Mọi người đều thấy mình đúng, máy đo thì không

Cánh cửa khoang giảm áp của tàu Dép Trái từ từ trượt mở với một tiếng thở dài xì xào của khí nén thoát ra ngoài khoảng không, để lại trên mép gioăng cao su một vệt sương trắng đục lạnh buốt. Ngay khoảnh khắc đế giày bảo hộ của bốn người bạn vừa chạm xuống bề mặt đá lát rộng lớn của Quảng trường Trăm Kết Luận, một luồng ánh sáng kỳ quặc, rực rỡ đến mức nhức nhối lập tức tràn ngập tầm nhìn của họ. Đó không phải là thứ ánh sáng ban ngày thuần khiết của một mặt trời tự nhiên, mà là một mạng lưới chằng chịt những quầng sáng khúc xạ đa chiều, lơ lửng, cuộn xoáy và tự bẻ gãy chính nó ở mọi ngóc ngách trong không gian.

Bắp theo thói quen giơ bàn tay lên che trán, nhưng ngay khoảnh khắc cậu mở hé mắt, cả người cậu bỗng loạng choạng nghiêng ngả như thể mặt đất dưới chân vừa biến thành một tấm bạt lò xo nhún nhảy. Cậu chớp mắt lia lịa, hai cánh tay chới với quờ quạng vào khoảng không phía trước, ngón chân bấu chặt lấy đế lót giày trong cơn hoảng loạn tột độ:

— Này... này Linh! — Bắp nuốt một ngụm nước bọt lớn, cổ họng nghẹn lại, giọng nói rung lên bần bật như dây đàn bị kéo căng quá mức. — Chiếc Dép Trái của chúng ta vừa đáp nhầm xuống đỉnh một đĩa thạch khổng lồ đang rung rinh, hay là toàn bộ hệ thống tiền đình trong tai tớ vừa chính thức đình công tập thể thế này?

Cậu thử nghiêng đầu sang bên trái một góc mười lăm độ. Ngay lập tức, hình ảnh tòa tháp sừng sững ở trung tâm quảng trường trước mặt cậu tự biến đổi một cách ngoạn mục: nó vặn mình thành một khối chóp xoắn ốc bằng thủy tinh ngũ sắc tráng lệ, lấp lánh phản chiếu những dải mây màu ngọc bích, kiêu hãnh đâm toạc bầu trời cao vút. Nhưng chỉ cần Bắp hoảng hốt lùi lại nửa bước và lệch đầu sang bên phải, cấu trúc tráng lệ ấy liền sụp đổ trong nháy mắt, tự nén chặt và hóa thành một khối pháo đài bằng đá xám xịt, thô ráp, lởm chởm những lỗ châu mai mang phong cách kiến trúc phòng thủ thời cổ đại, toát ra vẻ u ám và lạnh lẽo đến rợn người.

— Không phải tiền đình của cậu có vấn đề đâu, Bắp, — Quân lên tiếng, giọng nói trầm tĩnh nhưng không giấu nổi sự căng thẳng tột độ. Cậu nheo mắt lại sau gọng kính cận dày cộp, ngón tay thoăn thoắt bấm liên tục vào các phím cứng trên chiếc máy đo quang phổ cầm tay đang phát ra những tiếng bíp gấp gáp. — Đây là hiệu ứng quang học đặc thù của mạng Trường Đối Đáp đang vận hành ở công suất cực đại. Màn hình cảm biến cho thấy nồng độ hạt tán xạ giả lập lơ lửng trong bầu khí quyển ở đây cao gấp bốn trăm lần định mức an toàn công nghiệp thông thường. Các bàn tranh luận rải rác ngoài quảng trường đang liên tục phát sóng những mô phỏng giả thuyết với cường độ bức xạ cực lớn. Mỗi một hệ quy chiếu toán học được nạp vào mạng lưới đều tạo ra một lớp phủ khúc xạ quang học riêng biệt. Mắt thường của chúng ta chỉ nhìn thấy thứ mà góc đứng và vị trí quan sát của chúng ta quy định chúng ta phải thấy. Cậu bước một bước, hệ quy chiếu thay đổi, và hình ảnh trước mắt cậu lập tức bị định hình lại từ đầu.

— Nói một cách trần trụi và dễ hiểu hơn, — Miên kéo sâu vành mũ trùm đầu của chiếc áo khoác gió xuống thấp hơn để che bớt những tia sáng gắt gao đang nhảy múa, ánh mắt cảnh giác như một con thú săn quét qua đám đông hỗn loạn đang vây kín quanh những bục kim loại sáng lóa, — nhìn thì hoành tráng lệ, nhưng toàn bộ những thứ lộng lẫy kia thực chất chỉ là ảo ảnh lừa gạt thị giác. Người ở cái hành tinh này dường như không hề có thói quen xây nhà bằng gạch, vữa, thép hay xi măng. Họ xây dựng cả một thành phố sừng sững bằng những cấu trúc lập luận thuần túy.

Không khí xung quanh họ đặc quánh một mùi ozon khen khét, thứ mùi thường xuất hiện sau những tia lửa điện cao thế, xen lẫn tiếng ồn ào inh tai nhức óc của hàng vạn âm thanh va đập vào nhau. Khắp mặt quảng trường, hàng trăm cư dân trong những bộ áo choàng dài viền sợi quang học chớp nháy liên hồi đang tụ tập thành từng cụm, tranh cãi nảy lửa với vẻ mặt đỏ gay gắt. Cứ mỗi lần một diễn giả đứng trên bục vung mạnh tay đập xuống mặt Bàn Tranh Luận, một luồng sóng xung kích quang học lại bùng lên từ các rãnh phát xạ, bẻ cong hình ảnh của cả một dãy phố theo ý muốn chủ quan của kẻ vừa giành phần thắng trong một vế logic tam đoạn luận. Tòa nhà bên tay trái vừa mọc thêm ba tầng lầu bằng ngọc bích lộng lẫy, thì chỉ một tích tắc sau, một luận điểm phản bác sắc bén từ phía đối diện vang lên, và công trình nguy nga ấy lập tức bị gọt cụt ngủn như một ngọn nến tàn vừa bị phạt ngang thân bằng một nhát dao vô hình.

Đúng lúc nhóm của Linh đang cố gắng định hình lại phương hướng di chuyển, một cuộc tranh chấp dữ liệu kịch liệt bùng nổ dữ dội ngay tại bệ điều phối số Chín, cách vị trí họ đứng chưa đầy hai mươi mét.

— Các người bị mù hết rồi hay sao? — một nghiên cứu viên trẻ tuổi mặc chiếc áo khoác bảo hộ màu xanh lá cây gào lên đến lạc cả giọng qua micro định hướng, bàn tay đeo đầy những chiếc vòng cảm ứng logic đập mạnh xuống mặt bàn điều khiển kim loại. — Mô hình cân bằng tải động của viện chúng tôi đã chứng minh bằng toán học rằng kết cấu dầm chịu lực của phân khu này tuyệt đối an toàn trong mọi điều kiện rung chấn liên sao! Toàn bộ mười sáu chuỗi dữ liệu mà các người thu thập về hiện tượng cộng hưởng tự phát chỉ là sai số ngẫu nhiên do thiết bị đo cùi bắp và lạc hậu của các người gây ra!

— Sai số cái đầu anh đấy! — đối thủ của anh ta, một người phụ nữ tóc cắt ngắn sắc sảo mặc bộ đồng phục xám tro bó sát, hét trả lại qua loa phóng thanh với âm lượng chói tai không kém. — Cái mô phỏng chết tiệt của các người hoàn toàn phớt lờ độ trễ phản hồi cơ học của các khớp nối kim loại thực tế! Các người chỉ đang tự thôi miên mình và đồng nghiệp bằng những con số tròn trĩnh, không tì vết trên các đồ thị ảo ba chiều mà thôi! Thực tế không bao giờ vận hành trơn tru như những hàm số bậc hai của các người đâu!

— Muốn biết thật hay ảo à? Để thực tế trả lời cho các người sáng mắt ra! — Người đàn ông áo xanh gầm lên trong một cơn thịnh nộ tột cùng, mặt mày biến dạng vì tự ái học thuật. Thay vì tiếp tục nhập dữ liệu phản biện vào màn hình để kéo dài cuộc tranh cãi, ngón tay run rẩy của anh ta giáng thẳng xuống một chiếc nút bấm cơ học màu đỏ thẫm được niêm phong dưới lớp nắp mica trong suốt trên mặt bàn: — *Cấp quyền điều khiển thực tế cho mô phỏng số Bảy!*

— Dừng lại mau! Đừng có kích hoạt chuyển mạch vật lý! — Linh hét lên thất thanh ngay khi đôi tai thợ máy nhạy bén của cô bắt được tiếng rơ-le cao thế rít lên ken két dưới những rãnh ngầm sâu trong lòng đất.

Nhưng lời cảnh báo của cô đã hoàn toàn chìm nghỉm giữa những tiếng hò reo cuồng nhiệt và tiếng tranh cãi inh ỏi của đám đông.

Trường Đối Đáp trên hành tinh Ai Cũng Đúng chỉ tạo ra những ảo ảnh quang học nhiều chiều; tự bản thân nó không hề có khả năng sinh ra bất kỳ nguyên tử vật chất mới nào. Nhưng mối nguy hiểm chết người nằm ở chỗ: khi một mô phỏng lý thuyết thuần túy trên màn hình được cấp thẩm quyền tối cao để can thiệp trực tiếp vào hệ thống máy móc cơ khí có thật ngoài đời thực, tai họa lập tức giáng xuống thế giới vật lý mà không có bất kỳ cơ chế hãm phanh nào kịp thời ngăn chặn.

Ngay trên đỉnh của một hệ thống giàn giáo bảo trì đồ sộ dựng đứng phía trên góc quảng trường, một cánh tay cẩu tự động khổng lồ bằng thép hợp kim đặc dày — cỗ máy vốn đang nằm ngủ yên trong trạng thái khóa an toàn suốt nhiều tháng qua — bỗng nhiên giật nảy mình một cái kinh hoàng. Tiếng dầu thủy lực bị nén dưới áp suất hàng trăm át-mốt-phe gầm rú chói tai trong các ống dẫn bằng cao su bố thép. Theo đúng thuật toán vừa được nạp trực tiếp từ mô phỏng lý thuyết số Bảy của gã nghiên cứu viên áo xanh — một thuật toán ngây thơ tin rằng góc quay một trăm tám mươi độ với gia tốc tức thời là giải pháp tối ưu nhất để triệt tiêu dao động dư thừa — cánh tay cẩu nặng hàng chục tấn vung một đường quét kinh hoàng qua khoảng không gian trống rỗng.

*RẦM!*

Một tiếng rít xé toạc không khí vang lên đanh gọn, theo sau là một tiếng va chạm kinh thiên động địa khiến mặt đất dưới chân họ rung chuyển bần bật. Cánh tay cẩu thép vung mạnh như một chiếc roi sắt khổng lồ, quật thẳng một cú trời giáng vào thân của một cột đèn chiếu sáng bằng thép đúc nguyên khối sừng sững bên mép vỉa hè lát đá.

Cột đèn kim loại dày cả tấc gãy đôi ngọt xớt như một que diêm khô giòn dưới chân người. Cả khối kim loại dài cả chục mét đổ rạp xuống mặt đường với một góc nghiêng chết chóc.

Khối chao đèn bằng kính bảo hộ chịu lực nặng trịch gắn trên đỉnh cột đập thẳng xuống nền đá hoa cương, nát vụn thành hàng ngàn mảnh sắc nhọn văng tung tóe khắp nơi. Phần ống thép méo mó cắm phập xuống mặt đường, xé toạc một mảng đá lớn, và dừng lại đúng cách mũi giày bảo hộ của Bắp chưa đầy mười phân.

Bắp đứng chết trân tại chỗ, hai tròng mắt mở to trừng trừng, đông cứng như một pho tượng đá. Cậu trừng trừng nhìn vào vết nứt sâu hoắm đang toác ra trên nền đá cứng và khối thép vặn vẹo còn đang bốc lên những làn khói đen khét lẹt ngay sát ngón chân mình. Bụi đá mịn và những mảnh vụn văng lên bám trắng xóa khắp hai ống quần bảo hộ của cậu.

— Mẹ... mẹ ơi... — Bắp lắp bắp mãi mới thốt nên lời, hơi thở đứt quãng, hai chân mềm nhũn lùi vội ba bước ra phía sau rồi vấp phải mũi giày của Quân, suýt chút nữa ngã ngửa ra nền đất đầy mảnh chai. — Nó... nó vừa chém bay một cái cột đèn thật đấy à? Không phải... không phải các cậu vừa bảo ở cái nơi quái quỷ này toàn là hình chiếu ba chiều vô hại thôi sao?!

Linh không phí phạm lấy nửa lời để giải thích lý thuyết dông dài trong tình huống hiểm nghèo này. Bàn tay đầy vết chai sạn và vết dầu mỡ của cô thợ máy lập tức thọc sâu vào túi đồ nghề chuyên dụng đeo trễ bên hông, lôi phắt ra bốn chiếc kính bảo hộ lao động gọng đen dày cộp, mỗi chiếc đều được gắn tròng kính phân cực thạch anh nguyên khối đạt tiêu chuẩn an toàn công nghiệp nặng.

— Đeo vào mắt! Ngay lập tức! — Linh quát lớn át cả tiếng ồn, giọng điệu dứt khoát không cho phép bất kỳ sự chần chừ nào. Cô vừa tự tay ấn mạnh một chiếc kính lên sống mũi mình, vừa thô bạo nhét ba chiếc còn lại vào lòng bàn tay đang run rẩy của Quân, Miên và Bắp.

Cả ba người vội vã chụp chiếc kính bảo hộ lên mặt.

Một tiếng *tách* khô khốc vang lên từ khớp gài kim loại khi lớp màng lọc quang học thạch anh chuẩn được kích hoạt đồng bộ. Và ngay trong tích tắc định mệnh ấy, toàn bộ cái thế giới rực rỡ, lung linh và choáng ngợp của Quảng trường Trăm Kết Luận bỗng nhiên bốc hơi biến mất không còn để lại một dấu vết nhỏ nhất.

Trước tầm mắt của họ giờ đây không còn bất kỳ tòa lâu đài pha lê uốn lượn nào, không còn những ngọn tháp xoắn ốc ngũ sắc chạm tới những dải mây bồng bềnh, và cũng chẳng có những cây cầu vồng lập thể kiêu hãnh đang trôi nổi giữa không trung. Lớp kính lọc phân cực chuẩn công nghiệp đã loại bỏ hoàn toàn một trăm phần trăm mọi bước sóng khúc xạ giả lập của Trường Đối Đáp, trả lại cho không gian một hiện thực trần trụi, hoang tàn và khô khốc đến mức khiến người ta phải rùng mình ớn lạnh: đó chỉ là một quảng trường bê tông cốt thép xám xịt, loang lổ những vệt dầu mỡ hoen ố và phủ đầy một lớp bụi công nghiệp dày cộp; những khung giàn giáo rỉ sét đứng trơ trọi chắp vá khắp nơi; và hàng trăm con người với ánh mắt đờ đẫn đang hoa chân múa tay giữa khoảng không khí trống rỗng, cúi đầu sùng bái những hình ảnh ảo ảnh mà chính nhãn cầu trần trụi của họ đang tự nguyện huyễn hoặc lấy mình.

Thế nhưng, ngay giữa khung cảnh trơ trọi và ảm đạm đến thê lương ấy, chiếc cột đèn bằng thép đúc bị đập gãy gập vẫn nằm sờ sờ trên mặt đất.

Thanh thép phi ba mươi xoắn vặn lại như một sợi dây thừng bị bứt đứt giữa chừng. Những mép gãy sắc nhọn lởm chởm ánh lên màu xám lạnh lẽo đặc trưng của kim loại bị xé rách do quá tải cơ học vượt ngưỡng, và vết nứt toác sâu hoắm trên mặt đường đá hoa cương vẫn đang không ngừng tỏa ra mùi khét lẹt nồng nặc của ma sát cực hạn giữa thép và đá. Trong khi đó, ở cách đó mười mét, hai nhóm nghiên cứu khoa bảng kia vẫn đang tiếp tục gào thét, hoa tay múa chân chỉ trỏ vào khoảng không vô hình: kẻ thì quả quyết rằng cánh tay cẩu vừa hoàn thành một quỹ đạo xoay mang tính thẩm mỹ hoàn mỹ tuyệt đối, kẻ thì gân cổ cãi rằng nó đã bị lệch biên độ năm phần nghìn milimét so với phương trình mẫu. Không một ai trong số họ thèm hạ mắt nhìn xuống khối sắt méo mó đang nằm chết gí dưới chân mình.

— Nhìn thấy rõ rồi chứ? — Linh giơ một ngón tay cứng như búa gõ mạnh vào gọng kính bảo hộ của mình, giọng cô lạnh tanh, đanh thép như tiếng đe gõ búa trong xưởng nguội. — Kính lọc quang học có thể dễ dàng xé toạc toàn bộ cái lớp vỏ bọc mô phỏng hào nhoáng kia, nhưng nó vĩnh viễn không thể hàn gắn lại một thanh thép đã bị bẻ gãy. Mô hình trên máy có thể chỉ là ảo ảnh, lý thuyết trên giấy có thể cãi thắng bằng một mớ ngôn từ giảo biện, nhưng hậu quả cơ học ngoài đời thực thì luôn luôn là sự thật một trăm phần trăm. Nếu các người tùy tiện trao quyền điều khiển máy móc thật cho một mô hình chứa đầy sai sót, thì sắt thép và trọng lực sẽ nghiền nát xương thịt của những con người bằng xương bằng thịt mà chẳng thèm bận tâm xem trên đống giấy lộn các người đã chứng minh phương trình của mình đẹp đẽ và tao nhã đến mức nào.

— Đáng tiếc là ở cái bãi rác ngôn từ này, số lượng những kẻ hiểu được chân lý hiển nhiên đó còn ít hơn cả số đinh ốc chưa bị hoen rỉ trên con tàu cũ kỹ của các cháu.

Một giọng nói phụ nữ bất thần vang lên từ phía sau làn khói bụi lơ lửng, trầm, khàn đục và mang một sức nặng lạnh lùng của kim loại nguội vừa được vớt ra khỏi bể dầu.

Cả bốn người giật bắn mình đồng loạt quay ngoắt lại. Bước ra từ bóng râm đổ dài của một trụ bê tông trần xám xịt là một người phụ nữ trạc tuổi ngũ tuần. Bà không hề khoác trên mình những chiếc áo choàng phát quang rực rỡ hay gắn đầy những sợi cáp quang trang trí như những học giả ngoài quảng trường, mà mặc một bộ trang phục bảo hộ bằng sợi bố dệt thô màu xám tro, đã sờn rách ở các góc gấu áo nhưng lại sạch sẽ và tinh tươm đến từng đường kim mũi chỉ. Bên hông bà không hề có thiết bị điều biến quang học hay bất kỳ chiếc vòng cảm ứng tranh luận nào, mà thay vào đó là một chiếc thước kẹp cơ khí bằng đồng thau sáng bóng cọ sát vào hông, một cuộn dây dọi quả chì nặng trịch và một chiếc đồng hồ bấm giờ lên dây cót bằng cơ học hoàn toàn.

Đôi mắt bà sâu hoắm, sắc sảo và lạnh lùng như hai lưỡi dao cạo bằng thép gió, quét chầm chậm qua từng gương mặt trong nhóm bạn rồi dừng lại một cách chuẩn xác trên chiếc huy hiệu bảo trì bằng thép dập nổi gắn bên ngực áo của Linh.

— Bác là... Nhà đo lường Yến? — Quân lập tức nhận ra người phụ nữ với những đặc điểm trùng khớp hoàn toàn với bức điện tín cảnh báo bí ẩn từng gửi tới bảng điều khiển trung tâm của tàu Dép Trái.

— Đi theo tôi, — Yến không hề lãng phí thời gian vào những màn chào hỏi xã giao rườm rà, bà xoay gót chân bước đi thoăn thoắt về phía một con hẻm hẹp nằm khuất sâu sau những bệ đá hoa cương nứt nẻ. — Nhanh chân rời khỏi cái bãi rác ngôn từ này trước khi mấy gã tiến sĩ giấy ngoài kia lại quyết định cấp quyền điều khiển thực tế cho một mô phỏng máy nén khí nào khác và thổi bay nốt cả đôi giày bảo hộ của cậu bé đằng kia.

Bắp giật thót tim, vội vã rảo bước thật nhanh, bám sát sàn sạt gót chân của Linh và Miên mà không dám ngoái đầu nhìn lại lấy một lần.

Họ len lỏi qua một mê cung những con đường phụ tối tăm và gồ ghề, nơi tuyệt nhiên không có lấy một ánh đèn chiếu lập thể hay một hạt quang học tán xạ nào lơ lửng. Càng đi lên cao theo sườn dốc đá lởm chởm của cao nguyên Thấu Kính, tiếng ồn ào gào thét tranh cãi của Quảng trường Trăm Kết Luận càng lùi dần về phía sau, nhỏ dần rồi tắt hẳn, nhường chỗ cho tiếng gió rít khô khốc, sắc lẹm thổi qua những khe nứt địa chất sâu hoắm của vùng cao nguyên cằn cỗi.

Trước mắt họ, sau khi vượt qua một khúc quanh hẹp bằng đá tảng, hiện ra một công trình kiến trúc hình bán cầu sừng sững tọa lạc ngay trên đỉnh ngọn núi đá trơ trọi. Nó hoàn toàn không có bất kỳ màn hình hiển thị điện tử hay tấm pin quang học phát sáng nào. Lớp vỏ ngoài của nó được bọc bằng những tấm hợp kim chì và vật liệu composite dày cộp, xám xịt, được liên kết với nhau bằng hàng ngàn chiếc đinh tán cỡ lớn bắt vít kiên cố, đứng trầm mặc và tĩnh lặng như một tiền đồn cô độc giữa giông bão ngút ngàn.

— Đài Quan Sát Độc Lập, — Yến nắm lấy một tay đòn kim loại, đẩy mạnh cánh cửa thép nặng nề vận hành bằng hệ thống đối trọng ròng rọc cơ khí kêu ken két, rồi nghiêng người ra hiệu cho cả nhóm bước vào bên trong. — Đây là nơi duy nhất trên cái hành tinh này nằm hoàn toàn độc lập bên ngoài mạng lưới bàn tranh luận. Không có bất kỳ sợi cáp truyền dữ liệu nào của Trường Đối Đáp có thể vươn tới đây, không có trường khúc xạ quang học giả lập, và quan trọng hơn cả: không có chỗ cho những kẻ thích tự biên tự diễn ra sự thật theo ý muốn của mình.

Cánh cửa thép dày khép lại phía sau họ với một tiếng *uỳnh* khô khốc, nặng trịch, hoàn toàn cắt đứt thế giới bên ngoài như thể một nhát dao vừa chém đứt sợi dây nối với thực tại hỗn loạn.

Bên trong phòng thí nghiệm là một thế giới hoàn toàn khác biệt, khiến bất kỳ ai quen với sự hào nhoáng kỹ thuật số cũng phải ngỡ ngàng. Tuyệt nhiên không có lấy một bảng điều khiển cảm ứng, không có ánh sáng nhấp nháy của bóng bán dẫn hay màn hình tinh thể lỏng. Thay vào đó, cả căn phòng rộng lớn được lấp đầy bởi những giàn cảm biến cơ học thuần túy: một con lắc trọng lực khổng lồ treo bằng sợi thạch anh tinh khiết đang đung đưa chậm rãi giữa phòng; những ống đo áp suất thủy ngân cao vút chạy dọc theo các vách tường đá; một cỗ máy địa chấn ghi nhận dao động bằng một chiếc kim kim loại nhọn hoắt vạch trực tiếp lên một cuộn giấy than tròn quay đều bằng dây cót; và hàng loạt những bộ đo điện trở độc lập chạy bằng các bình ắc quy hóa học cổ điển được cách ly hoàn toàn.

Quân thở phào một hơi thật dài, sự phấn khích tột độ của một người làm nghiên cứu bỗng chốc bùng cháy trong ánh mắt sau những giây phút ngột ngạt ngoài quảng trường. Cậu vội vã tháo chiếc máy tính bảng cá nhân mang theo từ khoang điều khiển của tàu Dép Trái, ngồi bệt xuống mép một chiếc bàn gỗ sồi mộc mạc và mở ra tệp tính toán đồ sộ với hàng triệu dòng mã và đồ thị mà cậu đã thức trắng bốn đêm liền để hoàn thiện.

— Thưa cô Yến, — Quân hào hứng nói, giọng nói tràn ngập sự tự tin, những ngón tay lướt nhanh thoăn thoắt trên màn hình phát sáng để mở các sơ đồ phân nhánh phức tạp. — Cháu đã tích hợp toàn bộ dữ liệu thực địa từ bốn mảnh kiểm tra thu thập được ở Nặng Lời, Nói Mát, Vòng Vo và Cười Ra Điện. Bọn cháu đã có trong tay đầy đủ cam kết truyền dẫn nguồn điện năng lên tới 18,6 triệu megawatt-giờ, đồng thời đã giải mã hoàn toàn bản chất của các chuỗi xung phá hoại có chu kỳ 1.200 mili-giây phát ra từ Hội Chợ Tiếng Vang. Cháu đã dựng xong một mô hình giải pháp hoàn chỉnh để mở cổng chuyển tiếp đưa tất cả trở về Trái Đất: chỉ cần chúng ta thực hiện bù pha nghịch đảo trên tần số nền và nạp năng lượng theo đúng ba giai đoạn tăng dần tuyến tính, mạng lưới sẽ đạt trạng thái cân bằng tuyệt đối và không thể nào sụp đổ được!

Quân ngẩng phắt đầu lên, trong mắt lấp lánh sự tự hào, hồi hộp chờ đợi một ánh mắt tán thưởng nồng nhiệt hay ít nhất là một cái gật đầu công nhận năng lực từ nhà đo lường kỳ cựu của hành tinh này.

Nhưng Nhà đo lường Yến thậm chí còn không thèm liếc mắt nhìn dù chỉ một phần mười giây vào chiếc màn hình đang nhấp nháy những mô hình không gian ba chiều rực rỡ và lộng lẫy của Quân.

Bà thản nhiên bước tới, kéo mạnh một ngăn kéo bằng gỗ phát ra tiếng kẽo kẹt, rút ra một tờ giấy thô ráp màu vàng ố đã có những vết nhăn nheo cùng một chiếc bút chì gỗ ngòi than to bản, rồi cắm mạnh ngòi bút xuống mặt bàn gỗ ngay trước mũi của cậu thiếu niên.

— Cất cái thứ đồ chơi hào nhoáng và lòe loẹt đó đi, cậu bé, — giọng nói của Yến cất lên đều đều, lạnh buốt như ngọn gió tuyết vừa thổi qua đỉnh cao nguyên đá. — Tôi không rảnh rỗi để ngồi đây chiêm ngưỡng một mô hình toán học mà trong đó cậu đã khéo léo tự biên soạn toàn bộ dữ liệu đầu vào sao cho nó mớm đúng vào cái kết quả cuối cùng mà bản thân cậu hằng ao ước.

Quân sững sờ toàn tập, nụ cười rạng rỡ trên môi cậu đông cứng lại rồi tắt ngấm. Mặt cậu đỏ ửng lên vì một cảm giác bị xúc phạm danh dự học thuật sâu sắc:

— Đây tuyệt đối không phải là tự biên tự diễn! Cháu đã áp dụng chuẩn xác toàn bộ các định luật điện từ học của Maxwell và các nguyên lý cơ học cổ điển! Toàn bộ mô hình của cháu là một hệ thống toán học hoàn toàn đóng kín, không hề có bất kỳ một biến số ngoại lai nào chưa được kiểm soát!

— Chính vì nó là một hệ thống đóng kín tuyệt đối nên nó mới là thứ nguy hiểm chết người nhất, — Yến giơ ngón tay gầy guộc, cứng quắc như nhánh cây khô chỉ thẳng vào tờ giấy trắng trơn trên bàn. — Cậu muốn tôi tin rằng kế hoạch mở cổng của cậu là an toàn tuyệt đối? Được thôi, điều đó rất tốt. Nhưng ở cái đài quan sát này, chúng tôi không bao giờ lãng phí thời gian để kiểm tra xem một giả thuyết đẹp đẽ và quyến rũ đến mức nào. Công việc duy nhất của chúng tôi là kiểm tra xem nó có thể bị đập vỡ vụn ở đâu. Cầm bút lên và viết đi: lập cho tôi một bảng *Tiêu chí bác bỏ*.

Quân chớp chớp mắt, các đầu ngón tay cậu khẽ run lên, sự bối rối hiện rõ trên gương mặt:

— Tiêu chí... bác bỏ ư?

— Đúng thế đấy. Một giả thuyết mà không thể bị bác bỏ thì vĩnh viễn không phải là khoa học; nó chỉ là một thứ tôn giáo cuồng tín đội lốt các phương trình đại số mà thôi, — Yến khoanh hai tay trước ngực, ánh mắt bà găm thẳng vào đôi mắt Quân như một mũi khoan thép lạnh lùng xuyên qua lớp kính cận. — Ghi thật rõ ràng ra tờ giấy này: điều kiện thực tế cụ thể nào, con số đo đạc vật lý chính xác nào, nếu nó xảy ra trong quá trình kiểm chứng thực địa, sẽ chứng minh toàn bộ cái giả thuyết mở cổng an toàn tuyệt đối của cậu là hoàn toàn sai lầm? Ngưỡng dao động nền cho phép tối đa là bao nhiêu? Biên độ cộng hưởng cơ học vượt quá mức nào thì toàn bộ mạng lưới sẽ bị đứt gãy vật lý không thể nào đảo ngược được?

Bà hơi nghiêng người về phía trước, áp sát mặt Quân, từng âm tiết thốt ra đanh gọn và nặng trịch như tiếng búa tạ giáng xuống mặt đe:

— Đừng có mở mồm ra kể cho tôi nghe cậu đã làm cách nào để chứng minh rằng mình đúng. Hãy chỉ cho tôi thấy điều kiện nào ngoài thực tế sẽ chứng minh rằng cậu sai. Nếu bản thân cậu còn không đủ dũng khí để tự đặt ra những điều kiện nhằm phủ nhận chính công trình của mình, thì cậu hoàn toàn không có đủ tư cách để chạm dù chỉ một ngón tay vào bảng điều khiển trung tâm của Trường Đối Đáp.

Một sự im lặng tuyệt đối, nặng nề như chì bao trùm khắp căn phòng thí nghiệm. Linh đứng tựa lưng vào một cột chống bằng gang, khẽ mím chặt môi; hơn ai hết, cô thợ máy thấu hiểu sâu sắc cái cảm giác cay đắng và đau đớn tột cùng khi một cỗ máy hay một thiết kế mà mình dốc cạn tâm huyết để chế tạo bị đặt dưới lăng kính phán xét tàn nhẫn và không khoan nhượng của các định luật tự nhiên. Miên lặng lẽ đứng bên cạnh cửa sổ quan sát, ánh mắt cô sâu thẳm, chứa chan sự thấu hiểu sâu sắc dành cho người bạn thông minh của mình, nhưng cô tuyệt nhiên không hề có ý định bước ra can thiệp hay nói một lời xoa dịu để giúp Quân né tránh cú sốc này. Cô hiểu rằng đây chính là bài học sinh tử mà Quân — và tất cả bọn họ — bắt buộc phải vượt qua nếu muốn sống sót trở về nhà.

Bắp rụt rè nhìn tờ giấy trắng thô ráp nằm cô độc trên bàn, rồi lại lấm lét liếc mắt nhìn sang chiếc thiết bị liên lạc dã chiến đang kết nối trực tiếp với hệ thống máy tính trung tâm của tàu Dép Trái đặt ở góc phòng.

`PHÁT HIỆN YÊU CẦU KIỂM CHỨNG THEO PHƯƠNG PHÁP LUẬN CƠ SỞ,` — Giọng nói máy móc vô cảm, lạnh tanh của MỐC đột ngột vang lên từ màng loa truyền thông, phá tan bầu không khí ngột ngạt đến nghẹt thở. — `KÍCH HOẠT QUY TRÌNH: PROTOCOL-LANGUAGE-QUARANTINE-MAX. CHẾ ĐỘ KIỂM DỊCH NGÔN NGỮ MỨC ĐỘ CAO NHẤT CHÍNH THỨC CÓ HIỆU LỰC TOÀN PHẦN.`

Màn hình phụ của MỐC nhấp nháy liên tục những vệt ánh sáng màu vàng cam cảnh báo rực lửa.

Quân hít một hơi thật sâu, lồng ngực cậu phập phồng dữ dội khi cậu cố gắng nén chặt sự tự ái cá nhân đang cuộn trào bỏng rát trong huyết quản. Cậu run rẩy cầm lấy chiếc bút chì gỗ thô ráp, hắng giọng một tiếng để lấy lại sự bình tĩnh:

— Được rồi. Giả thuyết của cháu được xây dựng dựa trên tiền đề cơ sở rằng toàn bộ các xung nhọn dao động nền xuất hiện dồn dập gần đây hoàn toàn là do các thiết bị phát sóng lậu của Hội Chợ Tiếng Vang gây ra. Rõ ràng là khi trạm lậu đó bị ngắt nguồn điện...

*BÍP!*

Một tiếng chuông cảnh báo chói tai vang lên khô khốc từ loa của MỐC. Trên màn hình hiển thị phụ lập tức bật nảy một biểu tượng hình tam giác viền đỏ rực lửa:

`[▲ CẢNH BÁO: PHÁT HIỆN TỪ NGỮ MANG TÍNH SUY ĐOÁN CHỦ QUAN KHÔNG CÓ CĂN CỨ ĐO ĐẠC ĐỊNH LƯỢNG. CỤM TỪ BỊ ĐÁNH DẤU VI PHẠM: "RÕ RÀNG LÀ". HỆ THỐNG YÊU CẦU CUNG CẤP DỮ LIỆU ĐO THỰC TẾ NGAY LẬP TỨC HOẶC HỦY BỎ PHÁT BIỂU VỪA NÊU.]`

Bắp giật mình suýt nữa thì bật cười thành tiếng, nhưng cậu vội vã đưa cả hai tay lên bịt chặt lấy miệng mình khi nhìn thấy ánh mắt sắc như dao cạo của Quân đang lườm sang đầy phẫn nộ xen lẫn bẽ bàng.

Những giọt mồ hôi hột bắt đầu rỉ ra lấm tấm trên trán Quân rồi lăn dài xuống gò má. Cậu cắn chặt môi dưới đến mức suýt bật máu, cố nuốt cục nghẹn đắng ngắt đang chẹn ngang cổ họng xuống. Ngay tại giây phút này, dưới sự giám sát sắc lạnh của Nhà đo lường Yến và chế độ kiểm dịch ngôn ngữ tuyệt đối của MỐC, Quân thấu hiểu rằng mọi thói quen tranh luận thông thường ngoài xã hội — những từ ngữ đệm mang tính áp đặt cảm xúc như "hiển nhiên là", "chắc chắn rằng", "theo lý thuyết thông thường thì" — đều đã bị lột trần như những mảnh giẻ rách không hơn không kém.

— Tôi... tôi xin chính thức rút lại câu nói vừa rồi, — Quân thở dốc một hơi nặng nhọc, giọng cậu trầm hẳn xuống, không còn vẻ kiêu hãnh của một người vừa chiến thắng các bài toán lý thuyết, mà bắt đầu nhìn thẳng vào thực tế nghiệt ngã đang bày ra trước mắt. Cậu tì ngòi bút chì than xuống mặt giấy nhám thô ráp. Bàn tay cậu dần dần ngừng run rẩy, thay vào đó là một sự tập trung cao độ, tĩnh lặng và quyết liệt của một nhà khoa học chân chính đang can đảm đối diện với ranh giới mong manh của chính bản thân mình. — Bảng tiêu chí bác bỏ. Hạng mục số một: Tần số dao động riêng nền của Trường Đối Đáp.

Ngòi than cào mạnh trên mặt giấy ráp, phát ra những tiếng sột soạt khô khốc vang vọng giữa căn phòng tĩnh mịch:

— Nếu trạm phát sóng lậu của Hội Chợ Tiếng Vang đã bị cắt hoàn toàn nguồn cấp điện mà biên độ của dao động riêng nền vẫn duy trì và vượt ngưỡng 0,05 Hertz tại dải tần số cực thấp... điều đó sẽ chứng minh không thể chối cãi rằng sự bất ổn định của hệ thống không phải do bất kỳ sự can thiệp nhân tạo bên ngoài nào gây ra, mà là do chính bản thân cấu trúc vật lý của mạng lưới đã bị rạn nứt từ bên trong. Khi đó, toàn bộ giả thuyết mở cổng an toàn bằng giải pháp triệt tiêu xung lậu của tôi sẽ: *Hoàn toàn sai lầm và chính thức bị bác bỏ.*

Quân ngẩng đầu lên, vầng trán ướt đẫm mồ hôi, nhưng ánh mắt sau lớp kính cận của cậu giờ đây đã trở nên trong trẻo, sáng rõ và kiên định hơn bao giờ hết:

— Hạng mục số hai: Tỷ lệ suy hao năng lượng tiếp xúc. Nếu khi chúng ta tiến hành nạp tải thử nghiệm ở mức công suất tối thiểu 1% mà độ lệch pha giữa hai trạm vệ tinh đo đạc vượt quá ba độ góc, toàn bộ hệ thống sẽ rơi vào vùng cộng hưởng hủy diệt không thể cứu vãn. Khi đó, giả thuyết mở cổng: *Bị bác bỏ ngay lập tức mà không có bất kỳ ngoại lệ nào.*

MỐC không hề phát ra thêm một tiếng bíp cảnh báo nào nữa. Toàn bộ các cảnh báo tam giác đỏ trên màn hình biến mất, nhường chỗ cho một dải sáng màu xanh lục dịu nhẹ và trang nghiêm:

`TOÀN BỘ CÁC THÔNG SỐ ĐÃ ĐẠT CHUẨN ĐỊNH LƯỢNG VẬT LÝ. KHÔNG PHÁT HIỆN BẤT KỲ PHÁT BIỂU NGỤY BIỆN NÀO TRONG PHẠM VI DỮ LIỆU. TIÊU CHÍ BÁC BỎ ĐÃ ĐƯỢC ĐĂNG KÝ VĨNH VIỄN VÀO BỘ NHỚ LÕI CỦA HỆ THỐNG.`

Khóe môi khô khốc của Nhà đo lường Yến khẽ giãn ra thành một nét cười hiếm hoi, mờ nhạt nhưng ấm áp, dẫu vậy nét mặt bà rất nhanh chóng trở lại vẻ nghiêm nghị sắt đá vốn có. Bà bước chầm chậm tới góc phòng, đặt bàn tay chai sần lên một chiếc cần trục bằng đồng thau nặng trịch đang nối trực tiếp với hệ thống cảm biến địa chấn độc lập được chôn sâu hàng trăm mét dưới nền đá hoa cương của cao nguyên Thấu Kính.

— Tốt lắm, cậu bé. Cậu vừa làm được điều khó khăn và đau đớn nhất của một người dấn thân vào con đường khoa học: tự tay dựng lên một chiếc giá treo cổ danh dự cho chính giả thuyết mà mình yêu quý nhất, — Yến cất giọng trầm tĩnh, ánh mắt nhìn Quân chứa đựng một sự tôn trọng thực sự. — Và bây giờ, hãy dẹp hết mọi lời nói sang một bên, để cho mặt đất và sắt thép lên tiếng.

Bà gạt mạnh chiếc cần trục xuống với một tiếng *khục* khô giòn, đóng mạch điện hóa học cung cấp năng lượng độc lập cho cỗ máy đo dao động cơ học đặt sừng sững giữa bàn. Chiếc kim kim loại dài ngoẵng, nhọn hoắt được chế tác tinh xảo từ từ hạ xuống, tì nhẹ đầu kim lên bề mặt dải giấy than đen nhánh đang chuyển động cuộn tròn một cách đều đặn dưới tác động của một hệ thống bánh răng dây cót cơ học thuần túy.

Cả bốn người bạn đồng loạt nín thở, lồng ngực như bị thắt lại, tám con mắt dán chặt không rời vào mũi kim nhọn hoắt bằng thép sáng loáng.

Căn phòng thí nghiệm chìm sâu vào một sự tĩnh lặng tuyệt đối, ngột ngạt đến mức người ta chỉ còn nghe thấy rõ mồn một tiếng tích tắc khô khốc, đều đặn của chiếc đồng hồ cơ khí treo trên vách đá và tiếng thở dốc đầy căng thẳng, hồi hộp của Quân. Trạm phát sóng lậu của Hội Chợ Tiếng Vang đặt tại phân khu Tràng Vỗ đã bị nhóm bạn ngắt toàn bộ cầu dao chính từ hơn sáu tiếng đồng hồ trước. Căn cứ theo toàn bộ mô hình toán học hoàn mỹ, theo mọi phương trình cân bằng tải và niềm tin mãnh liệt mà Quân từng gìn giữ suốt bao ngày qua, mũi kim trên dải giấy than lẽ ra phải nằm im bất động, vạch ra một đường thẳng tắp, phẳng lặng, bình yên và hoàn hảo như một mặt hồ không gợn sóng.

Nhưng không.

Một tiếng *rẹc... rẹc* nhỏ xíu nhưng sắc nhọn vang lên phá tan sự tĩnh lặng khi đầu kim kim loại bắt đầu run rẩy bần bật.

Trước sự bàng hoàng tột độ, câm lặng và chết điếng của Quân, đầu kim kim loại không hề giữ nguyên vị trí cân bằng. Nó đột ngột giật nảy dữ dội sang hai bên mép giấy, vạch lên bề mặt lớp giấy than đen nhánh những đường răng cưa sắc nhọn, gãy khúc, hỗn loạn và cuồng bạo — một đồ thị dao động biên độ lớn, vượt xa ngưỡng 0,05 Hertz một cách tàn nhẫn, phơi bày ra ánh sáng một sự thật nghiệt ngã hoàn toàn trái ngược với tất cả những gì Quân từng dày công tính toán trên những trang giấy lung linh của mình.