Sự Thật Trước Nhóm

Căn phòng thảo luận nhỏ nằm ở góc tầng hai của Thư viện Cánh Buồm đặc quánh sự ngột ngạt khi An Nhiên đặt chiếc điện thoại thông minh cùng xấp tài liệu in sẵn xuống mặt bàn mi-ca trắng toát.

Bên ngoài lớp kính cách âm dày dặn, những vệt nắng cuối chiều của một ngày đầu đông đang rớt dần trên mặt sông An Hòa. Gió chướng bắt đầu thổi mạnh, cuốn theo từng đợt sóng đục ngầu vỗ vào chân bờ kè đá hộc, làm những rặng phi lao ven bờ xào xạc nghiêng ngả. Nhưng ngăn cách bởi bức tường cách âm và hệ thống rèm cuốn màu xám tro, căn phòng thảo luận số 204 như một ốc đảo tách biệt hoàn toàn với sinh hoạt thường nhật của học viện. Không gian chỉ còn lại tiếng rù rù đơn điệu, phả ra từng luồng hơi ấm khô khốc từ chiếc máy chiếu mini gắn trên trần thạch cao, rọi thẳng một vệt sáng trắng hình chữ nhật sắc lẹm lên tấm bảng mi-ca bóng loáng treo trên tường đối diện.

Bốn thành viên của Nhóm Một Phần Trăm ngồi vây quanh chiếc bàn dài hình chữ nhật, nhưng khoảng cách vô hình giữa họ lúc này lại xa vời vợi như hai bờ sông lúc triều dâng.

Minh Khang ngồi ở mép ghế đối diện với chiếc máy chiếu. Hai bàn tay cậu đan chặt vào nhau đặt trên đùi, đầu ngón tay bấm sâu vào từng khớp đốt đến mức móng tay chuyển sang màu trắng bệch. Dưới gầm bàn, nơi ánh sáng trắng không rọi tới, mũi giày bata màu xanh lam đã lấm lem bụi đường của cậu chốc chốc lại nhịp nhịp lên mặt sàn cao su non một cách bồn chồn, phát ra những âm thanh ma sát rất khẽ. Khang vẫn cố duy trì nét mặt tự tin vốn có, bờ môi mím lại rồi hé ra một nụ cười gượng gạo quen thuộc—thứ vũ khí ngoại giao mà cậu vẫn dùng để lướt qua những cuộc cật vấn căng thẳng của các ban chuyên môn. Thế nhưng, khóe mắt giật nhẹ và quầng thâm sẫm màu dưới bọng mắt sau chuỗi ngày gồng mình đối phó—cộng hưởng với cú sốc từ bài kiểm tra một tiết môn Toán bị điểm bốn vừa trả lại vào tiết hai ban sáng—khiến nụ cười ấy méo mó, rạn nứt như một lớp thạch cao sắp sửa vỡ vụn trước áp lực.

Ngồi ngay cạnh Khang là Đỗ Mai Chi. Hai mí mắt của Chi vẫn còn hơi sưng mọng, dấu vết còn sót lại sau buổi đối chất nghiệt ngã ở Vườn Sân Thượng vào hai ngày trước đó. Chi ngồi thu mình lại, hai bàn tay run rẩy đặt đè lên cuốn sổ nhật ký dự án bìa bọc nilon xanh biếc. Ánh mắt Chi trĩu nặng âu lo, hết liếc nhìn sườn mặt căng cứng của Khang lại e dè ngước nhìn về phía An Nhiên, như thể cô đang linh cảm thấy một thảm kịch quen thuộc sắp sửa lặp lại dưới mái vòm của thư viện này.

Ở góc ngoài cùng, sát mép cánh cửa nhôm kính dẫn ra hành lang thông tầng, Võ Đức Lâm ngồi im lìm như một khối đá tảng. Cậu khoác chiếc áo khoác đồng phục mùa đông đã sờn rách vài đường chỉ ở mép cổ tay áo. Dưới ống tay áo kéo cao quá cổ tay, những vết chai sạn thô ráp trên mu bàn tay Lâm vẫn còn hằn rõ những vệt mực in công nghiệp màu đen mờ—thứ dấu vết chưa kịp cọ sạch bằng xà phòng sau ca làm trưa vội vã ở tiệm photocopy Mực Xanh bên kia cầu sắt. Lâm ngồi thẳng lưng, cằm hơi cúi, ánh mắt chăm chú dán vào mặt bàn nơi có những vệt xước dăm li ti của các thế hệ học sinh đi trước để lại.

An Nhiên không hề tỏ ra vội vã. Động tác của cô gái trưởng ban tranh biện vẫn giữ nguyên trật tự cơ học lạnh lùng thường thấy. Nhiên dùng đầu ngón tay cái miết phẳng nếp gấp của mép tập giấy A4 in màu, cắm đầu chuyển đổi từ chiếc điện thoại vào cổng cáp HDMI nối dài của máy chiếu.

Màn hình nhấp nháy hai nhịp ngắn ngủi, quạt tản nhiệt của máy chiếu rít lên một tiếng khô khốc rồi phóng to bức ảnh chụp chiếc khung kệ sắt ba tầng sơn màu ghi sáng mà Minh Khang đã gửi vào nhóm trò chuyện "Một Phần Trăm — Bến Sông" vào lúc hơn tám giờ tối hôm trước. Phía dưới bức ảnh, dòng tin nhắn ghim của Khang hiện lên rành rành từng con chữ:

*“Đã cùng Lâm hoàn thiện phần thô khung chịu lực lúc 5h30 sáng tại xưởng, sẵn sàng cho khâu lắp gioăng.”*

"Chúng ta họp khẩn chiều nay chỉ để làm rõ một việc duy nhất trước khi hạn chót nộp hồ sơ cho Hội đồng Học sinh điểm danh vào mười bốn giờ chiều mai," giọng Nhiên vang lên, phẳng lặng, đều đặn, không có một gợn sóng cảm xúc nhưng lại sắc bén như một lưỡi dao mổ rạch thẳng vào bầu không khí tù đọng của căn phòng. "Tiến độ thực tế của nguyên mẫu tủ sách chống ẩm đặt tại nhà văn hóa Bến Sông."

Nhiên dùng ngón trỏ lướt nhẹ trên màn hình cảm ứng, phóng to bức ảnh chụp chiếc kệ sắt lên gấp đôi. Vệt sáng máy chiếu tập trung vào hai chi tiết kỹ thuật nằm ở rìa bức ảnh—những chi tiết mà nếu người xem chỉ lướt qua bằng màn hình điện thoại năm inch trong lúc vội vã sẽ tuyệt đối không thể nào phát hiện ra.

"Bức ảnh này được gửi vào nhóm lúc hai mươi giờ mười lăm phút tối hôm qua," Nhiên nói, ánh mắt cô từ từ nâng lên, nhìn thẳng vào khuôn mặt đang tái dần đi từng giây của Khang. "Khang khẳng định rằng cậu và Lâm đã có mặt ở Xưởng Thực Hành Mở từ năm giờ ba mươi phút sáng hôm qua để kịp hàn và ghép nối các thanh thép hình chữ V trước giờ vào lớp học buổi sáng. Nhưng các cậu hãy nhìn kỹ vào đây. Góc đổ bóng của chân kệ sắt và mép cửa chớp phía sau lưng nó. Bóng đổ nghiêng dài sang mạn đông bắc, tạo thành một góc bốn mươi lăm độ so với mép chân tường. Điều đó có nghĩa là gì? Nguồn sáng tự nhiên chiếu xiên từ hướng tây nam đi vào. Mặt trời ở hướng tây nam chỉ xuất hiện trên bầu trời thành phố này vào khoảng bốn giờ ba mươi đến năm giờ ba mươi phút chiều. Không một hiện tượng thiên văn nào có thể tạo ra góc chiếu đó vào lúc năm giờ rưỡi sáng ở bán cầu bắc vào tháng Mười Một."

Khang nuốt khan một ngụm nước bọt. Cổ họng cậu giật nhẹ, yết hầu trồi lên tụt xuống sau lớp cổ áo sơ mi:

"Nhiên... lúc đó trời còn mờ sương, tớ... tớ có bật đèn cao áp trong xưởng để hàn. Bóng đèn cao áp chiếu rọi xiên qua..."

"Đèn cao áp của Xưởng Thực Hành Mở treo thẳng đứng từ hệ giàn giáo trần ở độ cao bốn mét rưỡi so với mặt sàn," Nhiên cắt ngang, không cho Khang lấy nửa giây để hoàn thiện câu ngụy biện vụng về. Giọng cô vẫn giữ nguyên tông độ bình thản, nhưng áp lực từ từng dữ kiện cô đưa ra lại nặng tựa ngàn cân. "Nguồn sáng điểm từ trên cao chiếu vuông góc chỉ tạo ra những quầng bóng tròn đường kính không quá bốn mươi phân ngay dưới đế chân kệ, không thể nào kéo vệt bóng hình thang dài hơn hai mét đổ nghiêng trên nền bê tông như thế này."

Nhiên dừng lại một nhịp, để sự im lặng nuốt chửng lấy nỗ lực chống chế vừa chớm nở của Khang. Cô tiếp tục trượt ngón tay trên màn hình, phóng đại vùng góc tối phía sau khung sắt, nơi có một cây cột bê tông chịu lực màu xám xịt.

"Và đây là chi tiết thứ hai," Nhiên nói tiếp, đầu ngón tay cô chỉ thẳng vào một vệt sáng nhỏ màu vàng nhạt dán trên thân cột bê tông. "Chiếc tem niêm phong kiểm định thiết bị phòng cháy chữa cháy của Ban quản trị cơ sở vật chất dán trên cột. Hãy nhìn dòng chữ số in chìm trên mép tem: Niên khóa 2022–2023. Đây là loại tem giấy decal màu vàng hình chữ nhật. Vào tuần sinh hoạt nội quy đầu năm học vừa qua, chính tay tớ và thầy quản lý thiết bị xưởng đã đi kiểm kê từng mét vuông, bóc toàn bộ loạt tem cũ này để thay thế bằng tem nhựa dẻo màu xanh lam có tích hợp mã QR truy xuất dữ liệu số. Cây cột này hiện tại đang mang chiếc tem nhựa dẻo màu xanh. Nó không thể nào mang chiếc tem giấy màu vàng của năm ngoái nếu bức ảnh này mới được chụp vào sáng hôm qua."

Nhiên chạm ngón tay vào màn hình, chuyển sang bức ảnh thứ hai trong tệp tài liệu.

Đó là một bức ảnh chụp toàn cảnh ô làm việc số 3 của Xưởng Thực Hành Mở—vị trí thi công mà Nhóm Một Phần Trăm đã hoàn tất thủ tục đăng ký mượn với thầy phụ trách bộ môn Công nghệ từ hai tuần trước. Bức ảnh mới chụp vô cùng sắc nét, bên góc dưới còn hiển thị rõ ràng dãy số đo mốc thời gian lưu trữ siêu dữ liệu: 16 giờ 45 phút chiều nay, tức là chỉ vỏn vẹn ba mươi phút trước khi căn phòng thảo luận này đóng cửa họp khẩn.

Trong ảnh, ô làm việc số 3 trống trơn đến rợn ngợp.

Dưới ánh sáng lạnh ngắt của bóng đèn tuýp ban chiều, mặt sàn bê tông xám xịt chỉ phủ một lớp bụi mỏng chưa quét dọn, vài mẩu dây thít nhựa màu đen nằm vương vãi cạnh góc chân tường ẩm mốc. Không hề có bất kỳ khung kệ sắt ba tầng nào hiện diện ở đó. Không có máy hàn que, không có kính bảo hộ, không có vụn xỉ hàn rơi vãi hay mùi dầu chống gỉ kim loại. Không có lấy một vết tích nhỏ nhoi nào chứng minh nơi đây vừa diễn ra một công đoạn cơ khí chế tạo kéo dài suốt nhiều ngày qua.

"Khung kệ sắt trong bức ảnh Khang gửi vào nhóm thực chất là sản phẩm mô hình thử nghiệm của Câu lạc bộ Sáng chế từ tháng Năm năm ngoái, hiện đang được xếp xó trong kho lưu trữ thiết bị hỏng ở tầng hầm tòa nhà B," Nhiên nói rành rọt từng từ, âm lượng vừa đủ nghe nhưng mỗi âm tiết rơi xuống mặt bàn đều mang sức nặng của một bản cáo trạng không thể chối cãi. "Và sổ nhật ký xuất nhập vật tư của phòng thực hành suốt mười bốn ngày qua hoàn toàn không ghi nhận bất kỳ một thanh thép V hay một hộp que hàn nào được Khang hoặc Lâm ký nhận chuyển vào."

Khang bất giác bấu chặt hai bàn tay vào đầu gối. Lưng cậu còng rạp xuống, chiếc đầu cúi gằm nhưng đôi mắt đỏ ngầu lại đảo lia lịa, rồi như một phản xạ sinh tồn trong cơn hoảng loạn tột cùng, cậu ngước nhìn sang Võ Đức Lâm đang ngồi bất động bên cạnh. Đó là ánh mắt cầu khẩn của một kẻ sắp chìm nghỉm giữa dòng nước xoáy, cố bấu víu vào chiếc phao cứu sinh duy nhất còn sót lại trong phòng.

Thế nhưng, Lâm không hề quay sang nhìn Khang.

Cậu học sinh nghèo làm thêm ở tiệm photocopy vẫn giữ nguyên tư thế ngồi thẳng lưng như một pho tượng gỗ. Hai bờ vai Lâm hơi nhô cao dưới lớp áo khoác đồng phục mỏng manh. Cậu thở ra một hơi dài, nặng nhọc và mệt mỏi đến cùng cực. Mùi giấy in vừa mới sấy khô, mùi mực bám vào kẽ móng tay và thứ mùi khét lẹt đặc trưng của dầu máy xén giấy tỏa ra từ người Lâm, lẩn khuất vào luồng không khí điều hòa thơm mùi tinh dầu sả chanh của thư viện.

"Lâm," Nhiên xoay nửa người về phía góc cửa, giọng cô hạ thấp xuống một tông, không còn sắc lạnh như khi truy vấn Khang mà phảng phất sự tôn trọng nghiêm cẩn đối với một người bạn cùng nhóm. "Cậu có mặt trong cuộc họp này với tư cách là người phụ trách kỹ thuật phần cứng do Khang chỉ định ngay từ phiên khởi động dự án. Tớ cần cậu xác nhận trước toàn thể nhóm: Cậu đã từng cùng Khang lắp ráp chiếc khung này vào sáng hôm qua, hay vào bất kỳ thời điểm nào trong suốt hai tuần vừa qua tại xưởng trường chưa?"

Lâm chớp mắt thật chậm. Cậu không ngập ngừng, không né tránh ánh nhìn của Nhiên, cũng không quay lại nhìn ánh mắt van lơn đang dán chặt vào sườn mặt mình từ phía Khang. Cậu lắc đầu, một cái lắc đầu dứt khoát và khô khốc.

"Chưa," giọng Lâm cất lên, khàn đặc vì thiếu ngủ và những cơn ho dai dẳng do hít phải bụi giấy công nghiệp. "Hai tuần nay, ngoài giờ học chính khóa ở trường, tớ phải làm kín ca ở tiệm Mực Xanh của chú Phúc từ năm giờ chiều cho đến tận chín giờ rưỡi tối. Có những hôm nhận đơn in tài liệu cương yếu ôn thi cho các trường bạn bên quận Năm, tớ phải ở lại phụ bốc dỡ các kiện giấy hai trăm năm mươi ram đến gần mười một giờ đêm mới được dắt xe về xóm trọ. Sáng sớm, từ năm giờ sáng tớ đã phải đạp xe chạy giao tài liệu in đóng tập cho mấy sạp báo và điểm dịch vụ văn phòng phẩm bên cầu sắt để kiếm thêm tiền công chuyến. Khang không hề liên lạc với tớ về việc hẹn giờ xuống xưởng."

Lâm dừng lại, ngực cậu phập phồng sau một hơi thở dốc. Cậu quay hẳn mặt sang, nhìn thẳng vào đôi mắt đang đẫm nước và kinh hoàng của Khang.

Đó không phải là ánh mắt giận dữ hay oán hận của một kẻ bị phản bội, mà là ánh mắt của một người vừa bước qua tận cùng của những đắng cay, của sự tổn thương khi bị bêu riếu trên hệ thống loa phát thanh học viện chỉ vì hoàn cảnh gia đình, nhưng sâu thẳm bên trong vẫn giữ nguyên một lòng tự trọng gai góc và thuần khiết.

"Khang à, tớ đã nói rất rõ ràng với cậu ngay từ buổi chiều đầu tiên chúng mình ngồi ở bậc thềm đá bến sông," Lâm nói, từng lời mộc mạc như chính con người cậu. "Gia cảnh tớ khó khăn, tớ không có tiền để góp quỹ dự án như các cậu, nhưng tớ có sức khỏe, tớ biết hàn, tớ biết cắt sắt vụn vì trước đây từng đi phụ việc cho xưởng cơ khí ven sông của dượng tớ. Tớ đã bảo tớ có thể xin sắt phế liệu từ xưởng đóng tàu cũ về để nhóm mình không phải tốn tiền mua phôi sắt mới. Tớ có thể thức đêm để hàn ráp cho cậu. Nhưng tớ không thể làm thay một phần việc mà ngay cả người điều phối như cậu còn chưa từng một lần bước chân xuống bãi xỉ để chọn sắt. Cậu chỉ nhắn cho tớ đúng một tin hỏi kích thước thanh giằng chữ V, tớ đã ngồi vẽ chi tiết từng milimét gửi lại cho cậu. Nhưng rồi cậu im lặng. Cậu không gọi tớ đi lấy sắt, cậu cũng chưa từng mở lời hẹn tớ vào xưởng thực hành lấy một lần. Cậu không thể lấy tên tớ ra để che chắn cho việc cậu trễ hạn tiến độ trước Hội đồng Học sinh."

Từng câu nói của Lâm rơi xuống như những chiếc đinh gỉ ghim chặt Khang vào mặt ghế tựa. Chiếc mặt nạ tự tin, vẻ hoạt bát lanh lợi và phong thái của một thủ lĩnh phong trào thường ngày tan biến không còn một mảnh vụn. Khang run rẩy kịch liệt, hai bờ vai sụp hẳn xuống, hai vành tai đỏ rực lên như bị lửa đốt vì xấu hổ và bẽ bàng. Cậu gục đầu xuống, hai bàn tay luống cuống đan vào nhau rồi lại buông ra, những ngón tay co giật mất kiểm soát trên mặt vải thô của chiếc quần âu đồng phục.

"Tớ... tớ xin lỗi mọi người..." Giọng Khang nghẹn ứ nơi cuống họng, vỡ vụn thành những âm thanh the thé méo mó. Cậu không dám ngẩng lên đối diện với bất kỳ ai trong phòng. "Tớ không cố ý lừa dối nhóm... Thật sự tớ không cố ý... Tớ chỉ nghĩ... tớ chỉ định dùng tạm bức ảnh đó để nộp báo cáo tuần vào biểu mẫu cho cô Hà, để giữ chân bên Hội đồng không gạt tên nhóm mình ra khỏi danh sách bảo vệ dự án... Tớ tính toán là chiều nay, sau khi thi xong bài kiểm tra môn Toán, tớ sẽ chạy sang xưởng tàu tìm Lâm, rồi hai đứa sẽ thức trắng đêm nay ở xưởng để làm bù... Tớ nghĩ mình có thể hoàn thành kịp trước sáng thứ Sáu..."

"Cậu nghĩ cậu có thể làm kịp một sản phẩm cơ khí chịu lực nặng hơn bốn mươi cân trong vòng một đêm mà không cần chuẩn bị vật tư từ trước sao Khang?" Nhiên không hề nhượng bộ, không để cho cậu bạn chìm vào cơn thanh minh tự lừa dối bản thân. "Cậu định dùng phép thuật để biến sắt phế liệu thành một cái tủ sách đạt tiêu chuẩn chống ẩm ba lớp à? Hay cậu định dựng tạm một cái khung rỗng tuếch rồi sơn phủ lên để qua mắt ban giám khảo Hội đồng? Nhưng chuyện bức ảnh ngụy tạo tiến độ này mới chỉ là một nửa của sự thật. Nửa còn lại, nghiêm trọng hơn gấp mười lần, nằm ở chính tờ giấy này."

Nhiên rút từ trong tập hồ sơ tài liệu ra một tờ giấy A4 in biểu mẫu kế toán, có đóng dấu mộc vuông màu xanh tím của Tiệm photocopy và Dịch vụ Tin học Mực Xanh.

"Khi cậu đứng trước bục thuyết trình của Hội đồng Học sinh và trước mặt toàn bộ Đội Mũi Tên vào tuần trước, cậu đã vỗ ngực cam kết rằng toàn bộ dự án góc đọc Bến Sông chỉ tiêu tốn vỏn vẹn bốn trăm ngàn đồng tiền quỹ nhờ vào tài tận dụng đồ tái chế và khả năng vận động tài trợ của cậu. Cậu nói với tớ, nói với Chi rằng tiệm Mực Xanh nhận in ấn tài liệu hoàn toàn miễn phí cho dự án vì mục đích cộng đồng, chúng ta chỉ phải chi trả một trăm năm mươi ngàn đồng tiền mua thẻ nhựa số hóa mã QR. Nhưng đây là con số thực tế tớ đã đến gặp trực tiếp chú Phúc tại tiệm Mực Xanh để xin lại bảng đối soát công nợ vào lúc mười bốn giờ chiều nay."

Nhiên đặt mạnh tờ giấy xuống mặt bàn mi-ca. Âm thanh khô giòn vang lên giữa bốn bức tường tĩnh mịch. Tờ giấy trượt thẳng về phía trước tầm mắt của Khang và Chi:

"Tổng chi phí tối thiểu sau khi đã cắt giảm hết mức các khoản phụ trội: Chín trăm ngàn đồng. Trong đó bao gồm một trăm tám mươi ngàn đồng tiền mua bổ sung vật tư cơ khí thô, hạt hút ẩm công nghiệp và hệ thống gioăng cao su chịu nhiệt; bảy trăm hai mươi ngàn đồng là tiền in ấn biểu mẫu hướng dẫn sử dụng tủ sách và các đầu tài liệu khổ lớn có lót màng chống lóa dành riêng cho mắt của người cao tuổi. Chú Phúc không hề có bất kỳ cam kết nào về việc tài trợ miễn phí toàn bộ như cậu rêu rao trên diễn đàn lớp. Khoản thâm hụt tài chính thực tế là năm trăm ngàn đồng—nhiều hơn cả tổng ngân sách dự kiến ban đầu mà cậu đã cam đoan bằng văn bản với nhà trường. Và tờ báo giá thực tế này đã bị cậu gấp làm tư, nhét sâu dưới đáy cặp sách suốt cả tuần qua mà không hề hé răng với bất kỳ ai trong nhóm, đúng không?"

Sự im lặng bao trùm lấy căn phòng một lần nữa. Nhưng nếu sự im lặng ban đầu là nỗi hoài nghi nghẹt thở, thì sự im lặng lúc này lại mang theo sức nặng của một sự sụp đổ toàn diện.

Đỗ Mai Chi ngồi chết lặng trên ghế. Đôi mắt Chi mở to, đồng tử dại đi khi nhìn chằm chằm vào con số 900.000 được khoanh tròn bằng mực đỏ ở góc dưới cùng của tờ phiếu chi.

Đối với Chi, cảm giác này quen thuộc và tàn nhẫn đến thắt lòng. Chỉ mới bốn mươi tám giờ trước, chính cô cũng đã ngồi trong phòng giám thị của cô Hà, toàn thân run rẩy, nước mắt rơi lã chã xuống cuốn sổ nhật ký Vườn Sân Thượng bị bôi xóa nham nhở. Chi đã từng chọn cách làm khống số liệu, ngụy tạo nhật ký chăm sóc cây để bao che cho Quốc Bảo trốn trực nhật, tự huyễn hoặc bản thân rằng mình đang dùng lòng tốt để cứu vãn một người bạn. Vết thương của sự lừa dối, sự xấu hổ tột cùng khi bản thân bị vạch trần trước tập thể vẫn còn đang rỉ máu trong tâm trí cô từng đêm. Và giờ đây, ngồi ngay tại chiếc bàn này, Chi lại phải chứng kiến Minh Khang—người mà cô từng ngưỡng mộ vì sự xông xáo, nhiệt huyết—tiếp tục lao đầu vào đúng vết xe đổ nhục nhã ấy. Chỉ có điều, quy mô và mức độ toan tính của Khang còn tinh vi, lạnh lùng và nguy hiểm hơn gấp bội.

"Khang..." Chi lên tiếng, giọng cô run lên bần bật, từng giọt nước mắt kìm nén từ nãy đến giờ bắt đầu trào ra nơi khóe mi, lăn dài xuống gò má xanh xao. "Tại sao cậu lại làm như thế? Cậu có hiểu... cậu có biết cảm giác khi sự dối trá bị phơi bày ra ánh sáng nó kinh khủng và nhục nhã đến mức nào không? Cậu giấu bọn tớ, cậu bịa ra chuyện thức dậy từ năm giờ sáng cùng Lâm làm việc ở xưởng, cậu dựng lên một bức ảnh giả... Rồi cậu định một mình gánh khoản nợ nửa triệu đồng đó bằng cách nào? Cậu lấy tiền đâu ra để bù vào? Cậu định nhịn ăn sáng, hay cậu lại định đợi đến phút chót, khi tủ sách không thể bàn giao đúng hẹn cho bà con bến sông, rồi cậu sẽ đổ lỗi cho chú Phúc in chậm, đổ lỗi cho trời mưa làm hỏng sắt, đổ lỗi cho Lâm không đến phụ cậu?"

"Tớ không có ý đổ lỗi cho Lâm! Tớ thề là tớ chưa từng có ý nghĩ đó!" Khang ngẩng phắt đầu lên, hai hốc mắt cậu đỏ hoe, nước mắt trào ra giàn giụa làm nhòe nhoẹt cả khuôn mặt. Cậu vung hai tay ra phía trước như muốn thanh minh, nhưng cánh tay trơ trọi giữa không trung không biết bám víu vào đâu. "Tớ sợ... Các cậu có ở vị trí của tớ đâu mà hiểu được cảm giác đó! Thằng Gia Huy... cả cái Đội Mũi Tên đó nhìn tớ bằng nửa con mắt! Chúng nó bảo dự án Bến Sông chỉ là trò hề phong trào của một lũ học sinh cá biệt thích làm màu! Cả Hội đồng Học sinh đang chờ tớ sảy chân để tước quyền tham gia! Tớ đã lỡ hứa danh dự với bác Thành bên ban quản lý nhà văn hóa khu phố, tớ đã đứng trước cả lớp cam kết là tớ làm được... Nếu bây giờ tớ thú nhận là chi phí đội lên gấp đôi, nếu tớ bảo tớ chưa hàn được thanh sắt nào vì cả tuần nay tớ bù đầu bù cổ đối phó với môn Toán để không bị điểm liệt... họ sẽ gạt phăng dự án này ngay lập tức! Họ sẽ cắt sạch ngân sách chuyển thẳng cho Đội Mũi Tên đi thi học sinh giỏi cấp tỉnh! Tớ làm tất cả những chuyện này chỉ vì muốn cứu dự án của nhóm mình thôi mà..."

"Cậu không phải đang cứu dự án, Khang ạ," Nhiên lạnh lùng ngắt lời, ánh mắt cô không hề chớp lấy một lần trước sự kích động tột cùng của cậu bạn. Từng lời cô nói ra như những nhát búa nện thẳng vào sự tự tôn méo mó của Khang. "Cậu đang cố cứu lấy cái sĩ diện hão huyền và chiếc vỏ bọc hoàn hảo của bản thân mình. Cậu sợ bị coi thường, cậu sợ người khác thấy mình bất tài, nhưng cậu lại chọn cách hành xử đáng khinh bỉ nhất của một kẻ hèn nhát: nói dối đồng đội, ngụy tạo bằng chứng kỹ thuật và biến những người đang dốc lòng tin tưởng cậu thành những con rối vô tri trong màn kịch của cậu."

Nhiên chống hai tay xuống mép bàn mi-ca, từ từ đứng thẳng dậy. Dưới ánh sáng trắng gắt của máy chiếu, phong thái đanh thép, lạnh lùng của một trưởng ban tranh biện từng kinh qua hàng chục trận đấu trí căng thẳng bộc lộ rõ rệt, áp đảo hoàn toàn sự hoảng loạn của Khang.

"Một dự án cộng đồng hướng tới những người lao động nghèo và người già ở Bến Sông không thể và tuyệt đối không bao giờ được phép xây dựng trên một đống rác rưởi của sự gian dối. Nếu chúng ta đem một chiếc tủ sách làm ẩu, làm khống tiến độ, cùng một khoản ngân sách thâm hụt nợ nần chồng chất đến bàn giao cho người dân, đó không phải là hành động cống hiến hay sẻ chia. Đó là một sự sỉ nhục—sỉ nhục niềm tin của bà con bến sông, và sỉ nhục chính danh dự của học sinh Học viện Minh Tiến. Chiều mai, Hội đồng Học sinh sẽ bước vào phiên họp toàn thể để chốt danh sách dự án bước vào giai đoạn cấp vốn. Với tư cách là một thành viên của Nhóm Một Phần Trăm, tớ yêu cầu nhóm tiến hành bỏ phiếu kỷ luật nội bộ ngay tại căn phòng này, ngay lúc này."

Mai Chi khẽ giật mình, bờ vai cô run rẩy ngước nhìn Nhiên. Lâm vẫn ngồi trầm mặc trong góc tối, đôi bàn tay thô ráp của cậu khẽ siết lại trên đầu gối, ánh mắt sâu thẳm dõi theo từng cử chỉ dứt khoát của cô gái đối diện.

"Nội dung biểu quyết nội bộ gồm hai điều khoản," Nhiên nói, thanh âm vang vọng dội vào bốn bức tường kính cách âm. "Điều thứ nhất: Tước bỏ hoàn toàn vai trò điều phối viên trưởng dự án Bến Sông của Nguyễn Minh Khang. Điều thứ hai: Tước quyền tự ký duyệt tiến độ và quyền quản lý tài chính dự án của Khang. Mọi báo cáo tiến độ, mọi khoản thu chi từ thời điểm này trở đi bắt buộc phải có sự kiểm tra thực tế bằng mắt thấy tai nghe và chữ ký đồng thuận của ít nhất hai thành viên khác trong nhóm mới có giá trị pháp lý."

Khang sững sờ ngửa mặt lên nhìn Nhiên. Trong đôi mắt ngấn lệ của cậu, sự bàng hoàng đan xen với một nỗi đau đớn tột cùng, sâu hoắm như vết cắt vào da thịt.

Giữa Khang và Nhiên, suốt những năm tháng học chung dưới mái trường này, chưa từng có một lời hẹn ước hay một lời tỏ tình chính thức nào được thốt ra thành lời. Nhưng giữa họ luôn tồn tại một mối dây liên kết ngầm đầy tinh tế: những buổi chiều muộn hai đứa cùng đạp xe chầm chậm dọc theo triền đê An Hòa, lặng lẽ ngắm nhìn những chiếc sà lan chở cát xuôi dòng; những mẩu giấy ghi chú nhắc nhở công thức Toán học mà Nhiên lặng lẽ kẹp vào ngăn bàn cho Khang trước mỗi kỳ kiểm tra; những ánh mắt chạm nhau đầy thấu hiểu giữa những giờ giải lao ồn ã... Tất cả những điều nhỏ bé ấy đã nhen nhóm lên một thứ tình cảm học trò trong trẻo, kín đáo và đẹp đẽ nhất trong lòng Khang. Cậu từng tin rằng, dù cả thế giới này có quay lưng lại với cậu, dù thầy cô có thất vọng về điểm số hay Gia Huy có buông lời miệt thị năng lực của cậu, thì An Nhiên—cô gái thông minh và trầm tĩnh ấy—vẫn sẽ là người cuối cùng đứng lại bên cạnh, bao dung lắng nghe những góc khuất trong lòng cậu.

Nhưng hiện thực đang diễn ra trước mắt tàn nhẫn đến nghiệt ngã. Người đưa ra nhát búa quyết định tước đoạt toàn bộ quyền hạn, đạp đổ danh dự và đặt dấu chấm hết cho vai trò thủ lĩnh của cậu không ai khác chính là Lê An Nhiên. Sự nghiêm khắc tuyệt đối, không có lấy một milimét khoan nhượng hay thiên vị trong đôi mắt đen láy của cô khiến trái tim Khang co thắt lại từng cơn buốt nhói. Nỗi đau ấy vượt xa mọi lời quở trách của cô chủ nhiệm, đau đớn hơn ngàn lần cái bĩu môi khinh khỉnh của Đội Mũi Tên.

"Tớ đồng ý với đề xuất kỷ luật của Nhiên," tiếng nói của Đỗ Mai Chi bất ngờ vang lên, phá vỡ bầu không khí đặc quánh đang bóp nghẹt Khang.

Chi đưa mu bàn tay áo lau khô những giọt nước mắt còn đọng trên gò má. Bàn tay nhỏ nhắn của cô đặt ngay ngắn, phẳng phiu lên bìa cuốn sổ nhật ký dự án. Trải qua những ngày tháng dằn vặt kinh hoàng ở Vườn Sân Thượng, Chi đã thấu hiểu đến tận xương tủy rằng: sự nhượng bộ cảm tính, sự bao che mù quáng nhân danh tình bạn lúc này không phải là sự cứu vớt, mà chính là liều thuốc độc giết chết nhân cách của một con người.

"Tớ bỏ phiếu thuận," Chi nói, ánh mắt cô dù vẫn còn vương nỗi xót xa nhưng đã lấy lại được sự kiên định cần thiết khi nhìn thẳng vào Khang. "Khang cần phải dừng lại. Cậu phải dừng ngay việc tự cho mình cái quyền quyết định mọi thứ rồi tự mình che đậy những sai lầm bằng sự dối trá. Nếu hôm nay bọn tớ nhắm mắt bỏ qua cho cậu, nếu bọn tớ đồng lõa với sự giả mạo này, cậu sẽ không bao giờ dừng lại được nữa. Và khi sự việc vỡ lở trước toàn trường, dự án Bến Sông sẽ thực sự bị khai tử, không còn cơ hội để làm lại."

Nhiên khẽ gật đầu, ánh mắt cô chuyển dịch sang góc phòng: "Lâm, ý kiến của cậu thế nào?"

Võ Đức Lâm nhìn Khang một lúc thật lâu. Trong đôi mắt sâu thẳm của cậu học sinh nghèo ánh lên một vẻ từng trải già dặn trước tuổi. Cậu hiểu nỗi khổ của sự thiếu thốn, hiểu áp lực của sự kỳ vọng, nhưng cậu càng hiểu sâu sắc hơn giá trị của từng giọt mồ hôi chân chính đổ xuống mặt sàn.

"Tớ đồng ý tước quyền điều phối của Khang," Lâm cất giọng chậm rãi, chắc nịch như đập búa xuống đe. "Nếu muốn làm kỹ thuật thực sự, tớ cần làm việc với những người báo cáo trung thực. Tớ không thể vừa đi làm kiếm từng đồng đóng tiền học, vừa phải căng óc ra đoán xem những lời đồng đội mình nói là thật hay là giả."

"Ba phiếu thuận trên tổng số bốn thành viên. Quyết định kỷ luật nội bộ chính thức được thông qua," Nhiên chốt lại biên bản bằng một giọng điệu không thể đảo ngược. Ngòi bút bi kim loại trong tay cô vạch một đường thẳng tắp, dứt khoát dưới trang giấy trắng. "Kể từ thời điểm này, việc giám sát tiến độ thực tế tại Xưởng Thực Hành Mở, việc liên hệ vật tư cơ khí và phối hợp kỹ thuật với xưởng tàu sẽ do tớ trực tiếp phụ trách cùng với Lâm. Việc rà soát lại toàn bộ sổ sách tài chính, tiếp nhận từng hóa đơn in ấn và lập phương án cân đối khoản thâm hụt năm trăm ngàn đồng với tiệm Mực Xanh sẽ do Mai Chi tiếp nhận xử lý. Nguyễn Minh Khang, cậu chỉ còn tư cách là một thành viên hỗ trợ lao động thuần túy, chịu sự điều động và phân công công việc cụ thể từ nhóm."

"Nhiên... Chi... Lâm..." Khang lắp bắp, toàn thân cậu run rẩy như người lên cơn sốt rét. Cậu vội vã nhoài người về phía trước, hai cánh tay vươn ra như muốn níu kéo lấy những mảnh vụn quyền lực và lòng tin vừa tuột khỏi tầm với. "Tớ biết tớ sai rồi... Tớ nhận lỗi, tớ xin lỗi mọi người thật lòng mà! Tớ thề từ giờ phút này tớ sẽ không bao giờ nói dối nửa lời nữa! Làm ơn cho tớ một cơ hội thôi... Tối nay tớ sẽ ra bến tàu vác sắt về, tớ sẽ thức trắng ba đêm liền ở xưởng để tự tay cắt hàn xong cái khung tủ... Tớ sẽ làm được mà..."

"Dừng lại đi, Khang," Nhiên cắt ngang lời van nài của cậu. Âm lượng của cô không hề cao, không có một tia giận dữ hay gắt gỏng, nhưng nó lại lạnh lùng và dứt khoát đến mức đóng băng mọi hy vọng vãn hồi tức thì của Khang. "Lòng tin một khi đã bị đánh tráo thì không bao giờ có thể chuộc lại được chỉ bằng vài ba câu xin lỗi đầu môi hay những lời thề thốt thức trắng đêm trong cơn hoảng loạn. Cậu càng hứa hẹn những điều đao to búa lớn trong lúc này, cậu càng chứng minh cho bọn tớ thấy rằng cậu vẫn chưa hề hiểu được cái giá thực sự của sự trung thực."

Nhiên nhìn thẳng vào đôi mắt đang đẫm lệ của Khang, từng câu chữ của cô như khắc sâu vào tâm khảm cậu bạn:

"Một lời xin lỗi chỉ có giá trị thực sự khi nó là điểm khởi đầu cho một chuỗi hành động sửa sai cụ thể, có thể đo lường và kiểm chứng được bằng mắt thấy tai nghe, chứ không phải một tấm bình phong hoa mỹ dựng lên để cậu tiếp tục trốn tránh trách nhiệm trước mắt. Muốn lấy lại lòng tin đã mất của nhóm, cậu buộc phải chấp nhận bắt đầu lại mọi thứ từ con số không tròn trĩnh. Bằng việc chấp hành kỷ luật của tập thể, và bằng việc dùng chính đôi bàn tay của mình để làm việc thật, đổ mồ hôi thật, chứ không phải bằng tài ăn nói hay những bức ảnh chụp lén."

Nhiên dừng lại một nhịp, rồi dứt khoát đưa bàn tay phải sang phía Khang. Lòng bàn tay cô ngửa ra, năm ngón tay duỗi thẳng, tạo thành một tư thế đòi hỏi không thể khước từ:

"Giao chiếc chìa khóa tủ đồ cá nhân ở xưởng thực hành cho tớ. Toàn bộ phôi sắt mượn từ kho lưu trữ và dụng cụ cơ khí mượn theo thẻ học sinh của cậu phải được kiểm kê lại ngay trong chiều nay."

Khang ngồi chết lặng. Nhìn bàn tay mở ra của Nhiên, cậu cảm thấy cổ họng mình nghẹn đắng như vừa nuốt phải một ngụm nước sông mùa lũ. Cậu run rẩy thọc tay vào túi sâu của chiếc quần âu đồng phục. Những đầu ngón tay lạnh ngắt của cậu chạm vào chùm chìa khóa kim loại có gắn miếng mica hình mỏ neo nhỏ xíu—vật bất ly thân mà cậu vẫn tự hào đeo bên hông như một biểu tượng của người nắm giữ vận mệnh dự án Bến Sông. Cậu ngập ngừng, các khớp ngón tay co quắp lại, giữ chặt lấy chùm chìa khóa trong túi. Việc trao đi chiếc chìa khóa này đồng nghĩa với việc cậu phải lột bỏ hoàn toàn cái tôi kiêu hãnh, sự ngạo mạn và vị thế thủ lĩnh mà bấy lâu nay cậu dày công vun đắp trước mặt bạn bè.

Thế nhưng, khi ngước mắt lên, đối diện với ba ánh nhìn kiên định, lạnh lùng và không hề có lấy một tia nhượng bộ của Nhiên, của Chi và của Lâm, Khang hiểu rằng bức tường dối trá do cậu dựng lên đã sụp đổ hoàn toàn. Cậu không còn bất kỳ đường lui nào nữa.

Khang run rẩy rút chùm chìa khóa ra khỏi túi quần. Cậu nâng cánh tay nặng trĩu như đeo chì, từ từ đặt chùm chìa khóa xuống mặt bàn mi-ca.

*Cạch.*

Tiếng kim loại va chạm với mặt bàn nhựa phát ra một âm thanh khô khốc, sắc lẹm, dứt khoát như một tiếng búa gõ khép lại toàn bộ một giai đoạn bồng bột, nông nổi và dối trá.

Nhiên không nói thêm một lời nào. Cô thu bàn tay lại, kéo chiếc chìa khóa về phía mình rồi cẩn thận thu dọn từng trang tài liệu in màu, xếp chúng lại thành một tệp ngay ngắn, vuông vức.

Căn phòng thảo luận số 204 lại chìm sâu vào sự tĩnh lặng tuyệt đối khi bóng chiều bên ngoài bờ sông An Hòa bắt đầu ngả dài, nhuộm đỏ rực cả một góc trời phía tây. Ánh hoàng hôn le lói xuyên qua mép rèm cửa, hắt lên mặt bàn những vệt sáng màu huyết dụ u uất. Trên mặt bàn mi-ca trắng toát, tấm ảnh in bằng chứng của Nhiên đặt ngay ngắn giữa bàn, bên cạnh chiếc chìa khóa tủ xưởng bị thu hồi từ Khang.