, giọng anh nghẹn đặc, run rẩy vì một sự xúc động và biết ơn tột cùng:

“Anh Khang... anh Khang ơi... Em... em nhận được tiền lương rồi! Cả tiền phụ cấp xăng xe tháng này nữa... không thiếu một đồng nào hết anh ơi!”

Khang ngẩng đầu lên khỏi xấp tài liệu kỹ thuật của xưởng Gia Hưng. Một thoáng ngỡ ngàng, sững sờ cực độ lướt qua đáy mắt anh. Khang liếc nhanh về phía Vy đang ngồi bất động như một pho tượng đá trước màn hình máy tính xách tay, rồi anh nhìn lại gương mặt đầm đìa nước mắt, ánh mắt chan chứa sự sùng kính và cảm kích của người thợ hiện trường.

Bản năng của một người lãnh đạo, sự tự phụ và thói quen làm chủ tình thế nhanh chóng lấn át sự ngỡ ngàng trong tâm trí Khang. Nét bối rối lập tức biến mất, thay vào đó là một nụ cười rạng rỡ, đầy vẻ bao dung và tự hào. Khang đứng dậy, bước vòng qua mép bàn, đưa bàn tay vỗ mạnh lên bờ vai áo dính đầy bụi sắt và mồ hôi khô của Đạt:

“Đã bảo rồi mà, anh em mình có đói thì cùng đói, nhưng quyền lợi của mọi người Khang này không bao giờ để thiệt thòi. Cứ yên tâm cống hiến, có xưởng Gia Hưng rồi, tháng sau anh sẽ nâng mức phụ cấp cho chú lên nữa!”

Vy ngồi chết lặng ở góc phòng, hai bàn tay đan chặt vào nhau dưới gầm bàn đến mức móng tay găm sâu vào da thịt, bật cả máu. Cô nhìn nụ cười tự hào, mãn nguyện của Khang khi đón nhận cái cúi đầu cảm kích đến nghẹn ngào của Đạt.

Đạt nhận lương, mắt đỏ hoe cảm ơn Khang mà không biết rằng từng đồng tiền đó đến từ sự tổn thương của một gia đình.