Hậu chiến có phụ lục

Tiếng trục lăn của chiếc máy photocopy đặt tại quầy của Võ Mỹ Quyên miệt mài trượt qua trượt lại, phát ra những thanh âm rì rầm đều đặn và êm ả như nhịp thở của một cỗ máy đã tìm thấy chu kỳ thăng bằng. Từng trang giấy A4 trắng tinh, phẳng phiu trượt ra khỏi khay đỡ, mang theo những dòng hướng dẫn thủ tục hành chính mới tinh với bảng giá niêm yết rõ ràng từng khoản mục dịch vụ, mực đen sắc nét in chuẩn xác tới từng dấu chấm, dấu phẩy. Không còn tiếng cãi vã chát chúa xé toạc bầu không khí ngột ngạt như những tháng ngày trước. Không còn những tập biểu mẫu mập mờ được nhét vội dưới gầm bàn, hay những lời thì thầm gạ gẫm kèm theo ánh mắt dòm ngó, dọa dẫm về việc cổng liên chiều sẽ đóng sập lúc nửa đêm nếu thiếu một khoản phụ phí bôi trơn.

Mùi mực in nồng đượm, ấm nóng hòa cùng hơi nhiệt phả ra từ góc hành lang tầng một của tòa nhà trụ sở, mang lại một cảm giác an định lạ thường. Nó báo hiệu rằng một trật tự mới—dẫu bước đầu vận hành có phần chậm rãi hơn, đòi hỏi nhiều công sức và sự kiên nhẫn hơn, nhưng hoàn toàn đàng hoàng và minh bạch—đang lặng lẽ bám rễ sâu vào từng ngóc ngách của Cục Quản Lý Các Vũ Trụ Rắc Rối. Sự lắng dịu ấy không chỉ đơn thuần đọng lại trên những phiến đá hoa cương bóng loáng nơi sảnh đón tiếp trung tâm, mà đã bắt đầu lan tỏa theo từng luồng cáp quang truyền dẫn dữ liệu, vượt qua các màng chắn thực tại để mang lại hơi thở bình ổn cho các thế giới ngoại vi nghèo khó, những nơi từng đứng bên bờ vực bị phong tỏa và xóa sổ hoàn toàn khỏi bản đồ lưu thông.

***

Cách trung tâm hàng ngàn hải lý không gian, tại Vũ Trụ Vần Vè, buổi chiều hôm ấy không còn bị phủ bóng bởi nỗi thấp thỏm âu lo về nguy cơ đứt gãy luồng vận chuyển sách vở học tập và vật tư y tế thiết yếu. Dưới ánh nắng vàng nhạt rọi xiên qua những tán cây hình lục lăng kỳ lạ của thế giới này, cô giáo Tống Ngọc Mai cùng đám học trò nhỏ đang tíu tít quây quần bên vệ đường, chung tay khuân vác những tấm biển báo kim loại nặng trịch từ thùng xe kéo xuống bãi cỏ.

Trước đây, luật nền ngữ âm khắt khe của không gian này từng biến mọi sinh hoạt đời thường thành một chuỗi cực hình. Mỗi câu nói, mỗi mệnh lệnh hay thậm chí cả tiếng kêu cứu xé lòng trong cơn nguy kịch đều bắt buộc phải gieo vần cho thật chỉnh, nếu không muốn bị sóng nhiễu xạ âm thanh bóp nghẹt thanh quản hoặc kích hoạt chuông cảnh báo dị thường của hệ thống giám sát. Giờ đây, mọi chuyện đã khác. Thay cho việc phải vắt óc khổ sở tìm từ gieo vần trong lúc mạng sống người bệnh ngàn cân treo sợi tóc, những tấm biển cảnh báo an toàn mới toanh vừa được chuyển tới qua chuyến hàng sáng nay. Bề mặt kim loại dày dặn được phủ một lớp sơn phản quang sắc nét, mang chữ viết trung tính theo đúng giải pháp kỹ thuật mang tính bước ngoặt mà Đặng Thảo Vy và Phạm Đức Khang đã thống nhất trong bộ tiêu chí an toàn phân tầng.

“Nào, hai em giữ chân thang cho thật chắc / Đừng để cô giáo ngã lăn lóc!”

Mai vừa thận trọng bước lên từng bậc thang gỗ vừa cất giọng đùa một câu vần tròn vành vạnh để tuân thủ luật nền địa phương, khiến lũ trẻ đứng túm tụm bên dưới che miệng cười khúc khích vang cả góc phố râm mát. Nhưng ngay khi đôi bàn tay mảnh khảnh của cô siết chặt chiếc cờ-lê, vặn từng vòng ốc vít định vị tấm biển vào thân cột đèn bằng thép ở ngã tư, nét mặt cô giáo trẻ bỗng chốc trở nên nghiêm cẩn lạ thường.

Ánh mắt cô dừng lại thật lâu trên mặt biển bằng thép không gỉ sáng loáng. Dưới ánh mặt trời, từng con chữ in hoa đậm nét, rành mạch và dứt khoát hiện lên rõ ràng: “NGÃ TƯ NGUY HIỂM — TẤT CẢ PHƯƠNG TIỆN PHẢI GIẢM TỐC ĐỘ DƯỚI 15 KM/H”. Không có vần điệu gượng ép, không có những câu từ hoa mỹ sáo rỗng để chiều lòng một quy tắc cứng nhắc. Đó là một chỉ dẫn thuần túy chức năng, lạnh lùng nhưng bảo đảm tính mạng con người.

Cách đó không xa, tại cửa ngõ dẫn thẳng vào khu vực phòng cấp cứu của trạm xá đa khoa thị trấn, một tấm bảng kim loại tương tự cũng đã được các nhân viên kỹ thuật gắn xong xuôi lên tường hoa tiêu: “KHẨN CẤP: XE CỨU THƯƠNG ĐANG TỚI — XIN NHƯỜNG ĐƯỜNG BẰNG HÀNH ĐỘNG, KHÔNG CẦN ĐỌC THÀNH THƠ”.

Bằng cách dùng chữ viết trung tính làm phương tiện biểu đạt tối cao trong những tình huống sinh tử, luật nền khắt khe của thế giới này không còn quyền năng bóp nghẹt mạng sống của người bệnh lúc nguy nan. Từng tấm biển được lắp đặt cẩn thận vào vị trí là một điều kiện an toàn thực địa được đánh dấu hoàn tất trong biên bản kiểm tra liên ngành. Cổng chuyển tiếp không gian mang mã hiệu VV-09 giờ đây không còn phải nơm nớp lo sợ những quyết định đình chỉ đơn phương từ Cục; nó đã chính thức đáp ứng đầy đủ điều kiện kỹ thuật để mở cửa thường xuyên theo khung giờ gom chuyến ổn định. Ngay lúc này, phía xa xa nơi màng chắn cổng phân tầng, chiếc xe tải hạng trung đầu tiên trong buổi chiều đang chậm rãi tiến vào, chở theo những thùng sách giáo khoa mới tinh còn thơm ngát mùi giấy bãi bằng và mực in từ thế giới bên ngoài, sẵn sàng cho năm học mới của lũ trẻ.

***

Cùng thời điểm đó, quay trở lại tầng một của tòa trụ sở Cục, nhịp làm việc tại Bàn Tiếp Nhận Số 8 diễn ra với một sự khoan thai hiếm thấy. Nguyễn Minh An ngồi ngay ngắn sau tấm kính chống lóa phẳng lặng, cẩn thận kiểm tra từng con dấu đỏ, từng chữ ký trên các tập hồ sơ giao dịch buổi chiều. Anh không còn phải vừa dán chặt mắt vào đồng hồ đếm ngược năng suất nhấp nháy đỏ lòm trên góc màn hình, vừa loay hoay tìm kẽ hở giữa rừng quy định chằng chịt để cứu người nộp đơn khỏi những khoản phạt oan uổng như trước nữa.

Một cái bóng cao lớn, đầm đậm bước đến trước quầy kính. Người đàn ông dừng lại, tháo chiếc mũ lưỡi trai sờn cũ bằng vải thô đặt ngay ngắn lên mặt bàn gỗ. Đó là Hoàng Văn Sơn. Gương mặt người tài xế dạn dày sương gió, từng hằn sâu những vết nhăn khắc khổ vì kiệt quệ và sợ hãi, nay đã giãn ra rõ rệt. Anh không còn thở dốc từng cơn đứt quãng, cũng không còn lấm lét nhìn quanh hay lấy tay che ngực áo vì sợ chiếc công tơ nano cấy dưới xương đòn nhảy số tính tiền. Bầu không khí trung tính tại sảnh lớn của Cục là hoàn toàn miễn phí, và quan trọng hơn cả, gánh nặng ngàn cân treo lơ lửng trên đầu anh bấy lâu nay đã được tháo dỡ một cách hoàn toàn hợp pháp.

“Chào anh An,” Sơn cất tiếng chào, giọng nói trầm ấm và dày dặn hơn hẳn những ngày giông bão trước. “Hôm nay tôi mang biên lai mới sang đây để đối soát hồ sơ theo đúng lịch hẹn.”

Bàn tay thô ráp với những khớp ngón sần sùi của anh chìa qua khe giao dịch một tập chứng từ có đóng dấu đỏ tươi của Ty Thuế vụ Vũ Trụ Hơi Thở Có Giá. An đón lấy tập tài liệu, khẽ mỉm cười khi nhìn thấy dòng chữ in rõ ràng ở phần tiêu đề: *Áp dụng Gói Khoán Y Tế Cố Định theo Điều 19 Khoản 3 — Trường hợp bệnh nhân phụ thuộc thiết bị hô hấp nhân tạo*.

Nhờ phán quyết mang tính lịch sử từ phiên điều trần công khai và những nỗ lực bóc tách pháp lý kiên trì, không mệt mỏi của liên minh, chính quyền quê nhà của Sơn đã chính thức phải thừa nhận sai phạm nghiêm trọng trong việc cộng dồn chu kỳ nén khí của máy trợ thở vào thuế tiêu thụ cá nhân. Bé Linh, con gái nhỏ của anh, nay đã được đưa vào danh mục bảo trợ an sinh xã hội đặc biệt; lượng dưỡng khí cháu hít vào mỗi ngày qua hệ thống máy thở được ấn định ở một mức khoán tượng trưng, hoàn toàn độc lập và tuyệt đối không bị tính lũy tiến theo giá thả nổi của thị trường thương mại.

“Còn khoản nợ cũ hơn một triệu bốn trăm nghìn lượt hít thở thì giải quyết thế nào rồi anh?” An vừa lật giở trang phụ lục tài chính vừa ngẩng lên hỏi, ngón tay lướt nhẹ qua bảng phân kỳ nợ được lập chi tiết.

“Họ đã chấp thuận phương án chia nhỏ ra rồi anh ạ,” Sơn đưa tay gãi đầu, khóe mắt ánh lên niềm nhẹ nhõm chân thành mà suốt nhiều năm qua An chưa từng thấy ở người đàn ông này. “Cứ mỗi chuyến hàng tôi chở qua cổng gom chuyến vào sáng thứ Ba và thứ Bảy hàng tuần, hệ thống đối soát liên chiều sẽ tự động trích trừ một khoản tượng trưng tương đương mười phần trăm tiền công vận tải. Không bị phạt lãi mẹ đẻ lãi con, không bị phong tỏa tài khoản ngân hàng, và điều mừng nhất là tôi không còn bị cấm xuất cảnh sang Chiều 09 để vào viện thăm con gái nữa. Bác sĩ trực tiếp điều trị sáng nay vừa báo tin, sức khỏe bé Linh tiến triển rất tốt, đáp ứng thuốc đều đặn. Tuần tới là cháu được chuyển từ phòng chăm sóc đặc biệt ra phòng hồi sức thông thường rồi.”

Nghe những lời tâm sự ấy, An cảm thấy lòng mình ấm áp lạ thường. Anh cầm con dấu nghiệp vụ bằng đồng, nhấn mực rồi dập mạnh xuống góc phải của tờ biên lai đối soát. Một tiếng “cộp” giòn giã, dứt khoát và đanh gọn vang lên trên mặt bàn làm việc, in hằn dòng chữ đỏ thắm: *Đã đối soát và lưu hồ sơ*. Anh xếp lại tập giấy tờ cẩn thận, đẩy bản sao có xác nhận qua khe kính cho người tài xế:

“Chúc mừng anh Sơn. Cứ theo đúng lộ trình minh bạch này, anh vừa trả dần được nợ cũ, vừa giữ được chiếc xe tải mưu sinh mà con gái vẫn có đầy đủ thuốc men và máy thở. Cổng HT-07 chạy theo khung giờ gom chuyến đã được cập nhật phân luồng ưu tiên cho xe tải của anh trên hệ thống rồi đấy. Lần sau qua trạm kiểm định, anh chỉ cần quét mã QR ở góc hồ sơ này là đi qua thông suốt.”

Sơn nhận lại tập giấy tờ, trân trọng vuốt phẳng mép giấy rồi gấp đôi cất kỹ vào túi áo trong. Hai bàn tay thô ráp của anh siết chặt lấy nhau, đặt trước ngực. Người tài xế già cúi đầu thật sâu trước mặt An—một cử chỉ không phải xuất phát từ sự sợ sệt hay luồn cúi trước quyền lực hành chính của một kẻ bề trên, mà là sự biết ơn sâu sắc giữa những con người đã cùng nhau bước qua những ngày tháng bĩ cực nhất của số phận.

***

Trong khi dòng xe tải của Sơn bắt đầu lăn bánh vào các cung đường vận tải trật tự và quy củ, thì tại một vùng ngoại vi thanh bình khác—vũ trụ quê nhà của An, được kết nối với trung tâm thông qua Tuyến Cổng Dân Sinh Ngoại Vi Số 4 (DX-04)—tiếng động cơ gầm vang quen thuộc cũng đang mang lại một sức sống hoàn toàn mới mẻ cho xóm nhỏ ven đô.

Đó là một buổi chiều thứ Năm đầy nắng vàng ruộm rải đều trên những mái ngói rêu phong. Tiếng máy nổ trầm đục của chiếc xe tải chở hàng màu xanh lam mang biển hiệu dịch vụ gom chuyến liên chiều từ từ giảm tốc độ, rồi dừng bánh êm ái trước con ngõ nhỏ dẫn thẳng vào tiệm may gia đình của bà Nguyễn Thị Hạnh. Người tài xế thò tay bóp còi hai tiếng ngắn ngủi, giòn tan: “Bíp... bíp!”. Âm thanh thân thuộc ấy vang lên như một lời chào quen thuộc của người bạn đường xa ghé thăm.

Bên trong gian nhà khách kiêm xưởng may, bà Hạnh đang cặm cụi bên chiếc bàn cắt lớn. Nghe tiếng còi xe, bà buông dải thước dây bằng nhựa dẻo đang quàng trên cổ xuống, vội vã đưa hai bàn tay gầy gò lau vào vạt chiếc tạp dề hoa đã sờn mép rồi bước nhanh ra hiên nhà.

Trên thùng xe tải phủ bạt kín đáo, người phụ xe trẻ tuổi nhanh nhẹn trèo lên, dỡ xuống từng kiện hàng vuông vức được bọc giấy xi măng chống ẩm cẩn thận, bên ngoài dán nhãn niêm phong xanh lá cây đạt chuẩn an toàn liên chiều. Đó là những cuộn chỉ may tơ bóng chuyên dụng với đủ sắc màu rực rỡ, những súc vải đũi tơ tằm, vải lanh mát lạnh dệt thủ công và những hộp phẩm nhuộm chiết xuất từ thực vật an toàn, tất cả đều được nhập khẩu hợp lệ theo định mức gom chuyến ba buổi mỗi tuần—cố định vào các ngày thứ Ba, thứ Năm và thứ Bảy.

“Bác Hạnh ơi, chuyến hàng tuần này về đủ cả mười hai kiện không thiếu một mét vải nào nhé!” Anh phụ xe vừa cẩn thận đặt kiện hàng xuống thềm gạch vừa hồ hởi cất tiếng gọi. “Tuyến Cổng DX-04 dạo này thông thoáng và dễ thở lắm bác ạ! Đoàn xe chở hàng qua trạm kiểm tra an toàn phân tầng của Cục mất chưa đầy mười phút mỗi xe. Giấy tờ hợp lệ quét mã điện tử cái vèo là barrier mở ngay, không còn cảnh thanh tra giữ lại vặn vẹo từng cái tem nhãn hay hạch sách kiếm cớ làm khó như hồi trước nữa đâu!”

“Cảm ơn các chú nhiều lắm, may quá là may, mấy cô dâu bên phố đang giục áo dài cho đám cưới cuối tuần này!” Bà Hạnh nở nụ cười rạng rỡ, nụ cười làm bừng sáng khuôn mặt nhiều nếp nhăn và đồi mồi vì sương gió thời gian.

Chỉ trong chốc lát, khoảng sân nhỏ trước tiệm may của bà lại rộn rã hẳn lên bởi tiếng nói cười râm ran của xóm giềng. Mấy bà thợ may phụ trong xóm nghe tiếng xe tải cũng vội vã kéo sang, xúm xít phụ giúp bà Hạnh gỡ lớp giấy bọc, kiểm tra từng thớ vải mềm mại. Tiếng kéo cắt vải bằng thép sắc lẹm xoèn xoẹt lướt trên mặt bàn gỗ phẳng phiu, và trên hết, tiếng máy khâu đạp chân chạy lách cách, lách cách đều đặn, nhịp nhàng vang lên không ngớt như một khúc ca lao động bình dị của chốn thôn quê.

Cụ Tứ chống gậy vừa từ trạm y tế trở về, ghé chân vào bậc hiên uống một ngụm nước chè xanh nóng hổi trong chiếc bát sành. Cụ vừa phe phẩy chiếc quạt nan vừa khoe với bà con rằng chiếc xe cứu thương dân sinh liên chiều sáng nay chạy êm ru, đưa cụ sang trạm lọc máu định kỳ đúng boong từng phút, không hề bị chậm trễ một giây nào vì thủ tục giấy tờ ở cửa khẩu. Phía bên kia ngõ, ông Bảy thợ rèn cũng tranh thủ tạt qua gửi sửa lại chiếc áo bảo hộ lao động bị rách vai; giọng nói của ông đã bớt đi tiếng rít khò khè nghẹt thở của những cơn hen kinh niên nhờ có đủ thuốc xịt dự phòng được cấp phát đều đặn theo hạn ngạch y tế.

Tuyến đường huyết mạch không bị phong tỏa vô lý, chén cơm manh áo của những người thợ thủ công nghèo không bị hất đổ giữa chừng, và cuộc sống nơi xóm nhỏ cứ thế êm đềm tiếp diễn trong một niềm an tâm mộc mạc mà vững chãi.

***

Trong khi đó, trở lại Hành Lang Bổ Sung Hồ Sơ thênh thang của trụ sở Cục, một hình ảnh khác cũng khiến những người qua lại không khỏi bùi ngùi xúc động.

Tại chiếc bàn tròn bằng gỗ sồi dành riêng cho việc trả kết quả thủ tục, Đỗ Yến Nhi đang cẩn thận lồng từng trang giấy tờ còn thơm mùi mực vào một chiếc cặp da mới mua màu nâu sẫm. Ngồi ngay bên cạnh cô, ông Đỗ Văn Hòa ngồi ngay ngắn trên chiếc ghế bọc nệm êm ái, lưng tựa thẳng, hai bàn tay khẳng khiu, nổi đầy những gân xanh đặt yên vị trên đầu gối.

Trên mặt bàn, nằm trang trọng ngay giữa tầm mắt họ là bộ hồ sơ mang mã số định danh TT-103 đã hoàn tất trọn vẹn mọi quy trình thẩm tra pháp lý: Giấy phép kết nối thương mại dài hạn mang số hiệu GP-TT-103/TM, bên dưới nổi bật con dấu mộc đỏ vĩnh viễn không thời hạn của Cục Quản Lý, kèm theo đầy đủ các tập phụ lục về lưu hành phương tiện cơ giới và danh mục vật tư cơ khí phụ tùng được phép thông quan định kỳ qua các trạm gác.

Không còn những lá đơn khiếu nại dài dằng dặc đẫm nước mắt và mực nhòe. Không còn cảnh hai cha con phải thức khuya dậy sớm, bồng bế đùm bọc nhau chầu chực xếp hàng ròng rã suốt hai mươi ba năm trời trong sự mòn mỏi, tuyệt vọng trước những cái lắc đầu lạnh lùng của nhân viên thụ lý. Cuộc chiến hành chính dài đằng đẵng hơn một phần tư thế kỷ—vốn đã ngốn ngấu gần như toàn bộ tuổi thanh xuân của người con gái và bào mòn sức lực của người cha—nay đã chính thức khép lại bằng một văn bản pháp lý hoàn chỉnh.

Nhi dừng tay, nghiêng đầu ngắm nhìn cha mình. Đôi mắt của ông Hòa đã mờ đục theo năm tháng bởi chứng thoái hóa giác mạc nghiêm trọng, những ngón tay thỉnh thoảng lại run lên bần bật một cách vô thức—những di chứng nặng nề để lại sau hàng trăm lần liều lĩnh vượt qua những vùng nhiễu loạn và dị thường thời gian chỉ để theo đuổi một con dấu phê duyệt. Nhưng sâu thẳm trong ánh mắt đục mờ ấy, giờ đây không còn sót lại chút hoang mang, uất ức hay nỗi sợ hãi thường trực của một kẻ luôn lo sợ bị bảo vệ xua đuổi ra khỏi cửa.

“Mọi chuyện xong xuôi hết rồi cha ạ,” Nhi khẽ cất tiếng, giọng cô mềm mại, nghẹn ngào và dịu dàng đến mức chính những người từng biết đến sự đanh thép, cứng cỏi của cô trong các cuộc tranh luận cũng phải ngạc nhiên. Cô cúi người xuống, ân cần quàng lại chiếc khăn len ấm áp quanh cổ cho cha để tránh ngọn gió lạnh từ cửa thông gió. “Kể từ ngày mai, hai cha con mình không bao giờ phải bước chân đến cái tòa nhà này để xếp hàng nữa. Con đã làm xong thủ tục đăng ký cho cha tham gia khóa phục hồi chức năng ở viện điều dưỡng dưới chân đồi ở quê nhà rồi. Con cũng quyết định thôi không làm đại diện khiếu nại ủy quyền cho ai nữa. Con sẽ ở nhà nấu cơm cho cha, mỗi buổi chiều dắt cha đi dạo dọc bờ sông hóng mát, rồi chăm sóc lại mấy luống rau, mấy gốc cây ăn quả trong vườn mà cha thích.”

Ông Hòa chớp chớp mắt một cách chậm rãi, khóe mắt kèm nhèm ươn ướt ngấn lệ. Bàn tay run rẩy, khô ráp của ông lần tìm trên mặt bàn, khẽ chạm vào tấm bìa giấy phép cứng cáp mang dấu nổi. Một nụ cười hiền từ, thanh thản vô ngần nở trên gương mặt già nua đầy những vết đồi mồi:

“Ừ... về thôi con gái. Cơm nguội ở nhà... chắc mẹ mày hâm lại nóng hổi rồi đấy.”

Nhi mỉm cười qua hai hàng nước mắt đang lăn dài trên má. Cô gật đầu thật mạnh, nắm chặt lấy bàn tay gầy gò của cha, đỡ ông đứng dậy rồi dìu từng bước chậm rãi rời khỏi dãy hành lang lát đá lạnh lẽo. Cô hiểu rằng chiến thắng lớn nhất và ngọt ngào nhất của cuộc đấu tranh bền bỉ này không phải là việc đánh bại một bộ máy quan liêu hay buộc những kẻ quyền thế phải nhượng bộ, mà chính là việc giành lại được thời gian sống thực sự bên cạnh những người thân yêu nhất trước khi mọi thứ trở nên quá muộn màng.

***

Cách dãy hành lang trả kết quả chừng vài ngã rẽ, Quầy dịch vụ số 3 của Võ Mỹ Quyên lúc này vẫn đang tấp nập người ra kẻ vào. Thế nhưng, bầu không khí bao trùm nơi đây đã hoàn toàn lột xác, khác xa một trời một vực so với chuỗi ngày hỗn loạn trước kia.

Phía trên quầy giao dịch, tấm biển hiệu bằng mica bóng loáng mới tinh mang dòng chữ “Trạm Hỗ Trợ Pháp Lý Dân Sinh” được gắn ngay ngắn, trang trọng. Ngay tầm mắt của mọi người dân đến giao dịch là bảng niêm yết công khai, minh bạch từng mức phí dịch vụ được quy định chi tiết: *Đánh máy và soạn thảo biểu mẫu theo quy chuẩn: 0,1 Liên Phiếu/trang. Sao chụp tài liệu: tính đúng giá gốc theo quy định hiện hành của Cục. Tư vấn và hướng dẫn điền đơn: hoàn toàn miễn phí cho người cao tuổi, người khuyết tật và các trường hợp cấp cứu y tế*.

Vừa lúc đó, Tống Ngọc Mai trong bộ trang phục gọn gàng từ Vũ Trụ Vần Vè ghé ngang qua sảnh Cục trên đường đi nhận tập tài liệu tập huấn chuyên môn mới. Nhìn thấy bóng dáng cô giáo trẻ, Quyên lập tức buông chiếc dập ghim trên tay xuống, vẫy vẫy tay gọi lớn qua khe cửa:

“Cô Mai! May quá, cô vừa vặn ghé qua đây, tôi đỡ mất công làm thủ tục gửi chuyển phát bằng ống bưu chính khí nén!” Quyên đon đả kéo ngăn kéo gỗ bên dưới quầy ra, rút ra một chiếc phong bì bằng giấy xi măng dày dặn, bên trên có dán ngay ngắn một mẩu biên nhận tài chính có đóng dấu xác nhận của cơ sở đoàng hoàng. “Tôi gửi lại cô khoản tiền quỹ sách còn lại của lớp học vùng cao đợt trước. Hôm nọ tôi mới gửi tạm ứng cho cô năm mươi Liên Phiếu, nay tôi làm quyết toán xong xuôi, gửi nốt cho cô đủ tám mươi Liên Phiếu, bao gồm cả tiền công đánh máy Mẫu 02-B cũ lẫn các khoản phụ phí chênh lệch ngày trước mà hệ thống đã hoàn trả. Cô cầm lấy rồi đếm lại cẩn thận giúp tôi nhé.”

Mai nhận lấy chiếc phong bì, mở mép giấy nhìn xấp tiền Liên Phiếu mới tinh được xếp ngay ngắn, vuốt phẳng từng nếp gấp. Cô ngẩng đầu nhìn vào gương mặt tươi tắn, rạng rỡ của người phụ nữ từng bị cả sảnh tiếp nhận gán cho cái hỗn danh “cò đơn trục lợi” khét tiếng một thời. Mai bật cười, lắc đầu quầy quậy:

“Khỏi cần đếm đâu chị Quyên ơi, tôi tin chị mà. Dạo này đi đâu quanh mấy dãy hành lang cũng nghe bà con tiểu thương và người nhà bệnh nhân khen ngợi quầy của chị dữ lắm đấy nhé?”

“Ôi dào cô ơi, cứ làm ăn đàng hoàng, minh bạch thế này tối về đặt lưng xuống giường là ngủ một mạch tới sáng, ăn ngon ngủ kỹ hơn nhiều cô ạ,” Quyên xua xua tay, nét mặt vừa thực tế, sảng khoái lại vừa lộ rõ sự thanh thản từ tận đáy lòng. “Kể từ hôm tôi treo cái bảng giá công khai theo quy định mới của đề án cải cách, bà con nghèo từ các nhánh cổng kéo đến nườm nượp, làm không hết việc. Tôi tuyệt đối không làm cái trò bán thông tin vòng vo hay giữ mối hồ sơ nữa, chỉ chuyên tâm lấy tiền công đánh máy đúng giá và chỉ dẫn cặn kẽ cho họ đi đúng cửa, nộp đúng bàn tiếp nhận. Sáng hôm qua, có một bác nông dân ở tít khu đầm lầy thuộc Chiều 12 sau khi làm xong thủ tục còn xách sang biếu tôi cả một rổ khoai lang nướng thơm lừng để cảm ơn. Kiếm được ít hơn một chút trên từng đầu hồ sơ, nhưng đổi lại tâm mình thanh thản, đêm không phải giật mình thon thót lo đội thanh tra nội bộ gõ cửa kiểm tra đột xuất, mà ra vào sảnh ai nấy đều nhìn mình bằng ánh mắt quý mến.”

Mai cẩn thận cất chiếc phong bì vào ngăn trong của chiếc túi xách vải, lòng cảm thấy nhẹ bẫng như trút được một tảng đá vô hình. Một dịch vụ công ích tử tế, minh bạch và có trách nhiệm đã thực sự thay thế cho cái bẫy thương mại hóa hành chính nhũng nhiễu, trả lại sự công bằng giản dị và niềm tin cho những con người nghèo khó vốn không thạo mặt chữ nghĩa hay những quy định rối rắm nơi công quyền.

***

Đúng năm giờ ba mươi chiều theo giờ chuẩn trên mặt đồng hồ cơ học khổng lồ gắn giữa vòm trần của trụ sở Cục, một hồi chuông báo hết giờ làm việc ngân vang trầm ấm, lan tỏa khắp các tầng lầu và dãy hành lang.

Tại Bàn Tiếp Nhận Số 8, Nguyễn Minh An hoàn thành thao tác lưu trữ dữ liệu cuối cùng của ngày. Anh sắp xếp lại các chồng tài liệu giấy tờ còn tồn trên mặt bàn thành từng tệp vuông vắn, phân loại rõ ràng theo từng nhóm thủ tục, rồi dùng một chiếc khăn vải mềm cẩn thận lau sạch bụi bám trên mặt kính giao dịch. Sau đó, anh vươn tay tắt ngọn đèn bàn chụp đồng màu xanh lục quen thuộc—ngọn đèn đã cùng anh thức qua bao đêm tăng ca mệt mỏi.

An tháo chiếc thẻ công chức hợp đồng có dây đeo màu xanh quàng quanh cổ, ngắm nhìn nó một thoáng rồi đặt ngay ngắn vào ngăn kéo bàn, xoay chìa khóa lại. Thông báo chính thức về kỳ thi tuyển dụng công chức biên chế vào cuối quý đã được Hội đồng Thi đua dán công khai trên bảng tin điện tử trung tâm, với ba chỉ tiêu tuyển dụng hoàn toàn minh bạch dựa trên năng lực chuyên môn và điểm sát hạch thực tế; anh và Bình sẽ cùng nhau bước vào phòng thi ấy bằng chính thực lực cá nhân và sự tôn trọng nghề nghiệp dành cho nhau.

Không còn những áp lực đè nặng từ các chỉ số đo lường năng suất ảo, không còn nỗi sợ hãi mơ hồ về việc bị sa thải hay chấm dứt hợp đồng vô cớ lơ lửng trên đầu mỗi sáng bước vào cơ quan, từng bước chân của An khi rời khỏi phòng làm việc hôm nay đều cảm thấy nhẹ nhõm và vững chãi lạ thường.

Khi anh bước qua cánh cửa xoay bằng kính cường lực lớn ở lối ra sảnh chính, một làn gió mát rượi của buổi chiều muộn khẽ ùa vào mặt, xua tan đi cảm giác bức bối của máy điều hòa trung tâm. Bên ngoài thềm đá hoa cương dẫn xuống quảng trường, dưới ánh đèn đường màu hổ phách ấm áp vừa đồng loạt bật sáng, một bóng dáng quen thuộc đang đứng tựa vào lan can đá, lặng lẽ ngắm nhìn dòng xe cộ qua lại.

Đặng Thảo Vy chiều nay không còn mặc bộ đồng phục kiểm tra viên dã chiến cồng kềnh với những dải băng phản quang thô ráp hay chiếc mũ bảo hộ nặng nề. Cô khoác một chiếc áo măng tô dáng dài màu be trang nhã, cổ áo lót len mềm mại. Mái tóc đen nhánh được buộc gọn gàng sau gáy bằng một chiếc kẹp kim loại giản dị, để lộ những đường nét thanh tú trên gương mặt và đôi mắt sáng ngời, kiên định. Nhận thấy tiếng bước chân quen thuộc đang tiến lại gần, cô quay đầu lại, khẽ mỉm cười—một nụ cười hiếm hoi, trọn vẹn và nhẹ nhõm, hoàn toàn không vướng bận những biên bản hiện trường căng thẳng hay những thông số đo lường áp suất màng không gian phức tạp.

“Xong việc hết rồi à, anh An?” Vy bước lại gần thêm hai bước, hai bàn tay đút sâu trong túi áo măng tô, cất giọng hỏi.

“Tôi vừa tắt máy tính và khóa bàn xong,” An cười, ánh mắt không giấu nổi vẻ ngạc nhiên xen lẫn thích thú trước sự hiện diện của cô vào giờ này. “Ủa, hôm nay Tổ Kiểm Tra Sau Cấp Phép không phải cắt cử người trực ca tối ở khu vực các cổng chuyển tiếp sao?”

“Đề án gom chuyến liên chiều vận hành rất mượt mà, lưu lượng phương tiện qua các tuyến dân sinh đều duy trì ổn định dưới ngưỡng cảnh báo an toàn kỹ thuật, nên Đạt bảo tôi hôm nay cứ an tâm bàn giao ca trực rồi về đúng giờ,” Vy ngước nhìn anh, trong đáy mắt ánh lên một vẻ tinh nghịch và hóm hỉnh khác hẳn tác phong nghiêm nghị thường ngày khi làm việc. “Tôi đứng ở đây nãy giờ là để chờ anh đấy. Tôi muốn mời anh đi ăn một bữa tối. Phía ngoài phố lớn, cách khu vực tầng trung tính chừng hai dãy nhà, vừa có một quán phở nhỏ của người di cư mở bán, họ ninh nước dùng bằng các loại thảo mộc tự nhiên theo công thức cổ truyền rất thơm và thanh ngọt.”

An chớp mắt, theo quán tính phản xạ nghề nghiệp suốt bao năm ngồi ở bàn tiếp nhận thủ tục, anh buột miệng hỏi đùa một câu:

“Ăn tối để tranh thủ bàn giao tiến độ kế hoạch thí điểm đợt hai, hay là để thống nhất quy chuẩn nghiệm thu lắp đặt biển báo thực địa thế cô kiểm tra viên?”

Vy bật cười thành tiếng—một tiếng cười giòn giã, trong trẻo và hoàn toàn tự nhiên, tựa như một cơn gió mát lành xua tan đi tất cả những gì khô khan, cứng nhắc và nặng nề của chốn công sở quan liêu bấy lâu nay. Cô khẽ lắc đầu, ánh mắt nhìn thẳng vào An, giọng nói trở nên mềm mại nhưng vô cùng dứt khoát:

“Không bàn luận về bất cứ một biểu mẫu nào hết, không nhắc tới mã số quy chuẩn kỹ thuật, và tuyệt đối nghiêm cấm việc lập biên bản hay ghi chép nhật ký trao đổi nghiệp vụ trong bữa ăn. Đây hoàn toàn là một cuộc hẹn cá nhân thuần túy sau giờ làm việc. Nào, anh An có chịu đi không thì bảo?”

“Đi chứ, chắc chắn là phải đi rồi!” An bật cười theo, cảm thấy một luồng hơi ấm dễ chịu và khoan khoái lan tỏa khắp lồng ngực.

Cả hai sóng vai nhau bước xuống những bậc tam cấp bằng đá hoa cương của tòa nhà Cục Quản Lý Các Vũ Trụ Rắc Rối. Họ hòa mình vào dòng người đang thong thả tan ca trên những con phố dài rực rỡ ánh đèn màu.

Quán phở nhỏ nằm nép mình khiêm nhường ở một góc phố yên tĩnh, tách biệt khỏi những tiếng còi xe hối hả. Ngay từ ngoài cửa, mùi thơm ngào ngạt của quế, hồi nướng, thảo quả ngọt ngào quyện với mùi thơm the nồng của hành hoa thái mịn đã sực nức trong không gian. Ngồi bên chiếc bàn gỗ mộc mạc đã nhẵn bóng thời gian, thưởng thức hai bát phở nóng hổi bốc khói nghi ngút cùng lát thịt mềm ngọt, rồi nâng chén nước trà xanh ấm nóng cạn cùng Vy dưới ánh đèn đường vàng dịu bình yên, An cảm nhận được trọn vẹn nhịp đập của cuộc sống đích thực—một cuộc sống sinh động, ấm áp và đầy ắp hơi thở tình người, vượt xa khỏi những trang giấy tờ vô hồn và những chiếc dấu mộc khô khốc nơi bàn làm việc.