Trận Mưa Đầu Mùa

Tiếng sấm rền vang từ phía thượng nguồn sông Cẩm Lệ lúc chập tối mở màn cho trận mưa xối xả kéo dài liên tục hơn ba tiếng đồng hồ, làm rung chuyển những khung cửa kính ọp ẹp trên gác xép Thanh Khê. Màn mưa dày đặc như những dải lụa xám chì quất ràn rạt vào mái tôn, át đi cả tiếng động cơ xe máy ngoài đường lớn. Trong góc phòng làm việc chật chội chưa đầy mười lăm mét vuông, không khí đặc quánh mùi ẩm mốc bốc lên từ lớp tường vôi cũ và hơi nóng phả ra từ hai chiếc quạt tản nhiệt máy tính xách tay đang chạy hết công suất. Mỗi nhịp gió thốc qua khe liếp cửa sổ lại mang theo hơi nước lạnh buốt phả vào gáy, nhưng hai bên thái dương Yến mồ hôi vẫn rịn ra bết chặt những sợi tóc con vào trán.

Yến ngồi bất động trước màn hình giám sát, ngón tay trỏ đặt hờ trên phím chuột quang. Cổ tay cô mỏi nhừ sau nhiều giờ tì miết lên mặt bàn gỗ ép bong tróc. Bên cạnh cô, một chiếc quạt bàn nhỏ bằng nhựa màu xanh xỉn quay tít, kêu lạch cạch theo từng chu kỳ đảo hướng, thổi luồng gió ngai ngái mùi dầu máy sang góc bàn làm việc nơi Thư đang cắm cúi ghi chép sổ chi tiêu. Trên mặt bàn ngổn ngang những sợi dây cáp mạng bọc nhựa xám, mấy cuộn băng keo cách điện dở dang và chiếc điện thoại di động mở sẵn màn hình quản trị cổng tin nhắn viễn thông trả trước. Vạch hiển thị số dư tài khoản kết nối dịch vụ SMS và tổng đài thoại đang nhấp nháy ở con số hơn một triệu đồng — khoản tiền còm cõi còn sót lại sau khi nhóm trích quỹ thanh toán tiền máy chủ đám mây và lô giắc nối chuẩn IP68 mạ vàng từ xưởng Bền Mạch của Nam.

Cả căn phòng im ắng đến nghẹt thở, chỉ có tiếng mưa dội ràn rạt trên mái kim loại và tiếng gõ lách cách đều đặn của bàn phím. Thỉnh thoảng, ánh chớp xé rách bầu trời đêm ngoài khung cửa lại rọi một vệt sáng xanh xao, lạnh lẽo lên những bức tường loang lổ vết ố vàng, in bóng hai cô gái thành những vệt sẫm màu bất động. Cửa sổ dòng lệnh bên góc trái màn hình Yến liên tục cuộn lên từng gói tin thu thập từ các trạm quan trắc thực địa. Từng dòng chữ số thập phân màu xanh lục trôi đi nhịp nhàng, biểu thị giá trị đo khoảng cách của sóng siêu âm dội lại từ mặt nước rãnh thoát nước, từng mili-vôn điện áp nguồn pin mặt trời, từng giá trị điện trở tiếp xúc giữa các mối nối đang ngâm mình trong bùn lầy.

Lúc 19 giờ 42 phút, dòng nhật ký dữ liệu đột ngột đổi sang màu vàng cam.

Trạm đo số ba — cảm biến siêu âm công nghiệp gắn dưới gá kẹp dầm bê tông tại cống dẫn thuộc tuyến đường gom độc đạo dài bốn trăm mét nối vào tổng kho Cẩm Lệ — bắt đầu phát tín hiệu nhảy bậc. Mực nước trong lòng mương tiêu thoát song song với đường gom tăng từ mười lăm phân lên ba mươi tám phân chỉ trong vòng mười phút. Tiếng chuông cảnh báo vi sai trên phần mềm phát ra một chuỗi bíp bíp khô khốc, ngắt quãng qua cặp loa rẻ tiền của chiếc máy tính xách tay.

Yến ngồi thẳng lưng dậy, hai mắt dán chặt vào những con số đang biến thiên liên tục. Cô rê chuột, kéo đồ thị phân tích thủy văn lên màn hình chính. Đường cong biểu diễn lưu lượng không đơn thuần phản ánh lượng mưa trút xuống tại chỗ; nó đang dựng đứng lên với một gia tốc dị thường, bẻ gãy mọi quy luật tiêu thoát thông thường của một lưu vực nội ô. Yến mở thêm một cửa sổ phụ, đối chiếu dữ liệu truyền về từ trạm khí tượng thủy văn công cộng đặt tại hạ lưu. Đúng như linh cảm tồi tệ nhất của cô: triều cường từ cửa sông Hàn và vịnh Đà Nẵng đang đạt đỉnh vào chu kỳ rằm, ép ngược dòng chảy vào hạ lưu sông Cẩm Lệ.

Dòng nước triều mang theo vị mặn chát của biển và áp lực khổng lồ từ ngoài vịnh đã khóa chặt các cửa xả tự nhiên. Nước từ mương thoát không thể đổ ra sông, trong khi nhánh kênh gom vốn đã bị bồi lắng hơn sáu mươi phần trăm tiết diện do bùn cát và phế thải xây dựng tồn đọng từ các công trình quanh vùng nay trở thành một con đê ngầm giữ nước. Mọi lối thoát bị bít kín, nước mưa từ mặt đường quốc lộ bắt đầu đổ ầm ầm xuống lòng chảo đường gom — nơi có cao độ thấp hơn mặt đường chính tới chín mươi hai phân.

"Mực nước dội ngược từ cửa sông," Yến nói, giọng căng như một sợi dây đàn vừa siết chặt, phá vỡ bầu không khí ngột ngạt trong căn gác xép. "Tốc độ dâng đạt bốn phẩy hai phân mỗi mười phút. Nếu tiếp tục đà này, đoạn trũng nhất của đường dẫn vào kho Cẩm Lệ sẽ chạm ngưỡng bốn mươi phân trong vòng một tiếng mười lăm phút nữa."

Thư ngẩng phắt đầu lên khỏi cuốn sổ tay, cây bút bi trong tay cô khựng lại giữa trang giấy, ngòi bút ấn mạnh tạo thành một chấm mực đen thẫm trên nền giấy kẻ ô: "Tròn bảy mươi phút trước khi đường ngập cô lập. Kịch bản cấp hai!"

"Hệ thống đã nhận diện xong," Yến đáp, mắt không rời màn hình, những ngón tay gõ thoăn thoắt một chuỗi lệnh kiểm tra chéo. Thuật toán lọc nhiễu chạy ba vòng kiểm tra độ trôi tín hiệu của đầu đọc siêu âm; không có rác che mắt đọc, không có xung nhiễu giả từ bọt sóng hay cành cây trôi dạt. Trọng số dữ liệu đạt độ tin cậy tuyệt đối. "Ngưỡng kích hoạt tự động mức hai: cảnh báo đường ngập chia cắt vận tải."

Lúc 19 giờ 45 phút — đúng bảy mươi phút trước thời điểm đường gom dự kiến ngập sâu bốn mươi phân làm chết máy toàn bộ xe tải — dòng lệnh điều khiển gửi đi tín hiệu khẩn cấp.

Hạ tầng tự động mà Yến đã thức trắng đêm để lập trình lại thay cho Duy bắt đầu vận hành. Không còn bất kỳ sự do dự nào của con người, không còn sự chậm trễ trong các tầng nấc trung gian. Trên bảng điều khiển máy chủ, cổng giao tiếp phần mềm tức thời kích hoạt hai luồng tác vụ song song: một luồng gửi lệnh đóng rơ-le kích hoạt chuông báo động vật lý gắn tại tủ điện phân phối của kho Cẩm Lệ thông qua đường truyền mạng không dây công nghiệp, và luồng còn lại gọi trực tiếp vào hệ thống thoại tương tác ba bước tới danh bạ ca trực đêm đã được định sẵn.

Cùng lúc đó, tại phòng bảo vệ tổng kho Cẩm Lệ, không gian tĩnh mịch của đêm mưa bị xé toạc bởi tiếng còi hú công nghiệp ba pha. Chiếc còi kim loại hình nón gắn ngay phía trên mái tôn phòng trực phát ra âm thanh chói gắt, sắc nhọn, xoáy sâu vào màn mưa dày đặc, dội thẳng sang dãy nhà nghỉ của đội tài xế cách đó ba mươi mét. Âm thanh rung bần bật trên lớp tôn sóng, lấn át cả tiếng nước chảy ầm ầm từ các ống thoát nước mưa khổng lồ đổ xuống mặt sân bê tông.

Đỗ Thanh Tâm đang ngồi ký duyệt bảng kê kiểm hàng trong phòng điều hành thì giật nảy mình bật dậy. Cây bút dạ rơi khỏi tay, lăn long lóc xuống sàn gạch men. Tiếng chuông báo động vật lý mới lắp đầu tuần trước rung lên bần bật trên vách tường thạch cao, khiến bóng đèn tuýp trên trần nhà như chao đảo theo từng hồi chuông réo rắt. Trước khi Tâm kịp với lấy chiếc áo mưa treo sau cánh cửa, chiếc điện thoại di động đặt trên mặt bàn làm việc của chị đổ chuông dồn dập, rung lên từng chập dữ dội trên mặt kính.

Màn hình hiện số tổng đài tự động của Thuỷ Kế. Tâm quẹt ngón tay nghe máy, áp chặt loa vào tai, tim chị đập thình thịch trong lồng ngực:

— *Cảnh báo ngập cấp độ hai tại đường gom Cẩm Lệ. Mực nước dự kiến chạm ngưỡng bốn mươi phân sau bảy mươi phút. Nhấn phím một để xác nhận tiếp nhận lệnh điều động khẩn cấp.*

Giọng đọc máy móc lạnh tanh nhưng rõ ràng từng âm tiết vang lên giữa tiếng còi hú đinh tai nhức óc. Tâm không mất một giây chần chừ, chị lập tức bấm mạnh phím 1 trên bàn phím số. Tiếng tút ngắn đanh gọn vang lên, hệ thống ghi nhận biên bản điện tử hoàn tất quy trình ba bước, dữ liệu phản hồi lập tức đảo trạng thái trên màn hình máy chủ ở Thanh Khê.

"Tất cả dậy! Toàn đội dậy ngay!" Tâm lao ra khỏi cửa, tiếng quát của chị vang rền lấn át cả tiếng mưa quất trên mái hiên. Chị giật mạnh cánh cửa phòng nghỉ của đội xe tải, đập mạnh vào then cài kim loại.

Không còn cảnh tượng tài xế ngủ say vùi đầu vào gối hay điện thoại cắm sạc im lìm trong góc như buổi diễn tập thất bại cay đắng tuần trước. Tiếng còi hú ba pha rền rĩ như còi báo động phòng không đã kéo bật sáu tài xế ca đêm ngồi dậy từ giây đầu tiên. Họ đã xỏ sẵn ủng cao su cao tới đầu gối, quần áo bảo hộ lao động màu cam cài kín cúc, mặt mày tỉnh táo nhưng căng thẳng tột độ. Trong ánh đèn vàng vọt ngoài hành lang, những đôi mắt đỏ hoe vì thiếu ngủ mở to, dán vào người phụ nữ quản lý kho đang đứng sũng nước mưa dưới mép mái tôn.

"Đường gom sắp ngập, nước sông đang dội ngược!" Tâm vừa chỉ huy vừa chạy băng qua sân, kéo mở toang cửa dock số ba và số bốn. Cánh cửa cuốn kim loại nặng nề kéo lên kêu rầm rầm. "Bật công tắc máy phát phụ đề phòng lưới điện sụt áp! Cho ba xe tải mười lăm tấn nổ máy lùi vào dock ngay lập tức. Toàn bộ sáu pallet bo mạch điện tử viễn thông và lô đồ gia dụng cao cấp tầng một phải chuyển hết lên sàn tầng hai. Chúng ta có đúng một tiếng đồng hồ trước khi bánh xe ngập nửa mét!"

Tiếng động cơ diesel gầm rú xé tan màn đêm u ám khi ba chiếc xe tải lớn lần lượt nổ máy, xả những luồng khói xám mù mịt vào bầu không khí ẩm ướt trong sân bê tông. Đèn pha quét những luồng sáng trắng đùng đục cắt ngang làn mưa xối xả, soi rõ những dòng nước bắt đầu chảy tràn từ mép rãnh thoát nước vào chân bậc thềm. Bốn tài xế lái xe nâng reach truck bật nguồn, màn hình điện tử trên xe nâng sáng quắc. Những chiếc càng nâng kim loại rít lên ken két khi luồn sâu vào chân pallet gỗ, phát ra âm thanh ma sát khô khốc.

Những kiện hàng linh kiện đắt tiền, bọc kín nhiều lớp màng co nilon chống ẩm trong suốt in logo màu xanh lam, có giá trị lên tới hàng chục tỷ đồng, nhanh chóng được bốc nhấc khỏi sàn thấp. Càng nâng vươn cao hết tầm, thủy lực gầm gừ đẩy từng khối hàng nặng cả tấn lên sàn lửng tầng hai kiên cố. Mùi dầu thủy lực, mùi khói xe diesel nồng nặc hòa lẫn với mùi đất ướt và hơi ẩm nhớp nháp bốc lên từ mặt nền kho bãi. Các tài xế điều khiển cần lái thoăn thoắt, lùi xe, cua gấp, định vị pallet vào giá đỡ với độ chuẩn xác từng centimet.

Bên ngoài cổng chính, dòng nước đục ngầu phù sa và váng dầu từ mương thoát bắt đầu tràn qua mép bó vỉa hè của tuyến đường gom. Từng đợt sóng nước cuộn theo rác rưởi, túi ni-lông và cành cây mục dềnh lên mép đường nhựa, biến con đường độc đạo thành một lòng sông cạn đang đầy nước. Nhưng bên trong kho Cẩm Lệ, nhịp làm việc diễn ra chuẩn xác, nhịp nhàng đến từng phút. Không có tiếng la hét hoảng loạn, chỉ có tiếng còi xe nâng lùi bíp bíp, tiếng hô khẩu lệnh dứt khoát của Tâm và tiếng va đập chắc nịch của các chốt an toàn khi kiện hàng được hạ xuống sàn bê tông cao ráo.

Đúng sáu mươi lăm phút sau tiếng còi đầu tiên, pallet hàng gia dụng cuối cùng đã nằm yên vị trên sàn cao tầng hai, được chằng buộc cẩn thận bằng dây đai tăng đơ bản rộng.

Khi Tâm bước ra mép dock kiểm tra, chiếc thước đo cắm tạm ở rãnh đường gom ngoài cổng đã chìm ngập dưới làn nước đen ngòm sâu đúng bốn mươi phân. Mặt nước đã mấp mé gầm xe, mút chặt lấy những bánh xe tải nặng nề nếu còn đỗ ở khoảng sân thấp. Cách cổng kho khoảng năm mươi mét, chiếc xe bán tải chở hàng tạp hóa của một đơn vị giao vận khác cố vượt qua đường gom trong đêm tối vừa bị chết máy giữa dòng nước xiết; ống xả ngập sâu sùng sục nhả bọt khí rồi lịm hẳn, tài xế phải đạp cửa lội bì bõm ngang hông trong sự bất lực cùng cực, nước cuốn trôi mấy thùng các-tông trôi bập bềnh ra phía bụi rậm. Đoàn xe tải mười lăm tấn của Đông Bờ và toàn bộ lô hàng trọng yếu trong kho Cẩm Lệ đã an toàn trên vị trí cao, khô ráo tuyệt đối, tách biệt hoàn toàn khỏi thảm cảnh ngập lụt đang bủa vây bên ngoài bức tường rào.

***

Cách Cẩm Lệ hơn năm cây số về phía bắc, dải mưa dông cực đoan cũng đang dội thẳng xuống lưu vực kênh Phú Lộc và ngã ba An Khê. Mưa quất từng đợt rát mặt vào những mái tôn thấp lè tè của xóm lao động nghèo, biến những con ngõ quanh co thành những con lạch nhỏ cuồn cuộn bùn đất.

Bà Nguyễn Thị Sương ngồi bên chiếc bàn gỗ thấp trong căn nhà cấp bốn sát mặt ngõ 126. Căn phòng khách nhỏ hẹp chỉ kê vừa một chiếc giường đơn và chiếc tủ thờ đã ngả màu thời gian. Trên giường, chồng bà vừa thiếp đi sau ca chạy thận nhân tạo kéo dài bốn tiếng đồng hồ ở bệnh viện quận hồi chiều. Hơi thở của ông mệt nhọc, đứt quãng, thỉnh thoảng khẽ giật mình theo từng tiếng sấm rền vang từ xa, hòa cùng tiếng nước chảy xối xả ngoài máng xối tôn rỉ sét. Trên mặt bàn gỗ, chiếc điện thoại phổ thông vỏ nhựa màu đen cũ kỹ đột ngột rung lên bần bật, trượt đi trên mặt bàn kèm theo tiếng chuông báo tin nhắn chói gắt kéo dài.

Bà Sương với lấy cặp kính lão trễ xuống sống mũi, bật màn hình đèn nền màu xanh lơ. Tin nhắn từ cổng thông tin cộng đồng của Thuỷ Kế hiện lên ngắn gọn, rõ ràng theo đúng mẫu thông điệp số hai đã thống nhất trong biên bản hợp tác giữa nhóm kỹ sư và ban đại diện khu dân cư:

`[THỦY KẾ - AN KHÊ] 20:05: Nước kênh Phú Lộc dâng nhanh kết hợp cống ngầm đường Điện Biên Phủ dội ngược. Nguy cơ tràn vỉa hè kiệt 126 trong 45 phút. Đề nghị các hộ rãnh thoát nước kê cao đồ đạc tối thiểu 30cm.`

Bà Sương bật dậy nhanh như cắt, cặp kính lão suýt rơi khỏi mặt. Bà quàng vội chiếc áo tơi ni-lông màu xanh thẫm đã sờn rách ở mép gấu áo, một tay chụp lấy chiếc đèn pin bóng led siêu sáng, tay kia với chiếc micro cầm tay nối với hệ thống loa phát thanh tự quản của tổ dân phố treo lủng lẳng dưới mái hiên trước nhà.

Tiếng còi hú báo động ba hồi ngắn từ chiếc loa phóng thanh gắn trên cột điện đầu ngõ vang lên lanh lảnh giữa tiếng sấm ì ầm. Màng loa cũ kỹ rung lên rè rè, nhưng âm thanh đủ sức xuyên thấu qua những bức tường gạch mỏng và tiếng mưa gầm rú. Bà Sương không dùng bất kỳ thuật ngữ thủy văn phức tạp nào như lưu lượng đỉnh hay cao trình nước dâng; giọng bà sang sảng, đanh gọn nhưng gấp gáp qua chiếc micro:

"Bà con kiệt 126 chú ý! Kênh Phú Lộc đang dội ngược nước vào cống kiệt. Mưa lớn quá, nước chuẩn bị tràn vỉa hè trong nửa tiếng nữa. Ai có hàng hóa sát nền nhà lo kê cao lên ba mươi phân ngay! Nhà bà Lành, nhà chú Ba nghe rõ chưa? Kê đồ lên liền đi kẻo không kịp!"

Không chờ tiếng đáp lại từ loa xóm, bà Sương xỏ đôi ủng nhựa màu mỡ gà, bấm đèn pin bước thẳng ra màn mưa. Ánh đèn pin rọi một vệt sáng vàng vọt xuyên qua lớp màn nước dày đặc, soi rõ những bong bóng nước nổi to tướng vỡ tanh tách trên mặt đường bê tông kiệt 126. Đích đến của bà là tiệm tạp hóa của bà Lành và kho thức ăn gia súc của chú Ba sửa xe cách đó chưa đầy năm mươi mét — hai điểm trũng nhất của con kiệt, nơi nền nhà chỉ ngang bằng với mép rãnh thoát nước thải.

Tại tiệm tạp hóa bà Lành, ánh đèn tuýp bên trong hắt ra khoảng sân đang sền sệt bùn đất và rác rưởi. Rút kinh nghiệm từ trận báo động sai tai hại tuần trước khiến bao đường bị rách toạc do khiêng vội trong hoảng loạn, lần này bà Lành nghe tiếng loa xóm liền không cuống cuồng thuê thợ bốc nháo nhào nữa. Thấy ánh đèn pin của bà Sương lội nước chạy sang, bà Lành vội vã đẩy chiếc xe đẩy tay hai bánh bằng sắt ra trước cửa, nét mặt căng thẳng nhưng động tác dứt khoát.

"Chị Sương! Nước tới đâu rồi?" Bà Lành vừa thở dốc vừa hỏi, tay thoăn thoắt xếp các thùng mì tôm và dầu ăn lên kệ sắt nhiều tầng cao ráo.

"Mặt nước dưới rãnh cách miệng cống chỉ còn gang tay thôi, triều đang kéo ngược từ cửa vịnh vào đó!" Bà Sương nói, giọng át cả tiếng mưa đang đập ầm ầm trên mái hiên tôn. Bà cúi người, hai tay chụp lấy hai góc của bao tải đường kính trắng năm mươi ký đặt trên tấm pallet gỗ sát sàn nhà. "Hai chị em mình khiêng bao này lên kệ trên cùng mau. Chú Ba bên cạnh đang dọn bao cám gia súc một mình, tí nữa tôi qua phụ chú một tay!"

Hai người phụ nữ luồn những ngón tay thô ráp xuống dưới đáy bao tải gai xù xì, nghiến răng lấy đà nhấc bổng khối hàng nặng trịch đặt chắc chắn lên mặt bàn gỗ cao nửa mét. Cả hai thở hổn hển, lưng áo ướt đẫm mồ hôi hòa lẫn nước mưa tạt qua khe cửa. Vừa dứt điểm kê xong bao đường cuối cùng và chạy sang chèn chặt ba bao cám tổng hợp lên bục gạch tại tiệm của chú Ba, một tiếng ục lớn, trầm đục phát ra từ miệng hố ga đầu ngõ.

Nắp song sắt nặng hàng chục ký rung lên bần bật dưới áp lực dòng chảy ngầm. Nước thải đen ngòm lẫn bùn đất hôi tanh cuộn trào lên khỏi nắp cống, sủi bọt trắng xóa, tràn qua mép bó vỉa hè rồi liếm láp mặt đường nhựa kiệt 126. Chỉ trong vòng mười lăm phút ngắn ngủi, dòng nước đục ngầu đã dâng cao hơn hai mươi phân, biến cả con ngõ thành một dòng kênh đen ngòm, trôi nổi những cọng rác và túi nilon.

Đứng trên bậc thềm cao hơn mặt đường bốn mươi phân, bà Lành nhìn dòng nước đen ngòm cuồn cuộn chảy xiết dưới chân cột điện trước cửa nhà mình. Tay áo ướt sũng dính chặt vào cánh tay nổi da gà vì lạnh. Người phụ nữ bán tạp hóa thở dốc một hơi dài, đưa bàn tay run run vuốt nước mưa bết trên mặt, quay sang nhìn bà Sương rồi nhìn xuống chiếc điện thoại cũ đang nhét trong túi áo mưa:

"May quá chị ơi... Chậm chừng mười lăm phút nữa thôi là coi như đi đứt năm bao đường với đống cám của chú Ba rồi. Nước dâng nhanh như ma đuổi thế này thì ai mà trở tay kịp."

Bà Sương gật đầu, đưa mu bàn tay chai sần lau vệt nước mưa chảy tràn trên sống mũi. Bà không nói gì thêm, chỉ lấy chiếc điện thoại bấm gửi một tin nhắn phản hồi một chiều ngắn gọn theo đúng cú pháp đã quy ước về hệ thống của nhóm kỹ sư: `AN KHE NUOC TRAN VIA HE 20CM LUC 20H40. HANG HOA DA KE CAO AN TOAN.`

Tin nhắn vừa gửi đi, bà bấm tắt màn hình, nhét điện thoại vào sâu trong túi áo tơi, mắt tiếp tục dõi theo dòng nước đen đang dềnh lên mấp mé mép sân những nhà bên cạnh, sẵn sàng ứng cứu khi cần.

***

Trên gác xép Thanh Khê, đồng hồ máy tính điểm 21 giờ 15 phút.

Màn hình điều khiển trước mặt Yến hiển thị dòng thông báo trạng thái màu xanh lá cây rực rỡ từ trạm quan trắc Cẩm Lệ: *Cảm biến S01, S02, S03, S04 hoạt động ổn định. Tỷ lệ truyền gói tin: 98,6%. Mực nước đỉnh lũ đường gom: 43,5cm. Không ghi nhận lỗi sụt áp hoặc chạm chập mạch điều khiển.*

Yến từ từ tựa lưng vào thành ghế nhựa cũ kỹ, hai vai khẽ chùng xuống sau hàng giờ căng cứng. Hơi thở dồn dập kìm nén suốt ba tiếng đồng hồ qua từ từ giãn ra thành một cái thở phào nhẹ nhõm, dài và sâu. Cảm giác mỏi nhừ ở các khớp ngón tay và thắt lưng bắt đầu ập đến, nhưng trong lồng ngực cô, một khối đá tảng vô hình dường như vừa được nhấc bỏ.

Cô mở cửa sổ nhật ký kỹ thuật sâu của hệ thống, kiểm tra từng thông số điện áp và điện trở nội vi mô của các trạm cảm biến. Nỗi lo lắng lớn nhất đè nặng lên tâm trí cô suốt cả tuần qua — nguy cơ các đầu nối giắc cắm M12 bị ăn mòn, rỉ sét do môi trường nước thải công nghiệp khắc nghiệt dọc tuyến đường gom — đã không xảy ra. Lô giắc cắm chuẩn công nghiệp IP68 mạ vàng cùng lớp keo epoxy chống ẩm mà Nam và xưởng Bền Mạch gia công tỉ mỉ từng chi tiết đã phát huy tác dụng tuyệt đối. Dù bị ngâm chìm hoàn toàn trong làn nước ngập đục ngầu chứa đầy bùn rác, dầu mỡ và hóa chất suốt hơn hai tiếng đồng hồ, điện trở tiếp xúc giữa các chân pin tín hiệu vẫn giữ vững ở mức 0,02 ôm danh định. Không có hiện tượng đoản mạch ngầm, không có bất kỳ gói tin nào bị nghẽn trong hàng đợi phần cứng.

Thời gian cảnh báo trước thực tế đạt đúng bảy mươi phút — hoàn toàn khớp với biên độ tính toán từ mô hình thủy lực kết hợp triều dâng mà Yến đã hiệu chỉnh lại, và đủ dài để một quy trình vận hành phức tạp, cồng kềnh như kho Cẩm Lệ chuyển mình thoát hiểm trong gang tấc.

Điện thoại của Yến rung lên bần bật trên bàn. Một tin nhắn SMS từ số máy cá nhân của Đỗ Thanh Tâm:

`Lô hàng bo mạch và thiết bị viễn thông 30 tỷ đã đưa lên tầng hai an toàn trước khi đường gom ngập sâu. Còi hú và tổng đài tự động hoạt động chuẩn xác, không có độ trễ. Mai tôi sẽ ký biên bản nghiệm thu ca đêm cho Thuỷ Kế.`

Yến chớp chớp mắt, khóe mắt cay sè vì ánh sáng màn hình và vì một cảm giác nhẹ nhõm hiếm hoi len lỏi qua từng thớ thịt. Cô quay sang Thư. Người bạn đồng sáng lập đang ngồi bệt dưới sàn nhà bê tông mát lạnh, hai tay ôm lấy đầu gối, mỉm cười qua giọt nước mắt lăn dài trên gò má hốc hác:

"Chúng ta làm được rồi Yến... Hệ thống đã cứu được kho hàng, và người dân ở An Khê cũng không ai bị thiệt hại."

Yến gật đầu, đưa bàn tay hơi run run với lấy cốc nước lọc nguội ngắt trên bàn uống một ngụm lớn, nuốt trôi vị đắng ngắt nơi cuống họng. Nhưng khi cô vô tình đưa mắt nhìn sang góc dưới bên phải màn hình — nơi hiển thị bảng điều khiển tài khoản dịch vụ viễn thông — nụ cười vừa hé nở trên môi cô chợt khựng lại.

Cột hiển thị số dư tài khoản cổng viễn thông trả trước tụt dốc không phanh. Đợt gửi tin nhắn dồn dập tới mạng lưới cộng đồng cùng lưu lượng hàng chục cuộc gọi tương tác thoại IVR lặp lại ba bước để kích hoạt ca trực và kết nối các mắt xích điều hành trong đêm mưa giông đã ngốn sạch hơn bảy trăm ngàn đồng. Con số dư hiện tại chỉ còn vỏn vẹn một trăm tám mươi hai ngàn đồng — tương đương chưa đầy năm mươi cuộc gọi khẩn cấp nữa trước khi toàn bộ hệ thống liên lạc qua mạng di động bị nhà mạng tự động cắt đứt vì cạn tiền.

Chi phí để giữ cho một hệ thống vận hành có người trực, có chuông reo, có xác nhận hai chiều ngoài đời thực luôn đắt đỏ và tàn nhẫn hơn bất kỳ dòng mã nguồn tối ưu nào chạy trên môi trường máy tính giả lập. Mỗi một giây cuộc gọi, mỗi một ký tự tin nhắn đều được tính bằng tiền tươi thóc thật, bòn rút từng đồng còm cõi từ quỹ khởi nghiệp đã cạn kiệt của nhóm.

"Thư này," Yến nói nhỏ, ngón tay chỉ vào vạch số dư đỏ quạch trên góc màn hình. "Sáng mai cậu phải đến văn phòng Đông Bờ gặp anh Huy lấy biên bản nghiệm thu có chữ ký của chị Tâm ngay. Chúng ta cần họ giải ngân đợt thanh toán tiếp theo càng sớm càng tốt. Nếu có một cơn mưa dông lớn tương tự đổ xuống vào đêm mai, tài khoản cổng thoại của chúng ta sẽ cạn sạch tiền trước khi kịp gọi cho tài xế thứ hai."

"Tớ biết rồi," Thư đứng dậy, phủi bụi trên gấu quần, bước lại gần vỗ nhẹ lên vai Yến. Giọng Thư trầm xuống nhưng đầy kiên định: "Sáng mai đúng tám giờ tớ sẽ có mặt ở trụ sở Đông Bờ. Có biên bản xác nhận hiện trường của chị Tâm, có dữ liệu thực tế cứu được lô hàng ba mươi tỷ thì anh Huy không có bất kỳ lý do gì để trì hoãn việc giải ngân nữa đâu."

Đêm đó, Yến nằm ngủ thiếp đi ngay trên chiếc ghế xếp bằng vải dù đặt cạnh bàn máy tính. Tiếng mưa rào rạt ngoài song cửa đang nhỏ dần theo từng cơn gió lạnh cuối thu thổi từ biển vào, ru căn gác xép vào một giấc ngủ chập chờn nhưng thanh thản hiếm có sau chuỗi ngày dài căng thẳng.

***

Tám giờ ba mươi phút sáng hôm sau, ánh nắng vàng rực rỡ bất ngờ xuyên qua lớp mây xám xịt sau cơn bão tan, rọi thẳng vào ô cửa kính của căn gác xép Thanh Khê. Mặt đường kiệt bên dưới khô ráo nhanh chóng dưới sức gió biển, chỉ còn lại những vũng nước đọng nhỏ lấp lánh bên mép vỉa hè và những vệt bùn non bám chặt quanh các miệng cống thoát nước. Không khí buổi sáng trong lành, phảng phất mùi ozone và mùi lá cây ướt sũng.

Yến thức dậy với một cái vươn vai mỏi nhừ, từng đốt sống lưng kêu răng rắc sau một đêm ngủ gập người trên chiếc ghế xếp chật chội. Cô bước lại góc phòng, bật bếp điện đun một ấm nước pha trà, trong lòng dấy lên một sự thanh thản hiếm thấy kể từ ngày rời bỏ vị trí kỹ sư trưởng tại Sài Gòn để về lại miền Trung. Sau bao nhiêu ngày đêm chật vật giữa những ánh mắt hoài nghi, những buổi thử nghiệm thất bại và áp lực tài chính đè nặng từng bữa ăn, cuối cùng công sức của cả nhóm cũng đã được chứng minh bằng một kết quả thực địa không thể chối cãi. Con số đo đạc chính xác, lô hàng ba mươi tỷ nguyên vẹn, người dân ngõ 126 an toàn — đó là những thực tế vững chắc mà không ai có thể phủ nhận.

Cửa gỗ bật mở đánh cạch. Thư bước vào phòng.

Nhưng trên gương mặt của người phụ nữ phụ trách thương mại không hề có nét rạng rỡ của một người vừa mang về tin vui giải ngân tài chính. Mặt Thư tái nhợt, đôi môi mím chặt thành một đường thẳng tắp, hai bàn tay cô run rẩy cầm chiếc máy tính bảng đang mở sẵn một trang web tin tức. Những ngón tay cô siết chặt vào viền vỏ nhựa của máy tính bảng đến mức các khớp ngón tay trắng bệch ra.

"Yến... Cậu xem cái này đi." Thư đặt mạnh chiếc máy tính bảng lên mặt bàn gỗ, giọng cô run lên vì giận dữ pha lẫn sự bất lực tột cùng.

Yến kéo chiếc máy tính bảng lại gần, khói từ ấm nước đang sôi phía sau lưng cô bốc lên nghi ngút nhưng cô không còn để ý đến nữa.

Trên màn hình là giao diện trang tin điện tử nội bộ chính thức của Tập đoàn Vận tải và Tiếp vận Đông Bờ, đồng thời bài viết cũng vừa được chuyển tiếp đồng loạt lên các trang tin doanh nghiệp và diễn đàn logistics lớn nhất của khu vực miền Trung chỉ cách đó nửa giờ đồng hồ.

Đập vào mắt Yến là một bức ảnh khổ lớn chụp toàn cảnh tổng kho Cẩm Lệ rực rỡ trong ánh đèn cao áp ban đêm, với hàng chục chiếc xe tải xếp ngay ngắn trên sân bê tông khô ráo, sạch sẽ không một vết bùn. Ngay bên dưới là dòng tít in hoa, đậm nét và nổi bật bằng phông chữ màu đỏ rực:

`ĐÔNG BỜ TIÊN PHONG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CẢNH BÁO THÔNG MINH ĐỘC QUYỀN: BẢO ĐẢM AN TOÀN TUYỆT ĐỐI 100% CHO TOÀN BỘ CHUỖI CUNG ỨNG KHU VỰC MIỀN TRUNG TRONG MÙA BÃO LŨ`

Yến nín thở, ngực cô thắt lại. Ngón tay trỏ run rẩy lướt nhanh qua từng đoạn văn bản được trau chuốt bóng bẩy, bóng loáng bởi bộ phận truyền thông và quan hệ công chúng của tập đoàn.

Bài báo viết:

*...Đêm qua, một trận mưa dông cực đoan kết hợp triều cường lịch sử đã đổ ập xuống địa bàn thành phố Đà Nẵng, đe dọa làm tê liệt các tuyến giao thông huyết mạch và gây nguy cơ ngập lụt nghiêm trọng cho hạ tầng logistics ven sông. Tuy nhiên, nhờ tầm nhìn chiến lược của Ban Giám đốc và sự đầu tư bài bản vào Hệ thống Giám sát & Cảnh báo Ngập lụt Độc quyền thế hệ mới, Tập đoàn Đông Bờ đã thiết lập một 'lá chắn công nghệ' toàn diện.*

*Hệ thống cảm biến thông minh siêu âm tích hợp trí tuệ nhân tạo của Đông Bờ đã phát hiện chính xác tuyệt đối diễn biến mực nước từ hàng cây số bên ngoài, tự động kích hoạt kịch bản bảo vệ chuỗi cung ứng trước nhiều giờ đồng hồ. Không một kiện hàng nào bị ảnh hưởng, không một chuyến xe nào bị gián đoạn. Đây là minh chứng hùng hồn cho năng lực làm chủ công nghệ tiên tiến của Đông Bờ, bảo đảm an toàn tuyệt đối một trăm phần trăm cho toàn bộ mạng lưới kho bãi, đối tác và các cơ sở phụ cận trong khu vực miền Trung trước mọi thách thức của thiên tai...*

Bên dưới bài viết là hình ảnh Lương Đức Huy đang mỉm cười tự tin trong bộ comple màu xanh đen lịch lãm, tay cầm micro phát biểu trước phông nền hội nghị, nói về "cam kết phụng sự và bảo vệ an toàn tuyệt đối cho hệ sinh thái cung ứng của tập đoàn".

Yến lướt mắt điên cuồng từ đầu đến cuối trang tin, cuộn xuống tận phần chân trang web. Tuyệt nhiên không có lấy một dòng nào nhắc đến tên Thuỷ Kế. Không có một từ nào đề cập đến sự thật rằng hệ thống cảnh báo sớm chỉ là một hợp đồng thử nghiệm dịch vụ ba tháng với phạm vi thử nghiệm vỏn vẹn bốn trạm đo rải dọc tuyến đường gom độc đạo. Không có một chữ nào nói về bốn mươi phân nước ngập suýt nhấn chìm chiếc xe tải giao hàng ngoài cổng, hay sự can thiệp thủ công thót tim của đội ngũ công nhân bốc xếp trong sáu mươi phút chạy đua với thời gian.

Và tồi tệ hơn cả, bài báo ngang nhiên tuyên bố hệ thống này là "công nghệ độc quyền của Đông Bờ", có khả năng "bảo đảm an toàn tuyệt đối một trăm phần trăm" cho toàn bộ chuỗi cung ứng và cả các cơ sở dân sinh phụ cận.

"Họ... họ dám viết như thế này sao?" Giọng Yến nghẹn lại ở cuống họng, hai bàn tay cô siết chặt mép bàn gỗ đến mức móng tay cắm sâu vào lớp ván ép. Hơi thở cô trở nên ngắt quãng, lồng ngực như bị một tảng đá đè nặng.

"Tớ vừa từ phòng anh Huy về," Thư nói, giọng cay đắng đến tột cùng, hai mắt ngấn nước nhưng ánh lên vẻ phẫn uất. "Anh ta tiếp tớ chưa đầy năm phút giữa hai cuộc họp. Anh ta ký biên bản xác nhận ca trực của chị Tâm, nhưng khi tớ hỏi về bài báo này, anh ta cười khẩy và bảo đó là 'nghệ thuật truyền thông doanh nghiệp'. Anh ta nói Đông Bờ bỏ tiền ra thuê dịch vụ thì Đông Bờ có quyền đóng gói câu chuyện thương hiệu để trấn an các cổ đông và đối tác lớn trong mùa mưa bão."

Thư nuốt nước bọt, cổ họng nghẹn đắng, chỉ ngón tay run rẩy vào màn hình máy tính bảng: "Cậu có hiểu chuyện gì đang xảy ra ngoài kia không Yến? Sáng nay, mấy ông chủ kho vật liệu xây dựng ở Liên hiệp Doanh nghiệp Sông Hàn và các cơ sở quanh đường Hòa Cầm đã bắt đầu gọi điện hỏi nhau. Họ đọc bài báo này và họ nghĩ rằng Đông Bờ đã mua đứt một hệ thống chống ngập toàn năng, và họ đinh ninh rằng khu vực của họ nằm sát nách tổng kho Cẩm Lệ cũng đã được hệ thống này bảo vệ an toàn tuyệt đối! Họ sẽ chủ quan, họ sẽ không kê cao hàng hóa, họ sẽ tin vào một cái ảo ảnh không hề có thật!"

Yến đứng chôn chân giữa căn phòng gác xép. Tiếng máy móc dưới tiệm sửa điện tầng trệt lại bắt đầu rền rĩ dội qua sàn ván ép, tiếng búa gõ lách cách vào kim loại vang lên đều đặn, nhưng cô không còn nghe thấy gì nữa. Mọi âm thanh xung quanh dường như bị bóp nghẹt dưới một lớp màng chân không đặc quánh.

Ký ức kinh hoàng từ những ngày tháng ở Sài Gòn — nơi những bản báo cáo kỹ thuật trung thực của cô từng bị bóp méo, bị biến thành những lời hứa hẹn bóng bẩy trên mặt báo để phục vụ cho các chiến dịch quảng bá hình ảnh và giải ngân dự án của giới đầu tư — đột ngột ùa về, bóp nghẹt lấy lồng ngực cô. Những bản thuyết trình lộng lẫy, những con số một trăm phần trăm hoàn hảo trên giấy tờ từng dẫn đến những thảm họa thực tế khi cơn lũ thật tràn qua. Một hệ thống công nghệ vừa mới chập chững vượt qua cơn mưa đầu mùa nhờ sự cẩn trọng từng phút của con người và sự tận tụy của từng cá nhân ngoài hiện trường, nay đã bị thổi phồng thành một chiếc khiên thần thoại không tì vết.

Cầm bài báo mạng có hình tổng kho Đông Bờ kèm dòng tít giật gân về công nghệ chống ngập toàn năng, Yến cảm thấy ớn lạnh hơn cả lúc lội nước đêm qua.