Đường dẫn trúng thưởng

Chiếc điện thoại thông minh đặt trên chiếc bàn trà bằng gỗ ép nhấp nháy từng hồi liên tục trong bóng hoàng hôn đang dần sẫm lại nơi phòng khách căn hộ 12B08 chung cư An Phúc. Dòng chữ thông báo với sắc đỏ chói lòa hiện rõ mồn một về một giải thưởng trị giá năm mươi triệu đồng đập thẳng vào mắt ông Tư, khiến lồng ngực gầy guộc của người cựu giáo viên xứ dừa tức khắc thắt nghẹn lại.

Tiếng chuông báo tin nhắn dồn dập vang lên, rền rĩ từng hồi inh ỏi, chói gắt đến buốt cả màng nhĩ. Ngay sát mép bàn, bé Mít đang ngồi xếp bằng ngay ngắn trên tấm thảm xốp ghép hình, chăm chú dùng ngón tay vụng về lướt màn hình chiếc điện thoại cũ của ông nội để tra cứu tài liệu học tập. Cô bé chín tuổi đang nỗ lực tìm kiếm hình ảnh minh họa cho sự khác biệt giữa rễ cọc và rễ chùm nhằm chuẩn bị cho tiết Sinh học vào sáng ngày mai. Thế nhưng, khi đầu ngón tay nhỏ nhắn vừa chạm nhẹ vào một thanh công cụ tìm kiếm, một khung cửa sổ quảng cáo với phông nền đỏ rực, viền quanh bởi lớp kim tuyến vàng nhấp nháy rực rỡ bất thình lình bung ra, choán trọn gần nửa khoảng không gian màn hình cảm ứng: *“Chúc mừng thuê bao quý khách đã may mắn trúng thưởng 50.000.000 VNĐ! Bấm vào đây để xác nhận thông tin và nhận quà liền tay!”*

Nhìn thấy dãy số không dài dằng dặc kèm theo biểu tượng chiếc hộp quà thắt ruy băng rung rinh đầy mê hoặc, ký ức kinh hoàng từ mấy tháng trước bỗng dội ngược về tâm trí ông Tư như một gáo nước đá tạt thẳng vào gáy. Mồ hôi lạnh túa ra ướt đầm dọc sống lưng lớp áo bà ba màu xám tro. Không kịp suy xét trước sau, bị chi phối bởi một phản xạ hoảng loạn tột cùng, ông Tư chồm người tới phía trước, chộp lấy mép máy rồi giật phắt chiếc điện thoại khỏi tay đứa cháu nhỏ.

Cú giật quá mạnh và đột ngột khiến đầu ngón tay bé Mít trượt dài trên lớp kính cường lực, đau điếng. Đứa trẻ giật nảy mình, co rúm người lại trên nền gạch men lạnh ngắt, đôi mắt to tròn mở lớn ngơ ngác nhìn vào gương mặt xám ngoét, hơi thở dồn dập và cặp chân mày đang nhíu chặt đến phát run của ông nội. Ngỡ rằng ngón tay vụng về của mình vừa chạm nhầm vào đâu đó làm hỏng chiếc máy quý giá hay trót gây ra lỗi lầm ghê gớm khiến người ông vốn luôn hiền từ phải nổi trận lôi đình, Mít tủi thân mếu máo, rồi òa khóc nấc lên từng chặp:

“Con... con chỉ mở hình rễ cây đặng vẽ bài thôi mà... Sao tự dưng ông nội giật máy mắng con... hu hu...”

“Không... không phải đâu Mít! Ông... ông đâu có giận, đâu có mắng mỏ gì con đâu...”

Ông Tư luống cuống ngồi thụp xuống nền nhà, lắp bắp tìm lời dỗ dành, nhưng hai bàn tay xương xẩu đang ghì chặt lấy thân máy vẫn run lên bần bật không tài nào kìm lại được. Tiếng khóc thút thít, tủi hờn của đứa cháu gái như từng mũi dao cứa vào khúc ruột người đàn ông đã bước sang tuổi bảy mươi hai, vậy mà nỗi khiếp đảm vô hình toát ra từ thứ ánh sáng ma quái nơi màn hình vẫn khiến ông ôm chặt lấy thiết bị trước ngực, không dám buông lỏng ra dù chỉ nửa phân.

Cánh cửa chính bỗng phát ra tiếng lách cách mở khóa. Lan bước vào nhà, trên tay còn ôm theo tập hồ sơ bản vẽ thiết kế cùng một túi bánh ngọt mua vội ở tiệm quen nơi góc phố. Buổi chiều hôm nay, cô vừa có một cuộc trao đổi công việc vô cùng ăn ý tại quán Góc Hẻm; Quốc Phúc đã chân thành ngỏ lời mời cô đứng ra chủ trì phần thiết kế chuỗi không gian xanh cho các chi nhánh mới mà anh đang lên kế hoạch mở rộng trong thời gian tới. Niềm vui công việc còn đang rạng rỡ trên khóe môi, Lan bỗng khựng phắt lại khi bắt gặp cảnh tượng hỗn độn trước mắt: bé Mít ngồi bệt dưới sàn nhà, hai tay quẹt nước mắt tèm lem ướt đẫm hai bên má, còn cha già thì đứng nép sát vào góc chiếc sofa giường, lưng hơi còng xuống, đôi bàn tay gầy guộc nổi đầy gân xanh đang cuống cuồng giấu chiếc điện thoại ra sau lưng hệt như một đứa trẻ vừa lỡ tay đánh vỡ món đồ gia bảo.

“Mít, nín đi con gái, ngoan nào, vào nhà vệ sinh rửa mặt cho mát rồi phụ mẹ nhặt mớ rau ngót ngoài bếp nấu canh nghe,” Lan đặt chiếc túi xách lên kệ giày, bước nhanh tới xoa đầu dỗ dành cháu gái rồi hướng ánh mắt đầy lo ngại nhìn sang cha.

Gương mặt ông Tư lúc này vẫn còn thất thần, ánh mắt lấm lét đảo quanh như muốn tránh né cái nhìn của con gái út, chòm râu bạc dưới cằm khẽ rung rung theo từng nhịp thở ngắt quãng. Là một người con gái tinh tế lại có thâm niên làm việc trong lĩnh vực truyền thông và sáng tạo số, Lan chỉ cần thoáng nhìn qua thái độ phòng thủ bất thường đến mức run rẩy ấy là đủ hiểu đã có điều gì đó không lành vừa xảy ra liên quan đến chiếc màn hình điện tử. Dẫu vậy, cô tuyệt nhiên không gặng hỏi ngay lúc này; cô hiểu rõ lòng tự trọng cùng sự nhạy cảm vốn có của một nhà giáo làng cả đời gìn giữ thanh danh nơi đất vườn Bến Tre.

Bữa cơm tối hôm đó trôi qua trong bầu không khí ngột ngạt đến bức bối. Căn hộ 12B08 thường ngày luôn rộn rã tiếng cười đùa, tiếng tranh luận bài vở của hai đứa trẻ, nay bỗng chốc chìm vào một khoảng lặng nặng nề khác thường. Mâm cơm bày ra tươm tất với cá kho tộ và canh rau ngót nấu thịt băm, nhưng ông Tư chỉ gượng gạo và được lưng bát cơm rồi vội vã buông đũa, buông một câu bâng quơ rằng dạo này trái gió trở trời nên cái lưng lại đau nhức, ăn uống chẳng thấy ngon miệng. Thằng Nam ngồi bên cạnh, vừa lùa cơm vừa hào hứng nhắc chuyện trường lớp để phá tan sự im ắng:

“Chiều nay thằng Quân cùng bàn nhắn tin giục con hoài luôn á ba mẹ. Nó bảo muốn xin mấy đoạn video clip hôm nọ con quay cảnh ông nội ngồi kể chuyện bắt cá kèo với mấy cái tích xưa dưới miệt Mỏ Cày, đặng tụi con ghép vô làm phần mở đầu cho bài thuyết trình nhóm môn Ngữ văn vào tuần tới.”

Nghe cháu nội nhắc đến mấy chuyện quay phim chụp hình trên máy móc, ông Tư chỉ khẽ “ừ hữ” một tiếng nghẹn lại trong cổ họng, rồi lặng lẽ chống tay lên mép bàn, đứng dậy bước chầm chậm về phía ban công.

Màn đêm dần buông xuống khu chung cư An Phúc, mang theo những luồng gió lạnh từ sông thổi lùa qua khoảng hiên tầng mười hai. Dưới ánh sáng vàng vọt hắt ra từ ngọn đèn chùm nơi phòng khách, bóng lưng gầy guộc của ông Tư in nghiêng một vệt dài đơn độc trên mảng tường ban công, ngay cạnh những chậu ớt hiểm đang xanh mướt lá. Ông ngồi bất động trên chiếc ghế gỗ thấp, hai bàn tay đan chặt vào nhau đặt trên đầu gối, ánh mắt đăm đắm nhìn ra khoảng không gian mịt mùng phía xa, nơi hàng ngàn ánh đèn xe máy, ô tô đang nối đuôi nhau thành một dải lụa đỏ rực trôi đi không dứt dưới lòng đại lộ.

Lan bưng một tách trà hoa cúc còn nghi ngút khói, đưa tay gõ nhẹ lên khung cửa nhôm kính phát ra tiếng kêu khe khẽ rồi bước ra ngoài:

“Gió đêm trên tầng cao thổi mạnh lắm đó ba. Ba uống ngụm trà cúc này cho ấm bụng rồi vào phòng nằm nghỉ sớm đi ba.”

Ông Tư khẽ giật mình quay lại, vội vàng đưa mép vạt áo bà ba lên chấm vội nơi khóe mắt rồi gượng nở một nụ cười mệt mỏi:

“Út hả con... Ba ngồi ngoài này hóng gió chút đỉnh cho thoáng cái đầu, sẵn ngó coi mấy ngọn ớt hiểm hôm nay đâm chồi non khỏe ghê chưa kìa.”

Lan nhẹ nhàng đặt tách trà lên bệ lan can bê tông, kéo chiếc ghế nhựa nhỏ ngồi xuống sát bên cạnh cha, ánh mắt nhìn thẳng vào đôi mắt trũng sâu, mệt mỏi của ông. Giọng cô hạ xuống thật trầm, ấm áp và đong đầy sự thấu hiểu:

“Ba ơi, chuyện ban chiều con đứng ngoài cửa đã nhìn thấy hết rồi. Bé Mít nó còn nhỏ dại, chưa hiểu sự đời nên mới tủi thân khóc hờn, nhưng con biết tính ba xưa nay thương cháu như ngọc, ba không bao giờ vô cớ gắt gỏng hay giật đồ của nó như vậy. Chiếc điện thoại có chuyện gì đúng không ba? Ba đã thấy cái gì trên đó mà lại hốt hoảng dữ vậy?”

Trước sự kiên nhẫn dịu dàng và ánh nhìn bao dung của cô con gái út, bức tường thành tự vệ cùng nỗi mặc cảm bấy lâu trong lòng người đàn ông bảy mươi hai tuổi bỗng chốc rạn nứt rồi sụp đổ hoàn toàn. Cổ họng ông nghẹn ắng, sống mũi cay xè. Đôi bờ vai gầy nhom rung lên từng hồi bần bật, rồi ông đưa hai bàn tay thô ráp lên ôm chặt lấy mặt, bật khóc nức nở như một đứa trẻ phạm phải lỗi lầm tày đình mà không có lối thoát. Những giọt nước mắt muộn màng, mặn chát của người cha già rỉ qua kẽ tay, rơi lã chã xuống mu bàn tay nhăn nheo đầy những nốt đồi mồi của năm tháng.

“Ba... ba có lỗi với mấy đứa con nhiều lắm... Ba già rồi mà ngu dại quá Út ơi...” Ông Tư nấc nghẹn từng cơn, tiếng khóc đứt quãng bởi nỗi nhục nhã đè nén bấy lâu nay bùng phát. “Hồi còn ở dưới quê, cái đợt trước khi dỡ cái chái nhà dột nát đặng dọn đồ đạc lên đây sống với vợ chồng thằng Hai... ba nhận được một cái tin nhắn gửi vô máy, người ta thông báo rành rọt số điện thoại của ba trúng thưởng độc đắc một chiếc xe tay ga xịn, trị giá cả trăm triệu bạc. Người ta bảo muốn rước xe về thì theo luật phải nộp trước một khoản tiền thuế trước bạ với tiền phí làm hồ sơ đăng ký... Ba... ba khi ấy chỉ nghĩ bụng, ráng kiếm thêm được chút đỉnh đặng đỡ đần cho thằng Minh lợp lại cái mái nhà ở quê, cho con dâu với tụi bay đỡ phải nai lưng ra gánh nợ nần... Ai có ngờ đâu, ba bấm vô cái đường link xanh đỏ đó, rồi nghe người ta gọi điện ngon ngọt chỉ dẫn, bấm tới bấm lui một hồi... bay sạch trơn hơn ba triệu bạc tiền lương hưu tháng đó của ba!”

Ông Tư nghẹn giọng, nắm chặt tay đấm thùm thụp vào lồng ngực gầy gò của mình, từng lời thốt ra đắng chát như ngậm phải bồ hòn:

“Mất sạch bách, không còn lấy một cắc dính túi! Ba nhục nhã, ba xấu hổ tới mức không dám hé răng kể với bất kỳ ai ở xóm Mỏ Cày, cũng chẳng dám mở miệng nói nửa lời cho thằng Minh với con Hạnh hay biết. Người ta là thầy giáo trường làng về hưu, ăn học đàng hoàng, dạy dỗ biết bao nhiêu lứa học trò nên người, vậy mà rốt cuộc lại để cho phường lừa đảo trên mạng dắt mũi như một đứa con nít ba tuổi! Chiều nay, vừa thấy cái khung thông báo trúng năm chục triệu nhảy tưng tưng trên màn hình con Mít cầm, ba tưởng đâu cái bọn quân ma quỷ đó lại lần mò tới tận chốn này. Ba sợ con Mít nó lỡ tay ấn bậy bạ rồi lại làm mất thêm tiền bạc mồ hôi nước mắt của vợ chồng anh chị mày... Ba sợ quá Út ơi!”

Tiếng thú nhận trong đớn đau của ông lão vẳng qua khung cửa kính, lay động bầu không khí tĩnh mịch của căn nhà. Cánh cửa ban công khẽ lách cách trượt rộng sang một bên; Minh và Hạnh đã đứng tựa vào khung cửa từ lúc nào, trên gương mặt của cả hai người con lúc này chỉ ngập tràn niềm xót xa, thương cảm và đau lòng, tuyệt nhiên không hề có lấy nửa tia chê trách hay bực bội.

Minh bước nhanh tới, ngồi thụp xuống sàn ban công, dang rộng hai cánh tay ôm chặt lấy bờ vai đang run rẩy của người cha già:

“Ba ơi là ba! Sao ba lại ôm giữ chuyện lớn như vậy một mình suốt mấy tháng trời chứ? Ba có đi lừa lọc ai đâu mà ba phải nhục nhã với xấu hổ? Là cái lũ bất lương, gian thương thất đức ngoài xã hội nó giăng bẫy lừa lọc người già cả nhẹ dạ cả tin, ba là nạn nhân của tụi nó mà!”

Hạnh cũng nhẹ nhàng bước lại gần, kéo chiếc ghế nhựa ngồi sát bên cạnh cha chồng. Người phụ nữ làm nghề kế toán vốn dĩ luôn rạch ròi, nghiêm cẩn trong từng con số chi tiêu giờ đây lại nhìn ông bằng một ánh mắt ấm áp, chan chứa tình ruột thịt:

“Anh Minh nói đúng đó ba. Bọn tội phạm công nghệ thời nay tụi nó ma mãnh, tinh vi lắm ba ơi. Đến cánh kế toán chuyên nghiệp như tụi con mà lơ là, sơ sẩy một chút thôi cũng còn bị dính mã độc rồi bị trừ tiền trong tài khoản như chơi, huống hồ là ba cả đời chỉ quen với bảng đen phấn trắng, mới tập tành xài cái điện thoại cảm ứng chưa được bao lâu. Ba không việc gì phải tự dằn vặt, trách cứ bản thân mình hết. Bây giờ ba đưa cái máy đây cho con với cô Út coi lại xem sao.”

Lan đỡ lấy chiếc điện thoại từ tay cha, cẩn thận mở từng mục cài đặt ứng dụng dưới sự chứng kiến của cả gia đình. Bằng con mắt nhà nghề, cô nhanh chóng phát hiện ra trên trình duyệt web của máy vẫn còn lưu lại rất nhiều tab quảng cáo tự động nhảy ra từ một trang tin tức không chính thống mà ông Tư thỉnh thoảng vẫn hay truy cập vào để tìm đọc các bài thơ ca dao xưa.

“Đây nè ba, ba nhìn cho kỹ nha,” Lan vừa vuốt nhẹ màn hình vừa kiên nhẫn chỉ rõ từng chi tiết cho ông Tư thấy, “Mấy cái khung thông báo trúng xe tay ga, trúng năm mươi triệu hay một trăm triệu này thực chất toàn là bẫy ảo do tụi hacker cài cắm sẵn vào các trang web rác. Ba nhìn cái đường link dẫn này coi: chữ nghĩa thì xiêu vẹo, lộn xộn, phần đuôi tên miền toàn là mấy ký tự lạ hoắc như chấm xyz, chấm top, chứ đâu phải là cổng thông tin chính thức của các cơ quan nhà nước hay các ngân hàng uy tín. Hễ ai thiếu cảnh giác mà bấm vô đó, nó sẽ lập tức dụ dỗ mình nhập mã OTP, mật khẩu tài khoản cá nhân, hoặc tệ hơn là tự động tải những tệp mã độc nguy hiểm về để chiếm quyền kiểm soát toàn bộ cái điện thoại.”

Trong lúc Lan phân tích, đôi bàn tay của Hạnh đã thoăn thoắt thao tác trên ứng dụng ngân hàng số mà cô từng đích thân cài đặt vào máy cho cha đợt trước để ông tiện nhận lương hưu hàng tháng. Bằng nghiệp vụ tài chính sắc sảo và cẩn trọng, Hạnh lập tức thực hiện một loạt các bước thiết lập bảo mật an toàn tối đa: cô cùng Lan hướng dẫn ông đổi toàn bộ mật khẩu đăng nhập sang một chuỗi ký tự mới phức tạp hơn, kích hoạt tính năng nhận diện sinh trắc học bằng khuôn mặt, đồng thời chủ động gạt tắt tính năng thanh toán quốc tế và khóa hẳn hạn mức chuyển tiền trực tuyến nếu không có mã xác thực gửi thẳng về số điện thoại chính của Minh.

“Con đã khóa chặt hết toàn bộ các cổng thanh toán tự động rồi nghen ba,” Hạnh ân cần giải thích, giọng nói rành rẽ từng từ để người cha già có thể hoàn toàn yên tâm, “Từ nay về sau, tài khoản ngân hàng của ba chỉ có tiền lương hưu của nhà nước chuyển vào định kỳ, chứ tuyệt đối không có bất cứ một đường link hay một kẻ lừa đảo nào có thể tự tiện thò tay vào rút đi dù chỉ một đồng của ba nữa. Sau này, bất cứ trang mạng nào đòi tiền hay báo ba trúng số độc đắc tiền tỷ, ba cứ coi như mớ rác rưởi, không thèm ngó ngàng hay bận tâm tới là xong xuôi hết!”

Đêm đã về khuya, chiếc bàn ăn bằng gỗ đặt giữa gian phòng khách lại một lần nữa trở thành nơi quây quần ấm cúng của ba thế hệ trong gia đình. Mùi hương thanh khiết từ ấm trà lài men xanh bốc lên ngào ngạt, lan tỏa khắp không gian nhỏ bé rộng chừng sáu mươi tám mét vuông, sưởi ấm bầu không khí vốn vừa trải qua những giây phút căng thẳng tột cùng. Cu Nam lăng xăng bưng chiếc đĩa đựng bánh đậu xanh vàng ươm đặt ngay ngắn vào giữa bàn, trong khi bé Mít lon ton chạy lại gần, sà vào lòng rồi vòng hai tay ôm chầm lấy cổ ông nội, chu đôi môi nhỏ xíu làm hòa:

“Con tha lỗi cho ông nội rồi đó nha! Lần sau hễ thấy có cái bảng gì màu đỏ nhảy ra là con ấn nút tắt cái rụp liền giùm ông!”

Cả căn nhà bỗng chốc vang lên những tiếng cười giòn giã. Minh đưa tay gõ nhẹ ngón trỏ lên mặt bàn gỗ, hắng giọng rồi dõng dạc tuyên bố như một vị chủ tọa:

“Được rồi, nhân cái sự cố ngày hôm nay, cả nhà mình cùng thống nhất ban hành thêm một quy định mới toanh, đặt tên là ‘nguyên tắc bàn ăn’ nghen! Bất kể là ai trong nhà này, từ ba cho tới hai đứa nhỏ, hễ cứ nhận được tin nhắn trúng thưởng lạ, thấy đường link xanh đỏ nào khả nghi, hay chuẩn bị thực hiện bất kỳ giao dịch chuyển tiền nào cảm thấy lấn cấn thì tuyệt đối cấm không được tự ý thao tác một mình. Tất cả đều phải mang cái điện thoại ra, đặt ngay ngắn trên chiếc bàn ăn này, để mẹ Hạnh với cô Út kiểm tra chéo, duyệt xong xuôi đàng hoàng rồi mới được phép bấm!”

“Tụi con đồng ý hai tay hai chân luôn!” Thằng Nam cùng bé Mít đồng thanh reo to, hai đứa nhỏ giơ thẳng hai tay lên trần nhà biểu quyết như những đại biểu quốc hội nhí, khiến không gian căn hộ lại rộn ràng hẳn lên.

Ông Tư nâng tách trà ấm lên ngang miệng, nhấp một ngụm nhỏ. Vị chát nhẹ thoảng qua nơi đầu lưỡi rất nhanh chóng tan biến, nhường chỗ cho vị ngọt thanh tao, dịu mát thấm sâu dần xuống cuống họng. Ông ngước mắt nhìn con trai, con dâu và cô con gái út đang chụm đầu bên nhau, tíu tít chỉ dẫn cho hai đứa cháu nhỏ cách nhận biết các thủ thuật lừa đảo qua mạng. Tảng đá mặc cảm, nỗi nhục nhã đớn đau đè nặng lên ngực ông suốt bao tháng ngày qua dường như đã tan biến sạch trơn, tựa như làn khói mỏng manh bốc lên từ tách trà khuya rồi hòa tan vào không khí. Hóa ra, điều đáng sợ nhất của cuộc đời này không phải là những chiếc bẫy tinh vi giăng mắc trên thế giới ảo, mà là việc con người ta tự giam cầm mình trong nỗi sợ hãi đơn độc và mặc cảm tội lỗi. Chỉ cần có sự thấu hiểu, chở che và đồng lòng của gia đình, thì dẫu phong ba bão táp ngoài kia có dữ dội đến đâu cũng sẽ phải dừng lại sau bậu cửa.

Thế nhưng, ngay giữa lúc cả nhà đang rôm rả thưởng trà và trò chuyện trong niềm vui tìm lại được sự bình yên, cu Nam bỗng giật thót mình, từ chiếc ghế sofa nhảy dựng lên như bị ong đốt, gương mặt cậu bé trong tích tắc cắt không còn một giọt máu. Cậu run rẩy giơ chiếc điện thoại của mình ra trước mắt mọi người, giọng nói lắp bắp đầy vẻ kinh hãi:

“Chết rồi ba mẹ ơi... Cô Út ơi coi nè!”

Trên màn hình điện thoại của Nam, một đoạn video ngắn ghi lại cảnh ông Tư kể chuyện cười bị cắt ghép kỳ quặc xuất hiện tràn lan trên trang mạng xã hội của học sinh trường Nam.