Công thức súp của chim máy

Mùi dầu máy khét lẹt và hơi kim loại bị nung đỏ bốc lên ngùn ngụt trong xưởng sửa chữa của Kha, đặc quánh lại giữa bốn bức vách ốp ván thông xám xịt ở rìa Chợ Mây Vá. Bên ngoài, những luồng gió ẩm từ thung lũng vực sâu thổi thốc qua các khe liếp, mang theo tiếng rao lanh lảnh của đám thợ khâu bao tải và tiếng bánh xích xe đẩy rộc rạch trên đường lát gỗ mục. Nhưng bên trong khoảng không gian chật chội này, mọi thứ dường như bị bóp nghẹt lại bởi tiếng rên rỉ cơ khí nhức nhối phát ra từ sinh thể nhỏ bé đang nằm bất động trên giá đỡ bằng gỗ sồi.

Ríu được đặt nằm nghiêng trên một tấm đệm lót nỉ sờn mép. Toàn bộ lồng ngực bằng đồng thau dập nổi hoa văn mây cuộn của chú chim bưu chính vẫn giật nảy lên từng chặp, tựa hồ một trái tim nhân tạo đang quá tải vì một luồng xung điện lạc dòng. Hai thấu kính mắt đa tròng bằng pha lê tím không sao gom được tiêu cự; chúng cứ xoay tít, chốc chốc lại nhấp nháy ánh cam hổ phách chói gắt—sắc màu báo động cấp thiết—thay cho ánh xanh ngọc bích êm đềm thường ngày. Từng phiến lông cánh bằng hợp kim mạ kền xòe rộng một cách cứng đờ, các mép kim loại mỏng như lưỡi dao cạo cứ cọ xát vào then gỗ giữ khung, phát ra những tiếng ken két khô khốc khiến người nghe buốt tận chân răng. Dưới lớp vỏ ức mỏng, tiếng các bánh răng bước và dây cót hồi vị va đập hỗn loạn nghe như một bầy ve sầu bằng sắt đang phát điên trong lồng kín.

Sau đợt chấn động ngầm quái dị dưới tầng hầm Cục Ngăn Nắp ban nãy—cái khoảnh khắc hãi hùng khi cả gian phòng đối chiếu số 03 rung chuyển dữ dội, các kim đo áp suất nhảy dựng và mặt đồng hồ chủ lực của thành phố bị nuốt chửng mất bảy nhịp gõ—Ríu đã rơi vào trạng thái tê liệt cục bộ.

Nhi kéo lê chiếc ghế đẩu ba chân bằng gỗ dẻ gai lại sát mép bàn nguội. Cô ngồi thụp xuống, hai bàn tay siết chặt lấy nhau đặt lên đầu gối đến mức các đốt ngón tay trắng bệch ra dưới ánh đèn khí đá chập chờn. Vạt áo bưu tá đẫm sương đêm của cô vẫn còn vương vệt mồ hôi và bụi vôi vỡ ra từ vòm trần tầng hầm. Ánh mắt Nhi ghim chặt vào từng nhịp giật của Ríu, rồi ngước lên nhìn Kha, giọng cô rung lên vì một nỗi nôn nóng không thể che giấu:

“Anh Kha, anh xem giúp em ngay với! Không thể chần chừ thêm được nữa đâu. Lúc ở dưới phòng đối chiếu số 03, ngay khoảnh khắc cỗ máy ngầm dưới đáy sâu phát ra tiếng rít xé tai và trục đồng hồ bị khựng lại bảy nhịp, trong lồng ngực Ríu bỗng phát ra một chuỗi âm thanh kỳ lạ vô cùng. Nó không phải tiếng bánh răng trượt khớp hay tiếng xả áp thông thường. Nó phát ra đúng cái chuỗi âm sắc, đúng cái cấu trúc tần số của mã lệnh can thiệp mà Cục Ngăn Nắp vừa kích hoạt để gộp ba trạng thái tài sản thành một mớ hỗn độn. Em đoan chắc tiếng rít ấy xuất phát từ sâu trong bộ nhớ lõi của nó!”

Kha không vội vàng vồ lấy kìm búa. Người thợ máy trẻ tuổi của Phường Thợ Chắp chỉ đứng lặng, đôi bàn tay to bản phủ đầy những vết chai sần và sẹo hàn kim loại buông thõng bên hông. Anh chậm rãi phủi đám mạt cưa mịn và những vảy gỉ sắt vừa cạo dính trên chiếc tạp dề da bò thuộc thô ráp, đưa mắt quan sát từng luồng hơi nóng đang phì phò thoát ra qua các khe tản nhiệt hình vảy cá dưới ức chú chim máy. Trên các kệ gỗ xung quanh họ, hàng trăm món đồ nghề được sắp xếp theo một trật tự nghiêm ngặt của giới thợ máy: những chiếc nhíp gắp vi mạch bằng titan mạ vàng, mỏ hàn hơi mây với ngọn lửa xanh lét đang cháy liu riu trong chụp bảo vệ, các cuộn dây đồng nguyên chất bóng loáng được quấn tròn như những con rắn ngủ đông, và từng dãy chậu sứ tráng men đựng đầy dầu hỏa trong vắt, nơi những cụm bánh răng đồng thau tí hon đang được ngâm để tẩy rửa cặn carbon.

“Quy tắc nghề nghiệp của Phường Thợ Chắp không cho phép anh tự tiện,” Kha điềm tĩnh lên tiếng, giọng trầm và đặc quánh mùi khói xưởng. “Điều lệ thứ mười hai: Không một người thợ nào được phép tháo gỡ buồng ngực hay can thiệp vào các cuộn băng ký ức của một sinh thể cơ khí nếu như chính bản thể đó chưa phát tín hiệu đồng thuận. Dù nó là chim bưu chính của Cục hay một con búp bê gác cổng phế thải, nguyên tắc vẫn là nguyên tắc. Chú mày thấy sao hả Ríu? Có cho phép anh mày cắm que đọc vào ống cuộn âm thanh không?”

Ríu khẽ run rẩy toàn thân. Khớp cổ bằng đồng đỏ của chú chim phát ra một tiếng *khục*, rồi cái mỏ kẹp bằng đồng gõ lách cách ba tiếng dứt khoát xuống mặt bàn gỗ sồi. Chú cố rướn chiếc đầu dẹp về phía trước, hai ống kính mắt đảo tròn trong hốc bạc, phát ra một chuỗi âm thanh khàn đặc, lẫn đầy tạp âm rào rào qua màng loa rung mạ thiếc:

“Cảnh báo... nguồn pin sấm sét chỉ còn ba mươi tám phần trăm dung lượng định mức... cuộn cánh sơ cấp đang quá nhiệt năm độ C so với ngưỡng an toàn... Nhưng... nhưng nếu anh Kha hứa trên danh dự của một người thợ chắp rằng sẽ không táy máy tráo cái lò xo đuôi bằng thép gió tinh luyện của tôi bằng cái thứ thép dơ ngoài chợ trời Chợ Mây Vá, tôi... ồ, tôi xin long trọng cấp quyền kiểm tra bộ nhớ đệm lâm thời! Và xin ghi nhớ cho: mọi dữ liệu cá nhân liên quan đến gu thưởng thức bánh quy bơ và biểu đồ giá dầu bôi trơn hảo hạng của tôi đều được bảo mật tuyệt đối theo quy định bưu chính hiện hành!”

Khóe môi Kha giật nhẹ thành một nụ cười mỏng, nhưng nét cười ấy nhanh chóng tan biến khi ánh mắt anh chạm vào nhịp co giật ngày một dồn dập nơi khớp ngực Ríu. Anh với tay kéo chiếc kính lúp phóng đại kép đeo vào hốc mắt phải, vặn nhẹ núm đồng để khóa cữ thị kính. Bàn tay anh lướt qua khay công cụ, rút ra một chiếc que dò bằng bạc thanh mảnh, phần đầu kim vi chạm được bọc một lớp sợi thủy tinh mây mỏng manh như tơ nhện.

Bằng những động tác chuẩn xác đến từng phần mười milimét, tôi luyện qua hàng nghìn giờ chỉnh sửa những cỗ máy đo gió tinh xảo, Kha nới lỏng chiếc ốc vặn bốn chấu hình hoa mai nằm giấu kín dưới lớp lông kim loại trước ức Ríu. Một tiếng *tách* thanh gọn vang lên. Tấm nắp che bằng đồng mạ bóng bẩy bật mở sang một bên, làm lộ ra một khoảng không gian chật hẹp, tinh vi đến rợn ngợp. Bên trong đó, một chiếc hộp trống bằng đồng thau kín mít được niêm phong bằng sáp ong pha bột thạch anh. Dưới tác động khéo léo của que bạc, nắp hộp trống hé lộ một dải băng từ kim loại mỏng dính như cánh ve sầu, bề mặt ánh lên sắc xám đen của quặng kim loại hiếm, đang nằm cuộn tròn quanh một trục cuốn tí hon gọt từ ngọc thạch trắng.

“Dải băng này... nó bị nhiễm một luồng từ trường ngầm cực mạnh,” Kha lẩm bẩm, hơi thở của anh phả nhẹ lên mặt kính lúp làm mờ đi một góc quang sai. Đầu que bạc của anh gõ nhè nhẹ vào các tiếp điểm bằng đồng lá, kiểm tra mức độ phóng điện tích dư. “Nhưng kỳ lạ thật đấy. Từng bước răng của trục cuốn vẫn còn sắc nét, chú mày lưu trữ tín hiệu âm thanh rất chuẩn xác theo chuẩn bưu chính đời cũ. Chỉ có điều... lạy trời mây trên cao, ai đã dạy chú mày cái cách phân loại và dán nhãn các tệp âm thanh lộn xộn đến mức này hả?”

Kha với tay xoay núm điều chỉnh của cỗ máy đọc dao động ngoài đặt ở góc bàn. Trên mặt kính tròn của đồng hồ đo sóng âm, chiếc kim bằng sợi thép mảnh bắt đầu run rẩy nhảy múa qua các dải vạch chia độ. Đồng thời, qua khe hiển thị quang học nhỏ xíu, những dòng chữ khắc vi chạm do chính bộ vi xử lý của Ríu tự gán nhãn lần lượt trượt qua:

*‘Tiếng ngáy của bà chủ lò bánh mì góc phố Ngân Hàng’*, *‘Tiếng còi tàu sương mù đi lạc trong đêm giông tháng Ba’*, *‘Bản hợp xướng hỗn tạp của bầy quạ gió mùa đông’*, và thậm chí còn có cả một tệp ghi âm mang tên *‘Bảng giá củ cải ngâm và hạt dẻ nướng năm ngoái’*.

“Tìm tệp ghi âm vừa phát ra lúc nãy ấy anh!” Nhi sốt ruột giục giã, cô rướn người hẳn lên phía trước, hai ngón tay bấu chặt vào mép bàn gỗ sồi thô ráp đến mức móng tay hằn sâu vào thớ gỗ. “Đoạn băng mang mã hiệu can thiệp TM-07-GỘP! Em nghe rõ từng âm tiết cơ học của nó rít lên khi sàn gạch phòng 03 nứt ra!”

Kha không đáp lời, nhưng đôi mày rậm của anh nhíu chặt lại thành một đường thẳng tắp. Chiếc que bạc dịch chuyển vô cùng kiên nhẫn qua từng cung rãnh ghi của trục cuộn ngọc thạch. Âm thanh lạo xạo của từ trường rỉ rả phát ra từ màng đồng hồ đo, tựa như tiếng cát khô trượt dài trên mái tôn rỉ sét. Đột nhiên, chiếc kim vi chạm dừng khựng lại. Nó chạm vào một phân đoạn băng từ có sắc màu sẫm hơn hẳn các phần còn lại—một màu xám chì u ám, mép ngoài của dải băng bị mòn vẹt và xuất hiện những vết tước li ti, dấu vết không thể nhầm lẫn của một đoạn mã từng bị trục cuốn chạy đi chạy lại vô số lần trong các đợt chạy thử nghiệm khắc nghiệt từ rất nhiều năm về trước.

“Đây rồi,” Kha nheo mắt, áp sát mặt kính lúp vào gờ kim loại. “Một nhãn phụ đục lỗ thô sơ... Nhưng mà quái lạ, chú mày dán nhãn tệp dữ liệu ngầm này là... *‘Công thức nấu súp rau củ mùa thu’*? Tại sao một công thức nấu súp rau củ lại sử dụng cấu trúc phân giải tần số cơ khí cấp ba, dùng riêng cho việc định tuyến áp lực của các cỗ máy cấp thành phố?”

“Đó... đó là quyền tự do biên mục thông tin của một nhân viên bưu chính có tri giác!” Ríu lí nhí thanh minh, cái đầu tròn lắc lư qua lại đầy ngượng ngùng, hai phiến cánh kim loại khẽ cụp sát vào sườn lườn, che bớt khoảng trống đang mở toang trước ngực. “Hồi đó... cái hồi xửa hồi xưa ấy, tiếng của người đọc đoạn mã nghe ấm áp và chậm rãi y như một bát súp hầm kỹ có rắc thật nhiều hạt tiêu cay nồng vào một chiều mưa phùn, nên tôi xếp nó vào mục nhà bếp và dinh dưỡng thì có gì sai nào!”

Kha không buồn trêu chọc chú chim nữa. Vẻ mặt anh trở nên đanh lại, nghiêm trọng đến mức khiến bầu không khí trong gian xưởng dường như chùng hẳn xuống. Anh gạt chiếc công tắc bằng đồng thau ba chấu gắn bên hông máy đọc ngoài, kéo một sợi dây bọc vải dù nối thẳng tín hiệu từ đầu kim bạc sang chiếc loa kèn bằng đồng đỏ khổng lồ treo lơ lửng trên xà nhà.

Một tràng âm thanh rè rè kéo dài vang lên, xé toạc sự tĩnh mịch của căn xưởng. Đó là tiếng lạo xạo của lớp bụi thời gian và những hạt oxit sắt bám trên rãnh băng bị đầu kim quét sạch qua một hành trình dài dằng dặc. Rồi sau một tiếng thở dài mệt mỏi, nặng trĩu những ưu tư giấu kín, một giọng đàn ông trầm ấm, đượm chút ngập ngừng nhưng mang âm sắc quen thuộc đến nghẹt thở cất lên giữa không gian:

*“...Biên bản kiểm tra kỹ thuật số 07... Thử nghiệm thiết lập mã can thiệp lõi trung tâm... Nhằm mục đích dọn nhanh tàn tích đổ nát sau sự cố giông gió lớn, tạm thời thiết lập chế độ cưỡng bức gộp ba trạng thái tài sản... Điều khoản một: Không người phụ trách. Điều khoản hai: Không sử dụng. Điều khoản ba: Đã bị thay thế... Cảnh báo an toàn kỹ thuật cấp cao: Đây chỉ là chế độ vận hành cưỡng chế tạm thời, được phép duy trì trong khoảng thời gian tối đa bảy mươi hai giờ đồng hồ. Nếu không ngắt bỏ hoàn toàn sau thời hạn trên, vòng lặp quét tự động sẽ ăn sâu vào tầng đối soát của hệ thống lưu trữ, gây nguy cơ sụt lún nghiêm trọng cho toàn bộ cấu trúc ghi nhớ của mạng nền Vân Thành... Ký hiệu kiểm thử: TM-07-GỘP...”*

Bản ghi âm kết thúc bằng một âm thanh chói tai: tiếng lạch cạch khô khốc của một chiếc mỏ lết nặng trịch bị đặt mạnh xuống mặt bàn sắt tấm, nối tiếp ngay sau đó là một tiếng ho khan khẽ khàng, đùng đục nơi đáy phổi.

Căn xưởng sửa chữa chìm nghỉm vào một khoảng lặng chết chóc. Tiếng dầu máy sôi liu riu trên bếp lò dường như cũng tắt ngấm. Ngay cả gió lùa qua khe liếp ngoài trời lúc này nghe cũng xa xăm như tiếng thì thào từ một cõi khác.

Kha từ từ tháo chiếc kính lúp trên mắt phải xuống. Bàn tay đang cầm kẹp gắp của anh run rẩy thấy rõ, chiếc kẹp va nhẹ vào thành chậu sứ nghe *coong* một tiếng buốt nhói. Anh chầm chậm ngước lên nhìn Nhi, ánh mắt lộ rõ sự bàng hoàng và một nỗi kinh ngạc không thể nào diễn tả bằng lời:

“Nhi... giọng nói này... cái nhịp ngắt câu và tiếng ho khan ấy...”

Nhi không thể thốt ra một lời nào. Cổ họng cô nghẹn đắng lại, tựa hồ vừa nuốt phải một ngụm mạt sắt sắc nhọn. Lồng ngực cô bị bóp nghẹt, nặng trĩu như thể ai đó vừa đặt lên một tảng đá hoa cương lạnh buốt. Làm sao cô có thể nhầm lẫn được? Giọng nói trầm ấm ấy, cái cách ngập ngừng thở dài trước khi đọc từng điều khoản kỹ thuật khô khan, cái tật ho khan đặc trưng của một người thợ già suốt mấy mươi năm trời hít thở khói hàn xì, mạt cưa và bụi than mỏ... Đó chính là người đàn ông đã tự tay dùng giũa mài từng chiếc lông vũ cơ khí cho Ríu, người đã luôn mỉm cười xoa đầu cô mỗi buổi chiều tà khi cô mang một ấm trà gừng nóng lên căn gác xép bừa bộn: Ông Mộc.

Người đã thiết kế ra cỗ máy thu gom đang nuốt chửng từng mẩu ký ức của thành phố này, người đã cài đặt cái mã khóa gộp tạm tàn nhẫn đang khiến bao nhiêu phận người khốn đốn ngoài kia, lại chính là người ông đãng trí, hiền lành của cô.

“Chúng ta phải đến đó ngay lập tức,” Nhi đứng phắt dậy, chiếc ghế đẩu đổ nghiêng ra sàn nhà kêu một tiếng trầm đục. Giọng cô đanh lại, sắc lạnh, nhưng bên dưới sự lạnh lùng ấy là một cơn sóng ngầm của sự thất vọng, cay đắng và nỗi giận dữ đang cuộn trào dữ dội. “Đến thẳng xưởng của Ông Mộc!”

***

Gió ngoài rìa thành phố bắt đầu gầm rít dữ dội hơn khi màn đêm buông xuống. Những khối mây tơi xốp, đặc quánh hơi ẩm từ biển mây bên dưới bị gió vực thốc ngược lên, quất từng luồng rát buốt vào mặt hai người khi họ băng qua những con ngõ dốc đứng dẫn xuống khu thợ máy ở rìa cực nam Vân Thành. Ríu đã được Kha cẩn thận lắp lại tấm nắp ngực bằng đồng, nằm im thin thít trong chiếc giỏ mây khoác bên hông Nhi; chú chim không còn phát ra một lời càu nhàu hay trích dẫn quy chuẩn nào như mọi ngày, hai thấu kính mắt thu nhỏ lại thành một đốm sáng màu cam tối tăm, ủ rũ.

Căn xưởng của Ông Mộc nằm trơ trọi ở khúc quanh hiểm trở nhất dưới chân dốc đá mấp mô. Nơi này là điểm tiếp giáp trực tiếp với hệ thống neo giữ của thành phố, nơi những đường ống dẫn khí mây khổng lồ bằng gang bọc đinh tán rít lên từng hồi ghê rợn theo từng nhịp co giãn của áp suất ngầm. Khác hẳn với vẻ ngăn nắp, sáng bóng và sạch sẽ đến mức vô cảm của các cơ quan hành chính trên tầng trung tâm, xưởng của Ông Mộc từ nhiều năm nay giống như một bãi tha ma khổng lồ chôn cất những phát minh dở dang và bị ruồng bỏ.

Những bộ khung xe trượt tuyết bằng thép gió han gỉ dựng xiêu vẹo bên vách đá, những bánh đà truyền động khổng lồ bám đầy mạng nhện xám xịt, hàng loạt ống đo áp suất vỡ nát nằm lẫn trong đống phoi tiện kim loại, và hàng trăm xấp bản vẽ kỹ thuật ố vàng vì ẩm mốc chất cao ngất ngưởng từ mặt sàn lên tận những thanh xà gồ gỗ thông đen đúa vì khói lò.

Khi Nhi dùng sức đẩy cánh cửa gỗ ọp ẹp bước vào, mùi dầu thông nồng nặc hòa lẫn với mùi mỡ bò bôi trơn quen thuộc lập tức xộc thẳng vào cánh mũi, mang theo một cảm giác ngột ngạt đến khó thở.

Ở góc sâu nhất của gian phòng, dưới quầng sáng vàng vọt, tù mù của một chiếc đèn bão treo trên móc sắt gỉ, Ông Mộc đang lom khom bên một chiếc bàn nguội bằng gang đúc dày cộp. Chiếc lưng còng rạp của ông gần như gập đôi lại. Bàn tay khẳng khiu, nổi đầy những đường gân xanh xao và chi chít những vết sẹo bỏng kim loại sâu hoắm đang gồng hết sức để siết chặt một chiếc mỏ lết lớn bằng thép đặc. Ông đang cố vặn chặt một chiếc van giảm áp đã bị trờn ren trên một đoạn ống đồng ngắn, những khớp ngón tay run lên bần bật theo từng nhịp thở dốc nhọc nhằn. Mái tóc hoa râm bù xù, rối bời như một tổ quạ khẽ đung đưa theo từng cử động thô ráp.

“Ai đấy?” Ông Mộc cất tiếng hỏi mà không buồn quay đầu lại, giọng ông khàn đặc và đùng đục tiếng đờm nghẽn nơi cuống họng. “Nếu lại là mấy cái gã thư ký mặt non choẹt của Cục Ngăn Nắp đến để giục nộp biên bản kiểm định van an toàn thì bảo họ cút xéo đi! Cái lũ chỉ biết cắm mặt vào mớ giấy tờ rỗng tuếch ấy thì hiểu cái thớ gì về độ giãn nở nhiệt của hợp kim đồng thau chứ...”

“Không phải người của Cục Ngăn Nắp đâu, thưa ông,” Nhi cất lời, từng âm tiết rơi xuống giữa gian xưởng tĩnh mịch nặng nề như những khối chì đúc. “Là cháu. Và có cả Ríu nữa.”

Bàn tay đang siết mỏ lết của Ông Mộc bỗng khựng lại giữa không trung. Toàn bộ tấm lưng còng của ông cứng đờ như bị một dòng điện vô hình chạy dọc sống lưng. Một thoáng im lặng ngột ngạt bao trùm lấy gian xưởng. Khi ông từ từ buông lỏng tay, xoay người lại đối diện với ánh sáng đèn bão, nhìn thấy Nhi đứng sừng sững bên cạnh Kha với gương mặt đanh lại và đôi mắt rực lửa, ánh mắt đục ngầu của người thợ già lướt thật nhanh qua hình bóng chú chim máy trên tay cô rồi vội vã lảng tránh sang hướng khác, nhìn chằm chằm vào đống ốc vít vương vãi trên sàn.

“À... Nhi... Nhi đấy à cháu,” Ông gượng gạo nở một nụ cười, những nếp nhăn sâu hoắm trên gương mặt già nua co rúm lại thành một hình thù méo mó, vụng về. Ông vội vàng quệt hai bàn tay đen nhẻm vào vạt áo lao động đã rách bươm, nhưng hành động lúng túng ấy chỉ khiến những vệt dầu đen lem luốc thêm trên gò má hóp. “Cháu... cháu ghé qua để lấy ấm trà gừng sao? Hay là... hay là con chim sắt của cháu lại bị kẹt chốt cánh rồi? Ta đã dặn cái thằng nhóc Kha bao nhiêu lần rồi, đừng có bao giờ dùng dầu hạt cải ép thô để tra vào các khớp truyền động bằng đồng đỏ mà lị...”

“Ríu không bị kẹt chốt cánh vì dầu hạt cải, thưa thầy,” Kha bước lên nửa bước, trầm giọng ngắt ngang lời người thầy cũ của mình, giọng anh không giấu nổi một sự xót xa cay đắng. “Chúng con đến đây không phải vì chuyện trà nước hay khớp cánh. Chúng con đến vì một công thức súp.”

Ba từ “công thức súp” vừa rơi ra khỏi miệng Kha, nụ cười gượng gạo trên gương mặt Ông Mộc lập tức đông cứng lại như một tảng băng. Mọi cơ bắp trên mặt ông giật giật, hai đồng tử đục ngầu co rút lại kịch liệt trong sự kinh hãi tột cùng.

Không để cho ông có lấy một giây trốn chạy, Nhi dứt khoát bước tới, đặt Ríu lên mặt chiếc bàn nguội bằng gang, ngay giữa đống ốc vít, lò xo và những mẩu kim loại ngổn ngang.

“Ríu, phát lại tệp âm thanh đó đi,” Nhi nói, giọng cô run lên bần bật vì những đợt sóng cảm xúc đang chực trào vỡ tung trong ngực. “Phát to lên! Bật hết công suất của màng loa rung lên, để cho Ông Mộc được nghe lại thật rõ ràng cái công thức nấu súp tuyệt hảo của chính mình!”

Ríu ngập ngừng ngước nhìn Nhi, rồi lại xoay chiếc đầu dẹp nhìn sang người đàn ông già nua đã từng tỉ mẩn gọt giũa từng chiếc đinh tán trên thân thể nó. Chiếc mỏ kẹp hé mở, và một lần nữa, màng loa kim loại rung lên bần bật, giải phóng chuỗi âm thanh định mệnh được ghi lại từ quá khứ ba mươi năm trước:

*“...Biên bản kiểm tra kỹ thuật số 07... Thử nghiệm thiết lập mã can thiệp lõi trung tâm... Tạm thời thiết lập chế độ cưỡng bức gộp ba trạng thái tài sản... Ký hiệu kiểm thử: TM-07-GỘP...”*

*XOẢNG!*

Chiếc mỏ lết bằng thép nặng trịch trượt khỏi những ngón tay gầy guộc đang run rẩy của Ông Mộc, rơi thẳng xuống nền đá hoa cương xám xịt. Một tiếng va đập chát chúa, chói gắt vang dội khắp bốn bức tường gian xưởng, kéo theo tiếng kim loại nảy lên lanh lảnh trước khi nằm im lìm dưới chân chiếc bàn nguội.

Sắc mặt Ông Mộc chuyển từ xám ngoét sang trắng bệch như một tờ giấy bản nhúng nước. Đôi môi thâm xì của ông mấp máy liên hồi nhưng không thốt nên lời, lồng ngực phập phồng dữ dội như một kẻ vừa bị rút cạn toàn bộ dưỡng khí giữa tầng mây loãng. Ông lảo đảo lùi lại một bước, toàn bộ tấm lưng gầy còm đập mạnh vào chiếc tủ đựng đồ nghề bằng gỗ dán ọp ẹp, khiến những chiếc cờ-lê treo trên vách rung lên loảng xoảng. Ánh mắt ông dại đi, nhìn trừng trừng vào trục cuốn ngọc thạch đang chầm chậm quay sau lớp nắp ngực mở toang của Ríu như nhìn thấy một bóng ma hiện hình từ đáy vực sâu.

Thế nhưng, sự hoảng loạn sụp đổ ấy chỉ kéo dài trong vài tích tắc ngắn ngủi. Ngay sau đó, như một phản xạ tự vệ mù quáng đã ăn sâu bám rễ vào xương tủy suốt mấy mươi năm lẩn tránh, Ông Mộc bắt đầu vung vẩy hai cánh tay gầy guộc giữa không trung. Giọng ông cất lên dồn dập, the the, vội vã tuôn ra một tràng những thuật ngữ kỹ thuật phức tạp, rườm rà hòng dựng lên một bức tường khói dày đặc để che giấu sự thật trần trụi:

“Cái đó... cái đoạn băng đó không phải như các cháu đang suy diễn đâu! Tuyệt đối không phải! Đó chỉ là một giả định cơ học thuần túy trong phòng thí nghiệm thôi! Các cháu còn quá trẻ, các cháu chưa thể hiểu được áp lực khủng khiếp của các tầng khí quyển ngầm đâu! Áp suất mây ở tầng đối lưu ngầm biến thiên theo hàm số logarit phức tạp, khi xảy ra giông bão cực đại, hệ số ma sát giữa các bánh răng định tuyến của trục neo thành phố sẽ tăng vọt lên mức tới hạn tuyệt đối! Để bảo toàn cấu trúc hồi tiếp âm học, một kỹ sư vận hành buộc phải tính đến phương án triệt tiêu sự trễ pha bằng cách rút ngắn tối đa chu kỳ quét dữ liệu! Gộp trạng thái... gộp trạng thái thực chất chỉ là một thuật toán xấp xỉ bậc hai... một phép đo dao động tắt dần để triệt tiêu năng lượng dư thừa, tránh cho toàn bộ hệ thống mạng neo không bị rơi vào hiện tượng cộng hưởng chấn tiêu cực dẫn đến đứt gãy kết cấu...”

“Ông thôi ngay đi!”

Nhi hét lên, tiếng thét xé toạc không gian ngột ngạt của căn xưởng, chặn đứng dòng thuật ngữ trôi chảy giả tạo của người thợ già. Nước mắt uất ức và đau đớn trào ra nóng hổi nơi khóe mi cô, lăn dài trên đôi gò má tái nhợt vì lạnh buốt.

“Ông đừng dùng những từ ngữ rắc rối, vô hồn ấy để lừa gạt cháu thêm một lần nào nữa! Ông có biết ngoài kia đang xảy ra chuyện gì không? Bậc thang ở Phố Cầu Thang biến mất suýt chút nữa đã làm cho một người giao thư rơi thẳng xuống biển mây vạn trượng! Mùi hương thảo mộc của lò hương bác Vạn gom góp suốt ba đời biến mất không còn một vết tích! Ngay cả cái bóng của Tháp Đồng Hồ—thứ để người ta biết mình đang sống ở giờ nào—cũng bị cỗ máy ấy nuốt chửng! Cả thành phố này đang chao đảo, ký ức của bao nhiêu con người đang bị bóp nghẹt, còn ông thì vẫn đứng đây để nói về hàm số logarit với dao động tắt dần sao?”

Ông Mộc nghẹn họng. Chiếc cằm nhăn nheo của ông run lên bần bật. Ông trân trân nhìn cô cháu gái mười ba tuổi đang đứng run rẩy trước mặt mình vì phẫn uất, đôi bàn tay gân guốc đầy sẹo bỏng của ông từ từ giấu ra sau lưng, các ngón tay bấu chặt vào gờ gỗ của chiếc tủ đồ nghề đến mức rách cả da thịt.

“Nhi... chuyện đó... cỗ máy đó đã được niêm phong kỹ càng từ ba mươi năm trước rồi mà...” Ông Mộc thì thào, giọng ông vỡ vụn ra thành từng mảnh nhỏ, thảm hại và yếu ớt. “Ta không ngờ... ta thực sự không bao giờ ngờ được rằng lại có kẻ dám cả gan mở lại chiếc van niêm phong, kích hoạt lại cái mã lệnh chết tiệt ấy...”

“Ai kích hoạt nó? Là chú Đoan ư? Hay chính ông đã âm thầm trao cái mã đó cho người của Cục Ngăn Nắp?” Nhi bước dồn thêm một bước, hai mắt cô mở to, nhìn trừng trừng xoáy sâu vào tâm can người ông mà cô từng hết mực kính yêu. “Tại sao... tại sao trong trái tim của một cỗ máy được tạo ra để bảo vệ và vận hành thành phố này, lại có thể tồn tại một thứ lệnh quét tàn độc và mù quáng đến mức biến mọi kỷ niệm của con người thành đống rác phế thải? Tại sao những người lớn như các người lúc nào cũng rao giảng về trật tự, về sự an toàn và lòng cẩn trọng, nhưng lại giấu kín những cỗ máy hủy diệt tàn bạo nhất ngay dưới chân chúng cháu?”

“Bởi vì vào cái thời khắc định mệnh ấy, chúng ta thực sự không có quyền lựa chọn, Nhi à.”

Một giọng nói trầm tĩnh, đanh thép và mang theo một uy lực lạnh lùng quen thuộc bất ngờ vang lên từ phía bậu cửa xưởng.

Cánh cửa gỗ nặng nề, ọp ẹp bị một bàn tay đẩy mạnh ra, va vào vách tường nghe một tiếng *huỳnh* khô khốc.

Bà Tâm bước vào. Chiếc áo choàng trưởng bưu cục màu xám bão táp của bà ướt đẫm hơi sương mù dày đặc ngoài hẻm dốc, vạt áo dài chạm gót còn vương đầy những vệt bụi than đen nhẻm từ các ống khói công nghiệp. Gương mặt khắc khổ, nghiêm nghị và từng trải của bà không hề để lộ ra dù chỉ một thoáng ngạc nhiên trước khung cảnh hỗn loạn, căng thẳng đang diễn ra bên trong gian xưởng. Đôi mắt đại bàng của Bà Tâm sắc như dao cạo, bình thản lướt qua Nhi đang đầm đìa nước mắt, lướt qua Kha đang đứng siết chặt nắm đấm, rồi dừng lại, ghim chặt một cái nhìn nặng như chì vào người đàn ông đang nép mình bên chiếc tủ đồ nghề.

“Chị... chị Tâm...” Ông Mộc run rẩy thốt lên, cả người ông như rụt hẳn lại, co rúm lại trước uy quyền và cái nhìn soi mói của người chị gái ruột thịt.

Bà Tâm không đáp lại một lời nào. Bà chậm rãi sải bước tiến thẳng đến bên chiếc bàn nguội bằng gang, từng tiếng đế giày da gõ xuống sàn đá hoa cương nghe nặng nề và dứt khoát như những nhịp đếm của chiếc đồng hồ phán xét. Đôi bàn tay đeo găng len đen của bà tháo chiếc cặp da công vụ sờn rách đeo bên hông, mở khóa, rồi rút ra một tập hồ sơ dày cộp đã ngả sang màu vàng ố của thời gian và khói bụi quá khứ.

Bà đặt mạnh tập hồ sơ xuống mặt bàn gang, ngay bên cạnh chú chim máy Ríu và chiếc mỏ lết vừa rơi nằm chỏng chơ.

Trên trang bìa bằng giấy dai đóng chỉ bưu chính, những con dấu sáp đỏ mang hình chim hải âu ngậm phong bì niêm phong của Bưu Cục Gió đè nghiêng ngả lên dòng chữ in hoa màu mực đen đã phai nhạt: *BIÊN BẢN PHÊ DUYỆT THỬ NGHIỆM HỆ THỐNG THU GOM TỰ ĐỘNG — ĐỢT THI CÔNG GIA CỐ NỀN MÓNG NĂM 42.*

Và ở góc dưới cùng bên phải của văn bản cam kết kỹ thuật ấy, nằm ngay cạnh chữ ký phê duyệt có điều kiện bằng nét bút mực tím sắc sảo của Trưởng bưu cục Tâm, là chữ ký tươi nắn nót, rõ ràng với những nét gạch chân dứt khoát của người kỹ sư trưởng thiết kế: *Mộc.*

Toàn bộ gian xưởng dường như nứt toác ra dưới sức nặng ngột ngạt của tập hồ sơ định mệnh ấy.

Cuộc điều tra kỹ thuật đơn thuần về một tệp âm thanh lỗi trên thân xác chú chim máy bưu chính bỗng chốc sụp đổ hoàn toàn, biến thành một phiên tòa gia đình nghiệt ngã và đau đớn đến nghẹt thở. Sự thật tàn nhẫn phơi bày trần trụi dưới ánh đèn bão leo lét: những con người mà Nhi yêu thương nhất, tin tưởng nhất trên cõi đời này—những người đã dạy cô từng li từng tí về sự thiêng liêng của một lá thư, về trách nhiệm của từng con dấu bưu bạ, về việc một sợi chỉ buộc gói hàng cũng mang linh hồn của người gửi—lại chính là những kẻ đã cùng nhau đặt bút ký tên vào văn bản khai sinh ra cỗ máy tai ương đang tàn phá thành phố.

“Chị đã cất giữ tập hồ sơ này trong đáy ngăn kéo bàn làm việc suốt ba mươi năm qua, Mộc à,” Bà Tâm cất giọng, từng lời từng chữ của bà nhả ra lạnh lùng và cứng rắn như những nhát búa nện vào thanh sắt nguội. “Năm đó, sau trận bão quét qua làm vỡ ba dầm đỡ chính, bưu cục đã đồng ý để chú đem cỗ máy thu gom thử nghiệm vào hoạt động nhằm dọn dẹp các đống gạch đá đổ nát, nhưng với một điều kiện bất di bất dịch đã được ghi rõ trong điều lệ: ba trạng thái tài sản phải luôn luôn được tách rời tuyệt đối trong mọi hoàn cảnh! Chú đã đứng trước mặt chị, đã thề trên danh dự của dòng họ thợ máy rằng chế độ gộp tạm chỉ là một bản phác thảo nằm trên giấy vẽ, và chú sẽ xóa sạch hoàn toàn dòng lệnh ấy khỏi lõi máy trước khi hệ thống được hòa vào mạng lưới cáp ngầm của thành phố!”

Bà Tâm tiến thêm một bước dài, áp sát người em trai gầy còm:

“Vậy mà chú đã nói dối chị! Chú đã hèn nhát để lại cái mã TM-07-GỘP đó nằm im lìm trong buồng điều khiển trung tâm suốt ba thập kỷ, để rồi ngày hôm nay, chỉ cần một cái gạt tay cẩu thả của thằng nhóc Đoan ở Cục Ngăn Nắp, cả cái Vân Thành này sẽ bị biến thành một bãi đất hoang không còn một mẩu ký ức!”

“Tôi không cố ý! Tôi thực sự không hề cố ý!”

Ông Mộc bỗng gục hẳn đầu xuống mặt bàn gang thô ráp, hai bàn tay khẳng khiu cào cấu vào mái tóc bạc phơ của mình, những tiếng nấc nghẹn ngào, cay đắng bật ra từ lồng ngực gầy guộc tàn tạ.

“Khi ấy giông bão vừa tan, thời gian cứu hộ quá gấp rút! Nền móng đá của cả khu vực phía đông bị rạn nứt nghiêm trọng, nếu không dùng chế độ cưỡng chế để dọn nhanh hàng trăm tấn xà bần và cân bằng lại tải trọng của các khoang mây, thì cả cái khu phố ấy đã chìm nghỉm xuống đáy vực thẳm từ ba mươi năm trước rồi! Tôi đã định xóa... tôi thề với trời đất là tôi đã cầm mỏ hàn quay lại buồng máy trung tâm để hàn chết cái mạch lệnh ấy! Nhưng rồi... rồi trạm neo số bốn bất ngờ phát nổ, người ta điều động tôi đi khẩn cấp... rồi sau đó tôi sợ hãi... Tôi sợ nếu bây giờ thừa nhận mình đã lén lút để lại một lỗ hổng kỹ thuật nguy hiểm đến nhường ấy trong lõi máy, Cục sẽ tước đoạt giấy phép kỹ sư của tôi, họ sẽ niêm phong và tịch thu toàn bộ cái xưởng máy này... Tôi sẽ mất tất cả...”

Nhi lảo đảo lùi lại phía sau, hai tai cô lùng bùng như có tiếng sấm rền vang giữa trời quang. Từng lời thú nhận nhọc nhằn, đứt quãng của Ông Mộc như những nhát dao găm cứa nát vụn niềm tin thơ ngây, trong trẻo bấy lâu nay của cô.

Hóa ra là như vậy. Đằng sau cái vẻ đãng trí hiền từ, đằng sau những món đồ chơi bằng gỗ và đồng tinh xảo mà ông tỉ mẩn làm cho cô suốt thời thơ ấu, lại là một sự hèn nhát thảm hại kéo dài đằng đẵng suốt ba mươi năm trời. Và cay đắng hơn cả, người bà ngoại luôn nghiêm khắc răn dạy cô từng chút một, người đã thẳng tay trừng phạt cô vì một lỗi ghi chép sai sót nhỏ nhặt trong sổ giao nhận—cũng đã chọn cách im lặng. Bà đã cất giấu tập hồ sơ tội lỗi ấy vào góc tối nhất của bưu cục suốt ngần ấy năm, mặc cho mối nguy hiểm khổng lồ vẫn ngày đêm âm ỉ rình rập ngay dưới chân mọi người.

“Tại sao bà lại giấu cháu?” Nhi ngước đôi mắt đỏ hoe nhìn thẳng vào Bà Tâm, giọng cô nghẹn ứ lại trong những tiếng nấc uất nghẹn. “Bà nhận ra nét chữ của ông ngay từ những trang biên bản cũ mà cháu tìm thấy... Bà biết rõ cỗ máy này có vấn đề chí mạng ngay từ ngày đầu tiên nó vận hành... Vậy mà bà tịch thu cuốn sổ ghi chép của cháu! Bà phạt cháu đứng kiểm thư! Bà bắt cháu phải cúi đầu tin vào những thủ tục hành chính vô cảm, trong khi cỗ máy chết tiệt của chính gia đình mình đang từng ngày, từng giờ cướp đi những kỷ niệm cuối cùng về mẹ cháu!”

Bà Tâm khẽ nhắm nghiền đôi mắt lại. Dưới lớp áo choàng bưu cục dày cộp và thô ráp, đôi bờ vai gầy guộc của người đàn bà thép khẽ run rẩy một nhịp rất nhẹ—một sự run rẩy hiếm hoi và đau đớn mà Nhi chưa từng một lần nhìn thấy ở bà ngoại mình suốt mười ba năm qua.

Khi Bà Tâm từ từ mở mắt ra, ánh nhìn nghiêm nghị thường ngày đã dịu đi, nhưng bên trong đáy mắt sâu thẳm ấy là một nỗi đau đớn câm lặng, hun hút như vực thẳm không đáy của biển mây:

“Bởi vì một sai lầm khủng khiếp của quá khứ không bao giờ có thể được sửa chữa bằng sự liều lĩnh và mù quáng của hiện tại, Nhi à. Ta im lặng suốt những ngày qua vì ta cần những bằng chứng xác thực nhất để chứng minh rằng Đoan đã chạm tay vào cái mã lệnh bị nguyền rủa đó. Và quan trọng hơn tất cả mọi điều lệ bưu chính...” Bà quay sang nhìn người em trai đang phủ phục trên bàn gang, giọng bà chùng hẳn xuống, run rẩy và đắng chát. “...ta cần chính kẻ đã tạo ra mớ tội lỗi này phải tự mình đứng dậy, dùng chính đôi bàn tay của mình để đối mặt và kết thúc nó.”

Không khí trong căn xưởng như đông đặc lại thành một khối băng giá ngột ngạt. Chú chim máy Ríu rụt rè rụt chiếc cổ kim loại lại, hai thấu kính mắt chỉ còn le lói một chấm sáng cam mờ nhạt, như thể chính một cỗ máy vô tri cũng cảm nhận được nỗi giằng xé tàn khốc đang cào xé tâm can của ba con người cùng chung một dòng máu thịt.

Trong sự tĩnh lặng nặng nề ấy, Ông Mộc từ từ ngẩng đầu lên. Gương mặt già nua, nhăn nheo của ông ướt đẫm nước mắt, hòa lẫn với những vệt dầu luyn đen đúa tạo thành những vệt dài nhem nhuốc. Nhưng trong đôi mắt đục ngầu vì năm tháng ấy, sự lúng túng, nỗi sợ hãi và những thuật ngữ kỹ thuật rườm rà hòng trốn tránh trách nhiệm đã hoàn toàn biến mất. Giờ đây, chỉ còn lại sự tỉnh ngộ muộn màng, cay đắng và một quyết tâm lạnh lẽo của một người thợ già đã nhận ra sai lầm chí mạng trong chính tác phẩm lớn nhất của đời mình.

Không nói thêm bất kỳ một lời thanh minh hay biện bạch nào nữa, Ông Mộc lảo đảo chống tay đứng dậy. Ông bước vòng qua mép chiếc bàn nguội bằng gang, từng bước chân xiêu vẹo nhưng dứt khoát. Người kỹ sư già quỳ sụp hai đầu gối xuống nền sàn đá lạnh buốt, hai cánh tay khẳng khiu lần mò vào khoảng không gian tối tăm, ẩm mốc nhất nằm sâu dưới gầm bàn.

Sau một tiếng lách cách nặng nề của ổ khóa cổ, Ông Mộc run run mở chiếc rương sắt cũ kỹ dưới gầm bàn, lôi ra một tấm bản đồ da thuộc đã ố vàng vẽ mạng lưới ngầm Vân Thành.