Chợ vận hành khi Hân không có mặt

Ánh nắng ban trưa hắt qua khung cửa sổ căn phòng nhỏ hẹp, rọi những vệt sáng xiên khoai đầy bụi mờ lên vách ván ép đã ngả màu thời gian. Hân mở mắt, cảm giác đầu tiên ập đến là một cơn đau buốt nhói chạy dọc từ thái dương xuống gáy, nặng trĩu như thể có ai vừa dùng búa gõ từng nhịp vào hộp sọ. Theo thói quen thâm căn cố đế hình thành suốt hàng trăm ngày đêm quần quật, bàn tay cô vô thức quờ quạng sang góc nệm quen thuộc bên mép giường, tìm kiếm bề mặt mát lạnh của chiếc điện thoại di động.

Thế nhưng mặt chiếc bàn con trống trơn. Không có chiếc ốp lưng silicon sờn góc, không có sợi dây sạc trắng quấn băng keo vàng, chỉ trơ trọi một cốc nước ấm đã bốc hơi gần hết và một vỉ thuốc hạ sốt dở dang, bên cạnh chiếc nhiệt kế thủy ngân nằm im lìm trên đĩa sứ.

Không gian xung quanh yên ắng một cách bất thường, cái yên ắng đến rợn ngợp đối với một kẻ vốn dĩ sống bằng nhịp thở của luồng dữ liệu số. Không có tiếng chuông báo đơn dồn dập với giai điệu mặc định giục giã của ứng dụng Chợ Nhà Mình. Không có chuỗi âm thanh báo tin nhắn Telegram nổ lách tách liên hồi từ nhóm phản ứng nhanh của tổ giao vận. Càng không có tiếng quạt tản nhiệt rít lên từng chặp khô khốc từ chiếc máy tính xách tay cũ kỹ vốn chưa từng được tắt nguồn quá bốn tiếng mỗi ngày. Sự tịch mịch ấy khiến màng nhĩ Hân ù đi, như thể cô vừa bị ném tuột vào một khoảng chân không cô lập hoàn toàn với thế giới bên ngoài.

Hân chống hai cùi chỏ xuống đệm mút, cố gượng nhấc thân mình ngồi dậy. Nhưng vừa mới rướn người lên được nửa gang tay, cả sống lưng cô đã mỏi nhừ, bắp chân rã rời, từng thớ cơ thắt lại đau điếng hệt như vừa trải qua một chặng đường dài vượt dốc đèo gập ghềnh dưới mưa dầm. Cơn sốt li bì đêm qua tuy đã chịu lùi bước đôi phần dưới tác dụng của hai liều paracetamol, nhưng màng tang vẫn giật từng cơn ong ong, lồng ngực bức bối, và cổ họng khô khát đến mức mỗi lần nuốt nước bọt lại thấy rát bỏng như nuốt phải tàn tro.

Cô quờ quạng nhìn quanh căn gác xép. Góc bàn làm việc bằng gỗ dán – nơi thường ngày ngổn ngang ba tầng tài liệu, những cuộn giấy in nhiệt khổ k80 lăn lóc, mớ dây cáp rối bời cùng hàng xấp phiếu kiểm hàng ghi chú bằng bút dạ quang xanh đỏ – nay đã được thu dọn sạch bong kin kít. Chiếc laptop màu xám bạc, bộ não trung tâm điều phối mọi luồng hàng hóa, luồng tiền và dữ liệu biến động từng phút của Chợ Nhà Mình, đã hoàn toàn biến mất không để lại một dấu vết.

“Mẹ... mẹ ơi?”

Hân cất tiếng gọi, nhưng âm thanh thoát ra khỏi vòm họng chỉ là một chuỗi thều thào khô khốc, khàn đặc và đứt quãng.

Dưới tầng trệt, tiếng dép nhựa lẹt xẹt quen thuộc lập tức vang lên trên nền gạch tàu, tiếp nối bằng tiếng kẽo kẹt của từng bậc cầu thang gỗ lim cũ kỹ. Đi cùng với bước chân là một làn hương nồng ấm, ngai ngái quen thuộc của nồi nước lá xông vừa bắc khỏi bếp lò: mùi sả đập dập cay nồng quyện chặt với hương thơm thanh khiết của lá bưởi tươi, chút ấm sực của củ gừng già và vị đắng đót của ngải cứu vườn nhà.

Bà Lành bưng một chiếc khay nhôm tròn bước lên mép gác. Trên khay đặt ngay ngắn một bát cháo hoa nghi ngút khói, rắc một nhúm tiêu đen Phú Quốc giã dập và hành hoa xắt nhuyễn li ti, bên cạnh là chiếc khăn bông nhỏ thấm nước ấm vừa vắt ráo. Đôi mắt người mẹ lộ rõ những quầng thâm xám xịt sau một đêm thức trắng ngồi bên mép giường chườm trán, thay khăn, đo từng độ sốt cho đứa con gái bướng bỉnh. Nhưng trên vầng trán hằn sâu những nếp nhăn lam lũ của ba mươi năm chợ búa, nét mặt bà lại đanh lại bởi một vẻ kiên quyết lạnh lùng chưa từng thấy.

“Tỉnh rồi đó hả? Nằm yên đấy, chưa tới lượt con nhổm dậy đâu,” bà Lành đặt chiếc khay nhôm xuống mặt bàn gỗ phát ra một tiếng cạch nhẹ, rồi đưa bàn tay thô ráp, chai sần vì quanh năm cầm dao lóc cá, mổ gà áp thẳng lên trán Hân. Bà khẽ chậc lưỡi một tiếng rõ dài: “Đỡ hâm hấp rồi, nhưng người ngợm mồ hôi mồ kê vẫn còn vã ra như tắm thế kia. Uống ngụm nước ấm cho trôi đờm cổ họng, rồi húp cho bằng hết bát cháo này đi.”

“Mẹ... máy tính với điện thoại của con đâu rồi?” Hân không màng đến hơi cháo thơm đang bốc lên trước mũi, sốt ruột hỏi dồn dập, những ngón tay gầy guộc bấu chặt lấy mép chăn hoa đến trắng bệch cả đầu móng. “Sáng nay ngõ Cẩm Nam có lịch giao đơn rau củ sớm cho mấy cụ cao tuổi, rồi còn mẻ chả lụa nóng của cô Tư giao ăn đám giỗ trưa, với mấy chục đơn hàng bên sạp đồ gia dụng của chị Diệp nữa... Điện thoại con reo suốt từ nửa đêm hôm qua, con đã kịp duyệt bảng phân tuyến cho anh Lộc đâu!”

Bà Lành không buồn ngẩng mặt lên nhìn con gái. Bà thong thả kéo chiếc ghế gỗ đẩu lại gần mép nệm, dùng chiếc muỗng sứ trắng khuấy đều từng vòng cháo cho bớt làn khói nghi ngút:

“Mẹ cất hết rồi. Khóa ba lần khóa trong cái tủ sắt đựng tiền hàng dưới chân cầu thang, chìa khóa mẹ giắt chặt ở cạp quần đây. Bữa ni cho dù con có vác búa xuống cạy tủ cũng đừng hòng lấy được một cọng dây sạc.”

“Mẹ!” Hân thất thanh kêu lên, vùng vẫy toan nhoài người xuống khỏi giường, nhưng cơn choáng váng từ nền tảng tiền đình lập tức quất mạnh vào não bộ. Đất trời quanh cô bỗng chao đảo ngả nghiêng, trần gác xép như sụp xuống, khiến cô hụt hơi ngã ngửa lại thành giường, lồng ngực phập phồng thở dốc, hai mắt hoa lên những đốm sáng li ti. “Mẹ làm vậy là phá hỏng hết bao nhiêu công sức của cả chợ rồi! Dự án mới chỉ vừa đứng vững sau cái đợt bão giá xả hàng phá thị trường của tụi Vạn Mua thôi. Bao nhiêu mắt xích, bao nhiêu sự cố phát sinh từng giờ từng phút dưới bến sông, nếu không có con trực tiếp ngồi canh màn hình máy chủ để gỡ lỗi và chuyển lệnh, thì cái kho chung đó sẽ loạn cào cào lên cho mà xem! Mẹ trả máy cho con đi, con xin mẹ... Con chỉ cần nằm trên giường này thôi, kê cái gối cao lên rồi bấm vài cái điều phối là xong ngay mà...”

“Bấm vài cái? Mày tự nhìn lại cái bản mặt mày trong gương bàn phấn kia xem, nó còn ra hồn người nữa không, hay trắng bệch như cái tàu lá chuối héo ngoài bờ rào?”

Bà Lành đột ngột gằn giọng. Bà dằn mạnh chiếc muỗng sứ xuống mép khay nhôm, tiếng kim loại va đập vào gốm sứ vang lên chát chúa giữa gian phòng hẹp. Đôi mắt người đàn bà đã bước qua tuổi năm mươi đỏ hoe hoe, những tia máu li ti giăng đầy nơi khóe mắt, vừa chất chứa nỗi giận dữ uất nghẹn lại vừa ngập tràn nỗi xót xa đến thắt ruột thắt gan.

“Mày tính biến cái Chợ Nhà Mình ni thành cái cối xay thịt, thành cái máy nghiền nát thân xác mày ra mới vừa lòng hả Hân? Suốt bốn tháng ròng rã, từ cái ngày mày xách cái vali rách te tua từ Hà Nội trốn về tới đất ni, có bữa mô mày ngủ trọn vẹn được một giấc ba tiếng đồng hồ chưa? Nửa đêm gà chưa kịp gáy, người ta còn đang ngon giấc thì mày đã chong mắt vô cái màn hình xanh lét lèm lẹt. Trưa nắng chang chang bốn mươi độ ngoài trời, người ta trốn trong nhà bật quạt thì mày đầu trần chân đất chạy đi đo từng cái ngõ hẹp, từng cái bờ kè. Tới hồi nửa đêm qua ngã vật ra giữa sàn nhà, người nóng hầm hập như hòn than bốn mươi mốt độ, hàm răng va vào nhau cầm cập mà cái miệng vẫn lảm nhảm kêu lỗi hệ thống với khóa luồng dữ liệu!”

Bà Lành hít một hơi thật sâu, bờ ngực gầy guộc phập phồng sau làn áo bà ba nâu bạc màu. Giọng bà chùng xuống một nhịp, trầm đục nhưng từng lời từng chữ thốt ra lại nặng trịch như đá tảng đè lên không khí:

“Mẹ dốt nát, mẹ không được học hành cao như tụi mày, mẹ chẳng hiểu mấy cái thuật toán, mấy cái ứng dụng thông minh thông thái chi của tụi mày hết. Nhưng cả cuộc đời mẹ, từ hồi con gái mười sáu tuổi gánh đôi sọt ra ngồi ở cái Chợ Đèn Lồng ni cho tới chừ đã hơn ba mươi năm có lẻ, mẹ chỉ nghiệm ra đúng một đạo lý xương máu: cái sạp hàng mô mà hễ người chủ lăn đùng ra ốm chết là sạp đó dẹp tiệm, đóng cửa, tan đàn xẻ nghé. Nếu một cái chợ, một cái mô hình mà mày luôn miệng khoe là vì bà con tiểu thương, vì cộng đồng phố cổ, mà hễ cứ thiếu một đứa con gái hai mươi bốn tuổi đứng canh chừng từng giây từng phút liền lăn quay ra chết yểu, sụp đổ tan tành... thì cái mô hình đó vứt đi cho rồi! Nó chẳng đáng giá bằng một gánh rau muống héo của mấy bà già bán chợ chồm hổm ngoài ngã ba!”

Từng câu, từng chữ của người mẹ lam lũ như những nhát búa tạ giáng thẳng vào bức tường thành kiêu hãnh và sự cố chấp sâu kín nhất trong lòng Hân. Cô cắn chặt bờ môi khô nứt nẻ đến rớm máu, trơ mắt nhìn làn khói mỏng bốc lên từ bát cháo hoa trên chiếc khay nhôm xước xát.

Bà Lành nói trúng tim đen của cô. Lời trách móc cay nghiệt ấy đã chạm đúng vào vết sẹo chưa bao giờ lành miệng trong tâm khảm Hân. Ký ức về thất bại ê chề ở Hà Nội sáu tháng trước bỗng chốc dội về như một trận lũ quét kinh hoàng: cũng là một buổi trưa oi nồng kiệt sức, cô ngất xỉu ngay trên bàn phím giữa văn phòng khởi nghiệp, hệ thống gặp sự cố máy chủ treo cứng suốt mười hai tiếng đồng hồ chỉ vì không một ai ngoài cô nắm giữ khóa bảo mật tối cao. Để rồi sau mười hai tiếng tê liệt ấy, hàng tấn nông sản tươi sống của nông dân các tỉnh miền núi chuyển về nằm thối rữa, chảy nước bốc mùi chua loét trên những thùng xe tải đỗ dọc đường vành đai, còn quỹ đầu tư thiên thần thì lập tức ký thông báo rút vốn khẩn cấp kèm theo những lời mỉa mai lạnh lùng về một mô hình “tài tử nghiệp dư”.

Cảm giác bất lực tột độ, nỗi sợ hãi bản năng rằng guồng quay của cuộc đời này sẽ lập tức sụp đổ tan tành nếu thiếu bàn tay cô cầm lái, một lần nữa trỗi dậy, bóp nghẹt lồng ngực cô đến mức không thở nổi.

“Nhưng con... con sợ...” Giọng Hân nghẹn ứ nơi cuống họng, run rẩy và nhỏ dần như tiếng thở dài của ngọn gió lọt qua khe cửa.

“Sợ cái chi mà sợ?” Bà Lành kéo mạnh tấm chăn nỉ phủ kín lại đôi bàn chân lạnh ngắt như đồng của con gái. Ánh mắt nghiêm nghị của bà dịu đi vài phần, nhưng khẩu khí vẫn đanh thép như gang thép tôi trong lửa đỏ: “Sợ con Linh nó không biết mở miệng dạ thưa đàng hoàng với khách mua hàng à? Sợ thằng Lộc nó sống từ trong bụng mẹ ở cái đất ni mà không biết lách qua mấy cái ngõ hẻm mùa nước ngập à? Hay mày sợ những người già buôn bán cả đời như mẹ với con Diệp không phân biệt nổi cái chảo từ với xâu chả lụa? Mày bảo mày tin bà con, mày trao quyền cho người ta, mày bày vẽ nội quy, viết cẩm nang quy chế cả xấp giấy dày cộm đóng đinh đỏ chót dán khắp cửa kho, chừ mày lại bảo không có mày thì người ta không sống nổi?”

Bà dứt khoát bưng bát cháo hoa còn ấm sực, ép chiếc muỗng vào tay Hân, không chừa lại cho cô một kẽ hở nào để thoái thác:

“Ăn hết bát cháo ni cho mẹ. Ăn xong uống hết chỗ thuốc kia, trùm mền kín đầu mà ngủ cho toát đẫm mồ hôi độc ra ngoài. Hết ngày hôm ni, khi mô mẹ áp tay lên trán mày thấy mát rượi như nước giếng Bá Lễ, mẹ mới mở tủ trả máy. Còn bây giờ, Chợ Đèn Lồng ni có sập hay có đứng vững, mày cũng phải mở to mắt ra mà nhìn người ta tự bơi!”

***

Trong khi Hân bị giam lỏng hoàn toàn trên căn gác xép tĩnh mịch, thì tại gian kho trung chuyển chung cuối chợ, nằm sát mép bờ kè đá sông Hoài, một bầu không khí căng thẳng tột độ đang bủa vây lấy toàn bộ đội ngũ vận hành.

Mới hơn mười giờ trưa, trời đất bỗng chốc tối sầm lại như lúc chập choạng hoàng hôn. Mây đen từ ngoài biển Cửa Đại cuồn cuộn kéo về, xám xịt và nặng trĩu. Rồi chỉ trong chớp mắt, một cơn mưa rào trái mùa xối xả trút xuống mái tôn xi măng cũ kỹ của gian kho, tạo nên những chuỗi âm thanh rền rĩ, gầm rú chói tai chẳng khác nào tiếng sấm động đầu mùa. Mưa xối xả kết hợp với đợt triều cường rằm tháng Chạp khiến dòng nước sông Hoài dâng cao ngùn ngụt, ngả màu vàng đục phù sa, mấp mé liếm sát mép bờ kè đá hoa cương. Và chỉ sau vỏn vẹn ba mươi phút trút nước, các tuyến kiệt hẹp trũng thấp phía cồn Cẩm Nam đã bắt đầu ngập sâu quá nửa bánh xe máy, nước tràn vào sân những ngôi nhà cổ ven sông.

Bên trong gian kho, trên chiếc bàn gỗ dài loang lổ vết mực và dầu mỡ, hai chiếc điện thoại dùng làm tổng đài chăm sóc khách hàng và điều phối giao vận liên tục rung bần bật trên mặt bàn gỗ, ánh đèn led tín hiệu chớp đỏ liên hồi kèm theo những chuỗi âm thanh reo réo rát tai.

Mỹ Linh đang đứng tựa vào mép bàn, một tay kẹp xấp phiếu đối soát bằng giấy kraft nâu, trán lấm tấm mồ hôi hột dù gió mưa ngoài trời phả vào lạnh ngắt. Cô vừa nhận được một dòng thông báo đỏ lòm từ ứng dụng: mẻ chả lụa nóng ba mươi đòn của sạp bà Năm giao sang khu dân cư Cẩm Nam phục vụ một đám giỗ lớn giữa trưa đang bị kẹt cứng giữa dòng nước ngập. Tài xế xe thồ số 3 báo về xe chết máy, không thể nào vượt qua được con ngõ cụt sâu hun hút ngập lút ống bô. Đám giỗ nhà khách đã bắt đầu tàn tuần nhang đầu, người nhà liên tục gọi điện thoại hối thúc bằng những lời lẽ vô cùng gay gắt, đe dọa sẽ trả hàng và bắt bồi thường nếu trễ giờ lên mâm cúng.

Họa vô đơn chí, ngay trên màn hình bảng điều khiển hỗ trợ khách hàng lại nhảy vọt lên một tin nhắn khiếu nại khẩn cấp kèm theo ba tấm ảnh chụp chi tiết: đơn hàng đồ gia dụng giao đến nhà chị Thu – một khách hàng cực kỳ khó tính và có tiếng nói trong khu phố mới Trần Cao Vân – đã bị giao nhầm lẫn tai hại. Khách đặt một chiếc chảo chống dính sâu lòng có đáy từ kích cỡ hai mươi tám phân của thương hiệu Elmich để xào nấu cỗ tiệc cho đại gia đình hơn chục miệng ăn, nhưng chiếc hộp khui ra lại là chiếc chảo rán nông lòng cỡ hai mươi tư phân dùng cho bếp ga thông thường. Khách hàng chụp lại tờ hóa đơn in nhiệt, gửi kèm một tin nhắn nảy lửa:

*“Làm ăn kiểu chộp giật gì vậy Chợ Nhà Mình? Treo đầu dê bán thịt chó à? Tôi dặn đi dặn lại là trưa nay nhà có khách cần dùng ngay, giao nhầm cái chảo bé tí này thì xào nấu cái nỗi gì? Bán buôn bát nháo thế này thì dẹp tiệm sớm đi cho rảnh nợ!”*

“Chết rồi anh Lộc ơi! Phải làm răng chừ?” Linh luống cuống quay sang góc kho, mặt mày tái mét không còn một giọt máu. “Chị Hân khóa máy từ sáng tới chừ, gọi về nhà dì Lành cũng không ai nhấc máy bàn! Giờ hai mối này cùng cháy khét lẹt một lúc, mẻ chả lụa mà trễ thêm mười lăm phút nữa là khách hủy đơn đám giỗ, còn cái chảo bên chị Thu thì bả đang dọa chụp hình bóc phốt lên hội Cư dân phố cổ kia kìa!”

Theo phản xạ tự nhiên của những ngày đầu dự án mới chập chững thử nghiệm, bàn tay run rẩy của Linh đã rút chiếc điện thoại cá nhân trong túi quần ra, toan bấm số máy bàn nhà bà Lành để lay gọi Hân dậy cầu cứu. Nhưng khi đầu ngón tay cái vừa chạm vào mặt kính màn hình cảm ứng, ánh mắt cô bỗng khựng lại.

Trước mặt cô, ngay trên vách ván gỗ lim ngăn cách gian kho, một tờ cẩm nang vận hành khổ A3 được ép màng nhựa trong suốt đang nằm ngay ngắn dưới ánh đèn huỳnh quang. Tờ giấy ấy được đóng chặt bằng bốn chiếc đinh đồng sáng loáng. Phía dưới tiêu đề in đậm: *Quy chuẩn ứng phó sự cố cấp 1 – Độc lập quyết định trong phạm vi trách nhiệm*, là những chữ ký mực xanh vẫn còn tươi màu của chính cô, của anh Lộc, của chú An đại diện ban cố vấn và đại diện các tổ tiểu thương. Một dòng chữ viết tay bằng mực tím của Hân nắn nót ở chân trang đập thẳng vào mắt cô: *“Hệ thống chỉ thực sự sống khi từng tế bào tự biết chữa lành vết thương.”*

Ngô Thành Lộc đang đứng bên kệ phân loại hàng tươi sống. Trên người anh vẫn khoác chiếc áo mưa cánh dơi màu rêu ướt sũng, nước mưa từ vành mũ bảo hiểm nhỏ tong tòng xuống đôi ủng cao su lấm lem bùn đất. Nghe tiếng Linh thất thanh, anh không hề có lấy nửa phần nao núng. Người đàn ông dạn dày sương gió ấy chỉ bình thản tháo đôi găng tay cao su ướt nhẹp ném cái “bẹp” dứt khoát lên mặt bàn gỗ, rồi đưa tay rút phắt cây bút chì mộc quen thuộc vẫn giắt trên vành tai xuống.

“Bình tĩnh lại coi con bé ni! Có chi mà cuống cuồng lên như gà mắc tóc rứa!” Lộc cất giọng trầm chắc, vang rền át cả tiếng mưa đang gõ rầm rập trên mái tôn. Đó là cái uy lực thực địa của một gã đàn ông đã lăn lộn, hít thở và luồn lách qua từng mạch máu ngõ hẻm của cái đất Hội An này từ thuở còn cởi trần tắm sông. “Chị Hân sốt nằm liệt giường rồi, bữa ni cái kho ni, cái nhịp thở của chợ ni là do tụi mình làm chủ. Mày quên cái bản cam kết trách nhiệm tự quản tụi mình ký bữa trước rồi hả?”

Lộc sải những bước chân dài đầy quả quyết bước tới bên tấm bản đồ thực địa ngõ hẻm vẽ tay khổ lớn treo kín một mảng tường kho. Đầu ngón tay thô ráp, đóng chai dày cộp của anh lướt thoăn thoắt qua vùng ranh giới trũng thấp của cồn Cẩm Nam, dừng lại chuẩn xác tại một điểm giao cắt:

“Ngõ số 4 Cẩm Nam bị ngập là do nước sông tràn qua cái cống hở chỗ ngã ba cây da, xe máy thồ hàng nặng trăm ký không tài nào lội qua được đoạn đó đâu. Báo cho thằng Tèo tài xế số 3 quay đầu xe ngay lập tức, tấp sát xe vô hiên quán nước mía bà Chín bên chân cầu sắt. Mày cầm máy bấm điều phối liền cho tao: gọi thằng Ba 'nhí' bên tổ xe thồ Cẩm Hà đang trực ở bến đò, bảo nó dùng chiếc xe đạp thồ lót giỏ mây lợp bạt kín, chạy vòng qua con đường bờ đê trên cao. Đón ba mươi đòn chả lụa ở quán bà Chín, rồi luồn theo con hẻm phụ sau lưng đình làng Cẩm Nam để thốc thẳng vô cổng sau nhà khách!”

Lộc gõ mạnh đầu bút chì vào tấm bản đồ gỗ, ánh mắt sáng quắc:

“Đoạn đê đó được đắp cao hơn mặt nước lũ tới nửa mét, nền đá dăm khô queo không dính một giọt nước! Mày thao tác định tuyến lại trên app đi, bấm cập nhật thời gian: đúng bảy phút nữa hàng sẽ có mặt ngay tại sân sau nhà khách. Nhắn tin nói rõ với người ta: tài xế Chợ Nhà Mình đang đội mưa lội đường tắt giao chả nóng hổi tận cửa bếp, bảo gia đình cứ yên tâm thắp hương bày mâm!”

Sự am hiểu tường tận đến từng viên gạch, từng gờ đất, từng nhánh rẽ vô danh của Lộc tựa như một liều thuốc trợ tim cực mạnh tiêm thẳng vào tâm trí đang bấn loạn của Linh. Nỗi hoang mang biến mất, nhường chỗ cho sự tập trung cao độ. Cô gái trẻ hít một hơi thật sâu lồng ngực, gật đầu dứt khoát:

“Em rõ rồi!”

Những ngón tay của Linh lập tức lướt thoăn thoắt trên màn hình cảm ứng của giao diện điều phối vận tải. Lệnh chuyển đổi phương tiện từ xe máy sang xe đạp thồ chuyên dụng được kích hoạt; vị trí đón hàng trung chuyển tại quán nước mía bà Chín lập tức hiển thị màu xanh lá; tuyến đường tắt chạy dọc bờ đê đình làng Cẩm Nam được vẽ lại chuẩn xác từng mét. Toàn bộ thao tác tái cấu trúc lộ trình chỉ diễn ra trong vỏn vẹn hai mươi tám giây.

Giải quyết xong mối lo hàng tươi sống phục vụ đám tiỗ, Lộc xoay người lại, khoanh hai cánh tay vạm vỡ trước ngực, nhìn thẳng vào mắt Linh:

“Còn cái vụ cái chảo giao nhầm bên đường Trần Cao Vân thì răng? Cẩm nang xử lý sự cố cấp 1 quy định bước đầu tiên là chi?”

Linh đứng thẳng lưng, ánh mắt hướng về tấm biển quy chế trên tường, đọc rành rọt không vấp một từ những điều khoản mà cô từng cùng Hân và chú An thảo luận suốt nhiều đêm:

“Dạ... Bước một: Trong vòng tối đa ba phút kể từ khi phát sinh khiếu nại, nhân viên trực tổng đài phải chủ động gọi điện thoại trực tiếp cho khách hàng. Lắng nghe trọn vẹn, chân thành nhận lỗi về phía quy trình nội bộ, tuyệt đối không đổ lỗi cho lỗi kỹ thuật của hệ thống hay trách nhiệm của tài xế giao hàng. Đồng thời, kích hoạt ngay quy trình đổi hàng hỏa tốc tận nhà trong vòng hai mươi phút!”

“Chuẩn không cần chỉnh!” Lộc vỗ mạnh một cái bốp lên mặt bàn gỗ. “Mày nhấc máy gọi liền cho chị Thu. Nhận lỗi cho đàng hoàng, ngọt ngào, mềm mỏng nhưng phải chắc chắn. Còn phần hàng hóa đổi trả ngoài đời thực, để tao với dì Lành, chị Diệp xử lý!”

Không một giây chần chừ, Linh cầm lấy ống nghe tổng đài, bấm số máy của chị Thu. Tiếng chuông reo vừa dứt hạt, giọng nói run rẩy, hoảng hốt ban nãy của cô hoàn toàn biến mất, thay vào đó là một âm sắc nhã nhặn, trầm ấm, tròn vành rõ chữ và tràn đầy sự chân thành:

“Dạ, em kính chào chị Thu ạ. Em là Mỹ Linh, phụ trách bộ phận chăm sóc khách hàng của Chợ Nhà Mình đây ạ. Dạ thưa chị, em vừa nhận được hình ảnh chiếc chảo chị gửi về ứng dụng kèm theo phản hồi của mình. Trước hết, em thay mặt toàn thể ban điều hành và sạp hàng xin được cúi đầu nhận lỗi chân thành nhất cùng chị và gia đình, vì sự sơ suất vô cùng tắc trách này đã làm gián đoạn việc chuẩn bị bữa cơm trưa ấm cúng của nhà mình ạ...”

Ở đầu dây bên kia, người phụ nữ đang trong cơn tam bành lục tặc dường như cũng phải khựng lại một nhịp trước thái độ nhận lỗi quá đỗi thẳng thắn, lễ phép và không một lời biện bạch quanh co của cô gái trẻ. Giọng chị Thu tuy vẫn còn gay gắt nhưng đã hạ bớt vài tông nộ khí:

*“Thế rốt cuộc các cô tính giải quyết thế nào đây? Nhà tôi khách khứa đã ngồi kín phòng khách, thịt cá ướp sẵn nằm đầy bàn bếp, cái chảo rán bé tí nông choẹt này thì xào nấu thế nào cho kịp giờ ăn?”*

“Dạ chị ơi, quy trình kiểm đếm ca sáng của tụi em bị lỗi nhầm lẫn nhãn dán mã vạch kích cỡ giữa hai dòng chảo. Lỗi hoàn toàn thuộc về khâu kiểm định của chúng em ạ. Em đã lập tức kích hoạt lệnh đổi hàng khẩn cấp loại ưu tiên một trên hệ thống rồi ạ. Đúng mười lăm đến hai mươi phút nữa, tài xế của chợ sẽ mang chiếc chảo chống dính sâu lòng hai mươi tám phân đáy từ chuẩn chỉ của Elmich đến tận cửa nhà để đổi lại cho chị. Chị chỉ việc nhận chảo mới để nấu nướng, không phải thanh toán thêm bất kỳ một đồng chi phí phát sinh nào, và cũng không cần mất công đóng gói lại chiếc chảo cũ đâu ạ. Em tha thiết mong chị mở lòng cho tụi em một cơ hội được khắc phục sai sót này ngay trong tích tắc này ạ!”

Nghe những lời phân trần rành rẽ, vừa thấu tình lại vừa đạt lý, sự bực dọc trên đầu dây bên kia rốt cuộc cũng tan đi quá nửa. Chị Thu thở dài một tiếng qua ống nghe:

*“Thôi được rồi, tôi tạm tin các người một lần. Nhớ là đúng hai mươi phút đấy nhé, trễ nữa là tôi trả hết hàng đấy!”*

“Dạ, em đội ơn chị nhiều lắm ạ!”

Đặt ống nghe xuống giá đỡ, Linh khẽ thở hắt ra một hơi dài, đưa tay áo quẹt vệt mồ hôi đang rịn trên sống mũi, quay sang nhìn Lộc với ánh mắt rạng rỡ:

“Khách êm rồi anh Lộc ơi! Chị Thu đồng ý chờ hai mươi phút!”

“Giỏi lắm con bé!” Lộc nở một nụ cười rạng rỡ, hàm răng trắng bóng nổi bật trên làn da ngăm đen phong trần. Anh quay ngoắt người về phía dãy kệ kim khí cuối kho, cất giọng gọi vang: “Dì Lành ơi, chị Diệp ơi! Mặt trận ngoại giao xong rồi, chừ tới lượt các ‘kiến trúc sư’ thực địa trổ tài đây!”

***

Ở góc kho dành riêng cho ngành hàng gia dụng và đồ kim khí, bà Lành và chị Trương Ngọc Diệp đã đứng túc trực bên kệ hàng từ lúc nào.

Dù ngoài miệng nói lời sắt đá, ép đứa con gái bướng bỉnh phải nằm nhà trùm chăn tĩnh dưỡng, nhưng tận đáy lòng người mẹ buôn bán cả đời ấy làm sao có thể ngồi yên khoanh tay ngơi nghỉ. Vừa dỗ cho Hân húp cạn bát cháo hoa và uống xong liều thuốc hạ sốt, bà Lành đã vội vã khoác chiếc áo tơi lá tơi tả, đội mưa đội gió chạy một mạch từ nhà ra thẳng kho chung bến sông để cùng chị Diệp túc trực rà soát lại sổ sách giao nhận.

Lúc này, chiếc kính lão gọng đồi mồi đã nằm ngay ngắn trên sống mũi bà Lành. Đôi bàn tay gầy gầy, nổi rõ những đường gân xanh của bà đang thoăn thoắt lật giở từng trang sổ ghi chép đơn hàng bằng giấy bản kẻ ô ly, ngón tay trỏ rê đều trên từng dòng mực tím để đối chiếu với các biểu tượng đơn hàng hiển thị trên chiếc máy tính bảng ba nút bấm đang đặt trên miệng một thùng gỗ thông.

“Đây rồi! Nó nằm ở đây chứ đâu!”

Chị Diệp đập mạnh bàn tay xuống mặt bàn gỗ, kéo mạnh chiếc hộp carton đựng chiếc chảo sâu lòng cỡ hai mươi tám phân từ trên tầng kệ thứ ba xuống. Gương mặt người phụ nữ sắc sảo của sạp Diệp Hưng đỏ gay vì vừa giận vừa tiếc:

“Hồi sáng sớm tinh mơ, hàng kim khí từ Đà Nẵng chở về dồn cục một lúc ba chục kiện, con bé phụ việc mới vào nghề lọng cọng thế nào lại dán nhầm tem mã của cái chảo rán nông lòng hai mươi tư phân sang ngay nắp chiếc hộp này. Lúc nãy kiểm hàng xuất kho, mình chỉ đưa máy quét tít một cái qua mã vạch rồi đóng gói chuyển đi, thành ra đưa nhầm cái chảo rán cho chị Thu! Đúng là cái lỗi sơ đẳng này tại sạp tôi kiểm tra không đến nơi đến chốn!”

Chị Diệp vừa cằn nhằn tự trách mình, vừa cuống cuồng vơ lấy cuộn màng xốp hơi định quấn lấy quấn để quanh chiếc hộp carton để đưa cho tài xế chạy đi ngay cho kịp giờ. Nhưng bàn tay thô ráp của bà Lành đã nhẹ nhàng mà dứt khoát đặt lên cổ tay chị, giữ lại.

“Khoan đã con, chầm chậm cái tay lại một nhịp,” bà Lành ôn tồn nói, chất giọng xứ Quảng trầm ấm, bình thản và sâu lắng như mặt nước giếng cổ không một gợn sóng giữa ngày giông bão. “Làm ăn buôn bán ở cái xứ phố cổ này, người mua người ta có giận là giận cái thói gian dối, lấp liếm, trốn tránh trách nhiệm. Chứ việc buôn bán trăm công nghìn việc, lỡ có nhầm lẫn một món hàng mà mình biết cách cư xử cho đàng hoàng, tử tế, coi trọng danh dự thì người giận cũng hóa người thương, khách lạ rồi cũng thành khách quen ruột thịt. Con Hân nhà tôi nó có tài giỏi, nó có lập trình ra cái máy tính thông minh tinh vi tới đâu đi chăng nữa, thì cái tâm thành của người bán hàng ngoài đời thật vẫn phải đi trước máy móc một bước.”

Dứt lời, bà Lành với tay lấy một chiếc khăn vải cotton màu trắng tinh sạch sẽ vắt trên mép giá gỗ, tỉ mỉ lau sạch từng vệt bụi mờ bám trên vành chiếc chảo chống dính sâu lòng mới toanh vừa khui khỏi hộp. Bà dùng ngón tay cái miết nhẹ quanh lớp chống dính đen tuyền mịn màng, kiểm tra độ chắc chắn của từng con ốc vít gia cố nơi chuôi cầm cách nhiệt. Chưa hết, bà còn cẩn thận rút từ trong túi áo ra một cục nam châm nhỏ xíu – dụng cụ thử kim loại bất ly thân của dân buôn bán đồ sắt – áp thử vào đáy từ của chiếc chảo, nghe tiếng “cạch” hít chặt đanh giòn mới khẽ gật đầu hài lòng, đúng y như bài bản kiểm định mà chị Diệp từng say sưa biểu diễn trên các buổi phát sóng trực tiếp dạo nọ.

Khi đã hoàn toàn yên tâm về chất lượng hoàn hảo của sản phẩm thay thế, bà Lành cúi người, với tay lấy từ trong chiếc làn cói mộc mạc của mình ra một chiếc hũ thủy tinh lục giác nhỏ nhắn, cổ hũ thắt một chiếc nơ bằng sợi dây cói mộc mạc. Bên trong hũ là những lát mứt gừng vàng ruộm, óng ả, phủ một lớp đường mía li ti mịn như tuyết trắng – thứ mứt gừng trứ danh của quầy An Lành do chính tay bà tự lựa từng củ gừng đồi Trà My, tự tay gọt vỏ, xăm kim và ngào đường trên chảo gang đỏ lửa suốt nhiều giờ liền. Đó là thứ quà quê ấm nồng, thơm ngát, cay dịu nơi đầu lưỡi, chuyên dùng để thả vào tách trà nóng làm ấm bụng người già và con trẻ trong những ngày mưa gió dầm dề xứ Quảng.

“Lấy cho tôi một tờ giấy viết thư hoa đăng đi, chị Diệp,” bà Lành nhẹ nhàng bảo.

Chị Diệp chớp mắt, khóe miệng khẽ mỉm cười, hiểu ngay tấm lòng sâu xa của người đàn bà cả đời gắn bó với chợ. Chị vội vã rút từ ngăn kéo ra một tờ giấy ghi chú viền hoa văn hoa đăng đặc trưng của Chợ Nhà Mình – loại giấy mỹ thuật màu kem dày dặn mà Hân đã kỳ công đặt in riêng cho các dịp chăm sóc khách hàng đặc biệt. Chị Diệp cầm cây bút mực đen, nắn nót viết từng nét chữ chân phương, ngay ngắn:

*“Kính gửi chị Thu,* *Sạp gia dụng Diệp Hưng và Ban điều phối Chợ Nhà Mình xin thành thật nhận lỗi cùng chị vì sự sơ suất dán nhầm mã kích cỡ chảo trưa nay, làm ảnh hưởng đến bữa cơm ấm cúng của gia đình mình. Em xin gửi đổi chiếc chảo sâu lòng 28cm chuẩn nhất kèm lời xin lỗi chân thành. Quầy An Lành của mẹ Lành có gửi tặng chị một*

hũ mứt gừng nhà làm để gia đình dùng tráng miệng sau bữa cỗ. Kính chúc gia đình chị một bữa trưa ngon miệng và ấm áp giữa ngày mưa gió!”*

Nét mực tím đậm đà, hơi run nhẹ ở những nét móc cuối nhưng tròn trịa và thẳng thớm, hiện rõ vẻ trang trọng của một người cả đời quen cầm cân nảy mực nơi phố chợ. Chị Diệp thổi nhẹ cho lớp mực mau khô, cẩn thận gấp bức thư làm ba theo nếp gấp hoa văn chìm của tờ giấy mỹ thuật, rồi đặt nghiêng trên mặt chiếc chảo gang sâu lòng vừa được phủ lớp màng co bảo vệ. Cạnh đó, hũ mứt gừng lục giác của bà Lành nằm gọn gàng trong góc xốp định hình, chiếc nơ cói màu nâu nhạt nổi bật trên nền giấy rơm lót đáy thùng.

Chị Diệp và bà Lành cùng nhau thoăn thoắt kéo mép thùng carton hai lớp. Đôi bàn tay thô ráp của người phụ nữ bán đồ kim khí miết thẳng thớm từng đường gấp mép, dán đè lên đó hai lượt băng keo trong suốt loại dày, trước khi dán đè dải niêm phong màu xanh lá mạ in biểu tượng mái ngói rêu phong và bông hoa đăng của Chợ Nhà Mình. Lớp ngoài cùng, bà Lành cẩn thận bọc thêm một chiếc túi nilon bóng dẻo cỡ lớn, túm chặt miệng túi bằng một sợi dây thun bản to để ngăn tuyệt đối từng hạt mưa xiên xẹo ngoài trời có thể ngấm qua khe giấy.

Toàn bộ quy trình kiểm định nam châm, đối soát kích cỡ, viết thư tay và đóng gói ba lớp bảo vệ diễn ra vỏn vẹn trong vòng tám phút đồng hồ. Không một động tác thừa, không một tiếng cằn nhằn hay đùn đẩy trách nhiệm.

Bên ngoài thềm kho chung dưới chân bến sông, chiếc xe máy của bác Năm xe thồ đã nổ máy giòn giã từ lúc nào. Bác Năm khoác trên mình bộ áo mưa cánh dơi màu xanh bộ đội đã sờn rách đôi chỗ ở gấu áo nhưng sạch sẽ, đầu đội mũ cối vững chãi. Phía sau yên xe, một chiếc thùng xốp lớn có lót nệm mút êm ái đã mở sẵn nắp, chờ đón bọc hàng khẩn cấp.

“Bác Năm ơi, chạy thẳng tới số bốn mươi hai đường Trần Cao Vân nghen bác!” Lộc bước nhanh ra thềm, hai tay nâng gói hàng trao tận tay người tài xế già, mắt không rời màn hình điện thoại đang đếm từng giây trên giao diện điều phối. “Từ lúc tổng đài nhận phản ánh tới chừ mới trôi qua tròn mười phút thôi. Bác chịu khó rẽ lối đường bờ sông, chạy men theo bờ kè tránh đoạn ngã tư chợ cá đang đông người dồn ứ. Bác chạy chừng bảy phút nữa là có mặt trước cổng nhà chị Thu, tổng cộng mất mười bảy phút, vẫn sớm hơn ba phút so với lời cam kết của tổng đài!”

Bác Năm nhận lấy kiện hàng, đặt êm ru vào lòng thùng xốp, kéo khóa nắp đậy cẩn thận rồi cười khà một tiếng qua lớp khẩu trang vải:

“Yên tâm đi chú mày! Dân xe thồ Chợ Đèn Lồng này mà đã nhận lệnh chở cơm chở cỗ cho bà con thì chỉ có tới trước giờ chứ đời nào chịu trễ! Mấy cái hẻm Trần Cao Vân đó tui nhắm mắt cũng luồn lách qua được. Mưa gió cỡ ni chứ có bão cấp tám tui cũng đưa tận tay!”

Nói đoạn, bác Năm gạt chân chống, vít ga dứt khoát. Chiếc xe máy cũ kỹ nhưng máy móc được bảo dưỡng kỹ càng lướt êm ru qua màn nước mưa trắng xóa, bánh xe rẽ đôi những vũng nước đọng trên mặt đường gạch cổ, bám sát mép tường rêu xuôi về phía khu phố mới.

***

Đúng mười sáu phút kể từ khi cuộc gọi xin lỗi của Mỹ Linh kết thúc, tiếng chuông cửa nhà chị Thu tại con hẻm rải nhựa trên đường Trần Cao Vân vang lên từng hồi dồn dập nhưng chừng mực.

Bên trong gian bếp, không khí đang vô cùng căng thẳng. Trên chiếc bàn tròn trải khăn nhựa hoa, các đĩa xôi gấc, giò lụa, nem rán đã bày biện tươm tất, nhưng chiếc bếp gas đôi vẫn đang để trống một bên lò vì thiếu chiếc chảo sâu lòng để xào mớ mực tươi cùng rau củ thập cẩm cho mâm cỗ chính. Chị Thu bước ra mở cổng sắt với đôi lông mày cau chặt, gương mặt vẫn còn nguyên nét nặng trĩu khó chịu. Trong thâm tâm, người phụ nữ nội trợ đã chuẩn bị sẵn một bài mắng mỏ gay gắt nếu kẻ giao hàng dám trễ hẹn hay mang đến một chiếc chảo không vừa ý giữa lúc giờ cúng đang cận kề.

Thế nhưng, khi cánh cổng sắt vừa hé mở, vẻ gay gắt trên gương mặt chị lập tức chùng xuống.

Đứng trước mặt chị là một người đàn ông lớn tuổi, cả thân người ướt sũng nước mưa, chiếc áo mưa bộ đội bết chặt vào hai bên vai. Dưới làn mưa xối xả đập từng cơn vào mái hiên, bác tài xế già không hề vội vã đưa gói hàng ướt át cho khách. Bác lùi sâu vào chỗ khô ráo dưới vòm cổng, cẩn thận dùng vạt áo khô bên trong lau ráo đôi bàn tay run rẩy vì lạnh, rồi mới tháo từng lớp túi nilon chống thấm bên ngoài. Khi lớp nilon được lột bỏ, chiếc hộp carton bên trong hiện ra hoàn toàn khô ráo, vuông vắn và tinh tươm như vừa mới lấy ra từ tủ kính của cửa hàng cao cấp.

“Bác Năm đó hả bác? Trời đất ơi, mưa gió bão bùng dầm dề vầy mà bác phóng từ chợ dưới lên đây nhanh dữ dằn...” Chị Thu sững sờ, giọng nói bất giác mềm lại.

“Dạ, sạp Diệp Hưng với quầy chị Lành dưới chợ dặn tui phải phóng tới liền để kịp giờ cô nấu cơm cỗ giỗ quả nước trưa nay,” Bác Năm quệt vội giọt nước mưa đang chảy dài bên thái dương, nở nụ cười hiền hậu làm xô lại những nếp nhăn nơi khóe mắt. Bác nâng chiếc hộp bằng cả hai tay trao cho chị. “Cô mở ra kiểm tra liền giùm tui xem cái chảo sâu lòng hai mươi tám phân ni đúng mẫu cô ưng chưa nghen. Có chi chưa vừa ý, cô cứ bảo tui mang về đổi tiếp. Tụi tui làm ăn buôn bán tại chợ quê mình, danh dự của cái chợ này lớn hơn mấy đồng tiền lời cô nhen!”

Chị Thu đón lấy chiếc hộp nhẹ bẫng trên tay, mang vội vào gian bếp ấm áp. Đặt hộp lên bàn cỗ, chị dùng kéo cắt dải băng keo màu xanh lá. Nắp thùng mở ra, chiếc chảo chống dính sâu lòng màu đen tuyền ánh lên lớp chống trầy vân đá sắc nét, lòng chảo sâu hoắm, quai cầm tán đinh chắc nịch, hoàn toàn trùng khớp với chiếc bếp từ đôi mà chị vừa sắm sửa.

Nhưng điều khiến chị Thu sững người, mắt dán chặt vào đáy hộp, không phải là món hàng gia dụng đắt tiền, mà là bức thư tay nắn nót trên nền giấy viền hoa đăng và chiếc hũ thủy tinh thắt nơ cói đặt ngay ngắn bên cạnh. Mùi gừng ngào đường thơm cay dịu nhẹ, ngọt ngào lan tỏa ngay khi chị mở nắp chiếc hũ nhỏ.

Chị cầm bức thư tay lên đọc. Từng nét chữ chân phương của chị Diệp, lời xin lỗi mộc mạc nhận trách nhiệm về mình mà không một lời đổ thừa cho trời mưa hay áp lực đơn hàng, cùng tấm lòng của bà Lành gửi gắm qua món quà quê mộc mạc đã đánh trúng vào góc sâu thẳm nhất trong lòng người phụ nữ phố Hội. Giữa một trưa mưa lạnh buốt, khi sự bực dọc ban đầu dường như đã đẩy người ta vào thế muốn làm dữ, thì sự tử tế đến tận cùng, chu đáo đến từng chân tơ kẽ tóc này lại có sức mạnh cảm hóa kỳ lạ. Cơn giận dữ trong lòng chị Thu tan biến hoàn toàn, chỉ còn lại cảm giác xúc động và ấm áp lạ kỳ.

Chị quay ra cửa, định bụng mời bác tài xế một chén nước chè nóng hay gửi thêm ít tiền bồi dưỡng lộ phí, nhưng ngoài cổng chỉ còn lại tiếng nước mưa rào rào trên vòm lá và bóng lưng áo xanh của bác Năm đang nổ máy rời đi để tiếp tục công việc của mình.

Một tiếng sau, khi mâm cỗ cúng gia tiên vừa tươm tất dọn lên bàn thờ thơm phức mùi chả lụa chiên giòn, đĩa mực xào rau củ nghi ngút khói vàng ươm trong lòng chiếc chảo mới, chị Thu cầm điện thoại lên. Chị chụp lại ba bức ảnh: một bức chụp chiếc chảo sâu lòng đang đặt ngay ngắn trên bếp lò ấm lửa, một bức chụp cận cảnh bức thư tay nắn nót mực tím, và bức cuối cùng là chiếc hũ mứt gừng vàng ruộm thắt nơ cói mộc mạc.

Chị mở ứng dụng diễn đàn “Cư dân phố cổ Hội An” – nơi quy tụ hơn ba mươi ngàn thành viên từ khắp các phường xã nội ngoại ô. Không cần đắn đo, chị gõ từng dòng chữ từ chính trải nghiệm chân thật của mình:

*“CHUYỆN CÁI CHẢO GIAO NHẦM VÀ TÌNH NGƯỜI CHỢ ĐÈN LỒNG GIỮA TRƯA MƯA LŨ.*

*Trưa nay nhà tôi có giỗ, bận rộn trăm công nghìn việc nên mới tin tưởng đặt mua chiếc chảo sâu lòng bên Chợ Nhà Mình. Lúc mở kiện hàng ra, thấy giao nhầm thành chảo rán nông, thú thật tôi bực mình muốn bốc hỏa, tính bụng bụng chụp hình lên đây mắng vốn cho bõ ghét cái thói làm ăn cẩu thả của mấy ứng dụng mua sắm.*

*Thế nhưng, đời không như tôi nghĩ. Chưa đầy ba phút sau khi tôi nhắn tin báo lỗi lên ứng dụng, cô bé tổng đài đã gọi điện trực tiếp, dạ thưa lễ phép xin lỗi đàng hoàng, nhận hết sơ suất về phía mình mà tuyệt nhiên không hề viện cớ trời mưa hay lỗi kỹ thuật. Và đúng mười sáu phút sau, giữa cơn mưa như trút nước ngập cả mắt cá chân, bác tài xế xe thồ lớn tuổi đã ướt sũng người mang chiếc chảo đúng kích cỡ đến tận cửa đổi cho tôi. Trong thùng hàng còn có bức thư tay nắn nót của chị Diệp sạp gia dụng và hũ mứt gừng cay ấm ngọt ngào do chính tay mẹ Lành quầy An Lành gửi tặng tráng miệng cho bữa cỗ.*

*Mua hàng online thời nay, kiếm được chỗ giao nhanh thì thiếu sự tử tế, chỗ bán rẻ thì toàn hàng giả hàng lỗi rồi chặn số khách khi có chuyện. Nhưng hôm nay, nhìn người tài xế già cẩn thận lau từng giọt nước mưa để hộp hàng không bị ướt, đọc từng nét chữ xin lỗi chân thành của tiểu thương, tôi thực sự thấy cay cay nơi khóe mắt. Hóa ra công nghệ số hóa khi vào tay người phố mình nó không hề khô khan, lạnh lùng, mà lại chan chứa tình người, trọng chữ tín và đàng hoàng đến vậy. Một hệ thống giữ trọn được cái tâm, cái đạo làm ăn của người Hội An như thế này thì người tiêu dùng chúng tôi làm sao mà không hết lòng ủng hộ cho được?*

*Cảm ơn Chợ Nhà Mình, cảm ơn các cô bác tiểu thương Chợ Đèn Lồng đã cứu nguy cho mâm cỗ trưa nay của gia đình tôi bằng cả tấm chân tình!”*

Bài viết vừa xuất hiện trên bảng tin đã lập tức tạo nên một làn sóng tương tác dữ dội. Chỉ trong vòng hai mươi phút ngắn ngủi, lượng thả tim và bình luận đã nhảy số liên tục. Hàng trăm cư dân phố cổ thi nhau chia sẻ lại bài viết kèm theo những lời khen ngợi nức lòng. Người khen cách xử lý khủng hoảng quá đỗi văn minh, người xúc động trước hình ảnh bác tài xế già tận tụy, người lại trầm trồ trước món mứt gừng ấm lòng của bà Lành.

Cô giáo Bùi Thanh Mai – người sáng lập kiêm quản trị viên uy tín của diễn đàn – ngay lập tức gắn huy hiệu bài viết nổi bật lên đầu trang, đồng thời để lại dòng bình luận mang tính đúc kết:

*“Đây chính là lý do vì sao cộng đồng tiêu dùng chúng tôi kiên quyết đồng hành và bảo vệ Chợ Nhà Mình trước làn sóng của các sàn thương mại điện tử lớn. Máy móc hay thuật toán có thể gặp sai sót, nhưng cái tâm buôn bán chân thật và lòng tự trọng của con người phố Hội thì không bao giờ sai lệch.”*

***

Đầu giờ chiều, mưa bắt đầu ngớt hạt, nhường chỗ cho những dải mây xám tản dần về phía biển Cửa Đại. Những giọt nước mưa cuối cùng đọng trên vòm mái ngói âm dương rỏ từng giọt tí tách xuống khoảng sân gạch rêu phong của đình chợ. Mùi ngói ướt quyện với mùi ẩm nồng của đất tạo nên một thứ phong vị tĩnh lặng, thanh bình rất đỗi đặc trưng sau cơn mưa lũ miền Trung.

Tại văn phòng Ban điều phối Chợ Đèn Lồng, không gian phảng phất khói trầm và hương chè mạn ấm cúng. Ông Đặng Quốc Vinh đang ngồi bên chiếc bàn gỗ lim mộc mạc, tay nâng chén trà nóng, mắt dõi theo biểu đồ tổng kết đơn hàng buổi trưa trên chiếc máy tính bảng đặt cạnh tập hồ sơ lưu trữ. Bỗng chiếc điện thoại bàn cố định đặt ở góc bàn làm việc đổ chuông dồn dập.

Ông Vinh chậm rãi đặt chén trà xuống đĩa lót, nhấc ống nghe áp vào tai:

“Ban điều phối Chợ Đèn Lồng xin nghe.”

Đầu dây bên kia lập tức vang lên một giọng nói đàn ông hào sảng, phấn chấn nhưng mang đậm vẻ kính cẩn, chân thành:

*“Kính chào bác Vinh! Tôi là Nguyễn Văn Bình, Trưởng ban Quản lý Chợ truyền thống Tam Kỳ đây ạ. Bác ơi, mấy tuần nay anh em chúng tôi dưới này theo dõi rất kỹ từng bước đi, từng bài viết phản hồi của bà con trên các diễn đàn về mô hình ‘Chợ Nhà Mình’ của bên bác. Trưa nay, đọc được bài viết của cô Thu khen ngợi quy trình xử lý đổi trả hàng thần tốc và tấm lòng của bà con tiểu thương giữa trời mưa bão lụt lội, lãnh đạo phòng kinh tế thành phố cùng toàn thể ban quản lý chúng tôi thực sự nể phục quá!”*

Ông Vinh khẽ mỉm cười, ánh mắt ánh lên nét đôn hậu quen thuộc của một người lính già đã đi qua bao thăng trầm:

“Chào anh Bình. Cảm ơn anh em Tam Kỳ đã quan tâm theo dõi. Thú thật với anh, mô hình của tụi tôi cũng đang trong giai đoạn vừa làm vừa hoàn thiện thôi. Toàn là bà con tiểu thương dưới chợ tự bảo ban nhau, vấp chỗ nào sửa chỗ đó, lấy sự chân thành bù đắp cho máy móc chưa thuần thục, chứ chưa có thành tựu chi to tát đâu anh.”

*“Dạ không dám đâu bác! Bác đừng khiêm tốn thế ạ!”* Giọng ông Bình từ đầu dây bên kia trở nên sôi nổi, tha thiết hơn. *“Một mô hình tự quản số hóa mà tiểu thương lớn tuổi nắm trọn quyền chủ động, quy trình giao nhận ngõ hẹp không cần trợ giá mù quáng kiểu đốt tiền mà dòng tiền vẫn thặng dư, khách hàng tin cậy và gắn bó tuyệt đối như vậy chính là lời giải cho bài toán sinh tử mà Chợ Tam Kỳ chúng tôi trăn trở bấy lâu nay! Chúng tôi nhìn các sàn lớn nhảy vào càn quét mà xót xa cho bà con tiểu thương của mình quá. Bác Vinh cho phép đầu tuần tới, Ban quản lý cùng đoàn đại diện hai mươi tiểu thương nòng cốt của Chợ Tam Kỳ được ra Hội An tham quan, học tập thực địa và xin phép bác cho chúng tôi sao chép lại bộ công cụ quản trị của Chợ Nhà Mình được không ạ?”*

Những lời gan ruột của người đồng nghiệp từ thành phố bạn khiến lồng ngực người cựu chiến binh già dâng lên một niềm xúc động mãnh liệt. Khóe mắt ông Vinh khẽ nheo lại, khóe môi run run. Ông phóng tầm mắt qua khung cửa sổ sổ gỗ bức bàn, nhìn ra khoảng sân chợ lấp lánh ánh nắng hanh vàng sau mưa, nơi những tấm bạt che ướt sũng đang được bà con tiểu thương cùng nhau chung tay kéo lên gọn gàng, tiếng cười nói, tiếng chào mời rổn rảng lại bắt đầu rộn rã khắp các lối đi.

“Được chứ anh Bình!” Giọng ông Vinh vang lên chắc nịch, ấm áp lạ thường. “Chợ Đèn Lồng chúng tôi luôn sẵn sàng mở rộng cửa đón anh em. Cái mô hình này làm ra là vì sinh kế bền vững của bà con tiểu thương xứ Quảng mình, vì nồi cơm của những phận đời buôn thúng bán bưng, tụi tôi không giữ làm của riêng đâu. Anh em cứ thu xếp ra đây, chúng tôi có chi sẽ truyền lại hết nấy. Hẹn đoàn các anh đầu tuần tới nhé!”

Gác ống nghe xuống, ông Vinh thở một hơi dài khoan khoái, tay khẽ vuốt chòm râu bạc, trong lòng dâng lên một cảm giác tự hào khó tả về cái chợ quê mình.

***

Năm giờ chiều, ánh nắng vàng mật ong của buổi hoàng hôn buông những vệt dài xiên khoai qua hiên nhà cổ của bà Lành. Mấy giò phong lan rừng treo dưới mái hiên sau khi tắm táp mưa rào đâm ra những nụ xanh biếc, tỏa hương dịu nhẹ. Không khí sau cơn mưa bỗng trở nên trong trẻo, thoang thoảng mùi đất ẩm và hương hoa cau ngọt ngào đưa lại từ khu vườn nhà bên.

Cơn sốt li bì của Hân cuối cùng đã hoàn toàn hạ bớt. Cơ thể cô sau giấc ngủ sâu tuy vẫn còn chút uể oải, rã rời, nhưng đầu óc đã nhẹ nhõm, thanh thản lạ thường, không còn cảm giác bưng bưng nặng trịch như có tảng đá đè trên trán.

Cánh cửa gỗ căn gác xép khẽ cọt kẹt mở ra, cắt đứt sự tĩnh mịch của căn phòng nhỏ. Lê Minh Quân bước vào, bước chân thật nhẹ nhàng như sợ làm xao động giấc ngủ của người bệnh. Trên tay anh là một chiếc cặp lồng inox hai tầng còn bốc hơi nghi ngút và một túi nilông đựng thuốc bổ.

“Dậy rồi hả cô kỹ sư trưởng?” Quân mỉm cười, đôi mắt sáng lấp lánh sau cặp kính cận khi thấy Hân đã tỉnh táo ngồi tựa lưng vào thành giường gỗ, mái tóc xõa ngang vai, đôi mắt to tròn đang nhìn anh đầy thắc mắc. “Mẹ Tư dưới sạp giò chả gửi cặp lồng cháo bồ câu hầm hạt sen còn nóng hổi sang tẩm bổ cho bà chị đây. Mẹ Tư dặn phải đứng canh cho cô húp hết sạch từng muỗng mới được về. Mẹ còn mắng vốn là cái tội tham công tiếc việc, cậy trẻ cậy khỏe rồi ôm đồm cho lắm vào, để sốt li bì làm cả cái chợ nháo nhào lo lắng.”

“Quân... kho chung dưới bến sông sao rồi anh?” Vừa nhìn thấy Quân, Hân đã sốt ruột hỏi dồn dập, bản năng lo toan thường trực lại trỗi dậy trong ánh mắt. “Trưa nay nghe tiếng mưa lớn lắm đúng không? Có bị ngập nước tràn vào sàn gỗ không anh? Rồi mẻ chả lụa của cô Tư đưa sang Cẩm Nam có bị muộn giờ cúng không? Đơn đổi chảo của chị Diệp xử lý thế nào rồi...?”

Quân không nhịn được bật cười thành tiếng. Anh lắc đầu đầy bất lực nhưng ánh mắt ngập tràn vẻ dịu dàng, bước lại gần mép giường, đặt cặp lồng cháo và túi thuốc lên chiếc bàn gỗ nhỏ. Sau đó, anh đưa tay khẽ gõ nhẹ đầu ngón tay lên trán cô một cái thật êm:

“Chưa mở miệng ăn được một muỗng cháo nào mà đã lo chuyện bao đồng rồi! Yên tâm đi cô nương, không có bàn tay cô can thiệp thì cái Chợ Đèn Lồng này nó vẫn quay đều tăm tắp, thậm chí trưa nay người ta vận hành còn mượt mà, ấm áp hơn lúc cô ngồi đó chỉ tay năm ngón đấy!”

Đúng lúc đó, tiếng bước chân quen thuộc lại vang lên trên cầu thang gỗ. Bà Lành từ dưới nhà bước lên, hai tay ôm chiếc máy tính xách tay màu bạc và chiếc điện thoại thông minh của con gái. Gương mặt người mẹ tuy vẫn giữ vẻ nghiêm nghị cố hữu nhưng ánh mắt đã giãn ra nhiều phần nhẹ nhõm. Bà bước tới mép giường, đưa bàn tay thô ráp áp nhẹ lên trán, rồi nắn nhẹ cổ tay con gái. Cảm nhận được làn da đã mát lành trở lại, mạch đập nhịp nhàng, bà Lành mới khẽ thở phào một hơi dài rồi đặt hai món đồ công nghệ xuống mặt bàn cạnh cặp lồng cháo:

“Đấy, máy tính với điện thoại của mày đây. Hạ sốt, tỉnh táo rồi thì mở mắt to ra mà nhìn. Nhìn cho kỹ xem cái chợ này không có mày nhúng tay vào thì nó có sập tiệm như mày vẫn nơm nớp lo sợ không!”

Hân ngơ ngác nhìn mẹ, rồi lại nhìn sang Quân đang tủm tỉm cười. Đôi bàn tay còn hơi run rẩy của cô vội vã với lấy chiếc máy tính xách tay. Đối với một kỹ sư công nghệ thông tin từng bôn ba khắp các công ty phần mềm lớn, hành động mở màn hình máy tính vốn dĩ quen thuộc như hơi thở mỗi ngày, nhưng trong buổi chiều tà hôm nay, từng ngón tay cô lướt trên phím nguồn lại mang theo một cảm giác hồi hộp, bồn chồn đến nghẹn thở.

Màn hình bật sáng dịu nhẹ. Hân mở trình duyệt, đăng nhập vào giao diện bảng điều khiển quản trị trung tâm của Chợ Nhà Mình.

Hiện ra trước mắt cô không phải là những dòng cảnh báo màu đỏ chói tai hay những đồ thị sụt giảm nghiêm trọng mà cô từng ám ảnh trong cơn mê sảng. Toàn bộ bảng dữ liệu hiện lên một màu xanh lục mướt mát, ngăn nắp, sạch sẽ và hoàn hảo đến mức khó tin.

Cô vội vã nhấp chuột vào mục *Nhật ký sự cố thực địa (Incident Log)* – nơi ghi nhận những biến động bất thường của hệ thống. Từng dòng dữ liệu tự động ghi nhận theo thời gian thực hiện lên rõ ràng:

- *11:15 – Báo động cấp 1: Tuyến đường chính Cẩm Nam ngập úng cục bộ do mưa lớn, nguy cơ trễ hẹn giao mẻ chả lụa đám giỗ sạp bà Năm. Xử lý: Điều phối viên Ngô Thành Lộc kích hoạt tuyến tránh bờ đê Cẩm Hà, chuyển tải bằng xe đạp thồ lót giỏ mây chống rung lắc. Kết quả: Giao thành công lúc 11:27 (sớm hơn giờ cúng 3 phút). Khách hàng ký nhận hài lòng 100%.* - *11:22 – Báo động cấp 2: Đơn hàng #184 (Sạp Diệp Hưng) xuất nhầm kích cỡ chảo chống dính sâu lòng thành chảo rán nông. Xử lý: Chuyên viên CSKH Đỗ Mỹ Linh liên hệ trực tiếp xin lỗi trong 140 giây, kích hoạt quy trình đổi hàng khẩn cấp 20 phút. Trưởng sạp Trương Ngọc Diệp và bà Lành đối soát thủ công bằng nam châm, đóng gói lại sản phẩm chuẩn kèm thư tay xin lỗi và quà tặng hũ mứt gừng An Lành. Tài xế Năm xe thồ giao tận nhà lúc 11:38 (hoàn tất toàn bộ quy trình trong 16 phút). Chi phí đổi hàng: 0 đồng (Trích Quỹ dự phòng rủi ro 3% của sạp).* - *12:45 – Đánh giá khách hàng: Chị Thu (đường Trần Cao Vân) chủ động đăng bài khen ngợi văn hóa phục vụ trên diễn đàn Cư dân phố cổ Hội An. Tương tác lan tỏa: 480 lượt thích, 112 bình luận tích cực. Tỷ lệ giữ chân khách hàng nội ô tăng vọt lên 74,5%.* - *Tổng kết đơn hàng trong ngày: 142 đơn. Tỷ lệ giao hàng đúng hẹn: 93,8%. Tỷ lệ hoàn đơn/hủy đơn: 0%. Doanh thu ròng toàn sạp: Tăng trưởng dương so với ngày thường.*

Hân ngồi chết lặng trước màn hình sáng dịu, đôi mắt dán chặt vào từng mốc thời gian, từng cái tên thân thương. Lộc – cậu thanh niên từng lóng ngóng vụng về với chiếc máy tính bảng; Linh – cô sinh viên thực tập nhút nhát; chị Diệp – người đàn bà buôn bán đồ sắt bộc trực; mẹ Lành – người phụ nữ truyền thống cả đời gắn bó với đôi quang gánh; và bác Năm – người tài xế xe thồ già nua gắn bó với từng gốc đa, bến nước.

Tất cả những con người ấy, bằng sự thấu hiểu, tình làng nghĩa xóm và lòng tự trọng nghề nghiệp, đã tự đứng vào vị trí của mình, tự giác liên kết và vận hành một bộ máy trơn tru mà không cần bất kỳ một dòng lệnh chỉ đạo trực tiếp nào từ cô. Những tình huống ngặt nghèo tưởng chừng có thể bẻ gãy hệ thống non trẻ trong một ngày mưa lũ, nay đã được giải quyết một cách êm thấm, trọn vẹn, thậm chí còn gặt hái được sự tin yêu tuyệt đối từ cộng đồng.

Họ không chỉ tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật mà cô vạch ra trong tài liệu, mà họ còn làm tốt hơn, nhân văn hơn những gì thuật toán có thể tưởng tượng. Máy tính có thể tính được con đường ngắn nhất để tránh ngập lụt, nhưng máy tính không biết cách đặt thêm một hũ mứt gừng ấm nồng vào gói hàng để xoa dịu lòng người giữa trưa mưa lạnh. Phần mềm có thể đếm lùi từng giây đổi trả, nhưng chỉ có sự tự trọng và nghĩa tình sâu nặng của những con người phố cổ mới biến một sự cố giao nhầm thành một câu chuyện lan tỏa niềm tin khắp cả cộng đồng.

Một giọt nước mắt nóng hổi bất giác lăn dài trên gò má còn xanh xao của Hân, rơi khẽ xuống mu bàn tay đang đặt trên phím cách.

Cái tôi kiêu ngạo của một người làm công nghệ từng tự cho mình là trung tâm của vũ trụ, hội chứng “người hùng” ngấm ngầm khiến cô luôn ôm đồm, kiệt quệ và nơm nớp sợ hãi việc buông tay suốt bao tháng ngày qua, vào giây phút này đã hoàn toàn vỡ vụn. Nó tan biến nhẹ nhàng như làn sương mỏng dưới ánh nắng chiều hanh vàng. Chợ Nhà Mình từ nay không còn là dự án thử nghiệm đơn độc của riêng kỹ sư Trần Gia Hân nữa. Nó đã thực sự hòa tan vào dòng máu, vào nhịp đập của khu chợ này, thuộc về những con người lam lũ nhưng kiên cường dưới những mái ngói rêu phong. Nó đã trở thành một thực thể sống tự chủ, có linh hồn, có sức sống mãnh liệt và khả năng tự chữa lành kỳ diệu ngay cả khi người tạo ra nó vắng mặt.

“Sao lại khóc rồi?” Quân khẽ kéo chiếc ghế đẩu gỗ ngồi xuống bên cạnh cô, đưa cho cô một mảnh khăn giấy lụa, ánh mắt lấp lánh nụ cười ấm áp đầy thấu hiểu. “Thấy người ta làm tốt quá, không cần đến mình nữa nên tủi thân vì nhận ra mình thành người thừa rồi đúng không?”

“Không...” Hân quệt vội giọt nước mắt, bật cười qua làn mi còn ươn ướt, một nụ cười rạng rỡ, thanh thản và nhẹ nhõm nhất kể từ ngày cô quyết định từ bỏ thành phố lớn để trở về mảnh đất này. “Em mừng... Em mừng lắm Quân à. Em mừng vì chợ của mình đã thực sự lớn khôn rồi...”

Bà Lành đứng tựa lưng vào khung cửa gỗ, nhìn con gái cười trong nước mắt mà sống mũi bà cũng cay cay. Người mẹ cả đời tảo tần không nói thêm lời nào, chỉ lẳng lặng bước tới, bưng bát cháo bồ câu nóng hổi đã vơi bớt hơi nghi ngút đưa tận tay con, rồi quay lưng bước xuống cầu thang gỗ để chuẩn bị cho buổi chợ đêm sắp bắt đầu bên bờ sông.

Trong lúc với tay cầm chiếc thìa sứ, Hân vô tình nhìn thấy dưới đáy chiếc túi đựng thuốc mà Quân mang sang có kẹp một mảnh giấy vẽ thô nhám. Tò mò, cô rút mảnh giấy ra xem. Đó là một bức ký họa bằng bút chì than mộc mạc do chính tay Quân vẽ trên nền giấy mỹ thuật hạt nổi: trong tranh, Hân đang nằm ngủ say sưa trên chiếc giường nhỏ, vầng trán thanh tú không còn những nếp nhăn nhó âu lo, khóe môi khẽ mỉm cười nhẹ nhõm dưới những vạt nắng trưa xuyên qua khung cửa sổ. Dưới góc bức tranh, Quân nắn nót viết một dòng chữ nhỏ: *“Gửi cô kỹ sư Chợ Nhà Mình – Hãy học cách tin tưởng và mỉm cười như thế này mỗi ngày.”*

Hân ngẩng đầu lên nhìn Quân, hai má bỗng ửng hồng trong ánh hoàng hôn rực rỡ đang tràn qua ô cửa sổ gác xép. Quân chỉ mỉm cười kín đáo, không nói thêm lời nào, nhưng ánh mắt kiên định và ấm áp của anh đã nói thay tất cả những điều dịu dàng nhất sau chặng đường dài đồng hành đầy gian nan.

Phía dưới bến sông Hoài, tiếng chuông đồng từ mái đình chợ bắt đầu ngân vang từng hồi thanh thoát, trầm hùng, hòa vào tiếng dọn hàng lách cách, tiếng nói cười rổn rảng của các sạp vải, sạp kim khí và xe bánh mì dưới những ánh đèn lồng rực rỡ muôn màu vừa được đồng loạt thắp sáng. Màn đêm buông xuống, nhưng khu chợ ven sông không hề chìm vào tăm tối; nó bừng sáng lên bằng một nguồn sinh khí mới – thứ sinh khí được dệt nên từ sự giao hòa kỳ diệu giữa công nghệ hiện đại và tình người phố cổ.

Đúng lúc đó, từ đầu cổng chính hướng ra mặt đường Bạch Đằng, tiếng búa gõ lách cách vang lên dứt khoát và trang trọng trong ánh hoàng hôn muộn. Ông Đặng Quốc Vinh cùng anh Lộc và chị Diệp đang cẩn thận dùng đinh đồng gắn cố định tấm biển hiệu mới được đẽo gọt công phu từ gỗ mít vàng óng lên chính giữa vòm cổng chợ.

Tấm biển gỗ khắc dòng chữ 'Chợ Nhà Mình – Mô hình chợ số cộng đồng' được trịnh trọng gắn lên cổng Chợ Đèn Lồng đúng ngày đón đoàn khảo sát tiểu thương đầu tiên từ tỉnh bạn.