Ranh Giới Hạt Mưa

Tiếng quạt trần quay đều đều trong buổi trưa vắng ở văn phòng Thanh Khê, nơi Vũ Khánh Linh đang đặt bản thỏa thuận nguyên tắc đầu tư hạt giống dày cộp xuống mặt bàn kính.

Mặt kính rung nhẹ dưới sức nặng của tập tài liệu in hai mặt, bìa kẹp nhựa màu xám tro mang biểu trưng giọt nước cách điệu của Quỹ Đầu tư Hạt Mưa. Dưới cánh quạt đảo gió có phần uể oải, vài trang góc giấy khẽ lay động, để lộ những điều khoản được soạn thảo với phông chữ chuẩn mực, căn lề thẳng tắp và dày đặc các điều khoản pháp lý bằng cả tiếng Việt lẫn tiếng Anh. Không gian tầng lửng của ngôi nhà thuê nằm sâu trong con kiệt đường Trần Cao Vân vốn đã chật chội bởi những giá kệ sắt chất đầy hộp linh kiện, cuộn dây cáp bọc cao su chống chuột, máy hàn nhiệt và những vỏ hộp cảm biến composite lem nhem bụi cắt. Cái ngột ngạt của trưa tháng Mười miền Trung dường như ngưng đọng lại trên từng mép giấy trắng tinh khôi, tương phản gay gắt với những mảng tường loang lổ vết ố của mùa mưa cũ.

Linh ngồi đối diện Yến và Thư, phong thái điềm tĩnh, chiếc áo sơ mi lụa màu be cài kín cổ toát lên vẻ sắc lạnh của một người làm việc với các chỉ số tài chính chuyên nghiệp. Chị mở chiếc bút máy Parker, đặt hờ ngón tay lên thân bút nhưng chưa mở nắp, ánh mắt nhìn thẳng vào Yến:

— Tôi bắt đầu bằng một lời chúc mừng chân thành, Yến. Các bạn vừa làm được điều mà hơn tám mươi phần trăm các nhóm khởi nghiệp công nghệ giai đoạn sớm thất bại: vượt qua một đỉnh lũ thực tế mà không gãy vụn bộ máy. Bản báo cáo sự cố kỹ thuật mười hai trang có chữ ký số PGP của bạn và việc bạn trực tiếp trực ca đêm bão số năm tại kho Cẩm Lệ cùng Đỗ Thanh Tâm đã chứng minh Thuỷ Kế không phải một dự án trình diễn trên giấy. Quan trọng hơn, thông tin việc các bạn vừa thông qua đề án mua chung tại Liên hiệp Doanh nghiệp Sông Hàn với tỷ lệ hơn bảy mươi mốt phần trăm phiếu tán thành, giữ được dòng tiền thặng dư vận hành hơn mười triệu mỗi tháng, là lý do Hội đồng Đầu tư của Hạt Mưa đồng ý mở lại thẩm định vòng hai ngay trong tuần này.

Đặng Minh Thư ngồi bên cạnh Yến, hai bàn tay đan chặt vào nhau trên đùi, lưng giữ thẳng tắp. Chiếc áo sơ mi công sở màu xanh nhạt của Thư phẳng phiu nhưng mép cổ áo đã sờn nhẹ sau những ngày ngược xuôi khắp các văn phòng ban quản lý cụm công nghiệp. Khác với sự bồn chồn lo lắng ở buổi thẩm định lần thứ nhất cách đây vài tháng — khi Thuỷ Kế còn là một nhóm ba người vừa chập chững bước ra khỏi phòng thí nghiệm với những bảng dự toán tài chính đầy lỗ hổng — ánh mắt Thư giờ đây có sự tự tin của một người vừa chiến đấu để giành từng hợp đồng thực tế. Nhưng trước tập hồ sơ dày cộm mang dấu mộc xám của một quỹ mạo hiểm quy mô khu vực, lồng ngực cô vẫn phập phồng những nhịp thở gấp gáp khó giấu.

Linh lật trang đầu tiên của bản thỏa thuận, đẩy nhẹ về phía Yến:

— Lần này, chúng tôi không đưa ra một biên bản ghi nhớ chung chung. Đây là Thỏa thuận Nguyên tắc Đầu tư Vòng Hạt giống — Term Sheet chính thức. Quy mô gói đầu tư là một trăm năm mươi nghìn đô-la Mỹ, tương đương khoảng ba tỷ sáu trăm triệu đồng, định giá sau đầu tư của Thuỷ Kế là một triệu hai trăm nghìn đô-la. Hạt Mưa sẽ giải ngân theo ba mốc doanh thu và khối lượng công việc rõ ràng. Chúng tôi ghi nhận và hoàn toàn tôn trọng triết lý dữ liệu của bạn: Quỹ không đòi hỏi quyền sở hữu trí tuệ độc quyền đối với các cảnh báo nguy cơ ngập công cộng. Bạn giữ nguyên tầng dữ liệu mở cho cộng đồng, không phải khóa bán kính hai cây số như Đông Bờ từng yêu cầu. Về mặt cổ phần, lộ trình vesting bốn năm và cliff một năm của bạn và Thư được giữ nguyên trạng, cơ cấu biểu quyết minh bạch theo Luật Doanh nghiệp.

Thư khẽ nuốt nước bọt. Con số ba tỷ sáu trăm triệu đồng rơi vào không gian tĩnh lặng của căn phòng gác xép như một khối lượng vật chất khổng lồ.

Đó là một con số có sức nặng hữu hình. Nó đủ để Thuỷ Kế rời khỏi căn gác xép ẩm thấp ngửi rõ mùi cống rãnh bốc lên sau mỗi trận mưa dông này, thuê một văn phòng đàng hoàng tại một tòa nhà dịch vụ ở trung tâm quận Hải Châu. Nó đủ để đăng tin tuyển dụng lập tức ba kỹ sư dữ liệu toàn thời gian với mức lương thị trường cạnh tranh để lấp vào khoảng trống mênh mông mà Duy để lại sau khi rút lui. Nó có nghĩa là Khang và Phát sẽ không còn phải nhận từng đồng thù lao gia công trễ hạn tính theo từng trạm gắn bu-lông, không còn cảnh hai người sáng lập phải chia nhau từng gói mì tôm lúc nửa đêm và đắn đo từng cuộn băng keo chống thấm 3M loại năm mươi nghìn hay loại một trăm hai mươi nghìn đồng. Hơn hết, nó cho phép họ đặt hàng ngay lập tức năm mươi bộ cảm biến áp suất màng gốm chuẩn công nghiệp nhập khẩu từ Đài Loan hay Hàn Quốc, thay vì phải chạy vạy khắp các xưởng phế liệu cơ khí để tiện từng chiếc nắp ren inox 304.

Nhưng Yến không vội nhìn vào con số định giá một triệu hai trăm nghìn đô-la lấp lánh ở trang nhất. Bàn tay cô đặt trên gối, những đầu ngón tay còn thô ráp vết xước do siết cáp thép trong đêm bão số năm. Ánh mắt cô dừng lại ở ngón tay thon dài, móng sơn màu hạt dẻ của Linh khi vị giám đốc đầu tư lật sang trang thứ tư của bản hợp đồng, nơi có hai mục được đánh dấu hoa thị in đậm bằng mực đỏ.

— Đổi lại, Hạt Mưa có hai điều kiện tiên quyết không thể thương lượng, — Linh tiếp tục, giọng nói rành rọt không một chút ngập ngừng, âm lượng vừa đủ nghe nhưng đanh gọn như một nhát búa đóng cọc tiêu. — Thứ nhất: Thuỷ Kế phải cam kết tốc độ tăng trưởng quy mô địa bàn. Trong vòng sáu tháng kể từ ngày giải ngân đợt một, các bạn phải hoàn tất việc đóng gói giải pháp và mở rộng mạng lưới quan trắc sang tối thiểu ba đô thị lân cận thuộc dải duyên hải miền Trung: Huế, Tam Kỳ và Quảng Ngãi. Chúng tôi không đầu tư vào một dịch vụ thủy văn địa phương chỉ quanh quẩn ở một góc quận Thanh Khê hay huyện Hòa Vang. Nhà đầu tư của chúng tôi mua tiềm năng tăng trưởng theo cấp số nhân của một nền tảng SaaS cảnh báo thiên tai đô thị.

Gió từ chiếc quạt trần đảo qua góc phòng, làm bay nhẹ lọn tóc mai bên trán Yến. Linh ngừng lại một nhịp, nhìn sâu vào đôi mắt quầng thâm vì thiếu ngủ của người kỹ sư sáng lập trước khi nói tiếp điều kiện thứ hai:

— Thứ hai: Thuỷ Kế phải chứng minh hệ thống vận hành hoàn toàn độc lập với cá nhân Phạm Hải Yến. Bạn là linh hồn kỹ thuật của dự án, nhưng cũng đang là rủi ro tập trung lớn nhất của công ty. Nếu một đêm bão mà Yến ngã bệnh, hoặc Yến không có mặt ở trạm trực, hệ thống không thể tê liệt. Trong chín mươi ngày đầu sau giải ngân, toàn bộ quy trình từ hiệu chuẩn cảm biến, thẩm định thủy văn thực địa cho đến quyết định nâng ngưỡng hay gán nhãn vùng xám phải được chuyển giao thành quy chuẩn tự động hóa hoặc giao cho đội ngũ chuyên môn độc lập vận hành. Không còn cảnh nhà sáng lập tự mình leo thang bắt giắc nối hay thức trắng đêm rà từng dòng nhật ký lỗi.

Căn phòng chìm vào im lặng. Tiếng quạt trần quay lạch cạch trên trần ván ép mỏng dính bỗng trở nên rõ rệt hơn bao giờ hết, như tiếng đếm nhịp của một chiếc đồng hồ bấm giờ vô hình.

Yến nhìn chăm chú vào từng dòng chữ in đậm trên trang giấy. Ba đô thị trong sáu tháng. Huế, Tam Kỳ, Quảng Ngãi.

Những cái tên địa danh ấy hiện lên trong tâm trí cô không phải là những chấm tròn trên bản đồ thị trường của một slide trình chiếu, mà là những hệ thủy văn phức tạp, trắc trở và đầy cạm bẫy.

Huế không đơn thuần là một đô thị mở rộng; đó là vùng trũng thấp hứng trọn lượng mưa khổng lồ của sườn đông dãy Bạch Mã, nơi dòng sông Hương oằn mình giữa hai lực ép: lũ từ các hồ chứa thượng nguồn đổ xuống và triều cường từ phá Tam Giang dội ngược qua cửa Thuận An. Hệ thống sông đào nội thành chằng chịt trong kinh thành cổ được xây dựng từ thời Nguyễn với những cửa cống vòm bằng đá ong, nơi lớp bùn lắng tích tụ hàng thế kỷ tạo nên những xoáy ngầm thủy lực không một công thức thoát nước hiện đại nào tính toán nổi.

Tam Kỳ là một lòng chảo ngập lũ điển hình kẹp giữa sông Bàn Thạch và sông Tam Kỳ, nơi nền địa chất cát pha bùn ven biển khiến mực nước ngầm thay đổi từng giờ theo con nước lớn ròng. Một trận mưa trăm năm ở Tam Kỳ không thoát ra biển bằng cống hộp bê tông, mà tràn lan qua những đầm phá tự nhiên bị các dự án san lấp mặt bằng chia cắt vụn vặt.

Còn Quảng Ngãi là một câu chuyện hoàn toàn khác nghiệt ngã: lưu vực sông Trà Khúc dốc đứng từ vùng núi Ba Tơ và Trà Bồng đổ thẳng ra biển, dòng chảy có vận tốc dòng xiết khủng khiếp mang theo đất đá phong hóa, biến mỗi trận lũ quét thành một khối bùn đất có thể xé toạc bất kỳ màng cảm biến áp suất thông thường nào trong vòng mười lăm phút.

Mỗi vùng đất là một thực thể sống, một hệ tuần hoàn thủy văn riêng biệt. Ở đó, những cống ngầm, con đê bao, cửa phai tự chế của người dân và những vệt ngấn nước cũ in trên tường nhà dân qua từng thế hệ không hề tuân theo bất kỳ một công thức nội suy nào từng áp dụng cho cống hộp đường Điện Biên Phủ hay kênh thoát nước Phú Lộc tại Đà Nẵng. Muốn cắm một trạm đo ở bờ nam sông Hương, người ta không thể chỉ việc mang máy khoan bê tông đến gắn tắc kê vào thành cầu; người ta phải ngồi hàng tuần với những ông già vạn chài ven sông để biết con nước năm Thìn năm Tỵ từng ngập đến bậc đá nào, phải lội bùn đo độ võng của từng đoạn cống dẫn nước thải đổ ra sông Ngự Hà.

Sáu tháng cho ba đô thị. Đó không phải là một kế hoạch kỹ thuật, đó là một bản án ép chín non nớt.

Yến khẽ ngước lên, chạm vào ánh mắt bình thản nhưng chứa đựng sự thúc ép vô hình của Linh:

— Chị Linh, tôi và Thư xin phép được hội ý riêng mười phút trước khi phản hồi về bản Term Sheet này.

Linh khẽ mỉm cười, một nụ cười chuyên nghiệp đầy thấu hiểu, không có chút gì phật ý:

— Đương nhiên. Đây là quyết định lớn của các nhà sáng lập. Tôi xuống quán cà phê dưới tầng trệt đợi hai bạn. Mười phút.

Linh đứng dậy, gập nhẹ chiếc bút Parker lại cài vào mép túi xách tay. Tiếng giày cao gót của Linh gõ đều đặn trên bậc cầu thang gỗ ọp ẹp, từng nhịp dứt khoát vang vọng xuống tầng trệt rồi chìm dần vào tiếng ồn xe cộ huyên náo ngoài mặt đường Trần Cao Vân. Cánh cửa phòng khép lại, để lại hai người phụ nữ giữa căn phòng ngổn ngang những hộp cảm biến mẫu, cuộn dây đo và sơ đồ mạng lưới trạm đo dán chằng chịt trên bức tường quét vôi xanh đã ngả màu ố vàng.

***

Ngay khi bóng Linh vừa khuất sau khúc quanh cầu thang, Thư đã đứng bật dậy. Cô bước nhanh lại gần chiếc bàn làm việc, hai tay vịn chặt vào mép bàn gỗ ép, người hơi chồm về phía trước. Đôi mắt Thư sáng rực lên một thứ ánh sáng mà Yến đã lâu lắm rồi mới thấy lại, nhưng giọng nói cô cố kìm nén hết mức để không lọt qua khe cửa gỗ:

— Yến! Ba tỷ sáu! Định giá một triệu hai trăm nghìn đô! Cậu có hình dung được con số đó có ý nghĩa gì với chúng ta lúc này không? Nó có nghĩa là chúng ta không còn phải sống trong cảnh phập phồng từng ngày xem tài khoản cổng viễn thông còn bao nhiêu tiền, không phải cắn răng cắt giảm từng bữa ăn hay nợ từng đồng công thợ của Khang. Quan trọng nhất, họ không đòi độc quyền dữ liệu công cộng! Đó là điều cậu đã đấu tranh suốt từ ngày đầu đến giờ, họ đã nhượng bộ hoàn toàn rồi!

Thư hoa hai tay trong không trung, như thể đang cố gắng nắm bắt lấy một cơ hội ngàn năm có một đang hiển hiện ngay trước mắt:

— Cậu có biết suốt ba tháng qua, mỗi lần cầm tập hồ sơ đi gõ cửa các doanh nghiệp ở Hòa Khánh hay Cẩm Lệ, mình đã phải nghe bao nhiêu lời từ chối không? Người ta nhìn vào căn phòng thuê này, nhìn vào chiếc xe máy cà tàng của cậu, nhìn vào bảng cân đối kế toán với số vốn điều lệ vài chục triệu đồng và họ coi chúng ta như một đám sinh viên làm đề tài nghiên cứu dở dang! Ba tỷ sáu từ Quỹ Hạt Mưa sẽ thay đổi hoàn toàn vị thế của Thuỷ Kế. Chúng ta có thể ngẩng cao đầu bước vào các cuộc họp của Sở Xây dựng, của Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai. Chúng ta sẽ có tư cách pháp nhân của một doanh nghiệp công nghệ được định giá triệu đô!

Yến không đứng dậy. Cô vẫn ngồi yên trên chiếc ghế xoay đã gãy mất một cần gạt điều chỉnh độ cao. Ngón tay trỏ của Yến miết nhẹ lên mép giấy ráp của tập hồ sơ Term Sheet, lướt qua con số 150,000 USD in hoa đậm nét, rồi dừng lại ở dòng chữ: *"Bên Nhận đầu tư cam kết triển khai hoàn chỉnh mạng lưới tại tối thiểu ba (03) đô thị thuộc khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ trong thời hạn một trăm tám mươi (180) ngày..."*

— Thư, bình tĩnh lại đã. Ngồi xuống đi, — Yến nói, giọng trầm và bình thản đến mức khiến sự hưng phấn đang bốc hỏa của Thư phải chững lại.

Thư thở hắt ra một hơi, ngồi thụp xuống chiếc ghế nhựa đối diện, nhưng ánh mắt vẫn dán chặt vào gương mặt không một gợn sóng của bạn mình:

— Mình biết cậu đang lo điều gì. Ba đô thị mới trong sáu tháng nghe có vẻ gấp. Nhưng với ba tỷ sáu, chúng ta có thể thuê công ty khảo sát trắc địa chuyên nghiệp ở Huế và Quảng Ngãi. Chúng ta có thể mua cảm biến chuẩn công nghiệp nhập khẩu, thuê đội thợ cơ điện địa phương thi công lắp đặt theo đúng sơ đồ của cậu. Cậu đâu cần phải tự mình lội từng đoạn cống nữa! Chúng ta sẽ lập các tổ kỹ thuật địa phương, khoán việc cho họ theo đơn giá chuẩn. Tiền sẽ giải quyết được bài toán nhân lực, Yến à!

Yến nhìn bạn. Trong đôi mắt mở to đầy kỳ vọng của Thư, cô nhìn thấy chính bản thân mình của năm năm về trước — thời điểm cô còn là một kỹ sư mô hình thủy văn trẻ đầy nhiệt huyết tại Tập đoàn Nam Sài Gòn, từng tin rằng những bản vẽ CAD lộng lẫy và những khoản vốn đầu tư hàng trăm tỷ đồng có thể khuất phục được dòng chảy của tự nhiên.

Ánh mắt Yến chầm chậm dời khỏi tập tài liệu, hướng về phía góc tường nơi treo tấm bản đồ vẽ tay chi tiết từng hố ga của kiệt 126 An Khê:

— Thư, cậu nghĩ tiền có thể mua được sự thật dưới lòng cống trong vòng sáu tháng không? Cậu có nhớ tại sao chúng ta suýt nữa bị xóa sổ ở An Khê không? Không phải vì chúng ta thiếu cảm biến. Không phải vì chúng ta không có máy tính chạy mô hình. Mà vì chúng ta đã tin vào bản đồ thoát nước cũ năm 2019, vì chúng ta đã không biết đoạn cống hộp mới bị bẻ cong bốn mươi lăm độ để né cáp ngầm trung thế, và vì mình — chính bản thân mình — đã tự ý nâng ngưỡng kích hoạt lên ba mươi lăm phân và cài bộ nhớ đệm hai tiếng để che đậy việc mất tín hiệu.

Giọng Yến chùng xuống, từng từ nặng trĩu rơi vào khoảng không tĩnh mịch:

— Chúng ta đã mất gần mười tháng trời ở một dải đất nhỏ hẹp từ ngã ba An Khê đến đường gom Cẩm Lệ mới hiểu được vi địa hình của từng hố ga, từng bẫy xi-phông dội ngược khi triều cường lên. Mười tháng, một sự cố bỏ sót làm cháy sạch bốn mô-tơ của tiệm anh Bình, làm ướt bao tải đường của bà Lành, và một ca trực bạc mặt trong bão số năm với Tâm. Bây giờ, Hạt Mưa muốn chúng ta cắm cờ ở Huế, Tam Kỳ, Quảng Ngãi trong một trăm tám mươi ngày. Ai sẽ đi đo cao độ từng thềm nhà ở bờ nam sông Hương? Ai sẽ kiểm chứng xem cống thoát nước ở Tam Kỳ có bị bồi lắng cát sau mỗi đợt lũ thượng nguồn đổ về hay không? Đội khảo sát thuê ngoài? Họ sẽ giao cho cậu một tập số liệu đo đạc hoàn hảo trên file Excel, và khi cơn mưa dông đầu mùa ập xuống, mô hình của chúng ta sẽ phát cảnh báo dựa trên số liệu chưa hề được kiểm chứng thực địa.

Yến nghiêng người về phía trước, ánh mắt cô xoáy sâu vào tâm can Thư:

— Thư, nếu chúng ta làm thế, hệ thống của chúng ta sẽ báo nước ngập lúc đường còn khô ráo, hoặc tệ hơn gấp ngàn lần: nó sẽ im lặng khi nước đã mấp mé mép giường người ta. Khi nước tràn vào nhà kho của một xưởng mộc ở Tam Kỳ hay nhấn chìm một kho dược phẩm ở Huế vì cảm biến của chúng ta bị kẹt rác mà không ai biết, cậu sẽ nói gì với họ? Rằng chúng tôi có định giá triệu đô từ Quỹ Hạt Mưa à? Hay chúng ta lại mang những phong bì hỗ trợ vài triệu bạc đến cúi đầu xin lỗi người ta như cái đêm ở kiệt An Khê?

Thư im lặng. Đôi bàn tay đang bấu chặt vào mép bàn buông lỏng dần, những ngón tay khẽ run lên. Ký ức về đêm mưa tầm tã ấy dội về như một cơn ác mộng: hình ảnh anh Bình thợ giặt là ngồi bệt dưới nền nhà ngập ngụa bùn non, hai bàn tay run rẩy ôm lấy chiếc mô-tơ máy sấy công nghiệp đã cháy khét lẹt; tiếng khóc nghẹn ngào của vợ anh; và ánh mắt căm phẫn, khinh miệt của bà Lành khi Thư run rẩy chìa chiếc phong bì hỗ trợ hai triệu đồng gom góp từ những đồng bạc cuối cùng của công ty. Vết thương danh dự ấy vẫn còn rỉ máu dưới lớp vỏ bọc cứng cỏi mà Thư cố dựng lên suốt những tháng ngày qua.

— Nhưng... nếu từ chối, chúng ta sẽ bỏ lỡ cơ hội lớn nhất từ trước đến nay, — Thư thì thầm, giọng chùng hẳn xuống, nghe xót xa và bất lực. — Mực Nước của Lê Bảo An vẫn đang tìm cách tiếp cận các quỹ. Nếu họ nhận được vốn và mở rộng trước... Họ sẽ chiếm hết các đô thị đó. Họ sẽ bán các gói dịch vụ giá rẻ cho chính quyền và các khu công nghiệp. Khi đó chúng ta sẽ đi đâu?

— Mực Nước có thể mở rộng bằng cách bán phần mềm đóng gói và các trạm đo nội khu khép kín, — Yến ngắt lời, ánh mắt kiên định không một chút lay chuyển. — Lê Bảo An từ chối đo đường gom bên ngoài hàng rào vì sợ rủi ro pháp lý. An bán phần mềm kèm thiết bị trọn gói, gom tiền một lần rồi phủi tay chịu trách nhiệm khi hạ tầng bên ngoài hàng rào sụp đổ. Nhưng Thuỷ Kế sống được là nhờ chúng ta dám đối mặt với ranh giới công cộng đó. Khách hàng tin chúng ta vì chúng ta dám cam kết cảnh báo cho cả con đường dẫn vào nhà máy của họ, chứ không chỉ một khoảng sân bê tông nội bộ. Nếu chúng ta nhận tiền của Hạt Mưa, cam kết tăng trưởng nóng để đổi lấy định giá triệu đô, chúng ta sẽ lặp lại chính xác vết xe đổ của tôi ở Tập đoàn Nam Sài Gòn. Tôi đã từng một lần đặt bút ký vào bản tóm tắt làm nhẹ rủi ro ngập để ban giám đốc kịp giải ngân hàng trăm tỷ đồng dự án. Tôi đã phải bỏ việc trốn chạy về đây. Tôi không thể, và tuyệt đối không bao giờ, biến Thuỷ Kế thành một cỗ máy thổi phồng số liệu để phục vụ cho các vòng gọi vốn tiếp theo.

Yến đứng dậy, bước lại gần bảng tài chính dán trên góc tường — bản kế hoạch quý bốn vừa được chuẩn hóa bằng bút dạ xanh đỏ sau cuộc họp biểu quyết của Liên hiệp Doanh nghiệp Sông Hàn hai ngày trước. Cô chỉ tay vào từng con số được ghi nắn nót:

— Nhìn xem, Thư. Doanh thu định kỳ hằng tháng của chúng ta hiện tại là hai mươi lăm triệu ba trăm nghìn. Chi phí vận hành cứng không thể cắt giảm là mười bốn triệu bảy trăm, bao gồm tiền thuê bao SIM viễn thông bốn trạm, tiền thuê cụm máy chủ ảo, tiền điện nước và tiền thù lao tối thiểu cho cậu và mình. Mỗi tháng chúng ta có thặng dư ròng hơn mười triệu. Hợp đồng mua chung với Liên hiệp sẽ ký vào thứ Hai tới mang lại hơn bốn mươi hai triệu tiền dịch vụ kỹ thuật và nguồn quỹ công khai hai mươi triệu được kho bạc bảo chứng.

Yến quay lại nhìn Thư, giọng cô ấm áp nhưng đanh thép:

— Chúng ta không giàu, chúng ta chưa thể mua sắm xa xỉ, chưa thể có văn phòng máy lạnh trung tâm hay xe bán tải chở đồ. Nhưng chúng ta hoàn toàn tự chủ dòng tiền. Từng đồng bạc chúng ta cầm trong tay đều sạch sẽ, đều được đổi bằng mồ hôi, bằng sự chính xác của từng centimet nước đo được trong bão số năm. Chúng ta không nợ ai một đồng nào để phải bán đi quyền kiểm soát tốc độ của chính mình. Chúng ta không phải con rối của bất kỳ quỹ mạo hiểm nào muốn đốt cháy giai đoạn để làm đẹp báo cáo thoái vốn sau ba năm.

Thư ngước nhìn bảng số liệu trên tường. Những con số khiêm tốn: hai mươi lăm triệu ba trăm nghìn; mười bốn triệu bảy trăm nghìn; mười triệu sáu trăm nghìn thặng dư. So với ba tỷ sáu trăm triệu đồng của Linh, chúng nhỏ bé như những giọt nước trước một dòng thác lũ. Nhưng những con số nhỏ bé ấy là có thật. Chúng không kèm theo bất kỳ điều khoản phạt hợp đồng nào, không kèm theo áp lực phải "chiếm lĩnh thị trường" bằng những số liệu giả định.

Sự giằng xé trong mắt người phụ nữ phụ trách kinh doanh dần lắng xuống. Lồng ngực Thư thở ra một hơi dài, trút bỏ hoàn toàn gánh nặng của sự cám dỗ. Cô nhìn Yến, một nụ cười nhẹ nhõm nở trên môi:

— Cậu nói đúng. Bán một lời hứa mà mình biết chắc không kiểm soát được dữ liệu thì sớm muộn gì cũng phải trả giá bằng danh dự. Mình xuống gọi chị Linh lên.

***

Khi Vũ Khánh Linh bước trở lại phòng và ngồi xuống ghế, tách trà đá trên bàn đã tan gần hết đá, để lại những giọt nước đọng thành vòng tròn mờ trên mặt kính.

Linh nhìn lướt qua hai người sáng lập, ánh mắt sắc bén lập tức nhận ra sự thay đổi trong bầu không khí: nét căng thẳng bồn chồn ban nãy đã biến mất, thay vào đó là một sự điềm tĩnh lạ lùng toát ra từ cả hai phía.

Chị đặt chiếc túi xách sang một bên, ngón tay lại gõ nhẹ lên mặt bàn:

— Hai bạn đã có câu trả lời?

Yến đặt tay lên bản Term Sheet dày cộp, đẩy nhẹ nó về phía giữa bàn, hướng thẳng về phía vị giám đốc đầu tư:

— Cảm ơn chị Linh và Hội đồng Đầu tư của Quỹ Hạt Mưa đã đánh giá cao năng lực và mô hình của Thuỷ Kế. Chúng tôi trân trọng sự nhượng bộ của Quỹ đối với việc giữ nguyên tầng dữ liệu cảnh báo công cộng. Tuy nhiên, Thuỷ Kế xin phép chính thức từ chối ký bản Thỏa thuận Nguyên tắc này với các điều kiện hiện tại.

Chân mày Linh khẽ nhướng lên, chiếc bút máy trên tay dừng lại một tích tắc giữa không trung. Là một nhà đầu tư mạo hiểm dày dạn kinh nghiệm, chị đã chuẩn bị tâm lý cho việc nhà sáng lập mặc cả về định giá, đòi giảm tỷ lệ pha loãng cổ phần hay nới lỏng các mốc giải ngân. Nhưng một lời từ chối dứt khoát ngay tại vòng thỏa thuận nguyên tắc là điều chị hiếm khi gặp phải ở những nhóm khởi nghiệp đang ở giai đoạn khát vốn cùng cực:

— Vì điều kiện mở rộng ba đô thị?

— Đúng vậy, — Yến trả lời thẳng thắn, giọng nói bình tĩnh và dứt khoát. — Đối với một nền tảng cảnh báo ngập dựa trên vi địa hình thực tế như Thuỷ Kế, dữ liệu không thể nhân bản bằng cách sao chép mã nguồn hay cài đặt cảm biến hàng loạt từ xa. Mỗi lưu vực đô thị đòi hỏi ít nhất một chu kỳ mùa mưa để đo đạc áp lực thủy tĩnh nghịch, xác định các bẫy cống ngầm và kiểm chứng mức độ thoát nước cục bộ kết hợp triều cường. Cam kết mở rộng sang ba đô thị lớn trong vòng sáu tháng là một lời hứa vô trách nhiệm về mặt khoa học dữ liệu. Nếu nhận khoản đầu tư ba tỷ sáu để chạy theo mốc tăng trưởng đó, chúng tôi buộc phải dùng thuật toán nội suy không gian để gán số liệu ảo cho những vùng chưa kiểm định. Đó là điều Thuỷ Kế kiên quyết từ chối thực hiện.

Linh tựa lưng vào thành chiếc ghế gỗ, khoanh hai tay trước ngực, ánh mắt trở nên sắc sảo hơn:

— Yến, bạn có hiểu rằng trong thị trường công nghệ hiện nay, tốc độ chiếm lĩnh thị phần là yếu tố sống còn không? Nếu bạn đi chậm, một đơn vị khác có vốn lớn hơn sẽ đổ tiền vào, chiếm lĩnh hợp đồng với các ban quản lý khu công nghiệp và chính quyền địa phương tại Huế hay Tam Kỳ. Khi đó, sự chính xác của bạn sẽ bị gạt ra ngoài lề vì bạn không có quy mô. Khách hàng doanh nghiệp và các quỹ đầu tư vòng sau không kiên nhẫn chờ một kỹ sư đi lội từng đoạn cống suốt một năm trời chỉ để gắn vài trạm đo. Thị trường không trao giải thưởng cho người cẩn thận nhất; thị trường trao phần thưởng cho người đầu tiên phủ sóng toàn bộ bản đồ.

— Một hệ thống cảnh báo sai hoặc bỏ sót vì dữ liệu chưa kiểm chứng sẽ tự đào thải mình nhanh hơn bất kỳ đối thủ nào, thưa chị, — Yến đáp, không hề né tránh ánh nhìn của Linh. — Khách hàng doanh nghiệp như Đông Bờ hay kho lạnh Minh Hòa không trả tiền cho một tấm bản đồ màu mè hiển thị toàn miền Trung; họ trả tiền vì trạm S03 của chúng tôi ở đường gom Cẩm Lệ báo sớm cho họ đúng tám mươi phút để sơ tán ba mươi tỷ tiền hàng. Họ trả tiền cho sự thật ở chính ngưỡng cửa nhà kho của họ, chứ không phải một chỉ số thống kê mang tính ước lệ. Chúng tôi chọn phát triển theo độ tin cậy của dữ liệu địa phương. Chúng tôi chỉ mở rộng đến nơi nào mà đội ngũ kỹ thuật có thể trực tiếp đo đạc cao độ và kiểm soát được sai số thực địa. Nếu đi nhanh đồng nghĩa với việc phát đi những cảnh báo mù quáng, Thuỷ Kế chọn đi chậm.

Linh im lặng nhìn Yến. Căn phòng gác xép chỉ còn tiếng gió quạt rền rĩ. Nét mặt của người phụ nữ làm tài chính mạo hiểm không hề lộ vẻ giận dữ, nhưng những đường nét sắc sảo trên gò má chị giãn ra đôi chút. Chị khẽ nghiêng đầu:

— Còn điều kiện về việc vận hành độc lập hoàn toàn với cá nhân bạn? — Linh hỏi tiếp. — Quỹ không thể mạo hiểm ba tỷ sáu vào một công ty mà toàn bộ tri thức vận hành chỉ nằm trong đầu một người. Nếu ngày mai bạn gặp tai nạn giao thông trên đường đi kiểm tra trạm, số tiền của các nhà đầu tư góp vốn vào Hạt Mưa sẽ trôi theo dòng nước lũ sao?

— Thuỷ Kế đã và đang chuẩn hóa quy trình, — Yến giải thích, giọng điềm đạm nhưng mạch lạc. — Chúng tôi đã có Sổ tay vận hành Runbook 2.1 do Duy biên soạn trước khi bàn giao. Chúng tôi đã tuyển kỹ thuật viên trực ca Nguyễn Tấn Phát và phân quyền độc lập cho người trực ca được phép chuyển hệ thống sang vùng xám thiếu dữ liệu mà không cần tôi phê duyệt. Chúng tôi đang xây dựng một bộ máy có thể vận hành ổn định dựa trên tài liệu hóa và phân cấp trách nhiệm. Nhưng để một hệ thống tự động hóa hoàn toàn mà không cần sự giám sát chuyên môn sâu về thủy lực trong vòng chín mươi ngày là điều viển vông. Thủy văn đô thị miền Trung có quá nhiều biến số dị thường: rác nghẽn miệng thu, triều cường đột biến, van ngăn triều bị kẹt bao nilon. Những biến số đó cần thời gian để đào tạo con người thực địa, chứ không thể giải quyết bằng vài dòng lệnh tự động viết vội trong ba tháng. Tôi không thể ký vào một cam kết mà tôi biết chắc là mình đang đánh lừa nhà đầu tư.

Linh nhìn xuống bản Term Sheet nằm giữa bàn, ngón tay khẽ gõ nhịp trên mặt gỗ. Tiếng gõ ngón tay đều đặn, vang lên khô khốc.

Sau một hồi lâu, Linh gập tập tài liệu lại, đưa tay rút chiếc bút Parker cài lại vào túi xách. Chị nhìn Yến, rồi nhìn sang Thư. Sự sắc sảo trong ánh mắt người làm tài chính mạo hiểm không biến mất, nhưng có một sự thay đổi tinh tế trong nét mặt — một sự tôn trọng không che giấu:

— Yến, trong suốt năm năm làm thẩm định đầu tư mạo hiểm, tôi đã gặp hàng trăm nhà sáng lập. Hầu hết họ đều sẵn sàng ký vào bất kỳ bản cam kết tăng trưởng điên rồ nào, hứa hẹn mở rộng ra cả Đông Nam Á trong mười hai tháng, chỉ để chạm tay vào số tiền giải ngân đợt một. Họ nghĩ rằng cứ lấy được tiền trước đã, rồi rủi ro tính sau. Rất hiếm người dám nhìn thẳng vào một tấm séc ba tỷ sáu và từ chối vì tôn trọng giới hạn thực tế của dữ liệu.

Linh đứng dậy, chỉnh lại nếp áo sơ mi lụa be. Chị đưa tay ra về phía Yến qua mặt bàn kính:

— Quỹ Hạt Mưa sẽ không giải ngân gói hạt giống này theo cấu trúc cũ. Nhưng chúng tôi sẽ không đóng hồ sơ của Thuỷ Kế. Tôi sẽ báo cáo với Hội đồng Đầu tư về lập trường kiên định của nhóm sáng lập. Chúng tôi sẽ giữ kênh theo dõi định kỳ mở, không kèm theo bất kỳ điều khoản cấm đoán hay ràng buộc độc quyền nào. Nếu sau mùa khô năm sau, khi các bạn chứng minh được năng lực tự nhân bản mô hình tại một địa bàn mới với đầy đủ kiểm chứng thực địa, cánh cửa của Hạt Mưa vẫn luôn sẵn sàng.

Yến đứng dậy, bắt tay Linh. Bàn tay của người phụ nữ làm tài chính mềm mại nhưng cái siết tay dứt khoát và sòng phẳng giữa hai người làm nghề có nguyên tắc riêng:

— Cảm ơn chị Linh. Thuỷ Kế sẽ chỉ gõ cửa lại khi dữ liệu của chúng tôi thực sự sẵn sàng cho ngày mai.

***

Hai giờ chiều cùng ngày, nắng hanh vàng của những ngày sau bão trải dài trên mặt đường Nguyễn Lương Bằng hướng về phía quận Liên Chiểu.

Bầu trời sau cơn bão số năm quang đãng đến lạ kỳ, một màu xanh ngắt trải rộng không một gợn mây trắng. Nhưng dư âm của bão vẫn còn hiện rõ dọc theo dải đất ven vịnh: những cành phi lao gãy đổ chất đống bên lề đường đang khô giòn dưới nắng, những mảng bèo tây và rác rưởi trôi giạt từ thượng nguồn sông Cu Đê tấp vào bãi bồi ven mép nước bốc lên mùi ngai ngái nồng nặc. Gió từ vịnh Đà Nẵng thổi vào từng cơn lồng lộng, mang theo vị mặn chát của biển và hơi nóng hầm hập bốc lên từ mặt nhựa đường vừa ráo nước.

Yến lái chiếc xe máy cà tàng, tiếng xích xe khô dầu kêu lách cách theo từng nhịp ga. Chiếc ba lô dù màu đen đeo sau lưng cô nặng trịch, kéo trĩu hai bên vai.

Bên trong ba lô là tập hồ sơ nghiệm thu kỹ thuật vừa hoàn tất vào buổi trưa và số tiền mặt được rút từ tài khoản ngân hàng của công ty ngay sau khi nhận giải ngân: khoản thanh toán đợt hai mười tám triệu ba trăm sáu mươi nghìn từ Đông Bờ và khoản tạm ứng dịch vụ từ Liên hiệp Doanh nghiệp Sông Hàn. Từng cọc tiền polyme mới cứng được Thư đếm cẩn thận, bọc kín trong túi nilon chống ẩm rồi nhét sâu vào ngăn trong cùng của ba lô.

Cô rẽ vào con ngõ nhỏ trải đá dăm dẫn vào khu công nghiệp Hòa Khánh cũ, nơi xưởng cơ khí Bền Mạch nằm lọt thỏm giữa những dãy nhà kho mái tôn rỉ sét.

Chưa vào đến cổng xưởng, tiếng ồn cơ khí quen thuộc đã ùa tới: tiếng máy tiện kim loại ken két gọt từng phoi thép, tiếng máy hàn TIG xì xèo đều đặn cùng mùi khét lẹt đặc trưng của dầu máy làm nguội và mạt sắt cháy dở. Mảnh sân trước xưởng la liệt những thanh sắt V, ống thép mạ kẽm và những phôi kim loại đang gia công dở dang.

Trong góc xưởng sâu nhất, Nguyễn Hoài Nam đang đứng trước bàn thao tác bằng thép tấm dày. Anh mặc chiếc áo bảo hộ lao động màu xanh công nhân đã bạc màu ở hai bên vai, lưng áo ướt đẫm mồ hôi loang thành hình cánh cung sẫm màu. Mặt Nam đeo chiếc kính hàn bảo vệ tối màu, tay phải cầm mỏ hàn TIG tỉ mỉ nhả từng giọt kim loại nóng chảy gắn chiếc gá kẹp inox 304 vào khung vỏ hộp cảm biến. Những tia lửa điện màu xanh tím lóe lên rực rỡ, chiếu sáng khuôn mặt góc cạnh lấm lem vệt muội than và những giọt mồ hôi đọng thành dòng chảy dài bên thái dương.

Thấy tiếng xe máy dừng lại trước cửa, Nam buông cò hàn, ngắt hồ quang điện. Anh đẩy chiếc kính bảo hộ lên đỉnh đầu, để lộ đôi mắt trũng sâu vì những đêm thức trắng gia công tăng ca cho kịp tiến độ chống bão. Anh đưa mu bàn tay quẹt vội giọt mồ hôi trên trán, ngạc nhiên nhìn Yến:

— Yến? Sang giờ này có việc gì gấp à? Trạm nào lại bị cây đè đứt cáp nữa sao?

Yến dựng chân chống xe máy ngay ngắn bên hiên xưởng, tháo chiếc mũ bảo hiểm đã trầy xước nước sơn, khẽ mỉm cười lắc đầu:

— Không có trạm nào đứt cáp cả. Hệ thống vẫn đang chạy bình thường. Hôm nay tôi sang để làm việc hành chính với anh.

Nam ngạc nhiên, đặt mỏ hàn xuống giá đỡ bằng sứ, với lấy chiếc giẻ lau dính đầy dầu luyn lau khô đôi bàn tay thô ráp rồi bước lại gần chiếc bàn gỗ con kê ở góc xưởng — nơi chất đầy những bản vẽ kỹ thuật vẽ tay, đồng hồ vạn năng, mỏ hàn chì và linh kiện điện tử rời rạc.

Yến mở khóa kéo ba lô, lấy ra tập tài liệu dập ghim ngay ngắn cùng một chiếc phong bì dày cộp đặt lên mặt bàn gỗ phủ đầy bụi kim loại.

— Đây là Biên bản Nghiệm thu Kỹ thuật Đợt cuối cho toàn bộ lô thiết bị cảm biến phục vụ đợt bão số năm, — Yến nói, mở từng trang giấy chỉ cho Nam xem. — Bốn trạm đường gom Cẩm Lệ, hai trạm dự phòng tại kho, và toàn bộ hai mươi tư bộ giắc cắm chuẩn IP68 mạ vàng cùng lớp keo epoxy chống ẩm. Tất cả đã vượt qua ba mươi sáu giờ ngâm nước thực tế trong bão mà không có bất kỳ hiện tượng đoản mạch hay suy hao tín hiệu nào. Tôi đã ký xác nhận của bên tiếp nhận kỹ thuật.

Nam cầm tập biên bản lên, ánh mắt lướt qua các bảng số liệu đo điện trở tiếp xúc và nhật ký vận hành thực địa. Từng dòng chữ ký số, từng mốc thời gian ghi nhận từ hệ thống máy chủ đều minh bạch và chuẩn xác đến từng mili-ampe. Một thoáng ngạc nhiên hiện lên trong mắt anh, rồi chuyển thành nụ cười điềm đạm quen thuộc:

— Cảm biến chịu nước tốt là nhờ công kiểm định gia tốc môi trường của cô đấy. Nếu đợt đó không thử buồng sương muối bảy mươi hai tiếng thì lô đầu nối mạ kẽm cũ đã làm hỏng cả hệ thống rồi. Tôi chỉ làm theo đúng bản vẽ kỹ thuật mà cô đưa thôi.

— Công của bên nào thì tính sòng phẳng cho bên đó, — Yến mỉm cười, đẩy chiếc phong bì dày về phía Nam. — Còn đây là toàn bộ số tiền thanh toán dứt điểm: mười triệu không trăm năm mươi nghìn tiền giắc cắm và cước bay hỏa tốc hôm trước chúng tôi còn thiếu, cộng với hai triệu bốn trăm nghìn tiền công thợ xưởng Bền Mạch khoét ta-rô lại vỏ hộp, tám trăm năm mươi nghìn vật tư phụ trợ, và chi phí kiểm định sáu bộ cảm biến dự phòng mùa khô. Tổng cộng là mười lăm triệu ba trăm nghìn đồng. Không thiếu một hào.

Nam sững người nhìn chiếc phong bì dày cộp đặt ngay ngắn bên cạnh biên bản nghiệm thu.

Là chủ một xưởng cơ khí tư nhân nhỏ ven đô, anh đã quá quen với cảnh các đơn vị khởi nghiệp công nghệ, các công ty thầu xây dựng hay các nhóm dự án sinh viên chây ì công nợ. Người ta thường tìm đủ mọi lý do: cảm biến bị nhiễu do lỗi chế tạo, gá kẹp chưa đủ độ bóng, hay muôn thuở là bài ca "chờ chủ đầu tư giải ngân đợt sau", "chờ quyết toán công trình quý tới". Rất nhiều lần Nam đã phải cắn răng ứng tiền túi trả lương cho thợ phụ và tiền vật tư cho các đại lý sắt thép vì những lời hứa hẹn suông như thế.

Anh ngẩng lên nhìn Yến, giọng có phần ngập ngừng, ái ngại:

— Yến... đợt này Thuỷ Kế vừa qua bão, dòng tiền bên cô đã ổn định chưa? Tôi biết nhóm cô vừa trải qua đợt trực bão rất tốn kém, lại còn phải bồi thường hay hỗ trợ gì đó cho dân ở An Khê. Khoản công thợ của tôi có thể để sang tháng sau cũng được, xưởng vẫn xoay xở được mà. Cô cứ giữ lấy mà phòng thân, lỡ trạm đo hỏng hóc đột xuất còn có tiền mua đồ thay thế.

— Không để sang tháng sau được, — Yến kiên quyết, ánh mắt rạng rỡ và nhẹ nhõm lạ thường. — Đông Bờ đã giải ngân đợt hai mười tám triệu ba trăm sáu mươi nghìn. Đề án mua chung của Liên hiệp Sông Hàn vừa được thông qua sáng nay, tiền đối ứng của kho bạc đã vào tài khoản phong tỏa. Thuỷ Kế hiện tại đã tự chủ dòng tiền vận hành. Nguyên tắc của tôi và Thư đã thống nhất: công thợ của Khang, tiền trực của Phát, và chi phí vật tư của xưởng Bền Mạch phải được thanh toán đúng hạn và dứt điểm. Không thể lấy tình cảm hay sự quen biết ra để bù trừ cho chi phí sản xuất thực tế.

Nam nhìn cô gái trước mặt.

Dưới ánh sáng ban ngày rọi qua ô cửa kính bám đầy bụi than của xưởng máy, anh không còn thấy nét căng thẳng, âu lo tột cùng của một kỹ sư đang gồng mình gánh vẹo lưng những khoản nợ máy chủ và nỗi ám ảnh thất bại. Những quầng thâm quanh mắt Yến vẫn còn đó, nhưng đôi mắt cô trong veo và vững chãi. Cô đứng đó, tự tin, đàng hoàng, với sự tự trọng tuyệt đối của một người điều hành doanh nghiệp thực thụ — một người biết rõ từng đồng tiền mình làm ra có nguồn gốc từ đâu và dùng để làm gì.

Nam không từ chối nữa. Sự kiên định của Yến khiến mọi lời khách sáo trở nên thừa thãi. Anh cầm chiếc phong bì lên, mở ngăn kéo bàn lấy ra hộp dấu tròn của Hộ kinh doanh Xưởng Cơ khí Bền Mạch và chiếc bút mực xanh.

Anh mở phong bì, đếm lại từng thếp tiền theo đúng thủ tục giao dịch thương mại, rồi đặt biên bản nghiệm thu lên mặt bàn phẳng.

*Cộp! Cộp!*

Hai con dấu đỏ tươi được đóng dứt khoát lên phần xác nhận thanh toán của biên bản nghiệm thu và phiếu thu tiền. Nam ký tên nắn nót, đưa lại cho Yến một bản lưu, cẩn thận gấp bản còn lại cất vào tập hồ sơ chứng từ của xưởng:

— Xong. Công nợ giữa Thuỷ Kế và Bền Mạch chính thức về số không tròn trĩnh.

***

Khi tờ hóa đơn tài chính cuối cùng đã nằm ngay ngắn trong ngăn kéo ba lô, không gian trong xưởng bỗng trở nên tĩnh lặng một cách kỳ lạ.

Tiếng máy tiện ngoài sân vừa tắt khi cậu thợ phụ ngắt cầu dao để nghỉ trưa muộn. Chỉ còn tiếng ve râm ran muộn màng của buổi chiều đầu thu vọng lại từ rặng phi lao ngoài bờ kênh và tiếng gió lùa qua những khe hở trên mái tôn xưởng, phát ra những âm thanh rì rào êm ả.

Không còn bản vẽ nào cần chỉnh sửa gấp. Không còn trạm đo nào báo mất tín hiệu trên màn hình điện thoại. Không còn những cuộc gọi giục giã đòi nợ linh kiện hay áp lực đối chất với những giám đốc thương mại đầy toan tính và những bản Term Sheet triệu đô với những cạm bẫy tăng trưởng nóng.

Yến đứng tựa lưng vào chiếc bàn gỗ, nhìn những vệt dầu luyn đen nhánh bám trên tay áo bảo hộ của Nam, bất giác bật cười thành tiếng — một nụ cười nhẹ nhõm, trong trẻo và thanh thản mà đã từ rất lâu rồi Nam không được nhìn thấy ở cô, có lẽ là từ những ngày họ còn thức trắng đêm trong phòng thí nghiệm trường đại học nhiều năm về trước.

Nam ngẩn người nhìn cô, chiếc bút mực trên tay suýt rơi xuống bàn:

— Cười gì thế? Mặt tôi dính nhọ à?

— Không, — Yến lắc đầu, ánh mắt lấp lánh sự tinh nghịch hiếm hoi của một cô gái vừa trút bỏ được gánh nặng nghìn cân. — Tôi vừa nhận ra, từ ngày tôi từ Sài Gòn quay về Đà Nẵng đến giờ, mỗi lần tôi tìm đến xưởng của anh, nếu không phải là vì vỡ nợ vỏ hộp thì cũng là vì cảm biến bị nước ngấm làm chập mạch. Lúc nào tôi cũng mang theo một đống rắc rối, cau có tính toán từng chục nghìn tiền giắc cắm, rồi nhờ anh cứu việc này việc nọ. Anh nhìn thấy tôi là y như rằng thấy một đống nợ nần và tai họa kéo đến.

Nam khẽ cười, đưa tay lên gãi đầu khiến một vệt dầu máy vô tình quẹt ngang trán:

— Thì xưởng sinh ra để sửa đồ hỏng mà. Với lại... cô trả tiền sòng phẳng chứ có quỵt bao giờ đâu. Làm đồ cho Thuỷ Kế tuy mệt, đòi hỏi dung sai khắt khe đến từng phần mười milimet, nhưng ít ra tôi biết những cái gá sắt tôi hàn không bị vứt xó mà thực sự cứu được tài sản của người ta ngoài đường.

— Hôm nay hết nợ rồi. Biên bản ký xong, tiền trả đủ, — Yến nghiêng đầu nhìn ra con đường nhựa trước xưởng, nơi có bóng râm của hàng cây bàng vuông xanh mướt trải dài dọc theo bờ kè kênh dẫn nước ra vịnh. — Bây giờ tôi không phải khách hàng của anh nữa. Anh dẹp mỏ hàn lại mười lăm phút được không?

Nam tròn mắt, ngơ ngác:

— Dẹp mỏ hàn làm gì? Tôi còn phải hàn nốt mấy cái chân đế cho xưởng tôn bên cạnh.

— Sang bên kia bờ kè uống nước mía với tôi, — Yến mỉm cười, giọng nói tự nhiên và ấm áp như những ngày họ còn là những cô cậu sinh viên vô tư của nhiều năm về trước. — Tôi bao. Coi như đãi một người bạn cũ.

Nam ngây ra mất vài giây. Những vết chai sần trên bàn tay người thợ cơ khí khẽ siết lại, rồi một nụ cười rạng rỡ bừng sáng trên khuôn mặt lấm lem bụi sắt của anh. Anh tháo phăng đôi găng tay da bảo hộ vứt lên bàn, quay sang dặn cậu thợ phụ đang ngồi lau dọn đồ nghề ở góc sân:

— Tí ơi, trông xưởng mười lăm phút nhé. Anh sang bên đường uống nước mía. Có ai hỏi mua sắt vụn thì bảo chiều quay lại.

Hai người bước ra khỏi xưởng cơ khí ngổn ngang kim loại, băng qua con đường nhựa còn ấm hơi nắng trưa để sang phía bờ kè đối diện.

Quán nước mía ven bờ kênh chỉ là một chiếc xe đẩy nhỏ bằng gỗ với vài chiếc ghế nhựa màu xanh xếp dưới bóng cây bàng vuông râm mát. Gió từ mặt vịnh Đà Nẵng thổi lồng lộng qua bờ kè đá, cuốn đi cái nóng hầm hập của xưởng máy và mang lại cảm giác mát rượi, sảng khoái đến từng chân tơ kẽ tóc.

Bà chủ quán đon đả cạo vỏ hai khúc mía tím, ép qua trục lăn kim loại phát ra tiếng ken két giòn giã. Hai ly nước mía đầy bọt trắng mịn, sóng sánh màu xanh ngọc bích tỏa hơi lạnh buốt từ những viên đá bi trong suốt, được cắm hai chiếc ống hút nhựa rồi đặt xuống chiếc bàn con kê sát mép kè.

Mặt nước kênh bên dưới lấp lánh ánh nắng vàng óng, những con sóng nhỏ lăn tăn vỗ vào chân kè đá rêu phong, phản chiếu bầu trời xanh ngắt không một gợn mây bão.

Đặt cốc nước mía bên bờ kè gió lộng đối diện xưởng Bền Mạch, Yến nhận ra đây là lần đầu tiên cô ngồi trước Nam mà trong đầu không phải tính xem hóa đơn linh kiện bao nhiêu tiền.