Giải Thưởng Không Phải Trang Cuối

Tiếng trống tập trung vang lên giòn giã lúc mười một giờ trưa, xé toang bầu không khí ngột ngạt của buổi ban trưa, kéo toàn bộ giáo viên và học sinh các khối lớp lục tục trở về trước khán đài lễ trao giải báo tường.

Cái nắng chang chang của những ngày cuối tháng Năm như dội lửa xuống khoảng sân xi măng rộng lớn của trường THPT Trần Văn Lan. Dưới những tàng phượng vĩ cổ thụ đã bung nở từng chùm hoa đỏ rực như thắp lửa giữa vòm trời lam nhạt, không khí oi nồng, hầm hập hơi nóng bốc lên từ mặt sân không hề làm giảm đi sự hồi hộp đang căng như dây đàn trong lồng ngực của hàng trăm con người. Ba mươi tấm pano báo tường của các chi đoàn xếp thành hàng dài dọc theo lễ đài chính, mỗi tấm mang một sắc thái riêng biệt: từ những nét vẽ trang trí ngây ngô, vụng dại bằng màu sáp của khối Mười cho đến những công trình kỳ công, trau chuốt từng đường viền hoa văn của các anh chị khối Mười Hai sắp sửa rời trường. Từng cơn gió nóng thổi thốc qua mang theo mùi hồ dán khô khốc, mùi sơn dầu còn hăng nồng và cả mùi mực nho thoang thoảng từ những trang giấy vẽ rơm.

Sau bài phát biểu tổng kết ngắn gọn của thầy Hiệu phó phụ trách phong trào, thầy Mai Quốc Khánh – đại diện tổ chấm giải – bước lên bục micro với tập hồ sơ bìa xanh kẹp danh sách kết quả chung cuộc. Cả sân trường rộng thênh thang bỗng chốc im phăng phắc, một sự tĩnh lặng đến mức người ta có thể nghe thấy rõ mồn một tiếng ve sầu râm ran trên các ngọn xà cừ cổ thụ và tiếng quạt cây công nghiệp phần phật thổi từng luồng gió hanh hao từ góc bàn ban giám khảo.

Từng giải Khuyến khích rồi giải Ba lần lượt được xướng tên qua hệ thống loa phát thanh rè rè, đón nhận những tràng pháo tay rải rác và những tiếng thở phào nhẹ nhõm hoặc nuối tiếc từ các góc sân. Khi giải Nhì thuộc về một lớp khối Mười Một chuyên Hóa với thiết kế mô hình con tàu vượt sóng uốn lượn bằng bìa mô hình và dây cước trong suốt, bầu không khí dưới chân khán đài như đặc quánh lại, ngưng trệ trong từng nhịp thở. Lúc này, không cần ai bảo ai, mọi ánh mắt từ thầy cô đến bè bạn các khối đều đổ dồn về hai đối thủ nặng ký nhất của khối Mười Hai: lớp chọn Tự nhiên 12A1 với tiềm lực công nghệ áp đảo và lớp 12 chuyên Văn với những ngòi bút sắc sảo giàu cảm xúc.

Thầy Hiệu trưởng từ tốn đón lấy micro từ tay thầy Khánh. Thầy đẩy nhẹ gọng kính lão đồi mồi, ánh mắt lấp lánh sự tự hào hiếm thấy sau những nếp nhăn hằn sâu nơi khóe mắt:

— Thưa toàn thể các thầy cô giáo và các em học sinh thân mến. Năm nay, hội đồng giám khảo chúng tôi đã phải trải qua một cuộc tranh luận kéo dài gần hai tiếng đồng hồ nảy lửa trong phòng hội đồng để đưa ra quyết định cuối cùng. Chất lượng của các sản phẩm năm nay thực sự vượt xa kỳ vọng thông thường của một cuộc thi cấp trường. Đặc biệt, ở khối Mười Hai, chúng ta có hai tác phẩm đại diện cho hai trường phái hoàn toàn khác biệt, đối lập nhau về phong cách thể hiện nhưng đều đạt tới đỉnh cao xuất sắc trong thể loại mà mình lựa chọn.

Thầy dừng lại một nhịp, ánh mắt hiền từ hướng thẳng về phía hàng ghế đầu tiên của lớp 12A1:

— Ban giám khảo quyết định trao giải Nhất toàn diện cuộc thi Báo tường năm học 2008 – 2009 cho tập thể lớp 12A1! Với kỹ thuật trình bày xuất sắc, ứng dụng đồ họa vi tính hiện đại, bố cục đa phương tiện chuẩn mực và tính thẩm mỹ mang đậm tinh thần hội nhập, báo tường của chi đoàn 12A1 đã xác lập một tiêu chuẩn trình bày hoàn toàn mới mẻ cho phong trào học sinh của nhà trường chúng ta trong kỷ nguyên công nghệ.

Một tiếng reo hò vang dội như vỡ bờ bùng nổ từ phía góc sân bên phải. Cả tập thể 12A1 đứng bật dậy, đồng loạt vỗ tay rầm rộ, những cánh tay giơ cao vung vẩy những chiếc quạt nan rực rỡ sắc màu. Đỗ Minh Trang bước lên bục danh dự, đón lấy lá cờ giải Nhất thêu chỉ vàng lóng lánh trong nụ cười rạng rỡ của bạn bè đồng khóa. Thế nhưng, giữa muôn vàn tràng pháo tay tán thưởng, ánh mắt cô bạn lớp trưởng khối Tự nhiên không hề dừng lại quá lâu ở tấm bằng khen lấp lánh mà lại khẽ liếc qua hàng ghế của lớp 12 Văn – nơi Hạ Miên và các bạn đang ngồi lặng lẽ bên cạnh tấm pano bằng tre hun khói mộc mạc.

Thầy Hiệu trưởng mỉm cười, giơ bàn tay gầy gò ra hiệu cho sân trường giữ trật tự. Nụ cười trên gương mặt người thầy khả kính càng lúc càng trở nên ấm áp, giọng thầy trầm xuống, mang theo một độ rung truyền cảm đặc biệt:

— Tuy nhiên, hội đồng giám khảo, với sự đồng thuận tuyệt đối của đại diện Hội Nhà báo tỉnh – nhà báo Hoàng Anh Vũ, đã thống nhất trao thêm một giải thưởng đặc cách chưa từng có tiền lệ trong lịch sử trường ta. Một giải thưởng không nằm trong cơ cấu biểu điểm ban đầu, nhưng bắt buộc phải xuất hiện để ghi nhận một giá trị vượt lên trên mọi khung điểm thi đua thông thường. Giải Đặc biệt dành cho “Chiều sâu Nội dung và Ý nghĩa Giáo dục chân thực” xin được trân trọng trao cho tờ báo tường mang tên “Năm Ấy Hoa Phượng Nở” của tập thể lớp 12 chuyên Văn!

Lời công bố vừa dứt, một khoảng lặng sững sờ kéo dài chừng hai giây bao trùm toàn bộ không gian sân trường, trước khi một đợt sóng vỗ tay rền vang như sấm dậy nổ ra từ khắp các khối lớp, kéo dài không dứt.

Thầy Hiệu trưởng tiếp tục, giọng thầy xúc động qua làn sóng âm của chiếc micro cũ kỹ:

— Nếu như tờ báo của 12A1 là hình mẫu tuyệt vời của sự hiện đại, tài hoa và tư duy hội nhập, thì tờ báo của lớp 12 Văn lại chính là linh hồn chân thực của tuổi học trò dưới mái trường Trần Văn Lan này. Không dùng bạt in máy bóng bẩy, không tô vẽ những thành tích hào nhoáng xa vời, các em đã dùng chính những trang viết tay run rẩy, những nét chữ mộc mạc, những bức ảnh chụp phim giản dị và cả lòng trắc ẩn sâu sắc để ghi lại số phận của những người hùng thầm lặng: một bác bảo vệ tận tụy ngày đêm trông coi từng góc sân, một cậu thủ môn dự bị suốt ba năm không một lần được chạm bóng trong trận chung kết nhưng vẫn miệt mài tiếp nước bên đường biên, hay những dằn vặt rất đỗi con người, rất đỗi chân thành của một người làm cán bộ lớp. Tác phẩm của các em không chỉ đơn thuần là một tờ báo tường tham dự phong trào, mà nó đã trở thành một cuốn biên niên sử bằng máu thịt và ký ức của thanh xuân.

Dưới bóng râm mát rượi của hàng cây xà cừ, không hề có bất kỳ một thoáng tiếc nuối hay hụt hẫng nào về vị trí số một toàn diện. Thay vào đó, cả tập thể lớp 12 Văn như nổ tung trong niềm xúc động tột cùng.

— Chúng mình làm được rồi! Giải Đặc biệt! Là Giải Đặc biệt đó trời ơi!

Tiếng hò reo nghẹn ngào hòa lẫn trong tiếng cười và cả những giọt nước mắt lăn dài trên gò má đỏ bừng vì nắng hạ. Cả lớp ùa lại ôm chầm lấy nhau, kết thành một vòng tròn siết chặt quanh chiếc pano nẹp tre hun khói. Phạm Đức Tít – người vẫn còn quàng chiếc khăn len mỏng để giữ ấm cổ họng sau cơn cảm lạnh đột ngột đêm qua – lúc này dường như quên bẵng hoàn toàn lời bác sĩ dặn dò sáng nay. Dù giọng khản đặc chỉ còn phát ra những âm thanh the thé như tiếng gió rít qua khe cửa sổ mùa đông, cậu lớp trưởng ồn ào vẫn nhảy cẫng lên giữa sân trường, vung hai tay lên trời rồi nhào tới ôm ghì lấy Quốc Bảo.

— Bảo ơi! Bài của mày… bài của mày được thầy Hiệu trưởng nhắc tới kìa! — Tít hét lên bằng chút hơi tàn trong lồng ngực, nước mắt chảy tràn qua khóe mắt đỏ hoe, làm ướt một mảng khăn len.

Quốc Bảo, với một bên chân phải vẫn còn mang chiếc nẹp cố định khớp gối sau chấn thương nặng ở giải bóng đá trường, phải chống vững một bên nạng gỗ xuống nền xi măng nứt nẻ để khỏi ngã dúi dụi trước cú va chạm quá đỗi nhiệt tình của Tít. Cậu tiền đạo rắn rỏi ngày nào bặm chặt môi đến mức bật máu để ngăn không cho tiếng nấc bật ra thành lời, nhưng bàn tay to bè, thô ráp lại siết chặt lấy bả vai Tít rung lên bần bật:

— Tao nghe thấy rồi… Mẹ kiếp, tao nghe thấy hết rồi! Bác Tám với thằng Kiên gầy… cả bọn mình, không ai bị bỏ quên cả! Công sức của bọn mình không uổng phí chút nào!

Khánh Na đứng bên cạnh, chiếc máy ảnh cơ Canon cũ kỹ đeo lủng lẳng trước ngực đập nhịp nhàng vào xương quai xanh. Nàng hoa khôi vốn luôn giữ vẻ thanh lịch, điềm tĩnh và chỉn chu trước mặt mọi người giờ đây chẳng buồn lấy tay che đi giọt nước mắt đang làm nhòe hàng mi cong vút. Cô túm lấy vạt áo đồng phục của Miên, kéo cô bạn thân vào một cái ôm thật chặt, mái tóc thơm mùi bồ kết dịu nhẹ cọ vào má Miên nóng hổi:

— Miên ơi, cậu giỏi lắm! Cậu đã nói thay cho tất cả chúng mình… Tớ tự hào về cậu chết mất thôi! Từng câu từng chữ của cậu lúc đứng trên kia, tớ thề là tớ sẽ nhớ suốt đời!

Miên đứng giữa vòng tay ấm áp của bạn bè, lồng ngực vẫn còn đập thình thịch sau bài thuyết trình rút ruột gan ban nãy. Cô đưa mắt tìm kiếm qua những bờ vai đang rung lên vì xúc động của tập thể lớp, và ánh mắt cô chạm vào Trịnh Đông Quân.

Cậu bạn cùng bàn vẫn đứng đó, tách biệt nửa bước khỏi sự ồn ào cuồng nhiệt của đám đông, hai tay đút vào túi quần đồng phục theo thói quen cố hữu. Nhưng trên gương mặt góc cạnh vốn luôn phẳng lặng, lạnh lùng và khép kín ấy, một nụ cười rạng rỡ, ấm áp và thanh thản đang nở bung như một nhánh hoa phượng đón nắng sớm đầu ngày. Đôi mắt sau hàng mi dày nhìn thẳng vào Miên, kín đáo gật đầu một cái thật dứt khoát. Đó là cái gật đầu của một người đồng hành thấu hiểu đến tận cùng, người đã cùng cô trải qua những đêm thức trắng quét từng trang tài liệu nhăn nhúm, cùng cô che ngọn đèn pin con cóc leo lét bên hành lang lộng gió rét buốt, và là người duy nhất luôn tin tưởng tuyệt đối rằng tiếng nói chân thật từ trái tim cô sẽ chạm đến trái tim của tất cả mọi người.

Cô Đặng Thu Hà bước tới, tà áo dài lụa màu xanh ngọc bay bay trong làn gió hạ nồng nàn. Đôi mắt cô giáo chủ nhiệm đỏ hoe nhưng lấp lánh niềm kiêu hãnh khôn xiết. Cô không nói gì nhiều, chỉ dang rộng đôi tay ôm trọn cả nhóm học trò vào lòng. Hơi ấm từ bàn tay cô truyền qua lưng áo đẫm mồ hôi của Miên, một cái vỗ về dịu dàng và tin cậy thay cho mọi lời tán dương hoa mỹ nhất trên đời.

Giữa lúc cả lớp 12 Văn còn đang đắm chìm trong men say ngọt ngào của sự công nhận danh giá, một bóng dáng mảnh khảnh trong chiếc áo đồng phục trắng tinh tươm bước qua dải phân cách giữa hai khối lớp, chủ động băng qua đám đông ồn ào để tiến thẳng về phía họ.

Tiếng cười nói của nhóm bạn khẽ chùng xuống. Tít và Bảo theo phản xạ hơi lùi lại nửa bước, nhường khoảng trống trang trọng phía trước.

Đó là Đỗ Minh Trang.

Trên tay Trang vẫn cầm tấm bằng khen giải Nhất toàn diện được lồng khung kính trang trọng, mặt kính phản chiếu ánh nắng lấp lánh, nhưng bước chân cô không hề có sự kiêu hãnh ngút ngàn hay vẻ đắc thắng thường thấy của một thủ lĩnh khối Tự nhiên. Gương mặt của cô nữ sinh xuất sắc nhất khối A lúc này phảng phất nét trầm tĩnh, chín chắn đến lạ lùng. Trang dừng lại cách Miên chừng hai bước chân, ánh mắt bình thản nhưng chứa chan sự chân thành mà trước đây chưa từng xuất hiện trong những lần đối đầu nảy lửa.

— Chúc mừng cậu, Hạ Miên. Chúc mừng tập thể 12 Văn, — Trang mở lời, giọng nói rõ ràng, rành mạch và đĩnh đạc.

Miên thoáng chút bối rối, hai bàn tay đan vào nhau theo thói quen cũ, nhưng nhìn thẳng vào ánh mắt của người đối diện, cô nhận ra sự thù địch, tị hiềm và những lời cạnh tranh cay nghiệt ngày nào đã hoàn toàn biến mất như một làn sương sớm tan biến dưới ánh mặt trời gay gắt.

Trang chủ động chìa bàn tay phải ra phía trước, một nụ cười nhẹ nở trên môi:

— Tớ đến đây không phải với tư cách lớp trưởng 12A1 để xã giao chiếu lệ đâu. Tớ đến để nói rằng, bài thuyết trình của cậu sáng nay thực sự đã làm tớ chấn động sâu sắc. Lúc đứng nghe cậu nói dưới sảnh lớn, tớ đã nhìn lại tờ báo tường in bạt láng bóng của lớp mình và nhận ra… chúng tớ có thể thắng về kỹ thuật số, về ma trận đồ họa vi tính hay sự chuẩn xác tuyệt đối của các bảng biểu số liệu, nhưng tờ báo của lớp tớ thiếu mất linh hồn. Cậu đã viết bằng trái tim, và cậu đã chạm tới trái tim của tất cả những ai đứng ở sân trường này hôm nay. Giải Đặc biệt ấy là hoàn toàn xứng đáng, không một ai có thể phủ nhận hay tranh cãi được.

Miên xúc động nhìn bàn tay đang chìa ra của Trang. Cô bước tới một bước, đưa bàn tay nhỏ nhắn của mình ra nắm chặt lấy tay cô bạn đối thủ cũ. Lòng bàn tay Trang ấm áp và cái siết tay rất dứt khoát, truyền sang cô một luồng nhiệt thành chân thật:

— Cảm ơn Trang. Tờ báo của 12A1 thực sự rất đẹp, hiện đại và công phu, chúng tớ cũng học được rất nhiều từ cách các cậu tư duy hình ảnh và sắp xếp các chuyên mục khoa học. Và… cảm ơn cậu vì đã sửa lại tư liệu lịch sử về cụ Trần Văn Lan. Cậu đã giữ đúng lời hứa cạnh tranh công bằng giữa hai lớp.

Trang khẽ bật cười, một tiếng cười nhẹ nhõm như vừa trút bỏ được một tảng đá đè nặng trong tâm khảm suốt bao tháng ngày miệt mài ganh đua:

— Nếu không nhờ cậu chỉ ra lỗi sai tài liệu kỷ yếu hôm đó ở phòng truyền thống, chắc hôm nay 12A1 đã phải xấu hổ trước các thầy cô bên Sở GD&ĐT rồi. Bố mẹ tớ sáng nay cũng có mặt dưới kia để dự lễ. Họ đã nhìn thấy giải Nhất của lớp tớ, và quan trọng hơn cả, họ đã nghe trọn vẹn bài nói của cậu. Lúc cậu công khai danh tính Mộc Miên và nói về việc người cầm bút phải chịu trách nhiệm đến cùng với sự thật, mẹ tớ đã quay sang bảo: “Đó mới là cái chất của một phóng viên thực thụ”. Nhờ có cậu, bố mẹ tớ cuối cùng cũng bắt đầu hiểu vì sao tớ lại khao khát được thi vào ngành Truyền thông đến thế, thay vì những ngành Kinh tế khô khan mà họ áp đặt bấy lâu nay.

Trang buông tay Miên, ánh mắt lấp lánh sự kiên định của một người vừa tự tay tháo bỏ chiếc lồng sắt vô hình để tìm thấy lối đi đích thực cho riêng mình:

— Coi như tớ nợ cậu một ân tình lớn. Hẹn gặp lại cậu vào tháng Chín tới trên giảng đường đại học ở Hà Nội nhé. Lúc đó, chúng ta sẽ là những người đồng nghiệp tử tế của nhau, chứ không phải là những đối thủ vụn vặt ở một sân trường huyện nữa!

— Nhất định rồi. Hẹn gặp cậu ở Hà Nội! — Miên mỉm cười, cảm nhận một luồng sinh khí ấm áp lan tỏa khắp lồng ngực.

Khi Trang quay lưng bước đi hòa vào dòng người náo nức của lớp mình, bóng lưng cô gái ấy dường như đã thanh thoát, nhẹ nhõm hơn rất nhiều. Sự ganh đua tầm thường của tuổi mười tám đã chính thức khép lại sau lưng, nhường chỗ cho sự tôn trọng nghề nghiệp thuần khiết nhất nảy mầm giữa hai tâm hồn trẻ tuổi đầy hoài bão.

***

Khi tiếng trống bế mạc vang lên ba hồi giòn giã và học sinh các khối bắt đầu túa ra các cửa ngõ để trở về nhà, cái nắng gay gắt của buổi trưa đã bắt đầu dịu bớt, ngả sang màu vàng óng ả như mật ong rừng trải dài trên những bậc thềm đá rêu phong.

— Miên ơi, em nán lại một chút nhé, — giọng cô Hà cất lên dịu dàng bên vai cô.

Miên quay lại, thấy cô chủ nhiệm đang đứng cùng nhà báo Hoàng Anh Vũ dưới bóng râm mát rượi của hành lang tầng một dãy nhà hiệu bộ, ngay bên cạnh bồn hoa mười giờ đang nở rộ những cánh hoa tím biếc xen lẫn sắc hồng rực rỡ. Anh Vũ vẫn khoác chiếc túi da đựng máy ảnh vắt chéo qua vai, trên tay cầm cuốn sổ tay tác nghiệp bìa da nâu sờn mép quen thuộc cùng một chiếc bút máy bằng kim loại sáng bóng gài ngay ngắn nơi mép túi áo.

Miên bước lại gần, khẽ cúi đầu chào người đàn anh cựu học sinh khóa trước:

— Em chào anh Vũ ạ.

Anh Vũ mỉm cười, đôi mắt sáng ngời sau cặp kính cận gọng đồi mồi nheo lại đầy vẻ tinh anh nhưng vô cùng ấm áp, gần gũi. Anh nhìn cô nữ sinh chuyên Văn với ánh mắt trân trọng của một người đi trước trong nghề dành cho một tài năng trẻ vừa bước ra ánh sáng:

— Chúc mừng em, Hạ Miên. Sáng nay em đã làm được một điều vô cùng phi thường đấy. Không phải học sinh cấp ba nào cũng đủ dũng khí để gạt bỏ cái vỏ bọc bút danh an toàn mà đứng trước hàng trăm người tuyên bố quyền sở hữu tiếng nói cá nhân của mình một cách đàng hoàng như em đâu.

— Dạ… thật ra lúc đầu em cũng sợ đến mức run rẩy, tim đập muốn nghẹt thở anh ạ, — Miên ngượng ngùng gãi nhẹ vành tai, má ửng hồng, — Nhưng nhìn thấy tờ báo của lớp mình dựng sừng sững ở đó, thấy bao nhiêu công sức, mồ hôi của Quân, của Na, của Tít và Bảo đổ ra suốt bao nhiêu đêm… em biết mình không thể hèn nhát trốn chạy sau một cái tên vô danh được nữa.

— Đó chính là đạo đức và bản lĩnh cốt lõi của một người làm báo chân chính, — Anh Vũ gật đầu dứt khoát, ánh mắt ánh lên tia nhìn tán thưởng sâu sắc, — Một ngòi bút biết sợ hãi trước sự giả tạo và biết run rẩy trước nỗi đau của con người là một ngòi bút có tương lai xán lạn. Và đó cũng là lý do vì sao anh nán lại đợi em ở đây trưa nay.

Anh Vũ lật cuốn sổ tay tác nghiệp, rút ra một tờ công văn có đóng dấu đỏ chót của Tòa soạn Báo Nam Định, trân trọng trao cho cô Hà xem trước rồi mới từ tốn hướng về phía Miên:

— Anh vừa xin ý kiến trực tiếp của Ban Biên tập tờ báo tỉnh sáng nay qua điện thoại di động. Với tư cách là Trưởng ban biên tập chuyên trang Học đường & Đời sống Trẻ, anh chính thức ngỏ lời xin phép em và cô Hà được quyền biên tập và đăng tải toàn văn bài xã luận “Năm Ấy Hoa Phượng Nở” lên số báo đặc biệt chào mừng kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học sắp tới.

Miên sững sờ, hai mắt mở to nhìn người phóng viên trẻ tuổi, hơi thở cô nghẹn lại nơi cuống họng, ngực đập thình thịch như muốn nhảy tung khỏi lồng ngực:

— Đăng tải… bài xã luận của em lên báo tỉnh thật ạ?

— Đúng vậy, hoàn toàn là sự thật, — Anh Vũ mỉm cười khẳng định, ngón tay trỏ gõ nhẹ lên trang sổ tay, — Không phải dưới bất kỳ bút danh ẩn danh nào nữa, mà bài viết sẽ được in trang trọng ngay trên trang nhất của chuyên đề với tên thật của tác giả: Nguyễn Hạ Miên, học sinh lớp 12 chuyên Văn, trường THPT Trần Văn Lan. Bài viết của em mang một thông điệp giáo dục quá đỗi đẹp đẽ về sự thấu cảm, lòng nhân ái và ký ức học đường thiêng liêng. Nó xứng đáng được lan tỏa vượt ra ngoài khuôn viên chật hẹp của ngôi trường này để đến với hàng vạn độc giả, phụ huynh và học sinh trên toàn tỉnh. Em có đồng ý trao tác phẩm tâm huyết này cho tòa soạn chúng tôi không?

Một cảm giác lâng lâng, choáng ngợp như một dòng nước mát lành kỳ diệu tràn ngập khắp tâm trí và các giác quan của Miên. Bấy lâu nay, việc có một mẩu tin ngắn hay một tản văn vụn vặt được đăng khiêm tốn trên trang góc học trò dưới bút danh Mộc Miên đã là một niềm hạnh phúc lớn lao mà cô phải giấu giếm, nâng niu từng đêm dưới gối. Nhưng giờ đây, đứa con tinh thần được viết bằng mồ hôi, nước mắt và ký ức tập thể của cả lớp 12 Văn lại được đàng hoàng bước lên trang báo chính luận của tỉnh bằng chính tên khai sinh do cha mẹ đặt cho cô.

Miên xúc động quay sang nhìn cô giáo chủ nhiệm. Cô Hà mỉm cười gật đầu, ánh mắt người cô hiền hậu như muốn nhắn nhủ rằng: *Hãy mạnh dạn bước đi, cô bé của cô, cánh cửa cuộc đời rộng lớn đã chính thức mở ra đón chào em rồi.*

— Em… em đồng ý ạ! — Miên nghẹn ngào, giọng nói run rẩy vì niềm hạnh phúc thuần khiết nhất đời người học sinh, — Em cảm ơn anh Vũ, cảm ơn cô Hà rất nhiều ạ! Em thực sự không biết nói gì hơn…

— Tốt lắm, — Anh Vũ bắt tay Miên một cái thật chặt, cái siết tay ấm áp truyền cho cô niềm tin mãnh liệt, — Đầu tuần sau bản in thử sẽ hoàn thiện, anh sẽ đích thân gửi một bản bông về tận trường cho em rà soát lại lần cuối trước khi đưa lên khuôn in máy. Hãy luôn giữ vững ngọn lửa nghề trong trẻo này nhé, cô phóng viên tương lai!

***

Hai giờ chiều, cái nắng gắt gao, chói chang của buổi trưa đã bắt đầu dịu đi, nhường chỗ cho những cơn gió mang theo hơi nước mát rượi thổi từ phía triền sông Đào cuộn đỏ phù sa, len lỏi qua từng con phố nhỏ rợp bóng cây cổ thụ của thành phố Nam Định.

Quán chè đầu ngõ – chốn quen thuộc bấy lâu nay của nhóm năm người – hôm nay rộn rã khác thường. Quán nhỏ đơn sơ, mộc mạc nép mình dưới gốc một cây bàng già xòe tán rộng che rợp cả một góc trời, chỉ có vài ba chiếc bàn gỗ thấp đã mòn vẹt nước sơn nâu và những chiếc ghế nhựa màu xanh đỏ xếp chen chúc nhau trên nền gạch tàu cũ kỹ. Trên chiếc bàn dài kê sát góc tường rêu phong loang lổ vết thời gian, năm cốc chè thập cẩm đầy ắp thạch đen giòn sần sật, đậu đỏ bùi bùi ninh nhừ, những sợi dừa nạo tươi trắng muốt và những hạt trân châu bọc cùi dừa tự nấu đang tỏa ra làn khói lạnh ngào ngạt, thơm nức mùi tinh dầu hoa bưởi quyện với vị nước cốt dừa béo ngậy.

— Nào, tất cả nâng cốc vì Giải Đặc biệt lịch sử của chuyên Văn chúng ta! — Tít hét toáng lên, dù cổ họng vẫn phát ra thứ âm thanh the thé, nghẹt mũi như tiếng vịt đực vỡ giọng, cậu vẫn vô cùng hăng hái giơ cao chiếc thìa nhôm gõ leng keng vào thành cốc thủy tinh dày cộp.

— Cậu làm ơn làm phước giữ cái họng giùm cái đi, ngài lớp trưởng! — Na vừa bật cười khúc khích vừa lấy ngón tay thon thả bịt một bên tai, nhưng nét mặt thì rạng rỡ không giấu nổi niềm phấn khích, — Mất giọng từ sáng tới giờ, nói không ra hơi mà vẫn chưa chừa cái tật ồn ào như cái chợ vỡ. Để dành chút hơi tàn mà học Luật đi chứ, chuẩn bị lên giảng đường tranh tụng đến nơi rồi đấy!

— Kệ tao! Hôm nay không hò hét xả láng thì đợi đến bao giờ mới được hét hả trời? — Tít nhăn nhở cười hề hề, vục một thìa đá bào lớn đưa vào miệng nhai rau ráu để hạ hỏa cho cái cổ họng đang rát bỏng, — Mày không nhìn thấy nét mặt của lão thầy Khánh lúc trao giải à? Mắt lão đỏ hoe luôn nhé! Nhất là cái đoạn con Miên nhắc tới bài viết của thằng Bảo về thằng Kiên gầy ngồi ghế dự bị, tao thề trên danh dự là lão Khánh suýt nữa thì thò tay vào túi quần rút khăn tay ra chấm nước mắt! Lão xúc động thật sự đấy chứ chẳng đùa đâu!

Quốc Bảo ngồi dựa lưng vào bức tường vôi cũ, chiếc nạng gỗ gác cẩn thận bên mép bàn để không làm vướng chân người qua lại. Cậu nhếch mép cười, vẻ mặt đầy tự hào nhưng hai vành tai lại đỏ ửng lên vì ngượng ngùng:

— Công nhận, lúc cái Miên đứng trên bục, cất giọng đọc to câu kết bài của tao lên micro truyền thanh, tim tao như muốn rớt mẹ ra ngoài quần. Tao cứ tưởng bài của tao viết thô kệch, nông cạn như thằng đá bóng phường, ai ngờ lại được các thầy trong hội đồng đánh giá cao đến thế. Mà công nhận này, con Miên hôm nay đỉnh thật sự. Cả trường há hốc mồm ra ngồi nghe nó nói như bị thôi miên, tao đứng dưới sân mà cứ ngỡ đang xem mấy cô phát thanh viên truyền hình trung ương đọc phóng sự thời sự trực tiếp!

Miên ngồi cạnh Quân, hai má cô ửng hồng như cánh hoa đào trước những lời khen ngợi tới tấp và chân tình của nhóm bạn. Cô khẽ khuấy nhẹ cốc chè của mình, những viên đá nhỏ va vào nhau lách cách vui tai, tạo nên một giai điệu mùa hạ êm đềm. Cô liếc mắt nhìn sang bên cạnh, thấy Quân đang cẩn thận dùng chiếc thìa nhôm vớt từng hạt đậu đỏ trong cốc của mình thả sang cốc của cô – một thói quen tỉ mỉ, lặng lẽ mà cậu đã duy trì suốt từ những buổi rủ nhau đi ăn chè đầu năm học, bởi Quân vốn không thích cái vị ngọt sắc của đậu ninh đường, trong khi Miên lại mê mẩn cái vị bùi bùi béo béo ấy.

— Quân này, — Miên khẽ nghiêng đầu, hạ giọng nói nhỏ đủ cho hai người nghe giữa tiếng ồn ào của quán xá, — Bản sao lưu số hóa của tờ báo trong máy tính của cậu… cậu vẫn còn giữ nguyên vẹn chứ?

Quân dừng tay, ngước đôi mắt sáng nhìn sâu vào mắt cô, khóe môi khẽ cong lên một nét cười dịu dàng hiếm thấy:

— Vẫn giữ nguyên vẹn từng thư mục. Tớ đã nén cẩn thận thành ba bản lưu trữ ở ba phân vùng ổ đĩa khác nhau, một bản nén dung lượng gửi thẳng vào hòm thư điện tử cá nhân. Sau này dù có đi đến chân trời góc bể nào, bất kỳ ai trong năm đứa mình muốn xem lại tờ báo tường ấy, chỉ cần một cú nhấp chuột là sẽ có trọn vẹn từng nét chữ viết tay, từng bài viết và từng bức ảnh của ngày hôm nay.

— Cậu lúc nào cũng cẩn thận, chu đáo như một cỗ máy tính lập trình sẵn vậy, — Miên thì thầm, đáy lòng dâng lên một niềm cảm kích sâu sắc khôn nguôi.

— Không phải là cỗ máy đâu, — Quân hạ giọng trầm hẳn xuống, ánh mắt nhìn cô đầy vẻ thâm trầm, — Chỉ là… có những thứ quá đỗi quý giá, tớ không bao giờ cho phép mình để mất thêm một lần nào nữa trong đời.

Trời đất ơi, cái không khí ngầm ngọt ngào và tình tứ ấy làm sao có thể qua nổi đôi mắt cú vọ tinh tường của cô nàng Khánh Na. Nàng hoa khôi hắng giọng một tiếng thật to và điệu đà, nháy mắt đầy ẩn ý với Tít và Bảo:

— E hèm! Hai cái người đang ngồi thì thầm to nhỏ ở góc bàn kia có cần chúng tớ dọn đường, đứng dậy nhường bàn cho hai người ngồi riêng tâm sự không đấy? Mùi thính bay nồng nặc, ngọt ngào át cả mùi nước cốt dừa trong quán chè của bác Ba rồi kìa!

— Này nhé, Na đừng có mà ăn ốc nói mò, nói linh tinh đấy! — Miên đỏ bừng cả mặt đến tận mang tai, vội vàng cúi gằm mặt xuống xúc một thìa chè đầy đưa vào miệng để che giấu đi sự bối rối đang dâng trào.

Cả đám bạn lại phá lên cười giòn giã. Tiếng cười trong trẻo, hồn nhiên và vô tư lự của tuổi mười tám vang vọng cả một góc ngõ nhỏ rợp bóng cây, cuốn theo những âu lo, mệt mỏi và căng thẳng của những đêm thức trắng làm báo tường tan biến vào trong thinh không. Họ rôm rả kể lại cho nhau nghe những kỷ niệm vui buồn từ ngày đầu tiên bỡ ngỡ bước chân vào lớp Mười, về những buổi trốn tiết thể dục rủ nhau đi hái trộm ổi sau vườn trường bị bác bảo vệ đuổi chạy thắt cờ lê, về những trận bóng đá giao hữu dưới màn mưa phùn rét buốt thấu xương thịt của mùa đông năm ngoái, và về cả cái ngày Trịnh Đông Quân lầm lì, ít nói bước vào lớp với chiếc ba lô đen cộp mác học sinh thành phố lớn Hà Nội khiến cả lớp tò mò suốt một thời gian dài.

Thế nhưng, niềm vui rộn rã, tiếng cười đùa rổn rảng ấy bỗng nhiên chùng xuống một nhịp đầy ngỡ ngàng.

Một cơn gió chiều mát lạnh từ phía bờ sông vô tình thổi tạt qua khung cửa sổ bằng gỗ của quán chè, làm lật phần phật những tờ giấy mỏng manh của cuốn lịch để bàn bằng bìa cứng đặt ngay cạnh chiếc lọ sứ cắm thìa trên quầy của bác chủ quán.

Đó là một cuốn lịch lốc mini đã cũ kỹ, góc bìa màu đỏ đã sờn rách và bạc màu theo năm tháng thời gian. Ánh mắt của Quốc Bảo vô tình chạm vào những con số in đậm trên mặt giấy trắng, nụ cười rạng rỡ trên môi cậu từ từ tắt lịm, nhường chỗ cho một vẻ đăm chiêu hiếm thấy. Rồi như một phản ứng dây chuyền vô hình lan tỏa, lần lượt Tít, Na, Quân và Miên đều bất giác hướng mắt nhìn theo hướng nhìn của Bảo.

Trang lịch hiện tại đang hiển thị con số 30 to tướng, vuông vức, in màu mực đỏ thẫm.

*Ngày 30 tháng Năm.*

Chỉ còn đúng một tờ lịch mỏng manh nữa thôi là tháng Năm sẽ chính thức khép lại cánh cửa của mình. Phía dưới con số 30 ấy, người ta đã xé đi gần hết cuốn lịch dày cộp của năm, để lộ ra phần gáy kim loại trơ trọi, xám xịt.

Mùa hè đã thực sự chạm tới đỉnh điểm thiêu đốt của nó. Tiếng ve sầu ngoài tàng cây bàng già dường như càng lúc càng kêu rát hơn, bỏng cháy hơn, rền rĩ như một lời nhắc nhở nghiệt ngã của thời gian trôi đi không bao giờ trở lại. Mùa của những hoạt động phong trào sôi nổi, của những đêm hội trại 26/3 bập bùng ánh lửa, của những buổi làm báo tường thâu đêm suốt sáng, của những trò nghịch ngợm ngây ngô và vô lo vô nghĩ đã chính thức lùi lại phía sau lưng như một thước phim quay chậm của một thời dĩ vãng.

Trước mắt họ, chỉ cách một gang tấc thời gian vô cùng ngắn ngủi, là tháng Sáu – tháng của kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, và ngay sau đó, chỉ vỏn vẹn một tháng nữa, là những ngày đầu tháng Bảy định mệnh: kỳ thi tuyển sinh đại học ba chung khốc liệt nhất, cam go nhất của cả một đời học sinh.

Một khoảng im lặng sâu lắng và nặng trĩu bao trùm lấy chiếc bàn gỗ nhỏ. Không ai bảo ai, nhưng trong ánh mắt của mỗi người lúc này đều ánh lên những nỗi niềm riêng đầy âu lo, trăn trở và áp lực đè nặng lên đôi vai gầy.

Tít cúi đầu, lặng lẽ nhìn xuống hai bàn tay mình, những ngón tay gầy gò vẫn còn vương vài vệt mực tím của buổi sáng nay chưa kịp rửa sạch. Cậu hiểu rõ hơn ai hết, mục tiêu 23 điểm khối C để bước chân vào cánh cổng Đại học Luật Hà Nội vẫn là một ngọn núi cao sừng sững, đầy chông gai mà cậu phải dốc hết sức bình sinh, vượt qua bằng tất cả những đêm thức trắng chong đèn học bài sắp tới.

Quốc Bảo khẽ đưa bàn tay thô ráp xoa nhẹ lên chiếc đầu gối phải vẫn đang bị nẹp cứng ngắc dưới gầm bàn, ánh mắt cậu xa xăm nhìn ra khoảng sân ngập tràn nắng hạ với một nỗi niềm khắc khoải khôn nguôi về ngành Giáo dục Thể chất của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội – nơi cậu phải chiến đấu không chỉ bằng điểm số của các môn thi văn hóa, mà còn phải trông chờ vào sự phục hồi kỳ diệu của từng sợi dây chằng bị rách sau ca phẫu thuật.

Khánh Na nhẹ nhàng dùng ngón tay vuốt ve thân chiếc máy ảnh Canon đã tróc sơn, trong tâm trí cô mường tượng về những bài thi hình họa tĩnh vật, những buổi vẽ tượng thạch cao đầy cam go và áp lực tại Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội – một con đường chông gai mà cô đã phải dũng cảm đánh đổi bằng những giọt nước mắt và sự phản đối gay gắt từ phía gia đình.

Và Quân, cậu nhìn thẳng vào dòng số liệu đếm ngược vô hình đang nhảy múa từng giây từng phút trong tâm trí mình. Cậu đã kiên quyết chọn ở lại mảnh đất Nam Định này, đã chọn con đường tự lập hoàn toàn và quyết tâm thi vào ngành Khoa học Máy tính danh giá tại Đại học Bách khoa Hà Nội, không chỉ vì đam mê với những dòng mã lệnh, mà còn để chứng minh cho người cha xa cách thấy rằng bản thân cậu không phải là một đứa trẻ yếu đuối cần sự thương hại hay sắp đặt của người lớn.

Miên đưa bàn tay khẽ chạm nhẹ vào túi ngực chiếc áo đồng phục học sinh, nơi cất giữ tờ công văn xác nhận đăng bài của Báo Nam Định mà anh Hoàng Anh Vũ vừa trao cho ban trưa. Tấm vé thông hành danh giá đầu tiên cho ước mơ trở thành phóng viên chuyên nghiệp đã nằm trọn vẹn trong tay cô, nhưng để thực sự biến ước mơ ấy thành hiện thực, để có thể đàng hoàng bước chân qua cánh cổng lớn của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội, cô vẫn phải vượt qua mức điểm sàn khối D1 đầy nghiệt ngã và cạnh tranh khốc liệt.

— Này các cậu, — Tít bỗng nhiên lên tiếng phá tan bầu không khí trầm mặc, giọng cậu dù vẫn còn khàn đặc và the thé nhưng đã lấy lại được sự kiên định, chững chạc hiếm thấy của một người lớp trưởng, — Tháng Năm thực sự hết rồi đấy nhỉ.

— Ừ, — Bảo khẽ gật đầu, đưa tay với lấy chiếc nạng gỗ dựng thẳng bên người, ánh mắt kiên định, — Trận đấu thật sự của cuộc đời bây giờ mới bắt đầu thổi còi giao bóng. Những gì diễn ra vừa rồi chỉ là phần khởi động mà thôi.

Na hít một hơi thật sâu, lồng ngực căng tràn bầu không khí mùa hạ, cô ngẩng cao gương mặt thanh tú, đôi mắt trong veo lấp lánh nhìn khắp lượt bốn người bạn thân thiết nhất của cuộc đời mình:

— Chúng mình đã cùng nhau đi qua cả một năm học lớp Mười Hai với biết bao nhiêu biến cố, bao nhiêu chuyện tồi tệ và khó khăn nhất rồi, chẳng lẽ lại chịu buông xuôi, gục ngã ở những mét chạy cuối cùng này sao? Hứa với nhau đi, đứa nào cũng phải đỗ. Cả năm đứa chúng mình, dứt khoát không một ai được phép tụt lại ở phía sau!

Quân từ tốn đặt bàn tay mình lên giữa mặt bàn gỗ mòn sơn, lòng bàn tay úp xuống dứt khoát và vững chãi:

— Tớ tin vào xác suất thành công của nhóm chúng ta. Chúng ta đã có kế hoạch rõ ràng, có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và quan trọng nhất là chúng ta có nhau. Không có bất kỳ lý do gì để chúng ta thất bại cả.

Miên nhìn bàn tay của Quân, rồi nhìn những ánh mắt rực lửa, tràn đầy nhiệt huyết và kiên định của Tít, Na và Bảo. Mọi sự hoang mang, sợ hãi, lo âu trước ngưỡng cửa cuộc đời bỗng chốc lắng dịu xuống, nhường chỗ cho một nguồn sức mạnh tĩnh lặng nhưng bền bỉ vô cùng đang chảy râm ran trong từng mạch máu.

Cô đưa bàn tay nhỏ nhắn của mình đặt chồng lên mu bàn tay Quân. Lần lượt, bàn tay thon dài của Na, bàn tay to bè chai sần vì sân cỏ của Bảo, và bàn tay gầy gò của Tít cùng chồng khít lên nhau, tạo thành một điểm tựa vững chãi, siết chặt lấy nhau giữa buổi chiều hè Nam Định rực rỡ nắng vàng.

— Nhất định phải đỗ! — Cả năm người cùng đồng thanh hô vang, tiếng hô trầm ấm, dõng dạc vang lên giữa quán cóc đầu ngõ như một lời thề thiêng liêng, bất diệt của tuổi trẻ.

Họ cùng nhau đứng dậy rời khỏi quán chè khi bóng chiều đã đổ dài trên những mặt đường lát đá rêu phong. Những chiếc xe đạp cọc cạch lăn bánh chầm chậm bên nhau dưới vòm trời ngập tràn sắc hoa phượng vĩ đỏ thắm như những đốm lửa bập bùng cháy rực. Tiếng chuông xe đạp leng keng vang lên hòa vào tiếng gió xào xạc của buổi hoàng hôn buông xuống trên thành phố cổ kính.

Miên đưa tay sờ nhẹ vào mép trang giấy in bản thảo gập tư cất kỹ trong túi áo ngực. Bài viết đầu tiên mang tên thật Nguyễn Hạ Miên sắp sửa bước ra cuộc đời rộng lớn ngoài kia, nhưng cô hiểu rõ hơn ai hết, tờ báo ấy không phải là đích đến cuối cùng, mà chỉ là điểm khởi đầu cho một hành trình dấn thân đầy thử thách.

Gập tờ báo in bài viết đầu tay dưới tên thật Nguyễn Hạ Miên, cô biết thử thách lớn nhất mang tên phòng thi đại học đã điểm chuông.