Nội Quy Phải Có Người Chịu Trách Nhiệm
Ánh sáng ban mai nhân tạo tràn ngập căn phòng làm việc của Phòng Tuân thủ và Sự cố Nhỏ, đổ những vệt màu vàng nhạt ấm áp lên mặt bàn kim loại và những giá tài liệu bằng thép sơn tĩnh điện. Chiếc máy in kim cơ học đặt ở góc phòng—thiết bị từng là nỗi kinh hoàng của bao thế hệ nhân viên tập sự mỗi khi nuốt giấy hay kẹt băng mực—sáng nay đang nhả ra từng trang biểu mẫu mới tinh với một nhịp điệu đều đặn, êm ái đến ngạc nhiên. Những thanh gạt cơ khí trượt qua lại trên trục mạ crom sáng bóng, phát ra tiếng rè rè giòn giã mà không hề kèm theo thứ mùi khét lẹt quen thuộc của sự sụt áp điện lưới, cũng không còn những đợt rung chấn vi sai mơ hồ truyền lên từ các tầng hầm kỹ thuật sâu dưới rốn trạm.
Nguyễn An dừng tay bên mép bàn, ngẩng đầu nhìn ra khung cửa kính cường lực ba lớp nhìn xuống quảng trường trung tâm của Vành Cư trú B. Bên dưới, hệ thống chiếu sáng tiêu chuẩn chu kỳ ngày–đêm đang mô phỏng một buổi sớm trong trẻo của Trái Đất. Những dòng người bắt đầu đổ ra các ngả đường dẫn tới khu nhà ăn công cộng, khu vườn thủy canh và các xưởng lắp ráp dân dụng. Họ bước đi thong thả, trò chuyện râm ran, tay xách cặp lồng giữ nhiệt hoặc dẫn theo con trẻ đến các lớp học cộng đồng. Không còn cảnh tượng những toán tuần tra mang súng xung điện từ rảo bước rầm rập trên sàn thép, không còn những chiếc dùi cui gõ chan chát vào vách ngăn kim loại để xua đuổi những cuộc tụ tập trên ba người, và tuyệt nhiên không còn bóng dáng của những thông cáo thiết quân luật vô căn cứ dán chằng chịt lên các bảng tin điện tử.
Nhiều tuần lễ đã trôi qua kể từ đêm cơn bão lượng tử nhân tạo suýt chút nữa bóp nghẹt lá phổi cơ học của mười tám nghìn con người sinh sống trên trạm Sao Kẹp. Bầu không khí trong các khoang hành lang giờ đây đã mất đi cái vị tanh lợm của ô-zôn cháy xém và mùi lưu huỳnh rò rỉ; hệ thống điều hòa dưỡng khí trung tâm đang luân chuyển những luồng gió tươi mát, giàu ẩm, mang theo thoang thoảng mùi xà phòng giặt và bánh mì nướng từ các khu bếp dân sinh.
Trên chiếc bàn làm việc của An, một xấp hồ sơ dày cộp được đóng gáy cẩn thận bằng chỉ dù nằm ngay ngắn dưới ánh đèn tuýp. Đó là bản sao chính thức của kết luận phiên điều trần sơ bộ do Ủy ban Thanh tra Hàng hải Liên hành tinh ban hành, trang bìa đóng dấu mộc tròn đỏ chói mang biểu trưng cán cân công lý của liên minh các thế giới có người ở. Dưới sự chủ trì lạnh lùng, sắc bén và không khoan nhượng của Thanh tra Trưởng Phan Nghi, bản kết luận dày gần sáu trăm trang đã phơi bày toàn bộ mạng lưới thao túng tinh vi từng giam hãm trạm Sao Kẹp trong bóng tối suốt hơn một thập kỷ.
Những dòng kết luận đanh thép khẳng định: Cựu Giám đốc Vũ Đức Thành và Giám đốc Điều hành Cảng vụ Đặng Khải chính thức bị truy tố hình sự với hàng loạt tội danh đặc biệt nghiêm trọng, bao gồm thao túng thị trường vận tải liên sao, cố ý làm tê liệt hệ thống an toàn sinh mệnh cấp trạm, giả mạo nhật ký hải trình và tổ chức giam giữ người trái pháp luật có hệ thống. Mọi hợp đồng tư vấn dịch vụ an toàn trá hình mang mã hiệu SEC-CONSULT do Liên danh Vành Ngoài dựng lên đều bị tuyên bố vô hiệu và xóa sổ vĩnh viễn khỏi hệ thống đăng kiểm hàng hải; mười hai tàu vận tải hạng nặng có liên quan trực tiếp đến đường dây buôn lậu tải trọng vi sai bị tước giấy phép hoa tiêu, xích mỏ neo điện từ tại các âu tàu cách ly và niêm phong toàn bộ quyền cập bến thương mại.
Riêng Vũ Đức Thành, kẻ từng ngự trị trên đỉnh tháp điều hành và tự cho mình quyền nắn gân số phận của toàn bộ cư dân trạm Sao Kẹp thông qua chiếc thẻ thẩm quyền Beta-02, đã bị áp giải rời trạm ba ngày trước. Hắn đang bị tạm giam nghiêm ngặt bên trong một buồng giam trọng lực nhân tạo ngoài quỹ đạo Sao Mộc, chờ đợi phiên tòa đại hình tối cao của Tòa án Hàng hải Liên bang mà không có bất kỳ cơ hội bảo lãnh hay giảm án nào.
Thế nhưng, công lý được thiết lập lại ở trạm Sao Kẹp không phải là một thứ chiến thắng dễ dãi hay một màn thanh trừng một chiều. Sự sòng phẳng của trật tự mới đòi hỏi chính những người trong liên minh vạch trần tội ác cũng phải bước ra ánh sáng để đối diện với phần trách nhiệm của bản thân.
Trong các phiên điều trần mở rộng diễn ra suốt hai tuần qua, không một góc khuất nào bị bỏ quên dưới gầm bàn hành chính. Trần Bích, với phong thái cứng cỏi và nghiêm cẩn thường nhật, đã chủ động đứng trước vành móng ngựa của hội đồng thanh tra, tự tay nộp bản tường trình chi tiết về vi phạm nghiệp vụ mang mã TP-011. Bà thừa nhận chữ ký tắc trách năm xưa khi đã nhắm mắt ký duyệt biên bản đóng hồ sơ tử tuất khống của hoa tiêu Nguyễn Minh theo sức ép từ cấp trên. Dù hành động lưu giữ bản sao nhật ký cơ học ngoại tuyến của bà là mắt xích sống còn để lật tẩy vụ án, Trần Bích vẫn chấp nhận mức kỷ luật cảnh cáo toàn ngành, bị tước bỏ phụ cấp thâm niên sáu tháng. Bà được giữ nguyên quyền điều hành Phòng Tuân thủ chỉ vì Ủy ban nhận định không có bất kỳ ai trên trạm hiểu rõ các lỗ hổng biểu mẫu và có đủ bản lĩnh để tái thiết lại hệ thống quy chuẩn này hơn bà.
Nhà nghiên cứu Tạ Linh cũng không tránh khỏi sự phán xét của Hội đồng Khoa học Liên bang. Việc cô thiếu kiểm tra chéo độc lập, mù quáng tin tưởng vào các mô hình toán học thuần túy và ký phê duyệt kỹ thuật cho các đợt nạp tải cưỡng bức của Ban Giám đốc đã bị xác định là hành vi thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. Chứng chỉ nghiên cứu độc lập của cô bị thu hồi, chuyển thành dạng nghiên cứu viên chịu giám sát đặc biệt trong thời hạn hai năm; mọi đề tài thực nghiệm tương lai của Linh đều phải qua ba vòng thẩm định của các chuyên gia độc lập.
Về phần Lê Quỳnh, người từng lén lút cung cấp danh sách những nhân sự hay thắc mắc cho văn phòng của Thành để đổi lấy sự yên thân cho vị trí của mình, đã phải công khai đọc bản kiểm điểm trước toàn thể nhân viên hành chính. Cô bị phạt đình chỉ xét nâng ngạch chuyên viên trong ba quý liên tiếp và bắt buộc phải hoàn thành khóa bồi dưỡng sáu mươi giờ về đạo đức công vụ liên hành tinh.
Tất cả các quyết định kỷ luật ấy đều được in ra trên giấy trắng mực đen, niêm yết công khai trên bảng thông báo trung tâm ở Vành Cư trú B và trên mạng nội bộ trạm. Minh bạch đến từng con số, từng điều khoản trích dẫn, không có sự ưu ái cho công thần, nhưng cũng không có sự trả thù hèn hạ. Không một ai bị đẩy lên những con tàu chở hàng lạnh lẽo để đi đày biệt xứ tại các trạm quan trắc trôi dạt ngoài rìa Vành Đai—số phận nghiệt ngã mà chị Thảo từng suýt chút nữa phải gánh chịu nếu hồ sơ của chị không được kéo lại từ đáy ngăn kéo của Trần Bích.
* * *
Tại khu phục hồi chức năng của Bệnh xá Dân sự số 2, nằm nép mình ở một góc yên tĩnh thuộc phân khu B-04, mùi thuốc sát trùng tổng hợp nhẹ nhàng hơn rất nhiều so với thứ không khí ẩm mốc, đặc quánh mùi rỉ sét và tuyệt vọng của Tầng Mười Ba trước kia. Ánh sáng từ những dải đèn quang phổ đầy đủ chạy dọc trần nhà tạo nên một cảm giác ấm cúng, xua đi vẻ lạnh lẽo vốn có của các vách ngăn hợp kim.
Nguyễn An đẩy nhẹ cánh cửa trượt của phòng bệnh số 04. Tiếng gioăng cao su miết trên rãnh kim loại phát ra một âm thanh êm ái.
Nguyễn Minh đang ngồi bên bậu cửa sổ tròn nhìn ra khoảng không vũ trụ thăm thẳm. Những luồng sáng nhân tạo phản chiếu trên sườn mặt anh, để lộ làn da đã hồng hào trở lại, không còn vẻ xám ngoét như tro tàn của những ngày bị suy hô hấp cấp. Vết sẹo dài chạy dọc lồng ngực trái—dấu tích của ca phẫu thuật cấy ghép màng tế bào sinh học tái tạo mô phổi thành công cách đây mười ngày—vẫn còn được che phủ bởi một lớp băng gạc thoáng khí chuyên dụng. Chiếc máy thở áp lực dương cồng kềnh gắn vách từng bóp nghẹt lồng ngực anh trong những cơn đau co thắt nay đã được tháo dỡ hoàn toàn; Minh chỉ còn đeo một ống thở oxy hỗ trợ cỡ nhỏ bằng silicon mềm dưới cánh mũi. Lồng ngực anh phập phồng nhịp nhàng, từng hơi thở sâu và vững vàng, không còn phát ra tiếng rít the thé như tiếng rách của kim loại mỏng.
Nghe thấy tiếng bước chân quen thuộc, Minh quay đầu lại. Khóe môi anh giãn ra thành một nụ cười rạng rỡ, đôi mắt sáng lên nét tinh anh đặc trưng của một tay hoa tiêu từng một thời dọc ngang qua các luồng vận tải nguy hiểm nhất của Vành Đai.
Trên chiếc bàn đầu giường bằng nhựa tổng hợp, bên cạnh ly nước ấm và vài vỉ thuốc trợ tim, một văn bản hành chính vừa được ký sáng nay nằm ngay ngắn: Quyết định thi hành án phạt lao động công ích một nghìn hai trăm giờ tại xưởng bảo trì hạ tầng dân sự Vành B, áp dụng đối với công dân Nguyễn Minh về hành vi tiếp tay vận chuyển lậu thiết bị vi sai và nhận bốn mươi tám nghìn tín chỉ ngoài sổ sách hàng hải.
"Anh đã ký đủ ba bản lưu rồi đấy," Minh khẽ gõ những ngón tay thô ráp, chai sần lên mặt tập giấy phạt. Giọng nói của anh tuy vẫn còn vướng một chút khàn đặc do di chứng tổn thương phế quản lâu ngày, nhưng âm vực đã hoàn toàn có lực, ấm áp và dứt khoát. "Một nghìn hai trăm giờ làm việc không lương. Chuyên viên thi hành án bảo công việc chính là siết bu-lông các khớp nối áp lực thấp và thông cặn đường ống nước xám ở các khu chung cư công nhân. Thanh tra Nghi có ghé qua đây lúc tám giờ sáng. Bà ấy bảo nếu anh chấp hành nghiêm chỉnh, không vi phạm kỷ luật lao động và chịu khó kèm cặp kỹ thuật cho mấy đứa thợ máy trẻ mới vào nghề, hội đồng sẽ xem xét xóa án tích sau hai năm."
An bước lại gần, kéo chiếc ghế đẩu kim loại ngồi xuống bên cạnh giường bệnh. Cậu nhìn thẳng vào mắt anh trai mình, ánh mắt đan xen giữa sự xót xa của một người em và sự nghiêm cẩn của một nhân viên pháp chế: "Anh có thấy ấm ức không? Dù sao đi nữa, nếu đêm đó anh không liều mạng dùng máy phát sóng định vị để chỉ điểm tọa độ thực của tàu Ngân Hà 09, chúng ta đã không thể phá vỡ chuỗi thời gian giả mạo của lão Thành. Đáng lẽ ra công lao đó..."
"Ấm ức cái gì chứ?" Minh bật cười thành tiếng, rồi đưa bàn tay to bản vỗ mạnh một cái lên vai An. Đó là cái vỗ dứt khoát, sảng khoái của một người đàn ông vừa trút bỏ được tảng đá ngàn cân đè nặng lên lồng ngực suốt bao năm trời lưu vong trong bóng tối. "Sai thì phải chịu phạt, đạo lý đơn giản ấy đến đứa trẻ con ở trường mẫu giáo Vành Cư trú cũng hiểu. Nhận tiền lậu để trang trải nợ nần cho chiếc tàu cũ của gia đình là do chính tay anh nhận, không có ai kề súng vào đầu ép anh phải cầm bốn mươi tám nghìn tín chỉ bẩn thỉu đó cả. Nếu bây giờ anh cứ vịn vào cái cớ mình đã góp công cứu trạm để đòi xóa sạch nợ cũ, đòi đứng ngoài vòng pháp luật, thì rốt cuộc anh khác quái gì lão Thành hay Đặng Khải? Chẳng lẽ cứ khoác lên mình cái danh nghĩa người hùng là có quyền dẫm đạp lên quy tắc?"
Minh ngừng lại một nhịp, ánh mắt anh dừng lại trên ngực áo của An. Chiếc thẻ nhân viên mới toanh bằng nhựa cứng ép nhiệt, có dập nổi mã số định danh và con dấu chức danh Chuyên viên Tuân thủ, đang nằm ngay ngắn phía trên túi áo ngực của cậu em trai. Minh nhìn chiếc thẻ, rồi nhìn gương mặt đã bớt đi vẻ thư sinh non nớt của An, trong mắt anh dâng lên một niềm tự hào xen lẫn sự kính nể sâu sắc:
"Ngày xưa ở nhà dưới mặt đất, anh cứ đinh ninh mày chỉ là thằng nhóc mọt sách yếu ớt, đụng phải chuyện gì phức tạp cũng chỉ biết bám lấy mấy trang sách vở. Anh tự cho mình cái quyền làm anh lớn, chuyện nợ nần tàu bè thì giấu nhẹm, chuyện đi làm lậu cho đám buôn ngầm cũng tự mình ôm lấy, rồi tự huyễn hoặc rằng mình đang che chắn cho gia đình. Nhưng anh lầm to rồi, An ạ. Mày không cần thứ bao bọc độc đoán, mù quáng ấy. Cái cách mày dùng từng cái biểu mẫu quy chuẩn, từng biên bản bọc chì, từng dòng đối chiếu logic để lôi cả cái hệ thống mục ruỗng của lão Thành ra ánh sáng... nó bản lĩnh hơn những trò lách luật liều mạng của anh gấp vạn lần. Mày đã lớn hơn anh tưởng nhiều lắm. Giờ thì cả cái trạm này, và chính bản thân anh nữa, đều phải học cách sống và làm việc theo cái kỷ luật sắt đá của mày rồi."
An khẽ mỉm cười. Nụ cười của cậu không có vẻ kiêu hãnh của kẻ chiến thắng, mà chỉ là sự bình thản của một người đã tìm thấy điểm tựa vững vàng cho lý tưởng của mình. Cậu vươn tay nắm lấy bàn tay thô ráp của anh trai, siết nhẹ:
"Anh cứ lo tịnh dưỡng cho lành hẳn vết mổ ở ngực đi đã. Bác sĩ Tường bảo mô phổi nhân tạo cần ít nhất hai tuần nữa mới tích hợp hoàn toàn với cuống phổi tự nhiên. Bên tổ bảo trì của anh Duy đang ngóng anh từng ngày đấy. Sáng nay anh Duy còn nhắn cho em, bảo xưởng đang tồn đọng cả đống van giảm áp ba chạc đời cũ, đám thợ trẻ nhìn vào bản vẽ thì mù tịt, chỉ có mấy tay hoa tiêu dạn dày như anh mới biết cách dùng ngón tay cảm nhận độ rung của lò xo để căn chỉnh áp suất mà không cần nhìn đồng hồ đo."
Minh hất cằm về phía cửa sổ, mắt lấp lánh: "Nói với cậu Duy là sang tuần sau anh xuất viện sẽ có mặt ở xưởng ngay. Tay nghề căn van của Nguyễn Minh này chưa rỉ sét đâu."
* * *
Cùng thời điểm đó, ở sâu dưới tâm không trọng lực của trạm Sao Kẹp, Buồng Lõi Nếp Gấp đã mang một diện mạo hoàn toàn khác so với những ngày tháng đen tối trước đây.
Không còn những hồi còi báo động xé rách màng nhĩ, không còn những ánh đèn chớp đỏ rực hắt bóng ma quái lên các khối thép khổng lồ, và tuyệt nhiên không còn tiếng rên rỉ nghẹt thở của các cuộn dây siêu dẫn bị cưỡng bức quá nhiệt. Toàn bộ các đường dẫn từ trường và ống cáp quang lượng tử từng kết nối Buồng Lõi với mạng lưới điều phối thương mại của Cảng vụ đều đã bị cắt đứt dứt khoát. Thay vào đó là những khối ngắt mạch thủy lực đúc bằng thép vonfram dày nửa mét, cắm sâu vào các rãnh kỹ thuật như những bức tường thành kiên cố.
Bàn điều khiển trung tâm số 01 và 02—nơi đặt cơ chế khóa kép với hai chiếc thẻ Alpha-01 của Tạ Linh và Beta-02 từng bị Vũ Đức Thành cưỡng bức thao túng để bẻ cong dòng chảy thời gian của trạm—bây giờ nằm bất động bên trong một lồng kính chì dày ba mươi phân. Bên ngoài lồng kính, những sợi dây cáp thép bọc đồng được niêm phong bằng ba lớp khóa cơ học mang ký hiệu của Ủy ban Thanh tra Hàng hải Quốc tế.
Lõi Nếp Gấp không bị phá hủy. Các nhà vật lý lượng tử của liên minh đều hiểu rõ rằng, việc cố tình dùng vũ lực tháo dỡ một thực thể phi tuyến tính đang neo giữ trạng thái không-thời gian cục bộ có thể dẫn đến một vụ sụp đổ chân không thảm khốc, nuốt chửng toàn bộ trạm Sao Kẹp vào một điểm kỳ dị vô tận. Nhưng nó đã bị tước đoạt hoàn toàn chức năng vận hành kinh tế. Không còn ai được phép rút ngắn thời gian cập cảng để trục lợi giá cước, không còn ai có thể đánh cắp những khoảng trống thực tại để giấu giếm hàng lậu. Từ một cỗ máy tạo quyền lực đen tối, Lõi Nếp Gấp giờ đây trở về đúng với bản chất ban đầu của nó: một đối tượng nghiên cứu khoa học thuần túy, được cô lập tuyệt đối khỏi hệ thống hỗ trợ sinh mệnh của trạm. Nó nằm dưới sự giám sát nghiêm ngặt hai mươi tư trên hai mươi tư của một phái đoàn hỗn hợp gồm các nhà khoa học độc lập đến từ ba liên đoàn hành tinh khác nhau. Không một cá nhân nào, dù là quyền trạm trưởng lâm thời hay các tài phiệt vận tải hùng mạnh nhất, có thể đơn phương tiếp cận hệ thống điều khiển của nó.
Bên ngoài hành lang kỹ thuật dẫn vào buồng tản nhiệt thứ cấp, tiếng búa đồng gõ lách cách vào các đầu tán đinh vang lên đều đặn, phá tan bầu không khí tĩnh mịch của khu vực không trọng lực cục bộ.
Phạm Duy đang cúi rạp người trên sàn lưới thép, chiếc mỏ-lết cỡ lớn kẹp chặt lấy một đai ốc của đường ống làm mát mới làm bằng hợp kim titan. Mồ hôi túa ra lấm tấm trên trán, chảy dọc sống mũi rồi rơi xuống mặt sàn, nhưng nét mặt của người thợ máy trưởng lại lộ rõ vẻ thư thái, nhẹ nhõm hiếm thấy. Đứng ngay cạnh anh, tay cầm một thiết bị quét siêu âm bán dẫn để rà soát độ kín khít của từng mối hàn áp lực, chính là Tạ Linh.
Linh không còn khoác trên mình chiếc áo choàng phòng thí nghiệm trắng muốt, phẳng phiu của một nhà vật lý lý thuyết kiêu kỳ chỉ biết nhìn thế giới qua những biểu đồ ma trận. Cô đang mặc bộ quần áo bảo hộ lao động màu xám tro dày cộp, cổ áo mở rộng để lộ chiếc vòng định danh nghiên cứu viên chịu giám sát. Hai ống tay áo được xắn cao lên quá khuỷu tay, để lộ những vệt dầu máy bôi trơn màu nâu đen quẹt ngang trên làn da trắng.
"Mối hàn ống nhánh số bốn đạt chuẩn kiểm tra bọt khí ở áp suất sáu mươi bar," Linh cất giọng thông báo, mắt vẫn dán chặt vào các đường sóng âm đang nhảy múa trên màn hình máy đo cầm tay. Khóe môi cô khẽ nhếch lên một nụ cười kín đáo: "Lần này hệ thống làm mát bằng khí trơ ac-gon sẽ vận hành trên một mạch vòng khép kín độc lập hoàn toàn với lưới điện của Viện Nghiên cứu. Ngay cả khi có kẻ nào đó phát điên muốn nạp tải cưỡng bức cho các cuộn cảm, hệ thống van xả áp tự động bằng lò xo cơ học này cũng sẽ bung ra trong vòng ba phần nghìn giây. Áp suất sẽ được xả thẳng ra các khoang đệm chân không ngoài vỏ trạm."
Duy buông chiếc mỏ-lết ra, đưa mu bàn tay quệt ngang vệt dầu luyn dính trên gò má, nhe hàm răng trắng bóng ra cười: "Tôi đã nói với cô từ nửa năm trước rồi mà cô có chịu nghe đâu. Cứ cậy mấy cái thuật toán vi sai cao siêu trên máy tính lượng tử làm gì cho mệt óc. Chung quy lại, những ống thép dày mười phân và mấy cái van lò xo cơ học đúc bằng đồng thiếc của tổ thợ máy chúng tôi mới là thứ giữ cho mười tám nghìn con người trên cái trạm này không bị nướng chín mỗi khi các vị nổi hứng làm thí nghiệm."
Linh không hề tỏ ra bực bội hay dùng những thuật ngữ học thuật để phản bác như mọi khi. Cô cúi xuống chiếc hộp đồ nghề, nhặt lên một chiếc cờ-lê tròng cỡ ba mươi hai rồi chìa về phía anh: "Được rồi, thợ máy trưởng Phạm Duy. Lần này tôi công nhận anh đúng. Nhưng nếu không có bảng tính cân bằng nhiệt động học và các phương trình giải nhiệt vi phân của tôi, cái van lò xo cơ học tuyệt vời của anh đã bị biến dạng vì sốc nhiệt ngay từ đợt xả áp thử nghiệm tuần trước rồi. Đừng có đứng đó mà ba hoa nữa, siết nốt con ốc chặn ở cụm ống hồi lưu kia lại đi. Chúng ta còn đúng ba mươi cụm van cần phải kiểm tra tay trước khi ca trực chiều bắt đầu đấy."
Duy đón lấy chiếc cờ-lê từ tay cô, đầu ngón tay hai người khẽ chạm vào nhau qua lớp găng tay bảo hộ bằng sợi kevlar. Ánh mắt họ giao nhau trong một khoảnh khắc tĩnh lặng, chân thành. Bức tường ngăn cách vô hình giữa những lý thuyết bàn giấy xa rời thực tế và công việc chân tay lấm lem dầu mỡ đã hoàn toàn sụp đổ sau cơn hoạn nạn. Giữa những đường ống hợp kim đan xen chằng chịt và mùi kim loại nồng đượm, một sự tôn trọng lẫn nhau, mộc mạc nhưng bền bỉ, đang bắt đầu bén rễ.
* * *
Buổi chiều, tại văn phòng quen thuộc của Phòng Tuân thủ và Sự cố Nhỏ.
Nguyễn An đứng thẳng lưng trước chiếc bàn gỗ mun của Trưởng phòng Trần Bích. Bản báo cáo tổng kết quá trình tập sự dài bốn trăm trang của cậu—được gõ hoàn toàn bằng máy đánh chữ cơ học trên giấy bãi bằng chống mục, đối chiếu chi tiết từng phiếu sự cố nhỏ, có đầy đủ chữ ký tươi của bác sĩ trưởng Bùi Tường, kỹ thuật viên trưởng Phạm Duy, hoa tiêu Trần Hữu và dấu xác nhận nghiệp vụ của đoàn thanh tra Phan Nghi—đang nằm ngay ngắn giữa bàn.
Trần Bích đeo cặp kính lão gọng đồi mồi, dùng ngón tay khẳng khiu lật qua từng trang tài liệu với sự cẩn trọng thường thấy. Không một dấu chấm, dấu phẩy, không một mã số viện dẫn nào lọt qua được ánh mắt sắc như dao cạo của bà. Từng con số đo đạc áp suất, từng biên bản bàn giao thiết bị đều được bà đối chiếu thầm trong đầu với các quy chuẩn lưu trữ.
Sau gần mười lăm phút im lặng tuyệt đối, chỉ có tiếng sột soạt của giấy ráp, bà Bích khép tập hồ sơ lại. Bà với tay cầm lấy con dấu thép nặng trịch của Phòng Tuân thủ, nhúng vào khay mực đỏ rồi ấn mạnh xuống dòng cuối cùng của trang kết luận.
Một tiếng *cạch* vang lên đanh gọn, dứt khoát, để lại một vết mực đỏ tươi hình quốc huy sắc nét.
"Hồ sơ lưu trữ đạt chuẩn nghiệp vụ tuyệt đối. Cấu trúc văn bản mạch lạc, không có lỗi hình thức, không tồn tại mâu thuẫn nhân quả giữa các phụ lục," bà Bích tháo kính ra, ngước nhìn chàng trai trẻ đối diện. Ánh mắt nghiêm nghị của người đàn bà thép dường như đã mềm đi rất nhiều, ánh lên sự tin cậy và ấm áp của một người thầy: "Chúc mừng cậu, Chuyên viên Tuân thủ Nguyễn An. Kể từ mười bốn giờ chiều nay, quyết định tuyển dụng chính thức không thời hạn của cậu có hiệu lực trên toàn hệ thống quản trị trạm."
Bà đẩy bản hợp đồng lao động chính thức về phía trước. An đón lấy cây bút mực kim loại từ tay bà, cẩn thận đặt từng nét chữ ký tròn trịa, vững chãi của mình vào ô chức danh chuyên viên. Cảm giác mũi ngòi thép miết trên thớ giấy dày mang lại cho cậu một sự an tâm kỳ lạ—một cảm giác rằng bản thân không còn là một kẻ quan sát thụ động, mà đã chính thức trở thành một người gác cổng cho sự minh bạch của cộng đồng này.
Đúng lúc đó, hệ thống loa phát thanh công cộng của trạm vang lên một tiếng *tinh* trong trẻo, ngân vang khắp các hành lang. Nhưng lần này, âm thanh ấy không đi kèm với giọng đọc đều đều, vô cảm của một trí tuệ nhân tạo bị thao túng, cũng không phải là những mệnh lệnh thiết quân luật áp đặt từ trên cao. Đó là âm báo cập nhật dữ liệu tự động từ máy chủ quản trị công:
*Bản Nội quy An toàn Cơ bản Trạm Sao Kẹp – Phiên bản Minh bạch 01 chính thức có hiệu lực trên toàn bộ các phân khu.*
An cầm lấy cuốn sổ tay nội quy mới vừa được chuyển đến bàn làm việc của mình. Khác xa với cuốn sổ bìa đen dày cộp bốn trăm hai mươi trang chứa đầy những điều cấm kỵ kỳ quặc, những câu chữ mập mờ đánh đố và những cái bẫy quy trình trước đây, cuốn nội quy mới mỏng hơn rất nhiều, bìa màu xanh xám giản dị, và từng điều khoản đều được trình bày rõ ràng, minh bạch đến mức bất kỳ người công nhân quét dọn nào cũng có thể đọc hiểu:
*- Điều 1: Quy tắc kiểm tra độ trễ âm học tại các phòng họp kín. Cơ chế kỹ thuật: Cảm biến vi sai SEN-CHAIR được lắp đặt để đo lường vận tốc lan truyền của sóng âm, nhằm phát hiện sớm các hiện tượng rò rỉ trường lượng tử dư hoặc biến dạng áp suất vi mô trong cấu trúc phòng họp. Người ký chịu trách nhiệm kỹ thuật định kỳ: Kỹ thuật viên Trưởng Phạm Duy.*
*- Điều 2: Lệnh cách ly tạm thời bao bì hữu cơ tại Cửa kho tiếp liệu số 7. Cơ chế kỹ thuật: Lỗi nhận diện phân loại quang học của mô-đun BIO_SORT thế hệ cũ đối với các vật thể dạng cong có bước sóng phản xạ màu vàng (đang trong lộ trình thay thế cảm biến quang phổ đa kênh trong vòng 30 ngày tới). Người ký chịu trách nhiệm xử lý kỹ thuật: Trưởng bộ phận Tiếp liệu và An toàn Lao động.*
*- Điều 3: Mọi quy tắc an toàn và quy trình hành chính bắt buộc phải dẫn chiếu trực tiếp từ các nguồn dữ liệu đo đạc cơ học ngoại tuyến, phải có chữ ký xác thực cá nhân của trưởng bộ phận ban hành. Nghiêm cấm tuyệt đối việc ban hành bất kỳ quy định nào không rõ nguồn gốc xuất xứ hoặc dựa trên các suy đoán trừu tượng.*
Những điều cấm kỵ từng khoác lên mình tấm áo ma quái, huyền bí để reo rắc nỗi sợ hãi và phục vụ cho sự thống trị của nhóm lợi ích cũ nay đã bị tước bỏ hoàn toàn lớp vỏ ngụy trang. Chúng hiện nguyên hình là những sự cố kỹ thuật thông thường hoặc những sai sót hành chính cần được khắc phục bằng khoa học và trách nhiệm cá nhân. Quy tắc giờ đây không còn được tạo ra để bảo vệ quyền lực của những kẻ ngồi trong bóng tối; nó tồn tại vì một mục đích tối thượng duy nhất: bảo vệ sinh mạng và nhân phẩm của từng con người trên trạm.
* * *
Đúng mười lăm giờ chiều, chiếc đồng hồ quả lắc cơ học gắn trên vách thép của Phòng Tuân thủ điểm ba tiếng chuông trầm ấm.
Phiên làm việc liên bộ phận định kỳ đầu tiên sau cuộc khủng hoảng bắt đầu tại căn phòng họp quen thuộc. Trần Bích ngồi ở vị trí chủ tọa nơi đầu bàn; Lê Quỳnh ngồi bên tay phải với một chồng hồ sơ cao ngất ngưởng; Nguyễn An ngồi bên tay trái với tư cách chuyên viên thụ lý chính; và dì Đỗ Hạnh, trong bộ áo bà ba màu nâu giản dị nhưng toát lên vẻ đĩnh đạc của người đại diện Mạng Ghế Trống, ngồi ở góc bàn đối diện với tư cách quan sát viên độc lập của cư dân.
Ở đầu bàn phía đối diện với vị trí chủ tọa, chiếc ghế xoay bọc da màu đen quen thuộc vẫn được để trống hoàn toàn. Cảm biến âm thanh vi sai SEN-CHAIR gắn chặt dưới đáy ghế khẽ nhấp nháy một chấm đèn led màu xanh lục, báo hiệu tình trạng sẵn sàng thu nhận dữ liệu.
Bà Bích đứng dậy, đưa tay đẩy nhẹ gọng kính lão lên sống mũi. Lê Quỳnh, Nguyễn An và dì Hạnh cũng đồng loạt đứng lên theo đúng nghi thức quản lý hành chính đã được chuẩn hóa. Bốn người trang nghiêm hướng ánh nhìn về phía chiếc ghế trống, cúi đầu một góc ba mươi độ chuẩn mực và đồng thanh cất tiếng:
"Kính chào quý vị đại biểu không hiện diện. Phòng Tuân thủ bắt đầu ca làm việc."
Một giây... hai giây...
Không gian tĩnh lặng như tờ. Không có bất kỳ tiếng vọng ma quái nào vọng lại từ các góc phòng trước khi câu chào kết thúc. Không có hiện tượng trượt dòng thời gian, không có cảm giác ớn lạnh chạy dọc sống lưng, và tuyệt nhiên không có nhánh thực tại bị đánh cắp nào chen ngang vào khoảnh khắc hiện tại.
Chiếc cảm biến SEN-CHAIR dưới gầm ghế phát ra một tiếng *bíp* nhỏ nhẹ, thanh thoát. Màn hình tinh thể lỏng gắn cạnh đó hiện lên một dòng chữ số màu xanh êm dịu: *Độ trễ sóng âm: 0,00 mili-giây. Không gian chuẩn.*
Bốn người đồng loạt ngẩng đầu lên, nhìn nhau. Lần đầu tiên sau bao nhiêu năm tháng làm việc tại trạm Sao Kẹp, nghi thức cúi đầu chào chiếc ghế trống không còn reo rắc nỗi kinh hoàng của sự phục tùng vô lý. Nó đã trở thành một bài kiểm tra an toàn kỹ thuật chính xác, một lời nhắc nhở minh bạch giữa những con người hiểu rõ mình đang làm gì, vì ai, và sẵn sàng chịu trách nhiệm về từng quyết định của bản thân.
"Tốt," bà Bích ngồi xuống ghế, gõ nhẹ đầu bút bi xuống mặt bàn gỗ để mở đầu phiên họp. "Hệ thống âm học và trường vi sai hoàn toàn ổn định. Chúng ta đi vào nội dung công việc chính của ngày hôm nay. Đồng chí Quỳnh, báo cáo hồ sơ đầu tiên đi."
Thế nhưng, sự trang nghiêm lắng đọng chưa duy trì được quá mười giây thì cái không khí ồn ào, căng thẳng quen thuộc của chốn công sở hành chính đã lập tức bùng nổ trở lại.
Lê Quỳnh đập mạnh một tập hồ sơ dày cộm mang bìa màu xanh lá cây xuống mặt bàn họp, phát ra một tiếng *bốp* chát chúa. Đôi mắt kẻ mascara sắc sảo của cô lườm An tóe lửa:
"Đây! Bản đề án tinh giản thủ tục hành chính và bãi bỏ các biểu mẫu lỗi thời do Tân Chuyên viên Nguyễn An vừa nộp lên trưa nay! Tôi đã nói với cậu bao nhiêu lần rồi hả An? Cậu tưởng cậu vừa lập công lớn là cậu có quyền muốn làm gì thì làm à? Cậu muốn bãi bỏ một biểu mẫu đã tồn tại suốt mười lăm năm qua như Mẫu Bù trừ B-12, cậu không thể nào chỉ viết một tờ đơn xin hủy bỏ vỏn vẹn có hai trang giấy rồi ném lên bàn tôi như thế được!"
An vẫn giữ vẻ điềm tĩnh thường ngày. Cậu nhẹ nhàng mở cuốn sổ tay công tác mới tinh của mình ra, lật đến trang có ghi chú về các luồng dữ liệu thừa: "Chị Quỳnh, bản chất của Mẫu B-12 chỉ là một lỗ hổng logic do bộ phận tài chính cũ tạo ra nhằm lách quy trình đóng hồ sơ tự động của hệ thống MẪU-ĐƠN. Bây giờ chúng ta đã công khai hóa toàn bộ các dòng chi phí và luồng hàng hải, việc tiếp tục duy trì một biểu mẫu hoàn toàn vô dụng như thế chỉ làm tốn giấy in bãi bằng và lãng phí không gian lưu trữ tài liệu của dì Hạnh mà thôi."
"Tôi không thèm bàn với cậu về việc nó có vô dụng hay không!" Quỳnh chống cả hai tay lên mặt bàn, người chồm về phía trước, giọng nói the the nhưng tràn đầy kinh nghiệm thực chiến của một nữ nhân viên hành chính lão luyện: "Vấn đề ở đây là quy trình bãi bỏ! Cậu làm một cái văn bản xin giảm bớt thủ tục, nhưng nhìn xem, cậu chỉ thu thập có đúng hai chữ ký: chữ ký của cậu và chữ ký của Trưởng phòng Bích! Cậu có đọc kỹ Thông tư 88 của Liên đoàn Lao động Hàng hải không hả? Bất kỳ một văn bản nào làm thay đổi quy trình thao tác chuẩn của trạm bắt buộc phải có đủ chữ ký của Sáu bên liên quan! Bao gồm: Bộ phận Tiếp liệu, Tổ Kỹ thuật Hạ tầng, Ban An toàn Lao động, Y tế Dân sự, Bộ phận Văn thư Lưu trữ và Đại diện Cư dân! Cậu chỉ cần thiếu duy nhất một chữ ký của bên Tiếp liệu thôi, hệ thống trí tuệ nhân tạo MẪU-ĐƠN sẽ tự động treo toàn bộ đề án của cậu vào danh mục 'Hồ sơ chờ rà soát bổ sung' trong suốt sáu mươi ngày tới!"
"Nhưng chị Quỳnh," An nhướng mày lên, dùng đúng cái giọng điệu lễ phép đến mức phát cáu mà cậu vẫn thường dùng để tranh luận: "Mục đích tối thượng của cái đề án này là để *giảm bớt* các chữ ký không cần thiết! Nếu như để bãi bỏ một cái biểu mẫu rác rưởi mà không một ai thèm dùng đến, chúng ta lại phải chạy đôn chạy đáo khắp các vành đai để xin cho đủ sáu chữ ký từ sáu phòng ban khác nhau, thì chẳng phải chúng ta đang đẻ ra thêm một quy trình hành chính rườm rà gấp ba lần cái quy trình mà chúng ta đang muốn xóa bỏ hay sao?"
"Đấy là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau về mặt bản chất!" Quỳnh giơ ba ngón tay lên, lắc lắc qua lại ngay trước mũi An: "Quy trình để xóa bỏ một quy trình thì bản thân nó vẫn là một quy trình hợp pháp! Cậu không thể lấy cái sự vô tổ chức, tùy tiện của cậu để đi dẹp bỏ thói quan liêu được! Cậu không tin tôi đúng không? Cậu tin không, bây giờ nếu cậu đẩy cái lệnh hủy bỏ này lên cổng dịch vụ công của máy chủ..."
Lời của Quỳnh còn chưa dứt thì chiếc máy in kim đặt ở góc phòng họp bỗng nhiên khẽ rùng mình một cái.
Các bánh răng cơ học bên trong bắt đầu quay *rè rè*. Màn hình hiển thị giao diện của trí tuệ nhân tạo MẪU-ĐƠN chớp nháy một luồng sáng xanh lục dịu mắt, rồi chiếc đầu in kim bắt đầu gõ lách cách lên một dải giấy thông báo tự động. Giọng đọc máy móc ngọt ngào, chuẩn mực và hoàn toàn vô cảm quen thuộc lập tức vang lên từ chiếc loa nhỏ gắn trên góc bàn:
*Ting! Hệ thống quản trị hành chính MẪU-ĐƠN xin trân trọng thông báo: Đơn đề nghị bãi bỏ biểu mẫu nghiệp vụ số hiệu REF-DEL/001 do Chuyên viên Nguyễn An khởi tạo đã được tiếp nhận sơ bộ trên cổng dịch vụ công.*
Lê Quỳnh lập tức nhếch mép cười đắc thắng, ngả người ra sau lưng ghế, liếc nhìn An bằng ánh mắt như muốn nói *thấy chưa, đồ non nớt*. Nhưng nụ cười mỉa mai của cô nhanh chóng đông cứng lại ngay khi dải băng chuyền đẩy ra những dòng chữ tiếp theo kèm theo giọng đọc đều đều của hệ thống:
*Tuy nhiên, căn cứ theo Phụ lục 4 của Điều lệ Quản trị Tinh gọn Mới vừa được ban hành sáng nay: Nhằm mục đích ngăn chặn sự lạm quyền và đảm bảo tính dân chủ trong việc cắt giảm thủ tục, để hệ thống có thể tiến hành xử lý yêu cầu hủy bỏ biểu mẫu rườm rà này, người nộp đơn vui lòng hoàn tất việc thu thập thêm ba chữ ký phê duyệt xác nhận tính không cần thiết của biểu mẫu từ: Trưởng bộ phận Tiếp liệu, Đại diện Tổ Kiểm toán Ngoại tuyến và Đại diện Ban Tự quản Cư dân.*
Căn phòng họp đột ngột chìm vào một khoảng lặng kỳ quặc đến mức nực cười.
Dì Hạnh là người đầu tiên phá vỡ sự im lặng bằng một tràng cười khúc khích, vội vàng nâng tách trà lài nóng lên che ngang miệng để giữ kẽ. Trưởng phòng Trần Bích khẽ đưa tay lên bóp nhẹ hai bên thái dương, lắc đầu thở dài một hơi đầy vẻ bất lực, nhưng nơi khóe mắt nhăn nheo của bà lại lấp lánh những tia cười hiếm thấy.
An và Quỳnh sững sờ trừng mắt nhìn nhau qua tập hồ sơ bìa xanh lá cây đang nằm chỏng chơ trên bàn, rồi cả hai lại đồng loạt quay ngoắt sang nhìn dải giấy trắng vừa nhả ra từ chiếc máy in kim.
Trạm Sao Kẹp đã sạch bóng những âm mưu bẻ cong thời gian, Lõi Nếp Gấp đã bị khóa chặt trong lồng kính chì dày dưới tâm không trọng lực, nhưng cuộc chiến vĩ đại, dai dẳng và bất tận nhất của loài người—cuộc chiến chống lại những biểu mẫu hành chính phiền toái chốn công sở—rõ ràng mới chỉ vừa bước vào một chương hoàn toàn mới.