Tiếng mưa và hóa đơn

Tiếng sấm dội trên mái tôn chưa dứt thì dòng nước đục ngầu từ miệng cống trước cửa đường Vườn Me đã tràn qua bậc thềm tam cấp, len lỏi vào chân những chiếc ghế nhựa.

Mưa như trút từng chậu nước khổng lồ xuống mặt đường, quất rát rạt vào tấm bạt che nửa chừng phía trước hiên quán. Gió giật từng cơn thốc qua các khe hở, mang theo hơi lạnh buốt giá và mùi bùn sình ngai ngái quen thuộc của những buổi chiều Sài Gòn vào mùa triều cường kết hợp áp thấp nhiệt đới. Mặt đường Vườn Me lúc này không còn nhìn rõ lằn ranh giữa vỉa hè và lòng đường; nước mưa từ các con hẻm nhánh đổ dồn ra như thác, cuốn theo túi nilon, lá cây mục, xác vỏ hộp xốp và váng dầu mỡ từ các quán ăn lân cận. Con kênh nhỏ cách đó hai dãy nhà hẳn đã đầy tràn, khiến toàn bộ hệ thống thoát nước của khu phố tê liệt hoàn toàn, chỉ chực chờ một áp lực nhỏ để dội ngược trở lại từng căn nhà trũng thấp. Nhưng mối nguy thực sự không chỉ đến từ phía trước.

Bên trong gian bếp, một tiếng ục ục nặng nề bỗng phát ra từ góc tường cạnh bồn rửa chén. Âm thanh ấy ban đầu trầm đục, nghẹn ứ như tiếng một cổ họng khổng lồ đang bị sặc bùn, sau đó rộ lên thành những chuỗi âm thanh lách tách ghê rợn của bọt khí bị nén chặt dưới lòng cống. Hà vừa quay đầu lại thì thấy nắp phễu thu sàn bằng inox bị đội bật lên một tiếng cắc khô khốc. Dòng nước đen kịt, lợn cợn cặn bẩn, váng dầu mỡ cũ và vụn rác thối rữa bắt đầu dềnh ngược lên, sủi bọt trắng xóa.

Chỉ trong vài chục giây, mùi ẩm mốc, xú uế tanh tưởi bốc lên nồng nặc, xộc thẳng vào cánh mũi khiến cô phải đưa cổ tay lên bịt chặt. Đó là thứ mùi tích tụ qua hàng năm trời dưới đáy cống ngầm: mùi mỡ động vật ủng mục quyện với bùn non chua loét, mùi hóa chất tẩy rửa phân hủy dở dang và khí lưu huỳnh nồng nặc. Nước cống đen ngòm tràn nhanh qua chân chiếc bàn sơ chế inox mà cô và Duy vừa mất cả buổi sáng hôm trước kê lại, liếm láp tới chân các khay nhựa đựng rau thơm và bìa thùng carton đựng hộp xốp. Nước dâng lên không có dấu hiệu chậm lại, từng đợt sóng nhỏ gợn trên mặt sàn gạch hoa cũ kỹ, cuốn phăng những mẩu hành lá rơi vãi, biến không gian chế biến sạch sẽ mà cô gìn giữ từng chút một thành một bãi bùn lầy hôi thối.

Điện thoại trên mặt quầy thu ngân rung bần bật, chuông báo tin nhắn dồn dập từ các ứng dụng giao hàng và tin nhắn Zalo của hai vị khách văn phòng quen giục cơm chiều. Màn hình liên tục sáng lên với những dòng thông báo đỏ rực: đơn hàng ba phần sườn nướng mỡ hành, đơn bốn phần gà kho gừng, tin nhắn hỏi xem có giao kịp trước sáu giờ để nhân viên tăng ca kịp ăn tối hay không. Hà nhìn màn hình nhấp nháy, rồi nhìn vệt nước bẩn đang loang rộng ra sàn gạch bông, cách kệ chén bát sạch chưa đầy hai gang tay.

Trong đầu Hà lóe lên thói quen cũ: cố nhận thêm vài đơn, kê tạm đồ lên cao, lấy giẻ chặn lại rồi nấu nướng ráng cho xong bữa tối để gom thêm vài trăm nghìn tiền hàng. Một buổi chiều mưa gió thế này, nhu cầu đặt cơm tại chỗ luôn tăng vọt, người ta ngại lội nước bẩn ra ngoài nên sẵn sàng trả thêm phí ship. Nếu ráng bán hết số thức ăn đã chuẩn bị sẵn trong các khay hâm nóng, quán có thể thu về ít nhất bảy, tám trăm nghìn tiền mặt — khoản tiền đủ để trang trải tiền chợ của ngày mai. Nhưng mùi nước cống đặc quánh kia như một cái tát kéo cô tỉnh táo lại.

Hơi bẩn bốc lên thế này, dù thức ăn có đậy kỹ cỡ nào thì việc đứng xào nấu, đóng hộp trong một không gian ô nhiễm cũng là một nguy cơ mất an toàn thực phẩm nhãn tiền. Vi khuẩn e-coli, mầm bệnh từ bùn cống có thể bám vào mép hộp xốp, theo hơi nước ngưng tụ trên nắp hộp mà nhỏ giọt xuống phần cơm trắng dẻo thơm. Nếu một hộp cơm giao đi mang theo vi khuẩn hay mầm bệnh, cái giá phải trả sẽ không còn là một lời xin lỗi hay vài chục nghìn tiền bù đắp. Một vị khách đau bụng, một bài đánh giá một sao kèm hình ảnh trên mạng xã hội, hay nặng hơn là một cuộc kiểm tra đột xuất của cơ quan quản lý thị trường và y tế dự phòng, tất cả đều có thể nghiền nát uy tín mà quán Cơm Nhà Bà Lan đã gầy dựng suốt bao năm qua trong gang tấc.

Hà hít một hơi thật sâu qua lớp vải áo thun đang bịt mũi, ánh mắt trở nên dứt khoát. Cô bước nhanh về phía quầy thu ngân, cầm điện thoại, mở giao diện quản lý quầy, gạt nút tắt toàn bộ trạng thái tiếp nhận đơn hàng sang màu xám. Màn hình ứng dụng lập tức chuyển sang chế độ tạm ngưng, dập tắt chuỗi âm thanh báo đơn dồn dập. Không dừng lại ở đó, cô soạn một tin nhắn ngắn gửi vào nhóm khách quen trên Zalo: *“Quán Cơm Nhà Bà Lan xin phép tạm ngưng phục vụ toàn bộ đơn cơm chiều nay do sự cố ngập úng kỹ thuật tại bếp. Rất mong quý khách thông cảm.”*

— Khải ơi! — Hà hét lớn át cả tiếng mưa đang đập ầm ầm trên mái tôn. — Đừng lo khách nữa! Em tắt máy nhận đơn rồi, vào khiêng đồ khô lên cao mau!

Khải từ ngoài cửa chạy xộc vào, cả người ướt sũng như chuột lột. Chiếc áo thun dính bết vào ngực, hai ống quần tây xắn cao tới bẹn, chân trần dính đầy bùn đất. Anh vừa thở dốc vừa quăng hai bao cát nặng trịch chặn ngang ngưỡng cửa ra vào để ngăn dòng nước từ mặt đường tiếp tục ùa vào sảnh trước. Cát ướt chảy ra sàn, hòa lẫn với làn nước đục ngầu tạo thành một vệt xám xịt nhầy nhụa.

— Sao lại tắt máy? Khách người ta đang nhắn tin hỏi ầm ĩ ngoài kia kìa! Mưa gió người ta ngại ra đường mới đặt nhiều, ráng vét hết nồi sườn với mớ trứng kho chứ! — Khải gắt lên, hai tay chống vào đầu gối, nước mưa trên trán chảy ròng ròng xuống cằm, mắt trợn tròn nhìn em gái đầy vẻ bất mãn. Với Khải, mỗi đơn hàng bị hủy bỏ đồng nghĩa với việc số thức ăn đã tẩm ướp công phu từ sáng sẽ phải đổ bỏ hoặc ăn trừ bữa, từng hào tiền vốn mua thịt cá ngoài chợ sẽ tan thành mây khói.

— Anh ngửi xem cái bếp bây giờ có mùi gì! — Hà chỉ tay xuống sàn gạch nơi dòng nước đen ngòm đang dâng cao gần mắt cá chân. — Cống trào ngược lên ngập cả chân bếp gas rồi! Mùi xú uế thế này mà anh còn tính bán cơm cho người ta ăn à? Bán để người ta ngộ độc rồi quán đóng cửa luôn hả?

Khải khựng lại. Anh định mở miệng cãi lại theo quán tính, nhưng khi lồng ngực phập phồng hít một hơi sâu để lấy hơi quát tiếp, thứ không khí thối rữa, tanh tưởi của cống rãnh lập tức xộc thẳng vào cuống họng khiến anh sặc sụa, nhăn rúm mặt vì mùi hôi thối nồng nặc. Anh nhìn xuống chân mình, làn nước đen ngòm mang theo mảng mỡ trắng nhờn nhợt đang dập dềnh bám vào bắp chân. Anh cắn môi, cơ hàm giật giật, không cãi thêm được câu nào, quay lưng vác tiếp bao cát thứ ba chèn chặt mép cửa kính để chặn bớt áp lực nước từ làn xe chạy ngoài phố hắt vào.

Đúng lúc đó, từ góc hành lang dẫn vào phòng ngủ phía trong, bà Lan bước tập tễnh ra, tay ôm chiếc xô nhựa màu đỏ, tay kia xách cây lau nhà bằng nhôm. Chiếc nẹp thun bên đầu gối phải của bà đã ướt sũng nước mưa bắn vào, bó chặt lấy khớp gối đang sưng vù, đỏ tấy. Gương mặt người đàn bà luống tuổi hằn sâu những vết chân chim khắc khổ, đôi mắt đục mờ vì khói bếp bao năm nay trợn trừng lên vì hoảng hốt khi nhìn thấy cơ ngơi của mình đang chìm trong làn nước bẩn.

— Trời ơi là trời, sao nước nó dâng mau dữ vậy nè… Khải, Hà, tụi bay phụ mẹ múc nước tạt ra ngoài mau, không nó ngấm mục hết mấy chân tủ gỗ ép bây giờ… Mấy bao gạo dưới gầm chạn nữa kìa bay ơi!

— Mẹ! Đứng lại đó, không được bước xuống! — Hà thảng thốt kêu lên khi thấy bà Lan vừa đặt bàn chân trần xuống vũng nước đục, cả người bà run lên vì lạnh và trơn trượt.

Sàn gạch men gặp nước cống trơn tuột như bôi mỡ. Bà Lan vừa nghiêng người toan cúi xuống vớt chiếc giẻ lau thì khớp gối phải nhói lên một cơn đau buốt. Khớp xương thoái hóa khô khốc không chịu nổi sức nặng cơ thể bị dồn đột ngột. Chân bà khuỵu xuống, người chới với ngả sang một bên, chiếc xô nhựa tuột khỏi tay đập mạnh xuống nền nước kêu một tiếng “bõm”, nước bẩn bắn tung tóe lên vạt áo bà ba và làm ướt cả mái tóc bạc hoa râm của bà.

Hà lao tới, bất chấp làn nước lạnh ngắt hôi hám táp vào chân, vòng hai tay ôm chặt lấy nách mẹ trước khi bà ngã úp mặt xuống sàn. Trọng lượng cơ thể bà Lan đè nặng lên đôi tay gầy gò của Hà, cả hai trượt đi một đoạn ngắn trên nền gạch trơn láng trước khi Hà kịp ghì chặt gót chân vào chân tường làm điểm tựa.

— Đã bảo mẹ ngồi yên trong phòng cơ mà! Bác sĩ dặn cấm tuyệt đối không được đi lại trên nền trơn, mẹ quên rồi hả? — Giọng Hà run lên vì vừa sợ hãi vừa tức giận, nhưng bàn tay cô ghì chặt lấy bả vai gầy guộc của mẹ, dùng hết sức bình sinh nâng bà đứng thẳng dậy. Tim cô đập thình thịch trong lồng ngực; chỉ cần chậm một giây thôi, mẹ cô đã có thể đập thẳng thái dương xuống cạnh bàn inox hoặc trật toàn bộ khớp gối vừa mới chích thuốc hồi tuần trước.

Bà Lan thở hổn hển, một tay bấu chặt vào cánh tay Hà đến mức móng tay hằn sâu qua lớp vải áo thun, gương mặt nhăn nhó tái mét vì cơn đau khớp giằng xé:

— Mẹ… mẹ thấy nước tràn ngập bếp, mẹ sốt ruột quá… Tiền của ở đây hết chứ ở đâu… Mấy bao đường với thùng dầu ăn mới nhập về hôm qua đó con…

— Không có tiền của nào bằng cái đầu gối của mẹ hết! Giờ mà trượt chân gãy xương hay đứt dây chằng, đi mổ mất sáu bảy chục triệu thì quán này bán cả năm cũng không bù nổi đâu! — Hà nghiêm giọng, ánh mắt cô kiên quyết đến mức bà Lan phải rụt người lại, không dám cãi nửa lời. Cô nhìn thẳng vào đôi mắt hoang mang của mẹ, dằn từng tiếng rành rọt: — Đi vào phòng ngay. Khải, đỡ mẹ vào giường!

Khải thấy cảnh tượng mẹ suýt ngã cũng hoảng hồn, chiếc bao cát trên tay rơi phịch xuống cửa. Anh vội vã lội nước bước sang, cùng Hà xốc hai bên nách bà Lan đưa thẳng vào trong buồng ngủ cao ráo nằm cách mặt sàn ngoài hai bậc gỗ, đặt bà ngồi ngay ngắn trên chiếc giường gỗ quen thuộc. Hà lấy chiếc khăn khô trên mắc áo lau sạch lớp nước cống bám ở bàn chân cho mẹ, cẩn thận kiểm tra lại mối nẹp gối xem có bị xô lệch hay rách ren không, rồi với tay lấy chai dầu gừng quen thuộc đặt lên đầu giường.

— Mẹ ngồi yên đây, kê cao chân lên gối. Ngoài kia con với anh Khải tự xử lý. Con mà thấy mẹ thò chân ra cửa buồng một bước là con gọi xe đưa mẹ vào bệnh viện cấp cứu liền đó. Con nói là con làm.

Nhìn vẻ mặt đanh thép của con gái, bà Lan khẽ thở dài, rụt chân lên tấm nệm cũ, hai tay ôm lấy đầu gối đang co rút từng hồi, lẩm bẩm:

— Cha bố cô… dữ như chằn… Rồi ngoài đó làm sao cho xuể…

Khép cánh cửa phòng ngủ lại, cách ly mẹ hoàn toàn với mớ hỗn độn độc hại bên ngoài, Hà quay ra nhìn đống đổ nát. Mưa ngoài trời bắt đầu ngớt hạt, tiếng rào rào trên mái tôn chuyển thành những giọt tí tách nặng nề, nhưng nước trong quán thì vẫn ứ đọng, đen ngòm, dềnh lên từng lớp bọt bẩn và bốc mùi tanh nồng bao trùm toàn bộ không gian.

Hai anh em không ai bảo ai, bắt đầu một cuộc chiến thể lực thực sự. Không còn chỗ cho những lời than vãn hay trách móc. Khải dùng xẻng bản rộng và hai chiếc xô sắt lớn múc từng xô nước bẩn hắt thẳng ra phía cống thoát nước ngoài đường lộ vốn đã bắt đầu hạ bớt mực nước sau khi triều cường rút nhẹ. Từng thớ cơ trên lưng và cánh tay Khải gồng lên, mồ hôi túa ra hòa lẫn với nước mưa lạnh ngắt chảy ròng ròng trên mặt.

Hà thì dùng chổi quét cao su chuyên dụng, cần mẫn gom từng đợt rác rưởi, bao nilon trôi nổi, bã trà, vỏ hành và những mảng dầu mỡ đóng cục dồn vào bao tải xác rắn lớn để mang đi vứt. Khi mực nước rút xuống dưới mắt cá chân, để lộ ra lớp bùn sình xám xịt trơn nhẫy bám chặt vào từng đường ron gạch bông, hai anh em bắt đầu công đoạn tẩy uế. Họ xách từng thùng nước sạch từ bồn chứa trên gác xép xuống, pha xà phòng tẩy sàn đậm đặc mùi clo, dùng bàn chải cứng chà xát từng mét vuông nền nhà. Họ lau đi lau lại ba lần liên tiếp cho đến khi lớp nhớt bẩn biến mất hoàn toàn, rồi dùng bình xịt tay phun thêm một lượt nước xịt khuẩn chanh sả đậm đặc khắp các chân tường, gầm bàn và góc bếp để át đi mùi hôi mốc tanh nồng của cống rãnh.

Đến hơn bảy giờ tối, nước trong nhà mới rút cạn hoàn toàn. Hai cánh tay Hà mỏi nhừ, từng khớp ngón tay cứng đờ vì vắt giẻ lau, lưng đau ê ẩm như muốn gãy làm đôi ở đốt sống cuối, các kẽ ngón chân trắng bợt, phồng rộp và ngứa ngáy dữ dội vì ngâm nước bẩn suốt mấy tiếng đồng hồ. Toàn thân cô toát ra thứ mùi hỗn hợp giữa bùn cống, thuốc tẩy clo và tinh dầu sả nồng gắt. Quán ăn im ắng đến rợn người, không còn tiếng lách cách của đũa muỗng, không còn tiếng cười nói của khách quen hay tiếng chuông báo đơn quen thuộc, chỉ còn tiếng chiếc quạt tường cũ kỹ chạy vù vù hết công suất, thổi những luồng gió khô khốc nhằm hong khô sàn gạch còn ẩm ướt.

Khải ngồi bệt xuống bậc cửa trước, hai chân buông thõng xuống vỉa hè vẫn còn sũng nước. Anh run rẩy rút bao thuốc lá trong túi quần ra, may mắn là bao thuốc bọc trong túi nilon nên còn khô ráo. Anh châm một điếu thuốc, rít một hơi thật sâu, đốm lửa đỏ rực bừng lên trong bóng tối nhá nhem, rồi thở hắt ra một làn khói trắng mỏng manh hòa vào màn đêm ẩm ướt của đường Vườn Me:

— Cứ mưa to một trận là thành ra thế này. Mai thợ thuyền nào dám tới ăn cơm? Người ta bước vào ngửi cái mùi ẩm mốc này là quay xe liền. Mà tao thấy cái cống này nghẹt từ ngoài đường vào, là do hạ tầng chung của cái nhà này chứ đâu phải lỗi của quán mình xả bậy bạ. Tao cạo bẫy mỡ hàng tuần, sạch bóng có bao giờ để dầu trôi xuống cống đâu!

Hà không đáp. Cô đứng tựa lưng vào mép quầy, đưa tay vuốt lại mái tóc bết dính mồ hôi sau gáy. Cô hiểu rõ sự ức chế của Khải, nhưng than thở hay chửi đổng chưa bao giờ giải quyết được tận gốc rễ của một vấn đề kinh doanh. Cô lẳng lặng đi vào quầy thu ngân, cúi người mở ngăn kéo sâu nhất bên dưới chiếc máy in nhiệt hóa đơn — nơi mẹ cô cất giữ những giấy tờ hành chính quan trọng nhất từ ngày đầu mở quán. Cô lôi ra một túi hồ sơ bằng nhựa trong suốt, bên ngoài dán băng keo đã ngả màu ố vàng.

Bên trong túi là bản hợp đồng thuê nhà đã sờn rách các mép góc, được ký từ ba năm trước giữa bà Lan và chủ nhà là ông Trịnh Quốc Tín.

Cô mang tập giấy ra bàn số bảy. Chiếc bàn bốn chỗ quen thuộc nằm cạnh cửa sổ nhìn ra con hẻm, nơi góc chân sau vừa được Duy chêm miếng cao su giảm chấn chắc chắn vào hôm trước. Nhờ miếng cao su ấy, mặt bàn gỗ không còn bị cập kênh mỗi khi có người tì tay, giờ đây nó đứng vững chãi như một điểm tựa tĩnh lặng, kiên định giữa đống bàn ghế xung quanh còn ngổn ngang sau cơn dọn dẹp.

— Lại đây ngồi đi anh Khải, — Hà cất tiếng gọi, giọng cô đều, trầm và dứt khoát. — Ngồi xuống đây xem cho rõ ràng, rồi tính tiếp. Không nói miệng được đâu. Nói miệng ba năm nay rồi có suy suyển được cái gì đâu.

Khải vứt mẩu tàn thuốc ngắn ngủn vào chiếc lon sữa bò rỗng đặt cạnh chân cột, lững thững bước lại bàn số bảy. Anh kéo chiếc ghế nhựa ngồi xuống đối diện em gái, đưa mắt nhìn tờ giấy đánh máy khổ A4 đã ố vàng, mực in lem nhem vài chỗ:

— Hợp đồng này mẹ ký từ hồi nào tới giờ, có bao giờ lôi ra đọc đâu. Cứ mỗi tháng tới ngày mười lăm là tao rút năm triệu rưỡi tiền mặt bằng đưa cho ông Tín, ổng ký cái rẹt vào cuốn sổ tay rồi về, thế là xong. Mấy bận trước cống trào nhẹ, mẹ cũng chỉ dám bảo ổng một câu qua loa, ổng ậm ừ rồi thôi. Giờ lôi ra làm gì? Giấy tờ thì làm được gì cái cống nghẹt?

— Lôi ra để biết phần nào của mình, phần nào của người ta, — Hà vuốt thẳng mép giấy bị quăn, ngón tay cô lướt qua từng điều khoản in hoa, dừng lại ở Điều 4 và Điều 6 của bản hợp đồng. — Mọi lần nước ngập nhẹ, mẹ toàn bảo "thôi kệ, lựa lời nói với ông Tín một tiếng rồi tự tát nước cho xong chuyện, quen biết lâu năm làm căng người ta lấy lại mặt bằng thì chết dở". Nhưng lần này khác rồi. Anh nhìn xem.

Hà dùng đầu ngón tay gõ nhẹ vào dòng chữ mực đen đã hơi mờ:

— *Điều 4, Khoản 2: Bên cho thuê có trách nhiệm bảo trì, sửa chữa các hư hỏng liên quan đến kết cấu chịu lực của công trình, hệ thống cấp thoát nước chính của tòa nhà và các sự cố phát sinh từ hạ tầng chung không do lỗi của Bên thuê.*

Cô lật tiếp sang trang sau, chỉ vào một đoạn khác:

— Còn đây, *Điều 6, Khoản 1: Bên thuê chịu trách nhiệm duy tu, sửa chữa các trang thiết bị nội thất, nền sàn và đường ống nhánh phát sinh trong phạm vi diện tích kinh doanh trực tiếp.*

Khải ghé sát mắt vào trang giấy, đánh vần từng chữ một cách cẩn trọng. Đôi lông mày rậm của anh nhíu chặt lại, vầng trán nhăn tít:

— Nghĩa là sao? Luật lá lằng nhằng quá, mày nói huỵch tẹt ra xem nào.

— Nghĩa là cái đoạn ống thoát sàn ở góc bếp nối ra hố ga chung của tòa nhà bị nghẹt, nước từ đường tràn ngược vào hố ga rồi trào vào quán mình, phần đó thuộc hệ thống chung của căn nhà, ông Tín phải chịu toàn bộ trách nhiệm và chi phí sửa chữa. Nhưng còn cái nền gạch quanh cái phễu thu sàn bị sụt lún suốt mấy tháng nay, làm đọng nước và hở hết ron gạch khiến nước bẩn ngấm ngược vào lòng đất bốc mùi hôi thối, đó là phần mặt bằng mình trực tiếp sử dụng kinh doanh, mình phải tự bỏ tiền túi ra mà chịu.

Hà ngước lên, nhìn thẳng vào mắt anh trai. Ánh mắt cô không có sự hoang mang hay tức giận thường thấy, chỉ có sự điềm tĩnh sắc bén của một người đã cân đo đong đếm mọi phương án:

— Mai ông Tín ghé thu tiền nhà. Em biết tính anh, một là anh sẽ nổi nóng cãi nhau tay đôi đổ hết lỗi cho ổng rồi hai bên to tiếng, cuối cùng chẳng đi đến đâu; hai là mẹ sẽ lết cái chân đau ra nói mấy câu nể nang, cười trừ rồi quán mình lại tự cắn răng ôm hết tiền sửa cống như mấy bận trước. Lần này mình làm việc theo hợp đồng. Có điều khoản giấy trắng mực đen, có hiện trường quay chụp lại, phân định rành mạch đâu ra đó. Anh chịu làm theo cách của em không?

Khải nhìn em gái một lúc lâu. Dưới ánh đèn tuýp vàng nhạt của quán ăn vắng lặng, anh nhận thấy vẻ kiên nghị lạ lùng trên gương mặt mệt mỏi của Hà. Đứa em gái ngày nào chỉ biết cặm cụi phụ mẹ bưng bê, rửa chén, giờ đây nói năng đâu ra đấy, phân tích rành rẽ từng câu chữ luật pháp khiến một kẻ bộc trực như anh cũng phải nể phục. Anh thở dài một tiếng thật sâu, gật đầu:

— Được. Tao nghe mày. Mai tao ngồi im không nóng tính, để mày nói chuyện. Nhưng dứt khoát ổng phải xử lý cái cống ngoài kia cho dứt điểm, chứ không tháng nào cũng ngập một trận thế này thì có nước dẹp tiệm sớm, sức người chứ có phải trâu bò đâu mà tát nước mãi.

Đêm đó, Hà trằn trọc không sao ngủ được. Tiếng thạch sùng tặc lưỡi trên vách tường vôi ẩm mốc, mùi thuốc tẩy sàn xộc vào buồng ngủ cay nồng nơi sống mũi, hòa lẫn với tiếng rên khẽ của mẹ mỗi khi trở mình vì cơn đau nhức khớp xương. Cô nằm vắt tay lên trán, nhẩm đi nhẩm lại từng câu từng chữ sẽ nói vào sáng hôm sau.

Chín giờ sáng hôm sau, đúng như lịch hẹn thu tiền nhà vào ngày mười lăm hàng tháng, tiếng bô xe máy quen thuộc vang lên ngoài cửa. Chiếc xe Honda Dream cũ kỹ màu mận chín của ông Trịnh Quốc Tín dựng ngay ngắn trước cửa quán. Ông Tín ngoài năm mươi tuổi, dáng người đậm đà, bụng hơi phệ, mặc chiếc áo sơ mi cộc tay kẻ sọc ca-rô phẳng phiu, tay cầm chiếc cặp da đen bóng loáng. Ông bước vào quán với nụ cười hòa nhã thường trực trên môi, nhưng đôi mắt nhỏ sắc sảo đảo một vòng rất nhanh quanh sàn nhà vẫn còn vương vài vệt ố vàng chưa kịp khô ráo hoàn toàn.

— Chào cô Lan, chào hai cháu, — ông Tín cất giọng sang sảng. — Hôm qua mưa lớn quá hén. Cả cái đường Vườn Me này ngập như sông, mấy nhà mặt tiền bên cạnh cũng kêu trời kêu đất, buôn bán gì nổi cái mùa này.

Từ trong phòng ngủ, nghe tiếng ông Tín, tiếng dép lê của bà Lan lại lẹt xẹt định bước ra để đon đả chào hỏi như thói quen nể nang suốt mấy năm qua. Nhưng Hà đã nhanh nhẹn đứng dậy đón ông Tín ngay trước sảnh, nụ cười trên môi cô chừng mực, lịch thiệp nhưng giữ một khoảng cách rõ ràng. Cô kéo chiếc ghế đối diện ở bàn số bảy:

— Dạ, cháu chào chú Tín. Chú ngồi uống chén trà hoa cúc cho mát ạ. Sáng nay mẹ cháu khớp gối sưng to quá, bác sĩ dặn nằm bất động nên đang phải nghỉ trong buồng. Hôm nay cháu với anh Khải xin phép đại diện gia đình trao đổi việc nhà với chú.

Ông Tín hơi bất ngờ khi thấy Hà chủ động tiếp chuyện thay vì bà Lan như mọi bận. Trước đây, mỗi lần đến thu tiền, bà Lan luôn là người đon đả rót nước, than thở vài câu về chuyện buôn bán ế ẩm rồi đếm từng cọc tiền lẻ đưa cho ông. Nhìn dáng vẻ đĩnh đạc của Hà, ông Tín thu lại nụ cười xã giao, kéo ghế ngồi xuống bàn số bảy, đặt chiếc cặp da đen lên mặt bàn gỗ:

— À ừ, bà Lan lớn tuổi rồi, cái chứng đau khớp mùa mưa này khổ lắm, cứ để bà nghỉ ngơi đi. Thế tiền nhà tháng này hai đứa chuẩn bị xong xuôi chưa? Năm triệu rưỡi như mọi khi hén, để chú còn chạy qua mấy căn bên đường ray thu nốt cho kịp giờ trưa.

Khải ngồi xuống bên cạnh Hà. Hai bàn tay anh đan chặt vào nhau đặt trên đùi, gân mu bàn tay nổi cộm lên nhưng anh cố nén tiếng thở dài, nhớ lời em gái dặn tối qua nên giữ vẻ mặt bình thản.

Hà không vội vàng mở ngăn kéo lấy tiền. Cô đặt bản hợp đồng thuê nhà đã mở sẵn trang có đánh dấu bút dạ quang màu vàng lên mặt bàn gỗ phẳng phiu, đẩy nhẹ về phía ông Tín:

— Dạ thưa chú Tín, tiền nhà năm triệu rưỡi của tháng này bọn cháu đã chuẩn bị đầy đủ tiền mặt, không thiếu một đồng. Nhưng trước khi thanh toán, cháu xin mời chú bớt chút thời gian cùng anh Khải vào xem hiện trường góc bếp và hố ga thoát nước phía sau một lát ạ. Có một vài điểm kỹ thuật rất quan trọng liên quan đến việc vận hành căn nhà mà cháu nghĩ chú cần trực tiếp nắm rõ.

Ông Tín khẽ nhíu mày. Đôi mắt sắc sảo của người chủ nhà liếc nhìn tập hợp đồng có đánh dấu dạ quang, rồi nhìn vẻ mặt nghiêm túc, không hề có nét đùa cợt hay nao núng của hai người trẻ tuổi:

— Có chuyện gì nghiêm trọng vậy cháu? Cống rãnh lại nghẹt à? Đâu, dẫn chú ra xem thử.

Hà đứng dậy, cùng Khải dẫn ông Tín bước vào gian bếp phía sau. Dưới ánh sáng trắng lạnh lẽo của bóng đèn tuýp, hiện trạng tồi tàn sau trận ngập đêm qua bộc lộ rõ ràng không một chút che đậy. Chỗ phễu thu sàn bằng inox vẫn còn vương những vệt bùn đen kịt bám chặt vào chân tường. Nắp inox đã được tháo rời đặt sang một bên, để lộ miệng ống dẫn nước đen ngòm, nước thải bên dưới vẫn ứ đầy mấp mé miệng cống, mặt nước phủ một lớp màng váng dầu đen đặc, hoàn toàn không chịu rút đi dù ngoài đường trời đã hửng nắng từ sớm.

Cách đó không đầy nửa bước chân, một mảng nền gạch bông kích thước khoảng một mét vuông quanh khu vực chân bồn rửa chén đã bị sụt lún xuống sâu khoảng hai đốt ngón tay. Lớp vữa lót bên dưới đã bị rỗng chân từ lâu do nước rò rỉ, khiến các mép gạch vỡ vụn, nứt toác, cập kênh tạo thành một vũng trũng chứa đầy cặn bẩn và bốc mùi tanh tưởi.

— Chú xem, — Khải cất tiếng, giọng anh trầm xuống, cố kiềm chế từng âm tiết để không bộc phát cơn giận. — Đoạn ống thoát chính nối từ bếp quán cháu chạy thẳng ra hố ga chung của tòa nhà ngoài ngõ bị nghẹt cứng ngắc rồi. Nước mưa ngoài đường rút hết từ bảy giờ tối qua mà nước trong hố ga không thoát được, rác rưởi ngoài đường nó dềnh ngược hết vào bếp tụi cháu. Hôm qua tụi cháu phải hủy sạch đơn hàng ca tối, mẹ cháu bước ra phụ dọn suýt trượt té gãy xương chậu. Tình trạng này kéo dài thì không ai dám đứng nấu nướng ở đây nữa.

Ông Tín chắp hai tay sau lưng, nheo mắt nhìn miệng cống rồi xua tay, cất giọng thoái thác quen thuộc:

— Thì trời mưa ngập chung cả thành phố mà cháu, triều cường dâng cao thì cống nào chịu nổi. Mấy đứa kinh doanh ăn uống, dầu mỡ xào nấu đổ xuống bồn rửa chén mỗi ngày, lâu ngày nó đóng bánh lại trong lòng ống làm nghẹt chứ đâu phải tự nhiên… Cái này mấy quán ăn hay bị lắm, mua mấy can hóa chất thông cống đổ vào là nó tan hết ấy mà.

— Dạ thưa chú Tín, — Hà điềm đạm ngắt lời, giọng cô không hề gắt gỏng nhưng đanh thép và đầy sức nặng. Cô bước tới, chỉ tay vào đường ống nhánh bằng nhựa PVC nối từ bồn rửa chén dẫn vào một chiếc thùng inox ba ngăn đặt gọn gàng dưới gầm bàn. — Cháu rất hiểu mối lo của chú về việc dầu mỡ làm hỏng đường ống. Nhưng quán cháu từ ngày đầu mở bán đã đầu tư bẫy mỡ chuyên dụng này. Toàn bộ nước thải rửa chén, sơ chế đều đi qua ba ngăn lọc cặn và váng mỡ, mỗi tuần anh Khải đều vớt mỡ thừa đóng bánh cho vào bao rác riêng mang đi tiêu hủy. Nước xả nội bộ của quán hoàn toàn trong và thông suốt.

Hà dừng lại một nhịp, bước ra phía cửa hông chỉ tay ra con hẻm nhỏ phía sau:

— Vấn đề nghẹt nằm ở đoạn ống chính dẫn từ hố ga tòa nhà mình đấu nối ra cống lộ của thành phố. Sáng sớm nay anh Khải đã lật nắp hố ga ngoài ngõ lên kiểm tra: rễ của cây bàng cổ thụ ngoài hẻm đã ăn xuyên qua thành ống bê tông chung, làm vỡ đường ống chính, đất cát sụt xuống chặn kín toàn bộ dòng chảy. Rác thải của cả ba căn hộ phía trên dồn xuống không thoát được nên mới dội ngược vào điểm trũng thấp nhất là gian bếp của quán cháu. Đoạn ống vỡ đó nằm hoàn toàn ngoài phạm vi mặt bằng quán thuê, thuộc về hạ tầng chịu lực chung của cả căn nhà.

Hà giở tập hợp đồng đang cầm trên tay, đưa ngón tay trỏ đặt ngay ngắn dưới dòng chữ màu vàng đã đánh dấu sẵn:

— Theo Khoản 2 Điều 4 của hợp đồng hai bên đã ký, hệ thống thoát nước chính và hạ tầng chung của tòa nhà thuộc trách nhiệm bảo trì, sửa chữa hoàn toàn của Bên cho thuê. Chuyện ngập do hạ tầng chung này đã xảy ra ba lần trong mùa mưa năm nay rồi ạ. Hai lần trước ngập nhẹ, mẹ cháu nể tình quen biết lâu năm nên tự bỏ công dọn dẹp không dám phiền đến chú. Nhưng lần này nước cống trào ngược vào tận khu vực sơ chế thực phẩm chín, đe dọa trực tiếp đến an toàn vệ sinh thực phẩm và tính mạng của mẹ cháu khi đi lại. Nếu tiếp diễn, quán cháu buộc phải đóng cửa vì không thể đảm bảo tiêu chuẩn kinh doanh.

Ông Tín đứng lặng người. Đôi mắt ông nhìn chăm chú vào từng vết nứt trên đường ống lộ thiên ngoài ngõ, rồi nhìn lại những dòng điều khoản hợp đồng rõ ràng, rành mạch. Sự chuẩn bị kỹ càng, thái độ đàng hoàng cùng những chứng cứ thực tế không thể chối cãi của Hà khiến những lời thoái thác thông thường của một chủ nhà dày dạn kinh nghiệm bỗng trở nên vô nghĩa. Vẻ phòng thủ, e dè ban đầu trên gương mặt ông Tín chùng xuống.

Ông đưa mắt nhìn lại mảng nền gạch sụt lún trong bếp, hắng giọng hỏi:

— Còn mảng nền sụt lún quanh bồn rửa này thì sao? Nó nứt toác thế kia nước mới ngấm xuống làm yếu móng chứ đâu phải chỉ tại cái cống ngoài kia?

— Phần nền gạch này nằm trong phạm vi quán sử dụng, — Hà thẳng thắn đáp, giọng cô rõ ràng và không hề có một chút ý định đùn đẩy trách nhiệm. — Do quán cháu kê bàn sơ chế nặng và nhân viên đi lại dồn lực nhiều năm làm lún nền. Theo Điều 6 của hợp đồng, phần này hoàn toàn thuộc trách nhiệm duy tu của bên cháu. Sáng sớm nay, anh Khải đã gọi bác thợ hồ quen tới khảo sát kỹ lưỡng. Bác thợ báo giá trọn gói: đục bỏ toàn bộ phần gạch vỡ, xúc bỏ lớp bùn nhão, đổ lại lớp bê tông chống thấm dày mười lăm phân, nâng cao mặt sàn góc bếp lên mười phân so với mặt bằng chung và thay mới toàn bộ đoạn ống nhánh chịu lực là bốn triệu tám trăm nghìn đồng. Phần bốn triệu tám này, quán cháu xin tự chịu trách nhiệm chi trả toàn bộ một trăm phần trăm, không yêu cầu chú phải hỗ trợ hay trừ vào tiền nhà một đồng nào cả.

Khải tiếp lời em gái, phong thái điềm tĩnh và dứt khoát:

— Tụi cháu nhận phần trách nhiệm của mình rất sòng phẳng. Nhưng với điều kiện là phần cống chính của tòa nhà ngoài ngõ, chú phải gọi thợ chuyên nghiệp tới móc cống, cưa bỏ rễ cây và thông tuyến ra đường lớn dứt điểm ngay trong ngày hôm nay. Nếu chú giải quyết xong phần cống chung ngoài ngõ, thợ của cháu sẽ bắt tay vào đổ bê tông nâng nền bên trong bếp vào đầu giờ chiều để hai bên khớp nối kỹ thuật đồng bộ. Làm như vậy thì căn nhà của chú vừa được bảo dưỡng kiên cố, mà quán cháu cũng yên tâm tiếp tục làm ăn lâu dài, tháng sau đóng tiền nhà đúng hạn cho chú.

Ông Tín thở dài một hơi thật dài, đưa bàn tay thô ráp lên xoa xoa cằm. Ông nhìn hai người con của bà Lan bằng một ánh mắt hoàn toàn khác. Trước mắt ông không còn là những đứa trẻ phụ quán rụt rè, chỉ biết gật đầu vâng dạ hay ấm ức chịu đựng mỗi khi gặp sự cố mặt bằng. Sự rành mạch, sòng phẳng, tôn trọng luật chơi và hiểu rõ quyền lợi cũng như nghĩa vụ của mình từ phía Hà đã đặt ông vào một tình thế mà sự hợp tác sòng phẳng là lựa chọn duy nhất đúng đắn.

— Được rồi, — ông Tín gật đầu dứt khoát, nụ cười hòa nhã ban đầu quay trở lại nhưng mang theo sự nể trọng thực sự. — Cháu Hà nói chuyện rất có tình có lý, đâu ra đó rõ ràng. Chú công nhận cái hố ga chung ngoài ngõ và rễ cây bàng đúng là trách nhiệm của chủ nhà. Lát nữa về chú sẽ gọi ngay đội thợ chuyên thông cống ngầm của chú qua khảo sát, đầu giờ chiều họ bắt đầu làm liền, chi phí phần cống chung ngoài ngõ chú thanh toán trực tiếp cho thợ. Còn phần nền gạch bếp bốn triệu tám kia, mấy đứa tự giám sát và thanh toán với bên thợ của mấy đứa nghen. Làm xong nhớ giữ lại hóa đơn, phiếu thu vật tư cho rõ ràng để hai bên cùng nghiệm thu hiện trạng mặt bằng.

— Dạ, cháu cảm ơn chú Tín đã thấu hiểu và phối hợp giải quyết nhanh chóng giúp gia đình cháu, — Hà mỉm cười nhẹ nhõm, tảng đá đè nặng trong ngực cô suốt từ chiều hôm qua như được nhấc bỏ một nửa.

Cô mở chiếc túi vải nhỏ đeo bên hông, lấy ra một xấp tiền mặt gồm các tờ polyme mệnh giá năm trăm nghìn phẳng phiu đã được đếm sẵn từ sáng, đặt ngay ngắn lên mặt bàn số bảy cùng cuốn sổ tay ký nhận tiền nhà hàng tháng:

— Đây là năm triệu rưỡi tiền thuê mặt bằng tháng này của quán, cháu xin gửi chú đủ ạ. Nhờ chú ký xác nhận vào sổ giúp cháu.

Ông Tín ngồi xuống, cẩn thận đếm lại cọc tiền, gật đầu hài lòng rồi rút cây bút bi trong túi áo ngực ra ký xoẹt một chữ ký sắc nét vào cuốn sổ thu tiền. Xong xuôi, ông đứng dậy, đưa tay bắt chặt lấy bàn tay thô ráp của Khải:

— Chiều thợ cống tới, Khải đứng ra chỉ chỗ hố ga ngoài ngõ giùm chú nghen. Hai bên cùng làm cho dứt điểm trong ngày đặng mai mấy đứa còn mở quán buôn bán lại.

Khi tiếng nổ giòn tan của chiếc xe Dream khuất dần ở đầu hẻm đường Vườn Me, gian quán ăn nhỏ lại rơi vào một khoảng lặng quen thuộc. Hà đứng tựa vào mép bàn số bảy, khẽ buông một hơi thở dài thanh thản. Trận chiến đàm phán đầu tiên dựa trên nguyên tắc và hợp đồng đã kết thúc êm đẹp, không có sự cãi vã, không có sự sứt mẻ tình cảm xóm giềng, và quan trọng nhất là bảo vệ được quyền lợi chính đáng của gia đình.

Hai giờ chiều, đội thợ xây dựng của bác thợ cả tên Năm mang theo máy móc, xi măng, cát đá bắt đầu tiến vào gian bếp. Tiếng búa đục bê tông chan chát vang lên đinh tai nhức óc, từng mảng vữa mục nát bị bóc trần, bụi vôi bay mù mịt khắp không gian khiến bầu không khí trở nên ngột ngạt, khét lẹt.

Khải không nề hà vất vả, anh xỏ đôi ủng cao su, phụ các chú thợ xúc từng xẻng xà bần vào bao tải, còng lưng vác từng bao nặng trĩu ra bãi tập kết rác xây dựng ngoài đầu đường. Mồ hôi túa ra như tắm ướt đẫm chiếc áo thun xám tro, bụi xi măng bám trắng xóa trên tóc và hai hàng lông mày của anh.

Ở ngoài ngõ, đội thợ do ông Tín thuê cũng đang hì hục dùng xà bén đào tung lớp đất quanh gốc cây bàng, chặt đứt những chùm rễ lớn ăn luồn vào đường ống thoát nước chính, thay thế đoạn ống vỡ bằng một ống cống bê tông đúc sẵn kiên cố. Hai bên phối hợp nhịp nhàng, tiếng cuốc xẻng, tiếng máy trộn hồ rộn rã cả một góc phố.

Đến gần sáu giờ tối, phần việc nâng nền bếp mười phân, tráng một lớp xi măng chống thấm láng mịn và lắp đặt hệ thống ống thoát nhánh nội bộ chịu lực mới hoàn tất. Nền bếp mới cao ráo, phẳng phiu, mặt xi măng sẫm màu còn ươn ướt hơi nước nhưng đã toát lên vẻ vững chãi, sạch sẽ. Bác thợ Năm cởi đôi găng tay cao su dính đầy vữa, vỗ vai Khải khen ngợi sự tháo vát, rồi bước ra bàn số bảy nơi Hà đang ngồi chờ. Bác rút từ trong túi áo chiếc bút chì cùn và một tờ giấy biên nhận kiêm hóa đơn bán lẻ xé từ cuốn sổ tay:

— Xong xuôi hết rồi nghen cô bé. Nâng cao thêm mười phân thế này, lại có gờ chặn chống tràn thì nước cống ngoài ngõ có dềnh ngược cỡ nào cũng không tài nào tràn vào bếp được nữa đâu. Đường ống mới này bằng nhựa dày chịu lực, tha hồ xả nước nóng không sợ co ngót. Đúng bốn triệu tám trăm nghìn như đã thỏa thuận ban đầu nghen, tiền vật tư cát đá xi măng với tiền công ba người thợ làm cật lực cả ngày nay đó.

Hà đón lấy tờ giấy biên nhận viết tay lem nhem vết mực chì và bụi xi măng. Từng hạng mục được ghi rõ ràng: cát vàng, đá một hai, xi măng Hà Tiên, ống nhựa Bình Minh, tiền công thợ. Chữ ký của bác Năm và chữ ký nghiệm thu của Khải nằm ngay ngắn ở góc dưới.

— Dạ, cháu cảm ơn bác Năm và mấy anh nhiều lắm. Các bác làm kỹ lưỡng thế này cháu mừng lắm ạ. Bác ngồi uống miếng nước mát chờ cháu chút xíu, cháu gửi tiền liền ạ.

Hà rót một ly trà đá lớn mời bác thợ cả, rồi quay trở lại vị trí quen thuộc tại bàn số bảy. Dưới ánh sáng vàng nhạt của bóng đèn tròn treo lơ lửng trên trần, cuốn sổ quỹ bìa xanh bọc nilon của quán đang mở sẵn trước mặt cô.

Hà ngồi xuống chiếc ghế nhựa, mở trang quản lý dòng tiền mặt. Những con số tài chính hiện lên dưới ngòi bút bi đen, lạnh lùng, trần trụi và không hề biết nhân nhượng.

Quỹ dự phòng sự cố của quán — khoản tiền tích lũy chắt bóp từng đồng lãi nhỏ sau bao nhiêu tháng trời, gom góp từ từng phần cơm trưa ba mươi lăm nghìn, từng ly trà đá hai nghìn đồng, được để dành cho những rủi ro bất ngờ nhất — hiện chỉ có vỏn vẹn ba triệu hai trăm nghìn đồng. Để trả đủ con số bốn triệu tám trăm nghìn cho đội thợ xây dựng, cô vẫn còn thiếu tròn một triệu sáu trăm nghìn nữa.

Hà lật ngược lại vài trang, dừng mắt ở bảng dự toán chi tiêu mua sắm trang thiết bị cho tháng này. Ánh mắt cô dừng lại thật lâu ở một dòng chữ được nắn nót viết bằng mực đỏ từ đầu tháng: *Dự trù mua 01 quạt hơi nước công nghiệp cho sảnh khách: 1.800.000đ*.

Chiếc quạt hơi nước này là niềm mong mỏi của cả quán suốt mấy tuần nắng nóng đỉnh điểm vừa qua. Mấy cây quạt tường cũ kỹ treo trên cao chỉ biết quay qua quay lại, phả ra toàn những luồng gió nóng hầm hập như lò than. Khách ăn trưa ngồi đông đúc, mồ hôi nhễ nhại chảy ròng ròng trên trán, vừa ăn vừa quạt lia lịa bằng khăn giấy, không ít người đã càu nhàu phàn nàn rằng quán quá hầm bí, ăn bữa cơm mà như đi xông hơi. Mẹ cô đã dặn đi dặn lại rằng ráng gom tiền tháng này mua ngay chiếc quạt hơi nước công nghiệp loại lớn đặt ở giữa nhà để giữ chân khách quen.

Hà cầm cây bút bi lên. Ngón tay trỏ của cô khẽ run lên một nhịp ngắn, đáy lòng dâng lên một cảm giác xót xa, tiếc nuối khó tả. Đó là khoản tiền cô đã phải cân đối từng bó rau, từng ký thịt suốt bốn tuần lễ qua mới dành dụm ra được.

Nhưng rồi, không một chút do dự kéo dài, cô hạ ngòi bút, gạch một đường thẳng tắp, dứt khoát ngang qua dòng chữ dự trù mua quạt hơi nước. Một đường mực đen đè lên dòng mực đỏ, xóa bỏ hoàn toàn kế hoạch làm mát sảnh đón khách trong tháng này.

Mát mẻ là một nhu cầu có thật, một sự tiện nghi đáng giá. Nhưng một gian bếp sạch sẽ, không ngập úng, không hôi thối và đạt chuẩn vệ sinh là điều kiện sống còn, là nền tảng cốt lõi để quán có thể mở cửa đón khách vào ngày mai. Khách có thể chịu nóng một chút và uống thêm ly trà đá lạnh, nhưng khách không bao giờ có thể chấp nhận một đĩa cơm được nấu trên một bãi nước cống ngầm sủi bọt. Không thể có một chiếc quạt mới bóng bẩy ngoài sảnh khi nền bếp bên trong còn sụt lún và gia đình phải mang nợ tiền công thợ.

Hà mở chiếc hộp sắt đựng tiền quỹ đặt dưới chân bàn, rút toàn bộ số tiền ba triệu hai trăm nghìn từ phong bì quỹ dự phòng sự cố. Sau đó, cô mở phong bì ghi chữ "Mua sắm thiết bị", rút ra tiếp một triệu sáu trăm nghìn vừa được giải phóng từ khoản cắt giảm quạt hơi nước.

Cô ngồi đếm lại cẩn thận từng cọc tiền polyme mệnh giá năm mươi nghìn, một trăm nghìn đã được vuốt phẳng phiu, chia thành từng cọc ngay ngắn. Đứng dậy, cô mang toàn bộ số tiền bốn triệu tám trăm nghìn bước ra cửa, trao tận tay cho bác thợ cả Năm:

— Cháu gửi bác đủ bốn triệu tám trăm nghìn tiền mặt ạ. Bác đếm lại giùm cháu cho an tâm nghen bác.

Bác Năm cầm xấp tiền dày dặn, đưa ngón tay cái lên thấm chút nước bọt rồi đếm thoăn thoắt. Đếm xong hai lượt, bác gật đầu cười tươi rói, để lộ hàm răng ám khói thuốc lá:

— Đủ rồi nghen cô bé. Rất sòng phẳng, cảm ơn hai anh em nhiều. Mai mốt trong quán có nứt tường, dột mái gì cứ ới bác Năm một tiếng, bác chạy qua coi giùm cho.

Bác thợ xé liên hai của tờ biên nhận đưa lại cho Hà, rồi cùng hai người thợ phụ thu dọn đồ nghề, chất xẻng bay lên chiếc xe ba gác máy nổ giòn giã rời đi trong bóng hoàng hôn đang dần buông xuống.

Tám giờ tối, quán ăn chìm vào một khoảng tối mờ mờ, tĩnh mịch. Bầu không khí trong quán lúc này nồng nặc mùi vôi vữa, mùi xi măng ướt ngai ngái lấn át toàn bộ những mùi vị quen thuộc khác. Dãy bếp gas công nghiệp đứng im lìm, nguội ngắt không một ánh lửa. Trên tấm bảng phấn treo tường ghi thực đơn hàng ngày, những dòng chữ nắn nót viết tên "Sườn nướng mật ong", "Gà xào sả ớt" từ sáng sớm hôm qua vẫn còn trơ trọi, chưa kịp xóa đi.

Hà ngồi lại một mình tại bàn số bảy.

Trên mặt bàn gỗ bóng loáng, tờ biên nhận kiêm hóa đơn sửa chữa bốn triệu tám trăm nghìn màu hồng nhạt nằm ngay cạnh cuốn sổ cái ghi chép doanh thu trong ngày. Ở cột doanh thu ngày hôm nay, dưới dòng ghi ngày tháng, con số được viết bằng một nét bút bi đen tròn trĩnh, khô khốc và trần trụi: *0 đồng*.

Một ngày tròn không có lấy một đồng bạc lẻ thu vào. Một ngày mà cánh cửa cuốn phải đóng hờ suốt từ trưa đến tối. Nhưng các khoản chi phí thì không hề dừng lại dù chỉ một phần giây: năm triệu rưỡi tiền mặt bằng vừa trao tay chủ nhà sáng nay, bốn triệu tám trăm nghìn tiền sửa chữa vừa vét sạch đến đồng xu cuối cùng của quỹ dự phòng, và tiền thuốc men, thực phẩm chức năng bồi bổ cho khớp gối của mẹ vẫn đang nằm chờ trên đơn thuốc ở đầu giường.

Hà tựa lưng vào chiếc ghế nhựa, khẽ thở ra một hơi dài buốt giá. Cô nhìn trần nhà, nơi những vết ố mưa cũ kỹ vẫn còn in hằn những hình thù méo mó.

Những ngày vừa qua, khi quán giải quyết êm đẹp chuyện đơn hàng lớn với công ty của Thảo, khi ông Bình chủ thầu bắt đầu giữ lời hứa trả dần từng món nợ cơm trưa cũ, và khách văn phòng nườm nượp kéo đến lấp đầy các bàn ăn mỗi buổi trưa, cô đã có lúc ngỡ rằng giông bão đã lùi xa. Cô đã từng ngây thơ nghĩ rằng chỉ cần mình thức khuya dậy sớm thêm một chút, chăm chỉ nhặt từng cọng rau, nêm nếm nồi nước dùng đậm đà hơn một chút là cái quán ăn nhỏ bé này sẽ trở thành một pháo đài bình yên, vững chãi che chở cho cả gia đình.

Nhưng thực tế tàn khốc của đời sống kinh doanh bình dân nơi đô thị này luôn khắc nghiệt và lạnh lùng hơn thế rất nhiều. Vài ngày đông khách với những con số doanh thu vài trăm nghìn tiền lãi lẻ tẻ hoàn toàn không đủ sức tạo ra một tấm khiên bảo vệ quán trước những biến cố bất ngờ của thời tiết, của hệ thống hạ tầng đô thị mục nát hay sự suy sụp sức khỏe của một trụ cột trong gia đình. Một cơn mưa rào bất chợt quét qua, một đoạn cống ngầm bị rễ cây đâm vỡ ngoài con hẻm xa lạ cũng đủ sức cuốn phăng toàn bộ số tiền dành dụm chắt bóp của cả một tháng trời lao động cật lực.

Kinh doanh ở đáy tầng đô thị giống như việc chèo một con thuyền nan mỏng manh giữa dòng nước xiết; người chèo thuyền không chỉ phải căng mắt nhìn về phía trước để tìm luồng nước êm, mà còn phải liên tục tát nước đang rỉ qua từng khe nứt dưới đáy thuyền, chỉ một phút lơ là hay chủ quan, con thuyền sẽ chìm nghỉm ngay tức khắc.

Tiếng dép lê lẹp xẹp của Khải vang lên từ phía sau bếp, kéo Hà ra khỏi dòng suy tưởng miên man. Anh đã tắm rửa sạch sẽ lớp bụi xi măng, thay một chiếc áo thun khô ráo nhưng gương mặt vẫn lộ rõ vẻ phờ phạc, mệt mỏi sau một ngày dài dốc cạn sức lực. Anh bước ra sảnh, trên tay cầm một xấp giấy tờ lộn xộn, bước chân nặng nề như đeo đá.

Khải tiến lại gần bàn số bảy, nhìn em gái đang ngồi trầm ngâm bên cuốn sổ cái, rồi đặt xấp giấy cộp một tiếng xuống mặt bàn gỗ, ngay cạnh cuốn sổ của Hà.

Tập hóa đơn bán hàng ca tối nằm la liệt trên bàn chờ Hà cộng sổ.