Lợi trả, nhưng không trả hết

Gió biển từ mé vịnh Phú Hài thốc vào ràn rạt, mang theo thứ hơi muối nồng gắt lẫn với mùi khét lẹt của dầu luyn máy bốc lên từ lòng đường rải nhựa chưa nguội hẳn. Kho hàng phân phối tổng hợp của Phan Quốc Lợi sừng sững bên ngã ba đường dẫn ra cảng cá, một cụm nhà tiền chế đồ sộ lợp tôn fibro xi măng đã ngả màu xám xịt vì nắng mưa và muối biển. Bên trong lòng kho rộng thênh thang, không khí đặc quánh lại dưới cái nóng hầm hập giữa trưa. Mùi mắm tôm nồng nặc quyện chặt lấy mùi cá cơm khô mốc meo, mùi bìa carton ẩm nước và mùi khói xả đặc quánh từ hai chiếc xe tải một tấn tư đang nổ máy xình xịch ngay cửa nhập hàng.

Từng chồng hàng hóa cao ngất ngưởng dựng sát tận xà gồ thép: những khối mì gói xếp kín mít, két bia chất tầng tầng lớp lớp, và chiếm phân nửa diện tích kho là những dãy két nước mắm bằng nhựa đỏ, nhựa vàng của đủ các lò từ Phan Thiết, Cà Ná cho tới Phan Rí. Chúng tạo thành những hẻm nhỏ hun hút, sâu thẳm và tối mờ, nơi ánh nắng chỉ lọt qua được vài kẽ hở giữa các tấm tôn thủng lỗ chỗ, rọi xuống nền xi măng cáu bẩn những vệt sáng lốm đốm bụi tro.

Phan Quốc Lợi ngồi lọt thỏm sau chiếc bàn làm việc bằng gỗ gõ đỏ thô kệch kê sát cửa chính. Cái bụng bia căng tròn đẩy chiếc áo sơ mi cộc tay hoa văn sặc sỡ căng cứng từng đường chỉ. Một tay ông ta cầm xấp hóa đơn bán lẻ quạt phành phạch vào mặt, tay kia lướt ngón tay trỏ bóng nhẫy dầu mỡ trên màn hình chiếc điện thoại thông minh dày cộp. Khi bóng của Lan và Phúc đổ dài qua ngưỡng cửa, cắt ngang vệt nắng chói chang, khóe mắt Lợi giật nảy một cái. Nét giảo quyệt thoáng hiện rất nhanh rồi lập tức chìm nghỉm dưới nụ cười xuề xòa, thân tình quen thuộc của một con buôn gạo cội.

— Chà chà, hai chị em Lan với Phúc lại ghé thăm chú đó hả? — Lợi cất tiếng rổn rảng, cố tình vặn to âm lượng để át đi tiếng gầm rú của xe tải và tiếng hò hét bốc vác của mấy gã phụ xe cởi trần ngoài sân. — Coi kìa, trưa trật trưa trờ nắng nôi vầy mà không chịu nghỉ ngơi! Ba mày nằm viện mấy bữa nay sao rồi Lan? Bữa trước chú tính chạy tạt vô thăm ông Hai liền, mà ngặt nỗi cái chợ đợt này nó đóng băng dữ quá. Hàng họ ứ hự, các mối lẻ dưới chợ cứ nợ dây dưa cả đống, chú phải chạy vạy lo tiền gối đầu tối tăm mặt mũi. Ủa, con bé Thảo kế toán ngoài xưởng không nhắn lại với cháu là chú đang kẹt vốn dữ lắm hả?

Lợi vừa nói vừa liếc mắt thật nhanh xuống chiếc cặp da sờn rách mép mà Phúc đang kẹp chặt bên sườn. Cặp mắt ti hí của ông ta đảo quanh một vòng rồi dừng lại ở gương mặt điềm tĩnh của Lan, cố dò xét xem cô gái trẻ này rốt cuộc định mang theo ngón đòn gì từ Sài Gòn về áp dụng lên đất Phan Thiết.

Lan không vội đáp lời. Cô không để cho sự xởi lởi giả tạo kia làm xáo trộn nhịp điệu của mình. Bước tới trước bàn làm việc, cô kéo chiếc ghế nhựa màu xanh đặt đối diện Lợi, rút khăn giấy lau nhẹ lớp bụi muối bám mỏng trên mặt bàn rồi ngồi xuống. Lưng cô giữ thẳng tắp, hai bàn tay đan vào nhau đặt ngay ngắn trước ngực. Phong thái đĩnh đạc, lạnh lùng toát ra từ bộ đồ công sở giản dị của cô đối lập hoàn toàn với sự lộn xộn, xô bồ của gian kho. Những tháng ngày chôn chân ở văn phòng kiểm toán đã rèn cho cô một tấm khiên vô hình trước mọi chiêu trò đánh lạc hướng bằng cảm xúc.

Nhưng người lên tiếng trước lại không phải là Lan.

Phúc bước lên một bước dài. Động tác của cậu dứt khoát, vững chãi, không còn vẻ bồn chồn hay cái cựa quậy nóng nảy của một tài xế trẻ tuổi chuyên chở hàng thuê như mấy tuần trước. Cậu đặt chiếc cặp da xuống mặt bàn gỗ phát *bộp* một tiếng khô khốc, đanh gọn. Tiếng động ấy khiến Lợi chột dạ, bàn tay đang quạt hóa đơn bỗng ngưng bặt.

— Chú Lợi, chuyện thăm hỏi ba cháu để lát nữa nói sau. — Giọng Phúc trầm róc, rành rọt từng tiếng. — Hôm nay cháu với chị Lan qua đây không phải để nghe than khó than khổ, cũng không phải để nghe chuyện chợ búa ế ẩm. Bọn cháu qua chốt dứt điểm số nợ bốn mươi tám triệu đồng còn lại của xưởng Hải Thành.

Lợi khựng lại, nụ cười trên khóe môi giật giật rồi đông cứng. Ông ta chớp mắt nhìn Phúc như thể vừa nhìn thấy một người hoàn toàn xa lạ. Thằng Phúc mọi khi lái chiếc xe tải cũ mèm chở từng két mắm qua giao, mỗi lần bị ông ta vỗ vai bảo kẹt tiền là chỉ biết gãi đầu gãi tai cười trừ, sao bữa nay lại có cái ánh nhìn sắc lạnh như dao cạo thế này?

Không để Lợi kịp định thần, Phúc kéo khóa chiếc cặp da. Cậu rút ra tập hồ sơ được đóng gáy kẹp sắt cẩn thận, mở phanh ra rồi trải phẳng phiu lên bàn ba xấp giấy tờ riêng biệt, được phân loại bằng bìa kẹp màu sắc rõ ràng.

— Tập thứ nhất: — Ngón tay trỏ thô ráp, chai sạn của Phúc chỉ thẳng vào xấp giấy trên cùng. — Toàn bộ sáu phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ của xưởng Hải Thành trong vòng hai tháng gần nhất. Có đầy đủ chữ ký xác nhận của hai tài xế xe tải bên nhà chú là anh Thuận và anh Tài. Từng két mắm loại một lít, từng thùng carton loại sáu chai mắm nhĩ bốn mươi độ đạm đều có mã số lô, giờ xe lăn bánh khỏi cổng xưởng và giờ ký nhận tại kho này của chú. Không thiếu một chữ ký, không sót một dấu mộc nào.

Phúc lật từng tờ giấy than mỏng dính. Những nét chữ ký nguệch ngoạc nhưng rõ ràng của bên giao lẫn bên nhận cùng con dấu mộc vuông đỏ au của đại lý Phan Quốc Lợi hiện lên rành rành. Từng con số được rà soát không một vết tẩy xóa.

Cậu chuyển tay sang tập hồ sơ thứ hai, rút ra một xấp ảnh màu được in sắc nét trên giấy cứng:

— Tập thứ hai: biên bản và hình ảnh chụp đối soát một trăm thùng mắm nhĩ mà chú cho xe chở ngược về xưởng bữa sáng thứ Ba tuần trước, viện cớ hàng lỗi kỹ thuật. Chị Lan đã cùng chị Liên bên tổ đóng chai bóc từng thùng, kiểm tra từng nắp chai trước sự chứng kiến của tài xế bên chú. Hai mươi thùng bị rò rỉ cơ học do máy dập nắp đợt đó bị tuột áp suất, bọn cháu thừa nhận và đã lập biên bản cấn trừ tám triệu đồng theo giá xuất xưởng bốn trăm ngàn một thùng. Số nợ ban đầu từ năm mươi sáu triệu đã được kéo xuống tròn bốn mươi tám triệu. Biên bản này chính tay anh Thuận tài xế của chú ký tại bàn làm việc xưởng cháu.

Lợi nuốt nước bọt, cổ họng giần giật. Ông ta toan mở miệng cướp lời nhưng ngón tay Phúc đã đập mạnh xuống tấm ảnh màu cuối cùng nằm trong tập hồ sơ.

— Còn đây... mười lăm thùng carton chú khai vỡ nát, đòi trừ thêm sáu triệu nữa của đợt này. Chú nhìn kỹ giùm cháu cái mã vạch và số seri dán ngoài thùng này xem là ngày nào? Đây là lô hàng xuất ngày 18 tháng 4! Mười lăm thùng cũ rích này đã được ba cháu ký biên bản trừ tiền sáu triệu đồng từ đợt thanh toán công nợ ngày 25 tháng 4 rồi! Bọn cháu lưu đủ ảnh lưu kho và phiếu thu gốc có chữ ký của chú. Chú cất mười lăm cái vỏ thùng rách này trong xó kho suốt ba tháng trời, rồi lựa lúc ba cháu nằm viện, xưởng rối ren, chú tống ngược lên xe đòi trừ nợ thêm một lần nữa sao chú Lợi?

Mặt Phan Quốc Lợi từ màu đỏ gay vì nóng bỗng chốc chuyển sang màu xám ngoét. Điếu thuốc lá cháy dở kẹp giữa hai ngón tay ông ta run rẩy, làm rơi một tàn tro dài xuống mặt kính bàn. Ông ta nhìn chằm chằm vào những bức ảnh chụp cận cảnh từng vết rách của thùng carton, nơi các con số ghi ngày tháng xuất xưởng bằng mực tím vẫn còn nguyên vẹn, không thể nào chối cãi.

Lợi không bao giờ ngờ được rằng cái thằng nhóc chỉ biết bốc vác, chân lấm tay bùn này lại có thể nắm giữ từng chứng từ chi tiết đến từng giờ giao nhận, từng số seri thùng hàng. Càng không ngờ nó lại có thể đứng trước mặt ông ta mà nói năng đanh thép, mạch lạc, bài bản như một kiểm soát viên nội bộ lão luyện của mấy công ty lớn trên thành phố.

— Mày... mày nói cái giọng gì kỳ cục vậy Phúc? — Lợi đổi giọng, nửa giận dữ nửa phân trần, mắt liếc xéo sang Lan để tìm kiếm một kẽ hở nhân nhượng. — Chú với ba mày làm ăn với nhau ngót nghét hai chục năm trời chớ ít ỏi gì! Hồi mày còn ẵm ngửa, ba mày chở từng can nước mắm qua đây gửi chú bán giùm. Ba mày tin tao như ruột thịt, hàng họ chở qua chở lại có thiếu một vài tờ giấy thì cuối năm ngồi lại cấn trừ qua lại có sao đâu? Tụi mày vừa lên thay ba là vội vã mang ba cái giấy tờ sổ sách ra đè người quen à? Tao đâu có quỵt! Tao đã nói là hàng bán chậm, các mối nhà hàng dưới Mũi Né, dưới Hàm Tiến người ta chưa thanh toán thì tao lấy tiền đâu ra mà móc túi trả liền cho tụi mày? Chú cũng phải đi vay nóng để đắp đổi qua ngày đây này!

Lan vẫn ngồi yên, ánh mắt cô trong veo và lạnh lẽo tựa hồ mặt nước không một gợn sóng. Sự bình thản của cô tựa như một bức tường vô hình, chặn đứng mọi luồng cảm xúc ủy mị hay áp lực tuổi tác mà Lợi đang cố tình dựng lên.

Nhưng Phúc không để cho Lợi có cơ hội thở dốc. Cậu nhếch mép, rút từ trong túi áo ngực ra một mẩu giấy tập học sinh gấp tư, trên đó chi chít những dòng ghi chép bằng bút bi xanh. Giọng cậu trầm hẳn xuống, nhưng từng từ thốt ra lại nặng tựa ngàn cân:

— Chú đừng lấy chuỗi nhà hàng ngoài Mũi Né với resort Hàm Tiến ra làm bình phong che mắt bọn cháu nữa. Chú Lợi, chú quên mất là cháu chạy xe tải giao hàng quanh cái đất Phan Thiết này từ năm mười tám tuổi rồi à?

Lợi chột dạ, bàn tay đang định với lấy bao thuốc lá khựng lại giữa không trung.

— Sáng hôm qua, đúng chín giờ ba mươi phút, đích thân chiếc xe tải ba tấn rưỡi biển số 86C của chú vừa bốc xong đợt hàng thứ ba cho chuỗi nhà hàng du lịch Đất Mũi và cụm resort ven biển Rạng Đông. Chú thu tiền mặt ngay tại bàn kiểm hàng của kế toán bên đó, đúng sáu mươi bảy triệu đồng tiền tươi rói. Thằng Cường tài xế chạy chiếc 86C đó nhậu chung với cháu ở quán cơm đầu bến xe chiều hôm qua, chính miệng nó kể chú vừa bỏ túi cọc tiền dày cộp mang về nhét két sắt. Chú thu tiền của bạn hàng tươi rói như vậy, mà chú quay sang bảo với hai chị em cháu là Mũi Né nợ đọng, không có một cắc để trả tiền mắm cho ba cháu đang nằm liệt giường trên bệnh viện?

Không gian trong gian kho bỗng chốc im phăng phắc. Tiếng quạt trần cũ kỹ trên mái tôn rít lên từng hồi *cọt kẹt... cọt kẹt* như chiếc cưa cùn cứa vào bầu không khí nghẹt thở. Mấy gã phụ xe ngoài sân dường như cũng cảm nhận được sự căng thẳng tột độ bên trong chiếc bàn làm việc, tiếng hò hét im bặt, chỉ còn tiếng máy xe tải nổ cầm chừng *bình bịch*.

Từng giọt mồ hôi túa ra trên trán Lợi, chảy ròng ròng qua thái dương rồi đọng lại ở cằm. Mạng lưới giao nhận địa phương, mối quan hệ keo sơn giữa những người tài xế chạy hàng từng khúc cua, từng cây xăng đã triệt tiêu hoàn toàn lý lẽ khất nợ duy nhất mà ông ta dày công chuẩn bị suốt mấy ngày qua. Trước những nhân chứng sống và con số cụ thể đến từng mốc thời gian, mọi lời ngụy biện về thị trường đóng băng đều trở thành trò hề trơ trẽn.

Lợi nuốt nước bọt cái *ực*, cố gượng gạo nở một nụ cười nhăn nhúm:

— Thằng... thằng Phúc này, mày nghe mấy thằng tài xế nhậu xỉn nói xàm bậy bạ rồi tin sái cổ. Tiền đó tao... tao vừa thu về là phải đập vô trả nợ bia với nước ngọt cho đại lý cấp một trên Sài Gòn liền, người ta dí dữ lắm, không trả là người ta cắt hàng...

Lúc này, Lan mới nhẹ nhàng lên tiếng.

Giọng cô không hề gắt gỏng, không hề cao giọng, nhưng đều đặn và sắc lẹm như một lưỡi dao mổ rạch qua từng lớp ngụy biện:

— Chú Lợi. Chuyện chú điều phối dòng tiền cho các mặt hàng khác là việc nội bộ của đại lý chú, xưởng Hải Thành không có quyền và cũng không can thiệp. Nhưng việc nào phải ra việc đó.

Lan đưa tay, nhẹ nhàng kéo tập hồ sơ đối soát về phía mình, lật đúng trang biên bản kiểm kê đã được cô phân loại tỉ mỉ từng hạng mục bằng các đường kẻ mực đỏ:

— Về chất lượng hàng hóa: như Phúc vừa chỉ rõ, chúng cháu thừa nhận và chịu trách nhiệm hoàn toàn đối với hai mươi thùng mắm bị rò rỉ do lỗi kỹ thuật của máy dập nắp. Chúng cháu không đổ lỗi cho thời tiết, không đổ lỗi cho bên vận chuyển của chú. Tám triệu đồng cho hai mươi thùng đó đã được cấn trừ sòng phẳng vào công nợ. Chú không mất một đồng nào cho phần lỗi thuộc về Hải Thành. Đó là nguyên tắc kinh doanh của chúng cháu.

Ánh mắt Lan hơi nheo lại, nhìn thẳng vào hai con ngươi đang đảo qua đảo lại đầy bất an của Lợi:

— Nhưng mười lăm thùng còn lại là sự kê lặp có chủ đích. Phiếu xuất kho ngày 18 tháng 4 và biên bản thanh toán ngày 25 tháng 4 do chính tay chú ký với ba cháu đã trừ đủ sáu triệu đồng. Việc chú gom vỏ thùng cũ lại để tiếp tục đòi khấu trừ thêm một lần nữa vào đợt hàng này không thể coi là sai sót ngẫu nhiên của kế toán. Đó là hành vi chiếm dụng vốn và gian lận thương mại có hệ thống.

— Lan! Mày... mày đừng có cậy học nhiều rồi ăn nói hồ đồ vu khống người lớn nghen mày! — Lợi đập mạnh bàn tay hộ pháp xuống mặt gỗ gõ đỏ, toan đứng phắt dậy để dùng thể hình và cái uy thế quen thuộc của một bậc tiền bối nhằm lấn át hai chị em.

Nhưng Lan vẫn ngồi yên bất động. Hai bờ vai cô không hề lay chuyển, mắt không chớp lấy một lần. Cô đặt chiếc bút bi kim loại xuống mặt bàn với một tiếng *tách* nhẹ tênh, ngước nhìn thẳng vào gương mặt đỏ gay của Lợi. Ánh mắt lạnh băng, kiên định đến tàn nhẫn của cô gái trẻ khiến người đàn ông chợt khựng lại, đôi chân đang rướn lên bỗng chùng xuống, mông lại rơi tọt về chiếc ghế tựa.

— Cháu không vu khống, chú Lợi. Tất cả đều nằm trên giấy trắng mực đen, có dấu mộc pháp lý và chữ ký của chính chú. Số nợ hợp lệ cuối cùng sau khi đã trừ toàn bộ phần hàng lỗi thực tế là đúng bốn mươi tám triệu đồng. Cháu có thể mang toàn bộ tập hồ sơ đối soát này, kèm biên bản kê trùng hàng và bản sao kê công nợ có đối chiếu chữ ký của tài xế lên Ban Chấp hành Hiệp hội Nước mắm Phan Thiết ngay trong chiều nay.

Lan dừng lại một nhịp, để từng từ ngấm sâu vào đầu óc đang quay cuồng của Lợi.

— Chú là ủy viên ban liên lạc thị trường của Hiệp hội, chú hiểu rõ hơn ai hết uy tín của một nhà phân phối lớn ở cái đất này đáng giá bao nhiêu. Liệu các lò mắm khác ở Phú Hài hay Mũi Né có dám tiếp tục giao hàng gối đầu hàng trăm triệu cho một đại lý bị lập biên bản kê khống hàng trả để quỵt nợ cơ sở của một người bạn làm ăn hai mươi năm đang nằm trên giường bệnh hay không?

Sự im lặng ngột ngạt lại chụp xuống gian kho. Lời cảnh cáo của Lan không hề mang sắc thái cay cú hay bộc phát nhất thời; nó được đưa ra với sự chuẩn xác lạnh lùng của một người nắm đằng chuôi cả về mặt pháp lý lẫn luật chơi thương trường ngầm định của giới buôn nước mắm Phan Thiết. Cái hiệp hội ấy tuy không phải cơ quan tư pháp, nhưng tiếng nói của nó quyết định sự sống còn của bất kỳ kẻ phân phối nào. Chỉ cần một tai tiếng gian lận bị phơi bày công khai, toàn bộ các lò mắm từ lớn đến nhỏ sẽ lập tức siết chặt công nợ, đòi tiền mặt ngay khi giao hàng. Điều đó đồng nghĩa với việc dòng máu thanh khoản của Lợi sẽ bị bóp nghẹt ngay tức khắc.

Lợi ngồi thụp xuống ghế, hai vai buông thõng. Chiếc áo sơ mi sặc sỡ bỗng như rộng thùng thình ra trên thân hình đẫy đà. Ông ta nhìn Lan, rồi ngước nhìn sang Phúc đang đứng khoanh tay sừng sững như một pho tượng đồng bên cạnh. Người đàn ông lăn lộn nửa đời nơi đầu đường xó chợ bỗng nhận ra mình đã va phải một bức tường thành kiên cố. Cái thời có thể dùng vài ba lời than thở nghèo khổ, một bữa nhậu say túy lúy hay vin vào cái tình nghĩa bạn bè xưa cũ để lừa gạt ông Hai Thành lú lẫn, cả nể đã vĩnh viễn trôi vào dĩ vãng. Con bé kế toán này không cần thứ tình nghĩa ngoài miệng; nó cần số liệu, cần chứng từ, và nó biết chính xác điểm huyệt nào sẽ khiến ông ta phải trả giá đắt nhất.

Lợi cắn chặt môi dưới, ngón tay mập mạp gõ lộc cộc xuống mặt bàn một hồi lâu. Khói thuốc lá phả ra cay xè mắt. Cuối cùng, ông ta thở hắt ra một hơi dài đầy cay đắng, xua xua tay một cách bất lực:

— Được rồi. Tụi mày giỏi lắm. Đúng là trứng khôn hơn vịt. Mấy đứa có học có hành ở trển về ép người già đến mức nước này thì tao cũng chịu thua.

Lợi nặng nề đứng dậy, lê bước về góc phòng tối mờ, nơi chiếc két sắt Hòa Phát màu xanh rêu cũ kỹ được kê trên một bệ gạch. Ông ta cúi người, xoay vòng mã số cơ khí nghe *cành cạch... cành cạch*, rồi tra chiếc chìa khóa dài ngoằng vào ổ, vặn mạnh. Cánh cửa thép nặng trịch mở toang ra với một tiếng rít khô khốc.

Từ sâu bên trong ngăn kéo kim loại, Lợi lôi ra hai cọc tiền mặt bọc kín bằng dây thun cao su dày. Ông ta quay lại bàn, ném mạnh hai cọc tiền lên mặt kính trước mặt Lan phát *bẹp*:

— Đây! Hai mươi lăm triệu đồng tiền mặt! Hết sạch tiền mặt trong két của tao rồi đó! Còn lại hai mươi ba triệu, tao thề có trời đất là không có cách nào moi ra ngay bây giờ được. Tụi mày có đem tao ra bêu riếu khắp cái hiệp hội, có kéo công an xuống đây thì tao cũng chỉ có nhiêu đó thôi! Muốn lấy thì lấy, không thì bước ra khỏi kho!

Phúc thoáng cau mày, bước tới nửa bước định gằn giọng đòi tiếp cho đủ số, nhưng Lan đã khẽ đưa bàn tay thon nhỏ lên ngang ngực em trai, ngăn cậu lại.

Hai mươi lăm triệu đồng tiền mặt.

Con số ấy đập vào mắt Lan như một chiếc phao cứu sinh sáng rực giữa dòng nước xoáy. Đó chính xác là số tiền sống còn mà xưởng Hải Thành đang cần để trả nốt năm mươi phần trăm lương tồn đọng cho mười bốn người thợ xưởng ủ và tổ đóng chai vào đúng ngày hai mươi âm lịch tới đây. Đó là con số để cô giữ trọn lời cam kết bằng danh dự đã ký trước mặt chú Bảy Hòa, chị Liên và toàn thể anh em công nhân trong đêm xưởng suýt nổi loạn.

Lan kéo hai cọc tiền về phía mình. Động tác của cô bình thản đến lạ lùng. Cô mở chiếc túi xách da công sở, lấy ra chiếc máy đếm tiền cầm tay mini nhỏ gọn, cắm đầu dây vào cục sạc dự phòng dung lượng lớn đặt sẵn trên bàn. Đèn nguồn xanh lét bật sáng. Lan tháo dây thun, vuốt phẳng từng thếp tiền polymer mệnh giá một trăm ngàn đồng rồi đặt vào khay trượt.

Tiếng máy chạy *ro ro... ro ro...* đanh gọn và dứt khoát vang lên rộn rã trong không gian oi ả của gian kho. Từng tờ tiền lao vùn vụt qua mắt thần cảm biến, đếm đều đặn đủ hai trăm năm mươi tờ. Lan lặp lại thao tác với cọc tiền thứ hai. Đủ hai mươi lăm triệu đồng chẵn, không thiếu một tờ, không lẫn một tờ tiền giả.

Sau khi cất gọn hai cọc tiền vào sâu trong túi xách và kéo khóa lại cẩn thận, Lan rút từ tập tài liệu ra một tờ giấy A4 in sẵn biểu mẫu trang trọng, mang tiêu đề: *Biên bản Thanh lý Hạn mức Bán chịu và Lộ trình Hoàn trả Công nợ Tồn đọng*.

Cô đẩy tờ giấy cùng chiếc bút bi về phía Lợi:

— Hai mươi lăm triệu tiền mặt cháu xin nhận và đã ký sẵn phiếu thu hợp lệ gửi lại chú đây. Còn lại hai mươi ba triệu đồng, cháu chia làm hai đợt trả nợ rõ ràng: đợt một mười lăm triệu thanh toán vào ngày mùng năm tháng sau; đợt hai tám triệu còn lại thanh toán dứt điểm vào ngày hai mươi tháng sau. Chú ký tên và đóng dấu mộc đại lý vào biên bản cam kết này giùm cháu.

Lợi trừng trừng nhìn tờ giấy như nhìn thấy một bản án tử hình đối với thói quen mua chịu dây dưa của mình. Nhưng dưới ánh nhìn kiên định, không hề nao núng của Lan và cái bóng sừng sững đầy tính răn đe của Phúc, ông ta hiểu mình đã hoàn toàn rơi vào thế kẹt. Lợi giật lấy chiếc bút bi, nghiến răng ký xoẹt một chữ ký nguệch ngoạc rồi vồ lấy con dấu mộc vuông dập cộp một cái thật mạnh lên mép giấy, đến mức mặt bàn gỗ rung lên bần bật.

Ngay khi dập dấu xong, Lợi ném văng chiếc bút xuống bàn, hai mắt vằn lên những tia máu đỏ lòm vì uất ức. Ông ta chống hai tay lên mép bàn, chồm người về phía trước, gằn từng giọng cay nghiệt:

— Xong rồi đó! Tiền đã đếm, giấy đã ký! Giờ thì hai chị em mày nghe cho rõ từng lời tao nói đây: Kể từ cái giây phút này, đại lý Phan Quốc Lợi này tuyên bố chấm dứt toàn bộ việc nhập hàng từ xưởng Hải Thành! Cắt đứt hoàn toàn! Tao không lấy một giọt mắm, không thèm ngó tới một cái vỏ chai nào của nhà tụi mày nữa!

Lợi cười gằn, nụ cười méo xệch đầy đe dọa:

— Tụi mày nghĩ tụi mày khôn ngoan, siết được hai mươi lăm triệu của tao là tụi mày thắng hả? Hải Thành của thằng Hai Thành sống sót được bao nhiêu năm nay trên cái đất này là nhờ cái kho phân phối này tiêu thụ gần bốn mươi phần trăm lượng mắm nhĩ đổ về các chợ truyền thống! Mất cái mối sỉ của tao, tao chống mắt lên coi cái xưởng mắm mục nát bên sông Cà Ty của tụi mày cầm cự được mấy tuần! Đem mắm nhĩ ngon lành của tụi mày ra mà đổ xuống biển uống thay nước lã! Cút! Đi ra khỏi kho của tao ngay lập tức!

Phúc giận sôi gan, hai nắm đấm siết chặt kêu rắc rắc, quai hàm bạnh ra dữ dằn. Cậu định bước tới sấn sổ nói cho gã một bài học về thói lật lọng thì một bàn tay mảnh khảnh nhưng rắn rỏi đã đặt chặt lên bắp tay cậu.

Lan đứng dậy. Cô kéo nhẹ vạt áo công sở, khẽ lắc đầu với em trai. Trên gương mặt thanh tú của cô không hề có lấy một nét hoảng loạn hay tiếc nuối. Chỉ có một sự giải thoát nhẹ nhõm đến tận cùng.

— Cảm ơn chú Lợi đã hợp tác thanh toán khoản nợ này, — Lan cất giọng, đều đặn và bình thản đến mức tàn nhẫn. — Biên bản thanh lý hạn mức bán chịu này cũng chính là điều mà cơ sở Hải Thành mong muốn. Một cơ sở sản xuất chân chính không thể nào tiếp tục nuôi dưỡng những đại lý chuyên chiếm dụng vốn, chây ì công nợ và tìm cách gian lận trên từng két hàng trả. Chúc chú buôn may bán đắt với những bạn hàng khác.

Lan khẽ gật đầu chào theo đúng phép lịch sự tối thiểu của một đối tác thương mại, rồi quay lưng bước thẳng ra phía cửa. Phúc nhìn trừng trừng Lợi thêm ba giây nữa, ánh mắt như muốn khắc sâu sự thất bại của gã buôn lậu vào tâm trí, rồi cũng quay gót bước theo chị gái.

Ánh nắng chói chang, rực rỡ của buổi trưa Phan Thiết ập thẳng vào mặt họ ngay khi vừa bước qua khỏi cánh cổng sắt hoen gỉ. Gió biển từ cảng Phú Hài lại ào ạt thổi tới, mằn mặn và tươi mới, thổi bay đi sạch trơn cái mùi ẩm mốc, khét lẹt và ngột ngạt của gian kho hàng vừa bỏ lại sau lưng.

Phúc bước những bước dài bên cạnh Lan. Đôi vai vạm vỡ của cậu khẽ chùng xuống, thở hắt ra một hơi dài sau chuỗi thời gian căng như dây đàn. Cậu liếc nhìn chiếc túi xách da đang phồng lên bên hông chị gái, giọng bỗng chốc ngập ngừng, mang theo chút âu lo thực tế:

— Chị Lan... Vậy là mình dứt hẳn với lão Lợi rồi đó hả chị?

— Ừ. Dứt hẳn. Không bao giờ dây dưa nữa. — Lan đáp, bước chân vẫn giữ nhịp gãy gọn, dứt khoát trên con đường rải đá dăm hướng về bóng cây phượng vĩ già ven đường, nơi chiếc xe máy đang dựng chờ.

— Mất mối của lão... xưởng mình coi như hụt mất gần bốn mươi phần trăm sản lượng mắm nhĩ đổ ra thị trường chợ truyền thống mỗi tháng đó chị. — Phúc thở dài, đưa bàn tay quệt mồ hôi trên trán. — Mấy chục cái sạp nhỏ ngoài chợ Phan Thiết, chợ Mũi Né xưa giờ quen lấy hàng qua kho của lão. Lão mà cấm cửa, thể nào lão cũng xúi mấy bà tiểu thương tẩy chay hàng của ba mình luôn. Rồi mắm ủ tới kỳ rút nỏ ngoài xưởng biết chở đi đâu mà bán?

Lan dừng bước dưới bóng râm mát rượi của tán phượng vĩ. Cô quay người lại, ngước nhìn người em trai đang đứng trước mặt mình. Gương mặt Phúc sạm đen vì nắng gió miền biển, vạt áo sơ mi bạc phếch còn vương những vệt bụi muối trắng xóa từ những chuyến hàng nặng nhọc. Nhưng trong đôi mắt sâu thẳm của cậu lúc này, Lan không còn nhìn thấy sự bốc đồng, hung hăng hay nỗi bất mãn trẻ con của những ngày cô mới từ thành phố trở về nữa. Cậu đã biết lo nghĩ cho sự sống còn của xưởng, biết nhìn nhận bức tranh tiêu thụ với tư cách của một người gánh vác trách nhiệm gia đình.

Lan đưa tay lên, vỗ nhẹ vào bờ vai rắn rỏi của em trai. Đó là một cử chỉ thân tình, ấm áp mà đã rất nhiều năm rồi cô chưa từng làm với Phúc:

— Phúc à, một mối hàng lấy nhiều mà giam nợ hàng tháng trời, tìm mọi cách kê khống hàng lỗi để trừ tiền thì họ lấy càng nhiều, xưởng mình càng chết nhanh. Bốn mươi phần trăm doanh thu trên sổ sách mà không thu được tiền mặt về thì chỉ là doanh thu ảo. Nó biến công sức của ba, mồ hôi của anh em thợ thuyền thành công cụ để người ta chiếm dụng vốn làm giàu cho riêng họ.

Lan mở nhẹ khóa túi xách, chỉ cho Phúc thấy hai cọc tiền mặt nằm ngay ngắn bên trong:

— Số tiền hai mươi lăm triệu này sẽ trả đủ nửa lương còn lại cho mười bốn người thợ xưởng ủ của chú Bảy Hòa và tổ đóng chai của chị Liên vào đúng ngày hai mươi âm lịch tới. Anh em sẽ có tiền đong gạo, có tiền gửi về cho gia đình, và họ sẽ tin rằng lời cam kết của chị em mình không phải là lời hứa suông. Còn phần tiền mặt dự phòng còn lại của xưởng, mình có thể trích ra thanh toán dứt điểm một phần nợ vỏ chai cho bà Quyên, để bà ấy yên tâm mở lại kho khuôn mẫu nắp nhôm cho mình tiếp tục sản xuất. Đó mới chính là dòng máu sống để xưởng Hải Thành tiếp tục thở.

Ánh mắt Lan rực lên một niềm tin kiên định:

— Còn thị trường bị hụt, chị em mình sẽ cùng nhau tìm cách bù đắp. Bằng những hợp đồng minh bạch, sòng phẳng, có tiêu chuẩn kỹ thuật rõ ràng, không phải cúi đầu xin xỏ hay nhẫn nhục chịu đựng sự gian lận của bất kỳ ai nữa. Sáng nay em làm rất tốt, Phúc. Thật sự rất tốt. Nếu không có những biên bản giao nhận chi tiết và thông tin nguồn tiền của em, chị không thể nào ép được lão Lợi mở két sắt ra đâu.

Gương mặt chai sạn của Phúc hơi ửng đỏ dưới ánh nắng. Cậu lúng túng quay mặt đi chỗ khác để giấu nụ cười ngượng nghịu, tay gãi gãi sau gáy:

— Thì... tại em thấy chị thức mấy đêm liền dò từng tờ hóa đơn, em không thể để công sức của chị đổ sông đổ biển được. Với lại, em chạy xe ngoài đường riết, mấy trò ma mãnh của lão Lợi em lạ gì, chỉ là hồi trước ba cứ bảo chín bỏ làm mười nên em không dám làm tới... Thôi, chị lên xe đi, em chở về xưởng. Về đưa tiền cho con Thảo nhập quỹ két sắt rồi lập phiếu chi lương cho anh em, kẻo mọi người lại ngóng.

Chiếc xe máy nổ máy giòn giã, nhả một làn khói mỏng rồi lao vút đi, hòa vào dòng xe tấp nập trên con đường nhựa dẫn về trung tâm thành phố Phan Thiết.

Gió biển thổi tung mái tóc ngắn ngang vai của Lan, mang theo hương vị mặn mòi quen thuộc đã thấm đẫm vào từng tấc da thịt cô từ thuở ấu thơ. Ngồi phía sau lưng em trai, lắng nghe tiếng máy xe gầm đều đặn, Lan cảm thấy tảng đá ngàn cân đè nặng lên lồng ngực mình suốt mấy tuần qua dường như vừa được nhấc bổng đi một nửa. Một cảm giác thanh thản kỳ lạ lan tỏa khắp cơ thể, dẫu cô biết rõ phía trước con đường tái cấu trúc xưởng mắm truyền thống này vẫn còn trùng trùng điệp điệp những chông gai.

Chiếc xe giảm tốc độ, rẽ vào con hẻm rợp bóng dừa dẫn về phía hạ lưu sông Cà Ty. Mùi mắm chín nồng nàn từ những hàng mái lợp xưởng ủ的海 Thành đã thoang thoảng bay ra trong gió.

Đúng lúc đó, chiếc điện thoại thông minh nằm sâu trong túi xách của Lan bỗng rung lên từng hồi dồn dập.

Lan rút điện thoại ra khỏi túi, đưa lên ngang tầm mắt. Màn hình sáng trưng hiển thị một thông báo thư điện tử mới toanh vừa được chuyển tiếp từ hệ thống cổng thông tin quản trị chuỗi cung ứng của Tập đoàn Bán lẻ Nam Lộ.

Người gửi: Chuyên viên Đảm bảo Chất lượng Phạm Đức Tín. Đồng kính gửi: Trưởng phòng Thu mua Trần Mai Chi.

Lan khẽ chạm ngón tay mở tệp tài liệu đính kèm định dạng PDF có đóng dấu điện tử màu xanh lam. Dòng chữ tiêu đề in hoa đậm nét đập thẳng vào mắt cô, rõ mồn một từng ký tự:

*\"THÔNG BÁO KẾT QUẢ TÁI KIỂM ĐỊNH LÔ HÀNG THỬ NGHIỆM 5.000 CHAI NƯỚC MẮM TRUYỀN THỐNG BẾP BỜ BIỂN: ĐẠT TIÊU CHUẨN CHẤT LƯỢNG AQL SAU KHI HOÀN TẤT KHẮC PHỤC LỖI KỸ THUẬT SIẾT NẮP VÀ CẬP NHẬT NHẬT KÝ GIÁM SÁT ÁP SUẤT ĐÓNG CHAI. HỆ THỐNG PHÊ DUYỆT CHẤP THUẬN LỆNH NHẬP KHO TRUNG CHUYỂN BÌNH TÂN. BIÊN BẢN NGHIỆM THU CHÍNH THỨC ĐÍNH KÈM.\"*