Sau bão

Ánh bình minh xám đục từ từ rạch vỡ màn mây chì nặng trĩu bên bờ đông, rọi xuống rẻo đất An Hải sau một đêm dài oằn mình trong cuồng phong. Toàn bộ dải ven biển hiện ra như một bãi chiến trường hoang tàn, trơ trọi và ướt sũng. Gió bão cấp mười một đã rút ra khơi xa, nhưng những đợt gió quẩn vẫn còn giật từng cơn rát buốt, mang theo vị mặn nồng chát của bọt sóng biển và mùi xú khí bốc lên từ lớp bùn thối rữa bị triều cường dâng ngược từ đáy cửa lạch. Dọc con đê cát bao quanh xóm, những rặng phi lao nhiều năm tuổi bị vặn xoắn gãy ngang thân, cành lá tơi tả nằm rạp xuống mép đá hộc. Con đường đất độc đạo nối từ xóm Cát ra chợ huyện đã biến thành một dải sình lầy nhão nhoét, dấu vết của những con sóng bạc đầu đêm qua vẫn còn in hằn thành từng ngấn bùn đen ngòm trên các bờ giậu râm bụt trơ trọi gốc và chân tường vôi bong tróc loang lổ.

Giữa khoảng sân trước căn nhà mái ngói cũ của bà Lành, vũng nước mặn ngập sâu hơn ba tấc đang rút chậm chạp qua khe thoát nước hẹp nơi góc hè. Nước biển rút đi tới đâu, một lớp cát thạch anh mịn màu xám tro pha lẫn bùn đáy vịnh lập tức đọng lại tới đó, dính chặt vào từng phiến đá lát sân như một lớp xi măng non chưa kịp đông kết. Cây khế cổ thụ bốn mươi năm tuổi sừng sững giữa trời sớm. Hơn nửa tán cành sum sê ngày thường đã bị gió lốc tước đoạt sạch lá non, những cành nhỏ gãy dập buông thõng giữa thinh không, rỉ ra từng giọt nhựa cây màu hổ phách chát đắng. Thế nhưng, thân gỗ gân guốc của nó vẫn cắm thẳng lên nền trời xám xịt. Thân cây không hề bị bật gốc, nhờ vào một sợi cáp thép cứu sinh đường kính mười bốn milimét néo chặt từ chạc ba thân gỗ vào gờ bê tông chân bể nước mưa, và điểm chịu lực trọng yếu nhất nằm ở một trụ néo bằng kim loại đang đứng sụp hai chân ngập sâu trong bùn lầy ngay giữa sân.

Đó là Gió.

Cỗ máy nông nghiệp sê-ri 094 đứng bất động tuyệt đối, hai hốc mắt quang học đã tắt lịm từ nửa đêm, đen ngòm như hai giếng rỗng vô hồn. Đêm qua, khi mắt bão quét qua bờ biển lúc hai giờ mười lăm phút sáng, khối pin LiFePO4 48 volt cũ kỹ trong lồng ngực nó đã tụt điện áp xuống dưới ngưỡng an toàn 35,5 volt, kích hoạt quy trình ngắt mạch khẩn cấp để chống phù nề cell pin. Nhưng ngay trước khi hệ thống điều khiển trung tâm lịm đi, cơ cấu bánh cóc cơ học thụ động nơi lồng ngực nó đã kịp thời ngậm chặt lấy tăng đơ cáp thép. Khóa ngàm bằng thép tôi rèn đã cắn sâu vào từng mắt xích, biến toàn bộ bộ khung hợp kim rỉ sét nặng gần hai tạ rưỡi của cỗ máy thành một chiếc cọc neo sống. Nó đã gánh chịu hàng ngàn newton lực giật xé của từng cơn gió xoáy suốt sáu tiếng đồng hồ cuồng nộ mà không chịu nhả ra dù chỉ một phần mười milimét.

Cái giá phải trả hiển hiện rõ ràng dưới ánh sáng ban mai: lớp cát thạch anh mịn do triều cường tống vào đã nêm chặt cứng vào khớp gối trái mang mã định danh L-03. Cát sắc như bột mài đã cắn nát vành đệm cao su lưu hóa vốn đã rách toạc, chèn cứng các rãnh răng của hộp giảm tốc hành tinh, biến cẳng chân máy thành một khối sắt thép bất động, cắm sâu nửa mét xuống nền đất pha cát bão hòa nước.

Tiếng lội nước bì bõm nặng nề vang lên từ mép hiên nhà. Minh bước xuống sân. Cậu không mang ủng, đôi bàn chân trần ngập sâu trong bùn lạnh buốt, da thịt tái nhợt vì ngâm nước suốt đêm. Đôi mắt cậu thâm quầng, đỏ ngầu những tia máu sau một đêm thức trắng theo dõi từng chỉ số dao động của bờ tường gian nhà chính và lắng nghe nhịp thở nặng nhọc của bà nội. Minh khoác chiếc áo mưa tiện lợi rách toạc một bên vai, hai cánh tay gầy guộc nhưng săn chắc đang ôm khư khư một khối kim loại nặng nề: bình ắc-quy cứu hộ 48 volt dã chiến mượn tạm từ máy phát của xưởng bác Bảy Phước, kèm theo một cuộn dây cáp nguồn bọc vỏ cao su dày cộp.

— Gió… Cậu cừ lắm, đồ ngốc… — Minh thì thầm, giọng khản đặc và khô khốc vì nuốt phải quá nhiều hơi muối biển trong đêm bão.

Cậu quỳ sụp một bên gối xuống vũng bùn lạnh ngắt, mặc cho nước lợ thấm ướt sũng gấu quần bò. Minh lật tấm bạt dứa rách đang phủ hờ trên lưng cỗ máy. Cậu dùng vạt trong của chiếc áo sơ mi khô ráo bên mình, cẩn thận và tỉ mẩn lau sạch từng giọt nước lợ bám quanh nắp che cổng dịch vụ kỹ thuật phía sau gáy robot. Đêm qua, nắp che này đã bị nước biển ngập nhẹ khoảng 3,2%, nhưng nhờ lớp đệm silicon dự phòng mà Minh tự tay dán thêm tuần trước, nước chưa kịp thấm sâu vào các rãnh pin tín hiệu. Dẫu vậy, chân cắm vẫn còn dính vài hạt cát thạch anh sắc lẹm. Minh rút chiếc cọ lông mềm từ trong túi đồ nghề đeo ngang hông, tỉ mỉ quét từng rãnh giắc cắm bằng đồng thau cho đến khi ánh kim loại lộ ra sạch sẽ, rồi nhẹ nhàng ghim đầu nối nguồn phụ vào.

Tách!

Tiếng rơ-le tiếp điểm chính nhảy đanh gọn bên trong khoang ngực kín mít của Gió.

Một chuỗi xung điện 48,2 volt chạy dọc qua mạng lưới dây dẫn bọc sợi thủy tinh đã ngả màu ố vàng. Dưới lớp vỏ tôn rỉ sét, chiếc quạt tản nhiệt mini của cụm bo mạch Khôi-Nguyên 7X khẽ rít lên một tiếng run rẩy, thổi tống luồng hơi ẩm và mùi ozon ngai ngái qua khe thoát khí bên sườn. Màn hình LED đơn sắc rộng hai đốt ngón tay trước ngực Gió nhấp nháy vài vệt sáng xanh lục mờ ảo, trước khi cụm cảm biến quang học phía trên đầu khẽ cựa quậy, hai luồng sáng màu xanh biếc từ từ bừng lên, xuyên qua làn sương muối mờ ảo của buổi sớm An Hải.

```text SYSTEM_REBOOT: EMERGENCY_EXTERNAL_POWER_DETECTED VOLTAGE: 48.2 V (STABLE AUXILIARY) NVRAM_STATE: RESTORED FROM NON-VOLATILE CACHE ACTUATOR_LEFT_KNEE (L-03): CRITICAL MECHANICAL JAM (QUARTZ SAND SEIZED) TH-094 SENSOR: OFFLINE (PERMANENTLY BYPASSED) BOOT_LOG: RECOVERY COMPLETE IN 1.42 SECONDS ```

Cỗ máy không thể cử động chân, nhưng phần thân trên khẽ rùng mình một nhịp. Khớp cổ xoay chậm rãi theo một góc một trăm tám mươi độ, các bánh răng hành tinh nghiến vào nhau phát ra tiếng rọt rẹt khô khốc. Ống kính quang học co giãn khẩu độ liên tục, quét qua những tán khế trơ trụi, dừng lại rất lâu tại vết toác lớn trên thân gỗ nơi một cành cấp một vừa bị gió giật đứt lìa đêm qua. Nhựa cây đang đông lại thành từng mảng lớn, nhưng thớ gỗ lõi vẫn nguyên vẹn, rễ chính không hề lay chuyển.

— Xác nhận trạng thái mục tiêu: Cây khế của ông Tư được bảo vệ nguyên vẹn. Trục thân chính lệch 1,2 độ so với phương thẳng đứng, nằm trong biên độ đàn hồi sinh học an toàn, — âm thanh tổng hợp từ loa ngoài của Gió phát ra. Giọng nói trầm thấp, hơi rè và rung lên do màng loa còn ngậm hơi ẩm của bão, nhưng từng âm tiết vang lên rành rọt, đĩnh đạc giữa khoảng sân hoang tàn. — Chào buổi sáng, Minh. Tần số co bóp cơ tim và thân nhiệt bề mặt của anh đang lệch chuẩn: 98 BPM, nhiệt độ da vùng trán 35,4°C. Dấu hiệu hạ thân nhiệt giai đoạn một kết hợp kiệt sức thể lực. Anh cần bổ sung lập tức ba trăm mililít nước ấm và thay trang phục khô.

Minh bật cười, một tiếng cười khan nghẹn ứ nơi cổ họng sau chuỗi giờ phút căng thẳng tột độ. Anh đưa mu bàn tay áo quệt ngang khóe mắt đang cay sè vì gió muối, rồi vỗ mạnh lên bờ vai sắt lạnh ngắt của Gió, mặc cho bùn non bắn tung tóe lên cẳng tay.

— Cậu lo cho cái thân sắt vụn của cậu trước đi. Chân trái kẹt cứng ngắc rồi kìa, đứng như chôn chân giữa sân thế này thì làm ăn gì được? Nhưng mà… làm tốt lắm, Gió. Cáp néo đêm qua giữ chặt như đinh đóng cột. Không có cậu làm trụ chịu lực thì sáng nay cả cái cây lẫn góc chái nhà sau lưng tôi bay ra ngoài lạch biển rồi.

Gió khẽ chớp ống kính quang học, ánh sáng xanh lục từ màn hình LED ngực chuyển dần sang màu lam nhạt khi nó kích hoạt chu trình quét quang phổ môi trường diện rộng:

```text ENVIRONMENTAL_SCAN: RADIUS 150 METERS SOIL_CONDITION: CRITICAL SATURATION (BRACKISH WATER INUNDATION) SALINITY_ESTIMATE: 7.8 - 9.4 PPT (EXCEEDS TOLERANCE THRESHOLD FOR SOLANACEAE & BRASSICA) ROOT_ZONE_HYPOXIA_RISK: 91.2% WITHIN 180 MINUTES DAMAGE_ASSESSMENT: LOCAL CROPS 86% DESTROYED COMMUNITY_VULNERABILITY: HIGH ```

Dải đất trũng của xóm Cát hiện lên trong các mảng dữ liệu xử lý của Gió như một đồ thị đầy những điểm cảnh báo màu cam và đỏ thẫm. Nước biển do triều cường dâng tràn qua thân đê đêm qua đã biến toàn bộ vùng đất bãi bồi thấp thành một đầm nước lợ khổng lồ. Cây khế của gia đình tuy giữ được thân, nhưng toàn bộ hệ thống rễ cọc và rễ chùm bên dưới đang ngập sâu trong lớp phù sa nhiễm mặn bão hòa, nơi nồng độ oxy hòa tan đang tụt dốc thảm hại. Quanh sân, luống mồng tơi của bà Lành đã bị dập nát thành một đám nhầy nhụa màu xanh đen; những luống cải cúc vừa nhú ngọn tuần trước nay nằm bẹp dí dưới lớp bùn xám dày ba đốt ngón tay; duy chỉ có mấy khóm thuốc nam Ba Tơ nép sát chân tường đá tổ ong là còn thoi thóp giữ được vài phiến lá xanh nhờ tấm bạt dứa rách Minh chằng dây thép từ chập tối qua.

Tiếng dép xốp lẹt xẹt trên những bậc gạch rêu vang lên từ phía cửa bếp. Bà Lành khập khiễng bước ra mép hiên, trên tay bưng một chiếc khăn bông cũ đã sờn rách mép và một âu sành đựng nước gừng nóng còn bốc khói nghi ngút. Nhìn thấy hai điểm sáng xanh biếc quen thuộc bừng lên trong hốc mắt cỗ máy, bước chân ngập ngừng của bà cụ dường như nhẹ nhõm hẳn đi. Bà chống tay vào chiếc cột hiên bằng gỗ xoan, lần từng bước chậm rãi xuống sân, đi thẳng đến bên cỗ máy đang chôn chân dưới bùn. Bàn tay nhăn nheo, gầy guộc đầy những đốm đồi mồi của bà run run áp chặt lên vách sắt han rỉ bên hông Gió.

— Gió… Sống lại rồi hả con? — Giọng bà Lành run rẩy, lẫn trong tiếng gió bấc thổi qua rặng dừa nước ngoài ngõ. Bà đưa vạt khăn lau nhẹ lớp bọt muối bám trên khớp vai của nó. — Cả đêm nghe gió rít ngoài sân, sóng dập ầm ầm ngoài đê, tao cứ thắt ruột thắt gan, ngỡ sáng nay ra chỉ thấy đống sắt vụn của mày bị cuốn trôi ra cửa biển… Cảm ơn mày nghen con… Mày giữ được cái cây của ông Tư cho tao rồi…

— Thưa bà Lành, tôi là hệ thống cơ điện tử tự hành, không sở hữu cấu trúc sinh học nên không thể “chết” theo định nghĩa y khoa, — Gió khẽ cúi đầu xuống một góc mười độ, chủ động giảm độ cao của loa phát để sóng âm hướng thẳng về phía tai người già. — Tuy nhiên, các khối dữ liệu về ông Tư và mệnh lệnh chăm sóc mảnh vườn của bà vẫn được lưu trữ nguyên vẹn trong bộ nhớ bất biến. Thân cây khế được bảo toàn cơ học. Nhưng nồng độ muối hòa tan trong tầng rễ canh tác đang ở mức 8,2 phần nghìn. Nếu không tháo cạn nước mặn và xới thoáng tầng đất mặt trong vòng một trăm tám mươi phút tới, hiện tượng co nguyên sinh sẽ phá hủy toàn bộ hệ thống lông hút, dẫn đến thối rễ cục bộ không thể hồi phục.

Bà Lành nhìn xuống lớp bùn xám đang se lại quanh gốc cây, khẽ thở dài một tiếng, nhưng trong đôi mắt đục mờ của người phụ nữ đã đi qua hơn bảy mươi năm dâu bể miền biển này tuyệt nhiên không có sự bi lụy. Bà nâng âu nước gừng đưa cho Minh:

— Uống miếng nước cho ấm bụng đi con. Còn đất thì còn người. Nước rút tới đâu mình cào bùn, rửa mặn tới đó. Cái đất An Hải này từ đời ông sơ ông cố tới giờ, có năm nào không ăn mặn uống gió đâu. Người còn thì vườn lại xanh thôi.

Minh vừa đỡ lấy âu nước gừng nóng từ tay bà, chưa kịp nhấp một ngụm thì từ phía đầu ngõ xóm bỗng vang lên hàng loạt âm thanh lách cách rộn rã của kim loại va vào nhau, át cả tiếng gió biển đang rít từng hồi qua rặng phi lao. Xen lẫn vào đó là tiếng bước chân rầm rập lội bùn và tiếng gọi nhau í ới, xé toang bầu không khí ảm đạm, lạnh lẽo sau bão.

Minh quay phắt lại. Hai mắt quang học của Gió cũng lập tức nâng cao góc quét ra cổng ngõ.

Bà Sương — Chi hội trưởng Chi hội Người cao tuổi xóm Cát — đang chống một chiếc gậy tre đi đầu, chiếc quần lụa đen xắn cao quá gối để lộ đôi bắp chân gầy guộc lấm lem bùn đất. Ngay sát phía sau bà là cô giáo Trần Ngọc Vân cùng hơn mười lăm người dân trong xóm. Có những phụ nữ trung niên, có những thanh niên trai tráng vừa xong ca trực chống bão ở đê kè, và cả một tốp thiếu nhi trường tiểu học Hải Bình. Đi giữa đoàn người là bé Gia Bảo, mặc một chiếc áo mưa cánh dơi màu vàng quá khổ lùng thùng, hai bàn tay nhỏ xíu bám chặt lấy càng chiếc xe rùa chở đầy xẻng sắt, chĩa ba, cào răng cưa và ba cuộn ống bạt cứu hỏa đường kính lớn.

Không hề có những tiếng khóc than than vãn thường thấy sau mỗi mùa bão tàn phá. Gương mặt của từng người, dù tái nhợt vì lạnh và thiếu ngủ, đều toát lên một vẻ khẩn trương, kiên định lạ thường.

— Minh ơi! Chị Lành ơi! — Tiếng bà Sương the thé, vang dội khắp con ngõ ngập sình. — Hai bà cháu với con robot đêm qua có can qua được không? Vườn thực nghiệm Bãi Sau nước mặn đang rút nhanh lắm! Trường Hải Bình cũng bị tràn một góc vườn, nhưng dân làng gom hết đồ nghề lại rồi đây! Mau kéo vòi nước ngọt từ giếng cổ trên cồn cát xuống để xối mặn thôi!

Cô giáo Vân bước vội qua cổng ngõ ngập nước, mái tóc buộc túm sau gáy còn vướng vài vụn lá phi lao gãy. Đôi ủng cao su của cô dính đầy bùn non, nhưng nụ cười trên môi cô lại rạng rỡ lạ kỳ. Cô tiến thẳng đến bên Gió, đưa bàn tay ấm áp vỗ nhẹ lên lớp giáp ngực đẫm nước của cỗ máy:

— Chào Gió! Anh chàng trụ bão kiên cường nhất của An Hải đây rồi! Bọn trẻ trường Hải Bình cứ nhấp nhổm đòi ra xem cậu có bị bão quăng xuống biển không từ lúc bốn giờ sáng đấy. May quá, trường chỉ bị tốc mấy tấm tôn hiên sau, còn vườn rau trên luống cao vẫn giữ được gần một nửa nhờ hệ thống rãnh xương cá thoát nước mà cậu hướng dẫn tụi nhỏ đào hôm thứ Năm tuần trước!

— Em đã bảo với cô Vân mà! Gió bằng sắt thép nguyên khối, bão cấp mười một làm sao quật ngã nổi cậu ấy! — Bé Gia Bảo buông càng xe rùa, nhảy tót qua một vũng bùn sâu, chạy ùa tới ôm chầm lấy cái chân sắt đang kẹt cứng của Gió, reo lên phấn khích. Cậu bé ngửa mặt lên nhìn thẳng vào ống kính thấu kính của robot. — Gió ơi, cậu xem tớ có nhớ bài không này! Bước một: dùng cào sắt bóc lớp bùn mặn bám trên mặt luống trước khi nắng lên làm khô cứng đất lại! Bước hai: xẻ rãnh thoát nước xương cá dẫn nước ngọt xả tràn qua bề mặt! Bước ba: rải đều vôi bột đã khử chua để đẩy ion natri ra khỏi đất! Tớ dẫn cả thằng Tèo, con My mang xẻng ra Bãi Sau tiếp viện cho cậu đây!

Gió đứng im lìm giữa vũng sình lầy, các cảm biến thị giác liên tục phân tích từng cử chỉ, từng nụ cười và ánh mắt lấp lánh của lũ trẻ cùng những người nông dân già.

Toàn bộ khung cảnh đang diễn ra trùng khớp một cách kỳ diệu với quy trình khẩn cấp mang tên `POST_STORM_SOIL_RESTORATION_PROTOCOL` mà chính nó đã kiên nhẫn lập trình, phân rã thành từng thao tác đơn giản và hướng dẫn cho cô Vân, bà Sương trong suốt hai tuần cải tạo đất Bãi Sau.

Những con người ở làng chài này không hề khoanh tay chờ đợi cứu trợ từ các ban ngành hay trông chờ một phép màu công nghệ xa xôi. Ngay khi tiếng gió vừa ngớt, họ đã tự liên kết với nhau, nắm lấy những công cụ thô sơ nhất trong tay, vận dụng chính những tri thức nông học mà cỗ máy đã truyền thụ để tự cứu lấy sinh kế của chính mình.

Bên trong lõi xử lý Khôi-Nguyên 7X, các cổng logic liên tục nhấp nháy, ghi nhận một sự kiện nhận thức sâu sắc:

```text COGNITIVE_AFFIRMATION: #TRUE_CARE_PARADOX_095 OBSERVATION: COMMUNITY IS EXECUTING AUTONOMOUS RECOVERY WITHOUT REQUIRING REAL-TIME MOTOR INSTRUCTION. VALIDATION: THE SYSTEM DID NOT CREATE DEPENDENCY; IT HAS SEEDED RESILIENCE. COLLECTIVE_SURVIVAL_FACTOR: +42.8% ```

Một sự ổn định kỳ lạ lan tỏa khắp các tầng mạch bán dẫn của Gió. Mục tiêu tối thượng của việc chăm sóc không phải là biến mình thành một công cụ vạn năng để người khác phụ thuộc, mà là đánh thức năng lực tự bảo tồn và tinh thần tương trợ của chính cộng đồng đó. Gió không cần phải đích thân cầm từng chiếc xẻng; tri thức mà nó chia sẻ đã mọc rễ trong ý thức của từng người dân nơi đây.

— Khu vực thực nghiệm tại trường tiểu học có độ dốc ba phần trăm về phía nam, — Gió kích hoạt loa ngoài, giọng nói đã bớt rè hơn khi nhiệt độ bo mạch tăng dần. — Gia Bảo, nhắc các bạn tuyệt đối không dùng chĩa ba xới sâu quá năm xentimét trong buổi sáng nay. Rễ cọc của đậu triều đang trong trạng thái ngạt khí cấp tính; xới sâu sẽ làm đứt các tầng lông hút mỏng manh. Hãy dùng vòi phun sương nước ngọt để bóc tách từ từ lớp bùn xám bề mặt, để lộ các lỗ thở của đất.

— Rõ rồi thưa thầy giáo Gió! Tuân lệnh! — Gia Bảo giơ bàn tay lấm lem bùn lên trán chào kiểu quân đội, khiến cả sân nhà bà Lành rộ lên những tiếng cười giòn giã, xua bớt đi cái lạnh căm căm của buổi sớm sau bão.

Bà Sương chống gậy nhìn quanh khoảng sân tả tơi, rồi ái ngại nhìn luống cải bẹ dập nát của bà Lành:

— Thôi, cô Vân dẫn mấy đứa nhỏ mang dây bạt với xẻng ra Bãi Sau với vườn trường trước đi. Nước thủy triều đang rút theo con nước ròng, chậm một tiếng là cát khô lại thành muối cứng, rễ cây chết ngạt hết thì trời cứu. Còn bên này thì tính sao đây chị Lành? Cái chân thằng Gió kẹt cứng ngắc thế kia, thằng Minh một mình làm sao xoay xở nổi mấy sào đất?

Minh nhìn sang luống cải bẹ thân thương của bà nội. Lớp bùn mặn xám xịt dày cả tấc đang bắt đầu se mặt lại dưới làn gió lạnh khô. Nếu không khơi rãnh và bơm rửa nước ngọt ngay bây giờ, chỉ trưa nay khi nắng hửng lên, muối sẽ kết tinh thành một lớp màng trắng xóa thiêu cháy toàn bộ hệ vi sinh vật và đốt cháy những sợi rễ non nớt.

Thế nhưng, cảm biến quang học tầm xa của Gió lại không hướng vào mảnh vườn nhà.

Ống kính của nó phóng to tiêu cự, quét thẳng về phía cuối con ngõ xóm Cát, cách đó chừng ba trăm mét về phía dải trũng bãi bồi ven biển. Nơi đó có ba mái nhà tranh vách đất xiêu vẹo của những hộ gia đình già yếu, đơn chiếc nhất xóm: nhà cụ Tám — người vừa trải qua cơn sốt rét rừng tháng trước, nhà cụ Hòa mù lòa sống thui thủi một mình, và căn nhà nhỏ của bà Tư Chắt.

Trên màn hình nội bộ của Gió, các tín hiệu quét quang phổ nhảy múa dồn dập:

```text OBJECT_RECOGNITION: RESIDENCE_SUB-DISTRICT_03 DAMAGE_LEVEL: SEVERE BARRIER_COLLAPSE: THREE TRELLIS NETWORKS FLATTENED DRAINAGE_BLOCKED: MUD DIKE BREACHED, WATER LEVEL 45 CM OCCUPANTS: 3 ELDERLY (MOBILITY IMPAIRED) CASUALTY_RISK_TO_GARDEN: 100% ROOT LOSS WITHIN 90 MINUTES WITHOUT MECHANICAL EXCAVATION STRUCTURAL_HAZARD: HIGH (EROSION UNDERMINING FOUNDATION WALLS) ```

Ba giàn lưới bảo vệ hoa màu dựng bằng cọc tre gai và dầm bê tông đúc sẵn của ba hộ dân ấy đã bị gió bão vặn gãy hoàn toàn. Hàng chục cây tre đực cùng những tảng bê tông nứt vỡ đã đổ sụp xuống, đan chéo vào nhau như một tấm lưới chông khổng lồ, bịt kín hoàn toàn lòng con mương thoát nước duy nhất dẫn ra cửa lạch. Toàn bộ khu vườn và khoảng sân đất của ba căn nhà biến thành một vũng bùn lầy tù đọng sâu gần nửa mét, nước lợ đen ngòm ngập mấp nghé bậc cửa. Những cụ già gầy yếu, mù lòa ấy thậm chí không thể tự lội bùn bước ra ngoài hàng ba, huống chi là cầm cuốc xẻng bốc dỡ những tảng dầm nặng hàng tạ để khơi thông dòng chảy.

Gió chớp nhẹ thấu kính quang học, phần thân trên quay về phía bà Lành. Màn hình LED trước ngực nó chớp sáng hai lần màu vàng cam cảnh báo:

— Thưa bà Lành. Thuật toán mô phỏng hiện trường xác định: nếu tập trung xử lý khu vườn gia đình, chúng ta cần một trăm hai mươi phút xới đất và bơm rửa để bảo tồn khoảng bốn mươi phần trăm sinh khối cải cúc và hệ thống rễ cây khế của ông Tư. Tuy nhiên, tại cụm dân cư số ba cuối xóm, ba hộ gia đình neo đơn đang bị ngập úng mức độ bốn. Cụ Tám, cụ Hòa và bà Tư Chắt không có năng lực cơ học để tự giải tỏa các vật cản nặng đang chặn dòng thoát mặn. Nếu không có can thiệp cơ giới hạng nặng trong vòng sáu mươi phút tới, toàn bộ diện tích hoa màu sinh kế của họ sẽ bị thối rữa hoàn toàn, và nước tù ngâm lâu sẽ làm sạt lở vách đất gian nhà của cụ Hòa.

Gió dừng lại một nhịp ngắn, các dòng mã logic trong vi xử lý giằng co giữa hai nhánh mệnh lệnh:

— Thuật toán cơ sở của nhà sản xuất AgriCore quy định: thiết bị có nghĩa vụ tối ưu hóa việc bảo tồn tài sản vật chất của chủ sở hữu pháp lý đã đăng ký trong hệ thống. Để rời khỏi phạm vi mảnh vườn này và can thiệp khẩn cấp tại cụm dân cư số ba, tôi cần sự cho phép bằng lời nói của bà: Hệ thống có được phép ghi đè quyền ưu tiên của chủ sở hữu để chuyển sang trạng thái tương trợ cộng đồng khẩn cấp hay không?

Minh nín thở, nhìn thẳng vào đôi mắt mờ đục của bà nội. Anh hiểu mảnh vườn này có ý nghĩa sinh tử thế nào đối với bà. Từng tấc đất nơi đây gắn liền với mồ hôi, nước mắt của bà và là di sản duy nhất mà ông Tư để lại trước khi qua đời. Bản thân cây khế cổ thụ cũng đang cần từng gáo nước ngọt để rửa mặn cho rễ. Nếu bỏ đi bây giờ, công sức chăm sóc mấy luống rau mùa đông của bà có thể sẽ tan thành bọt nước.

Bà Lành nhìn cỗ máy sắt vụn sứt sẹo, rồi phóng tầm mắt nhìn ra con đường ngập ngụa bùn lầy dẫn xuống phía chân sóng xa xa, nơi mái tranh rách nát của nhà cụ Hòa đang run rẩy trong gió lạnh.

Một nụ cười hiền hậu, đượm vẻ bao dung của người cả đời nếm trải cay đắng của đất mặn duyên hải nở trên gương mặt nhăn nheo của bà cụ. Bà bước tới gần hơn, bàn tay khô ráp vỗ nhè nhẹ lên lớp vỏ kim loại xù xì bên cánh tay Gió:

— Đi đi con. Đi xuống dưới đó cứu người ta trước đi. Mảnh vườn nhà mình, tao với thằng Minh lấy cào sắt xới từ từ rồi múc nước giếng dội cũng xong. Còn mấy bà bạn già dưới đó, thân cô thế cô, mắt mờ chân chậm thì làm sao chống chọi nổi với bùn ngập nước mặn. Làng xóm tối lửa tắt đèn có nhau, vườn người ta xanh thì vườn mình mới ấm được con à. Đi cứu vườn cho bà Tám, ông Hòa đi!

Ánh sáng trên màn hình ngực của Gió lập tức chuyển từ màu vàng cam sang sắc xanh ngọc bích rực rỡ, tinh khôi.

```text DIRECTIVE_ACCEPTED: OVERRIDE_OWNER_PRIORITY NEW_MISSION: EMERGENCY MUTUAL RESCUE - SECTOR 3 PHILOSOPHY_CONFIRMED: EXTENDED_COMMUNITY_CARE AUTHORIZATION_HASH: BA_LANH_VERBAL_OVERRIDE ```

— Tiếp nhận mệnh lệnh, thưa bà Lành. Đang khởi tạo giao thức di chuyển khẩn cấp trên địa hình bùn lầy phức tạp, — Gió cất giọng dứt khoát.

— Nhưng chân trái cậu đang kẹt cứng ngắc thế kia, làm sao mà lội bùn xuống tận cuối xóm được? — Minh sốt ruột hỏi, hai tay đã vớ lấy chiếc cờ-lê mười chín và thanh xà-beng nhỏ trong thùng đồ nghề.

— Khớp gối L-03 bị mất chức năng xoay do dị vật cát nêm chặt, nhưng trục truyền động hông và cẳng chân phải vẫn duy trì được bảy mươi lăm phần trăm mô-men xoắn định mức, — Gió đưa ra phương án tính toán ngay tức khắc. — Cần giải phóng chốt tời ngực đang néo cây khế. Minh, anh hãy dùng kích tay và tăng đơ phụ giằng sợi cáp thép vào gốc cột đá hiên nhà để thay thế điểm tựa chịu lực của tôi.

Minh không chần chừ một giây. Bằng sự nhanh nhẹn và chuẩn xác của một người thợ đã quen với những tình huống ứng biến cơ khí, anh dùng tăng đơ thép giằng chặt đầu sợi cáp néo cây khế vào bệ đá móng của bể nước mưa. Anh siết ốc ren đến mức các sợi cáp thép căng lên như dây đàn, kêu reo reo trong gió. Khi đã đảm bảo thân cây khế không thể suy suyển dù chỉ một milimét, Minh quay lại trước ngực Gió, dùng búa đồng gõ mạnh vào chốt lẫy an toàn của bánh cóc.

Tách! Choảng!

Chốt cơ khí nhả ra, sợi cáp rời khỏi ngực cỗ máy.

Gió dồn toàn bộ trọng lượng thân trên sang cẳng chân phải bằng thép đúc. Nó nghiêng mình một góc hai mươi lăm độ, khóa cứng khớp gối trái bị kẹt thành một chiếc cọc chống cố định, rồi dùng toàn bộ lực đẩy từ động cơ servo hông bước một bước dài về phía trước. Cẳng chân trái của nó kéo lê trên mặt bùn non, phát ra những tiếng ken két chói tai như kim loại bị nghiền nát, cày một rãnh sâu hoắm kéo dài từ giữa sân ra đến tận cổng rào.

Dáng đi của nó tập tễnh, xiêu vẹo, toàn bộ khung thân kim loại rung lên bần bật sau mỗi nhịp bước, nhưng hướng tiến của nó không hề chệch một độ so với tim đường dẫn xuống xóm Cát.

— Chờ tôi với, cái đồ sắt lì lợm này! — Minh hét lên, vội vã vác chiếc máy bơm chìm dã chiến chạy ắc-quy lên vai, tay kia xách theo hai chiếc xẻng sắt và một cuộn dây bạt, hối hả lội bùn đuổi theo sau lưng cỗ máy.

Suốt ba tiếng đồng hồ tiếp theo của buổi sáng hôm ấy, con ngõ nhỏ dẫn vào cụm ba hộ dân nghèo xóm Cát đã chứng kiến một cảnh tượng phi thường, một cuộc chiến thầm lặng nhưng đầy quả cảm chống lại sự tàn phá của thiên tai.

Bùn lầy ngập sâu tới tận bắp đùi người lớn. Ba giàn lưới che bằng cọc bê tông đúc sẵn và tre đực của nhà cụ Hòa và cụ Tám đã đổ sụp hoàn toàn, đan chéo vào nhau như một bẫy chông khổng lồ, chặn đứng dòng chảy của con mương thoát nước duy nhất đổ ra cửa lạch. Những tảng bê tông nặng cả tạ nửa chìm nửa nổi dưới lòng sình đen ngòm.

Khi Minh và Gió lội đến nơi, cụ Tám đang ngồi bó gối trên bậc cửa nhà ngập nước, hai mắt đỏ hoe bất lực nhìn mảnh vườn mồng tơi và mấy luống ớt giống chìm sâu dưới làn nước lợ tanh tưởi.

— Trời ơi… Thằng Minh… Cả con robot sắt của bà Lành nữa… Sao chúng mày lội xuống đây làm gì cho nguy hiểm…

— Cụ Tám cứ ngồi yên trên phản đi! — Minh hét lớn giữa tiếng gió biển rít qua rặng phi lao. — Cháu với Gió xuống khơi thông mương đây!

Không chần chừ một giây, Gió dùng hai cánh tay cơ khí bọc thép chịu tải lao thẳng xuống lòng mương ngập nước. Cảm biến lực trên các khớp tay nhảy vọt lên ngưỡng tối đa. Với sức mạnh cơ học không biết mỏi mệt, cỗ máy luồn những ngón tay kim loại vào dưới những thanh dầm bê tông gãy nát, gồng mình bẩy từng khối đá tảng và xác giàn lưới bị cát chôn vùi lên khỏi mặt bùn.

Cát mặn và bùn non bắn tung tóe lên ngực máy, lấp kín các khe tản nhiệt và phủ một lớp xám xịt lên lớp vỏ thép. Mỗi lần nâng một tải trọng trên tám mươi kilôgam, động cơ servo của Gió lại rít lên những hồi gay gắt, rơ-le nhiệt nhảy tanh tách báo động nhiệt độ bo mạch chạm ngưỡng 58°C. Nhưng nó không hề dừng lại. Bằng những chuyển động chuẩn xác đến từng milimét, Gió bốc từng khối vật cản ném lên bờ đê, giải phóng hoàn toàn lòng mương bị tắc nghẽn.

Minh dầm mình trong bùn lầy sâu tới hông, phối hợp nhịp nhàng cùng Gió. Anh dùng xà-beng nạy các thanh tre gai, nối đầu ống hút của chiếc máy bơm chìm vào rãnh nước sâu nhất mà Gió vừa nạo vét, rồi bấm nút khởi động.

Rồ… rồ… rồ… Dòng nước lợ đen ngòm, ngập ngụa phù sa và muối biển bị cánh quạt máy bơm hút cuồn cuộn, tống xả qua đường ống mềm dài ba mươi mét dẫn thẳng ra con lạch ngoài đê.

Nước trong vườn nhà bà Tám và cụ Hòa bắt đầu rút róc rách. Những ngọn ớt non giập nát từ từ trồi lên khỏi mặt nước bùn.

Thấy cỗ máy khổng lồ gãy một chân nhưng vẫn kiên cường ngâm mình dưới mương bốc đá mở đường thoát nước, mấy người thanh niên trong xóm lúc nãy còn ngần ngại cũng vác cuốc xẻng lội xuống phụ giúp. Tiếng hô hoán, tiếng xẻng cắm phầm phập vào lòng đất bùn xua tan đi sự lạnh lẽo của làng biển sau bão.

— Cố lên anh em! Robot nó còn không sợ hỏng máy thì người mình sợ gì bùn mặn! — Đưa cái đầu ống bơm qua vườn ông Hòa bên này nữa! — Gió ơi, nhấc hộ cái cột tre gãy góc rào này với!

— Xác nhận hỗ trợ, — Gió quay cánh tay máy sang, nhấc bổng thân tre mục đầy bùn lầy chỉ trong một thao tác gọn gàng.

Hình ảnh cỗ máy đời cũ, loang lổ vết trầy xước, dầm mình trong sình lầy với ánh mắt quang học xanh biếc kiên định đã trở thành một điểm tựa tinh thần vững chắc đến kỳ lạ cho toàn bộ người dân xóm Cát. Ở đâu có tiếng máy móc ken két của Gió, ở đó có niềm tin rằng mảnh đất này sẽ sống lại, rằng không một ai bị bỏ lại phía sau giữa hoang tàn sau bão.

Đến quá trưa, nước mặn ở tiểu khu ba đã được tháo cạn sạch. Các rãnh xả phèn đã thông suốt, đón nhận những gầu nước ngọt đầu tiên do nhóm trẻ của cô Vân gánh từ đồi cát xuống rửa trôi lớp muối bề mặt.

Khi Gió và Minh lết từng bước nặng nhọc quay trở lại sân nhà bà Lành, trời đã ngả sang chiều. Cả người Minh ướt sũng bùn đất từ đầu đến chân, hai bàn tay rát bỏng vì kéo cáp và khiêng đá, nhưng đôi mắt anh sáng lên một niềm kiêu hãnh khôn tả. Gió thì thảm hại hơn: chân trái hoàn toàn tê liệt, bị kéo lê trên nền đất thành một vệt dài, toàn thân phủ kín bùn non và muối kết tinh trắng xóa trên các khớp xoay, pin phụ lại tụt xuống mức báo động đỏ 11%.

Thế nhưng, luống rau và gốc khế nhà bà Lành lúc này cũng đã được bà cụ cùng bà Sương cào sạch lớp bùn mặt. Dòng nước ngọt mát lành từ bể chứa đang được bà Lành múc từng gáo tưới đẫm quanh gốc khế cổ thụ, xua đi vị chát chúa của biển khơi.

Bà Lành đứng đón hai đứa ở đầu ngõ, tay cầm chiếc khăn ướt lau mặt cho Minh, rồi lại cẩn thận lấy giẻ lau bùn trên mắt đọc của Gió:

— Giỏi lắm… Chúng mày làm giỏi lắm… Vườn dưới đó ổn cả rồi hả con?

— Ổn cả rồi bà ạ, — Minh cười, tựa lưng vào bờ rào tre thở dốc. — Cụ Tám với ông Hòa gửi lời cảm ơn bà đấy. Không có thằng Gió bẩy mấy tảng dầm gãy thì có khi nước ngâm chết cả vườn lẫn nhà sập vách rồi.

Chiều muộn, khi ánh hoàng hôn vàng ươm như mật ngọt rọi nghiêng qua những rặng phi lao xơ xác sau bão, từ phía con đường đê ven biển bỗng vang lên tiếng lộc cộc quen thuộc của bánh xe cao su nện trên mặt đường lổn nhổn sỏi đá.

Ông Bảy Phước đang còng lưng đẩy chiếc xe cải tiến hai bánh tiến thẳng vào cổng ngõ nhà bà Lành.

Chiếc áo thợ cơ khí màu xanh công nhân của ông đẫm mồ hôi, hai cánh tay cuồn cuộn gân guốc bám chặt lấy càng xe. Trên thùng xe cải tiến lót một tấm bao tải sạch sẽ, bên trên đặt hai khối kim loại sáng bóng lấp lánh dưới ánh chiều tà.

— Thằng Minh đâu! Con robot sắt vụn của bà Lành còn thở không hay chết trôi ngoài lạch rồi? — Tiếng ông Phước oang oang vang lên từ ngoài ngõ, vẫn cái giọng gắt gỏng, cộc cằn quen thuộc nhưng ánh mắt lại ngời lên nét sốt sắng khác thường.

Minh và bà Lành vội bước ra đón.

— Bác Bảy! Bão tan rồi mà bác không nghỉ ngơi, đẩy xe sang đây làm gì thế?

— Nghỉ cái mả mẹ mày à! — Ông Phước quắc mắt mắng, nhưng khóe môi lại khẽ giật giật giấu một nụ cười. — Tao mà nghỉ thì cái đống sắt vụn này thành sắt phế liệu thật đấy! Tao nghe bà Sương kể lại rồi, trưa nay nó vác xác xuống tiểu khu ba bốc bê tông cứu vườn cho mụ Tám với lão Hòa hả? Đồ dở hơi cám hấp! Chân đã kẹt cứng ngắc còn bày đặt làm anh hùng rơm!

Nói đoạn, ông lật tung tấm bao tải trên xe cải tiến xuống.

Minh sững sờ, hai mắt mở to nhìn chăm chú vào những linh kiện cơ khí nằm trên thùng xe.

Đó là một kiệt tác cơ khí thủ công đích thực.

Bộ khớp chân chống cát mặn hoàn toàn mới toanh, được gia công tiện phay chính xác từ thép không gỉ SUS 316 — loại thép chuyên dùng cho chân vịt tàu biển chống ăn mòn axít và muối mặn cực đoan. Toàn bộ ổ bi và trục truyền động hành tinh bên trong được bọc kín hoàn toàn bởi một lớp vỏ cao su lưu hóa chịu lực dày năm milimét, có rãnh thoát cát ly tâm góc nghiêng 45 độ kép, đảm bảo ngay cả khi cỗ máy lội sâu vào cát thạch anh mịn ngậm nước, cát cũng bị lực xoay tự nhiên đẩy ngược ra ngoài mà không thể nêm chặt vào ổ trục.

Nằm bên cạnh bộ khớp chân là một khoang bảo vệ pin và bo mạch hình hộp chữ nhật nguyên khối, sáng mờ ánh kim của hợp kim nhôm-silicon-magiê. Đây chính là phần lốc máy động cơ thuyền đánh cá Nhật bãi năm mươi mã lực mà ông Phước đã tự tay cưa xẻ, rèn đúc và tiện nguội suốt nhiều ngày đêm qua. Các mép gờ tiếp xúc đều được tiện ren mịn với gioăng cao su chịu nhiệt, kèm theo tấm đệm lót giảm chấn bằng chì đặc chế để triệt tiêu mọi rung động cơ học cực đoan.

— Bác Bảy… Cái này… — Minh nghẹn ngào, bàn tay run run chạm vào bề mặt kim loại mát lạnh, nhẵn thín từng đường tiện chuẩn xác đến từng phần mười milimét. — Bác làm xong từ bao giờ thế?

— Xong từ nửa đêm hôm qua, trước khi bão đổ bộ! — Ông Phước hứ một tiếng, rút chiếc khăn lau dầu mỡ dắt ở cạp quần ra quệt mũi. — Định bụng sáng nay mang sang, ai ngờ bão giật khiếp quá, xưởng tao suýt bay góc mái tôn. Chiều nay dọn xưởng xong là tao đẩy sang đây ngay. Để cái chân què thế kia thì ngày kia ông Duy trên tỉnh xuống kiểm định, ổng đá một cái là mày rớt đài ngay lập tức, hiểu chưa con?

Ông Phước bước lại gần Gió. Cỗ máy đứng sừng sững, hai mắt quang học xanh biếc lặng lẽ quan sát người thợ già.

Ông Phước giơ bàn tay chai sần, đen đúa vì dầu luyn và mạt sắt, gõ mạnh một tiếng "boong" thật giòn lên tấm giáp ngực của Gió. Lần này, không còn vẻ mỉa mai, không còn những lời cay nghiệt coi nó là đống sắt vụn hết đát. Ánh mắt ông thợ già nhìn cỗ máy tràn ngập sự trân trọng và nể phục của một người thợ lành nghề dành cho một người bạn đồng hành kiên cường.

— Giỏi lắm, ông bạn thợ làm vườn, — ông Phước cất giọng khàn khàn, từng chữ chắc nịch như đinh đóng vào cột buồm. — Làm thợ cơ khí cả đời ở cái bến cá này, tao chưa thấy cỗ máy nào biết thương xót mảnh đất như mày. Đứng yên đó, để tao với thằng Minh thay chân, mặc áo giáp mới cho mày!

Một dòng nhật ký nhận thức đặc biệt lập tức được ghi vào chip Khôi-Nguyên 7X của Gió:

```text IDENTITY_UPDATE: DESIGNATION RECEIVED SOURCE: NGUYEN_VAN_PHUOC (MASTER MECHANIC) NEW_STATUS: "ONG BAN THO LAM VUON" (GARDENER COMRADE) TRUST_METRIC: MAXIMUM (100%) ```

Trong gian nhà kho nồng đượm mùi dầu mỡ và khói thuốc rê của bà Lành, bóng tối sụp xuống nhường chỗ cho ánh sáng ấm áp từ chiếc đèn bão treo trên xà nhà.

Hai chú cháu bắt tay vào việc. Minh dùng máy tính bảng hiển thị sơ đồ định thời và bảng thanh ghi giao thức TM-Bus v2.1 mà Vũ Khải Quân đã bàn giao, đồng thời điều khiển bộ kích thủy lực nâng cẳng chân trái của Gió lên khỏi mặt đất. Ông Phước thoăn thoắt dùng cờ-lê lực và búa đồng, cẩn thận tháo bỏ cụm khớp gối cũ đã vỡ nát bi và kẹt đầy cát thạch anh.

Từng con ốc han rỉ rơi xuống chiếc khay nhôm leng keng.

Khi cụm chân thép không gỉ bọc cao su lưu hóa được lắp khít khao vào ngàm trục dẫn hướng, tiếng khớp cơ khí ăn khớp vào nhau kêu lên một tiếng "cạch" đanh gọn, êm ái đến hoàn mỹ. Khe hở dung sai chưa đầy 0,05 milimét, trơn tru tuyệt đối dưới lớp mỡ bò hàng hải chịu nhiệt.

Tiếp đó, khối pin LiFePO4 cùng bo mạch điều khiển công nghiệp 32-bit và chip Khôi-Nguyên 7X được Minh cẩn trọng nhấc sang, đặt gọn gàng vào bên trong khoang nhôm đúc nguyên khối của lốc máy thuyền Nhật. Khoang nhôm vừa vặn như được may đo riêng cho cơ thể cỗ máy, kín khít chuẩn IP68 chống ngập nước mặn và chịu lực va đập hàng tấn.

Đồng hồ điểm tám giờ tối. Buổi lắp ráp phần cứng cơ khí cuối cùng đã hoàn tất.

Thế nhưng, khi Minh cắm giắc nạp chuẩn bị kết nối dữ liệu giữa bo mạch Khôi-Nguyên 7X và vi điều khiển mới, một sự im lặng kỳ lạ bỗng bao trùm gian kho.

Minh nhìn sang Gió. Màn hình LED nhỏ trước ngực cỗ máy hiện lên một dòng truy vấn nội tại:

```text QUESTION: MINH, WHEN THE HYBRID INTEGRATION PROTOCOL EXECUTES TONIGHT... WILL THE THOUGHT PATTERNS OF "GIO" REMAIN THE SAME? OR WILL A NEW CONTROLLER SIMULATE MY RESPONSES WHILE THIS CONSCIOUSNESS DISSOLVES? ```

Minh khựng lại. Ngón tay anh run rẩy trên bàn phím.

Gió đang bộc lộ một nỗi lo âu hiện sinh mơ hồ — một câu hỏi mà không một cỗ máy công nghiệp nào từng đặt ra: Liệu sau cuộc phẫu thuật ghép nối kiến trúc lai bắt buộc phải tiến hành ngay đêm nay để kịp ngày sát hạch của ông Duy, nó có còn là chính nó, hay chỉ là một bản sao vô hồn biết nghe lời?

Bà Lành từ hiên ngoài bước vào, mang theo đĩa khoai luộc nóng hổi. Nhìn thấy dòng chữ trên màn hình và nét mặt trầm ngâm của cháu nội, bà không nói lý thuyết cao xa, chỉ nhẹ nhàng bước đến đặt củ khoai ấm vào lòng bàn tay máy của Gió.

— Gió à, cái cây chặt cành thì vụ sau vẫn nứt chồi non từ gốc đó thôi. Mày vẫn là mày, chừng nào mày còn nhớ mùi đất An Hải, nhớ tao với thằng Minh, nhớ lũ trẻ trường làng. Đừng sợ, con.

Ông Phước vặn chặt con ốc cuối cùng trên nắp khoang bảo vệ pin bằng nhôm đúc, đứng thẳng người dậy, vươn vai nghe rắc một tiếng. Ông lấy vạt áo lau vệt dầu luyn đen nhánh dính trên vầng trán thép của Gió, nở một nụ cười sảng khoái làm rung cả chòm râu kẽm bạc:

— Giờ thì đố gió biển nào thổi kẹt được cái chân sắt của ông bạn nữa! Cứ ngủ một giấc cho thằng Minh nó nối dây, mai tao với mày lại ra Bãi Sau cày đất!