Học Kỳ Một Khép Lại

Tiếng trống trường bế mạc học kỳ một vang lên giòn giã giữa làn gió lạnh cuối năm, từng hồi dồn dập dội vào vách tường vôi vàng cũ kỹ, mang theo cả sự nhẹ nhõm vỡ òa lẫn áp lực vô hình đang đếm ngược từng ngày cho kỳ thi tốt nghiệp và đại học sắp tới.

Trên sân trường THPT Trần Văn Lan, gió bấc thổi ràn rạt qua những vòm xà cừ cổ thụ đã trút gần hết lá, cuốn theo từng cụm lá khô xoay tròn, rào rạt quét trên mặt sân xi măng xám ngắt loang lổ vết rêu. Hơn một nghìn học sinh ngồi ngay ngắn theo từng khối lớp trên những chiếc ghế nhựa đỏ xếp thẳng tắp thành từng hàng lối chỉnh tề. Những chiếc áo khoác đồng phục mùa đông màu xanh tím than ken dày vào nhau tạo nên một khối trầm mặc, chỉ có hơi thở phả ra làn khói mỏng tang hòa tan vào buổi sáng hanh hao rét buốt. Trên khán đài lễ tân dựng trước cửa dãy nhà ba tầng, tấm băng rôn bằng vải đỏ căng dòng chữ kim nhũ “Lễ Sơ kết Học kỳ I và Trao giải Cuộc thi Viết — Thuyết trình Nét Đẹp Học Trò” khẽ rung lên bần bật sau mỗi đợt gió thốc từ phía cánh đồng ngoại đê thổi thấu qua bờ tường hoa.

Hạ Miên ngồi ở hàng ghế thứ tư của lớp 12 Văn, hai bàn tay luồn sâu vào túi chiếc áo khoác đồng phục rộng thùng thình, các đầu ngón tay lạnh ngắt khẽ siết chặt lấy chiếc nhãn vở gấp tư nằm im lìm nơi đáy túi. Cô co ro trong chiếc khăn quàng len màu mận chín đã hơi sờn sợi dệt, mắt chăm chú nhìn xuống mũi giày bata vải màu xanh thẫm đã ngả màu bụi đất. Ngay bên cạnh cô, Đông Quân ngồi thẳng lưng, chiếc khăn len màu ghi sáng quấn một vòng quanh cổ, đôi mắt phẳng lặng giấu sau tròng kính cận toát lên vẻ tĩnh tại khác hẳn sự sốt ruột của bạn bè đồng trang lứa. Ở dãy ghế bên kia lối đi trải thảm đỏ dành cho giáo viên và khách mời, Đỗ Minh Trang thuộc lớp 12A1 đang ngồi ở vị trí đầu hàng. Trang khoác chiếc áo dạ màu be dáng dài nổi bật thay vì áo khoác đồng phục đại trà, mái tóc buộc cao bằng kẹp kim loại sáng loáng để lộ vầng trán thanh tú và gương mặt sắc sảo. Cả người Trang toát lên sự tự tin tuyệt đối của một ứng viên hàng đầu, một người đã dồn trọn tâm sức, thời gian và cả sự kiêu hãnh của khối Tự nhiên cho buổi sáng tổng kết hôm nay.

Thầy Hiệu phó phụ trách phong trào bước lên bục danh dự, tiếng micro hú dài một tiếng chói tai xé toạc không gian tĩnh mịch rồi trầm hẳn xuống khi thầy điều chỉnh lại cần loa nén:

—“Kính thưa các thầy cô giáo cùng toàn thể các em học sinh thân mến. Sau hơn một tháng phát động sôi nổi, cuộc thi ‘Nét Đẹp Học Trò’ chào mừng kỷ niệm ngày thành lập trường và chào đón năm mới đã thu hút gần một trăm tác phẩm dự thi phong phú từ cả ba khối lớp. Ban giám khảo gồm các thầy cô tổ Ngữ văn, tổ Xã hội và đại diện Đoàn trường đã làm việc vô cùng nghiêm túc, công tâm để chọn ra những bài viết và phần thể hiện xuất sắc nhất cả về chiều sâu tư tưởng lẫn kỹ năng hùng biện. Sau đây, tôi xin trân trọng công bố kết quả chung cuộc của vòng chung kết xếp hạng.”

Cả sân trường rộng lớn bỗng chốc chìm vào một khoảng lặng nghẹt thở, chỉ còn nghe thấy tiếng gió rít qua những kẽ lá phượng vĩ trơ trụi khẳng khiu nơi góc sân bóng rổ và tiếng sột soạt của những trang giấy danh sách khen thưởng trên tay thầy Hiệu phó. Miên bất giác nín thở, lồng ngực đập thình thịch như gõ trống dồn, cảm giác hồi hộp làm các đầu ngón chân tê cóng.

—“Giải Nhất toàn trường thuộc về em Đỗ Minh Trang, chi đoàn 12A1, với chuyên đề ‘Khát vọng vươn ra biển lớn — Chân dung học sinh Trần Văn Lan thời kỳ hội nhập’ cùng phần thuyết trình xuất sắc đạt điểm tuyệt đối từ Hội đồng chấm thi!”

Tiếng pháo tay rộ lên giòn giã, tiếng reo hò phấn khích lan nhanh từ phía các lớp khối Tự nhiên bên cánh phải sân trường. Đỗ Minh Trang đứng dậy, khẽ đưa tay vuốt lại nếp áo dạ màu be cho thật phẳng phiu, mỉm cười rạng rỡ cúi đầu chào các thầy cô giáo và toàn trường trước khi tự tin sải từng bước dài, thanh thoát bước lên bục nhận giải danh dự. Từng cử chỉ của Trang đều toát lên phong thái đĩnh đạc, chững chạc của một diễn giả trẻ tuổi đã quen đứng trước đám đông. Từng câu chữ trong bài thuyết trình của Trang ở vòng loại trước đó về bảng vàng thành tích quốc tế, về những tấm huy chương sáng chói, về tầm nhìn hội nhập và những lộ trình du học bài bản đã hoàn toàn chinh phục ban giám khảo ở tiêu chí kỹ năng trình bày, tư duy logic và tính thời sự sắc sảo.

Thầy Hiệu phó ghé sát micro, lật sang trang danh sách tiếp theo, giọng thầy vang vọng qua hệ thống loa truyền thanh:

—“Giải Nhì thuộc về em Nguyễn Hạ Miên, chi đoàn 12 Văn, với tác phẩm dự thi ‘Những hạt mầm trong bóng râm’!”

Không gian quanh khối lớp 12 Văn như vỡ òa trong một tích tắc. Tiếng vỗ tay từ phía các bạn nữ cùng lớp bùng lên nồng nhiệt, át cả tiếng gió bấc gầm gừ. Tít đứng phắt dậy, cho hai ngón tay vào miệng huýt sáo một tiếng thật to vang dội cả một góc sân, Bảo “cò” ngồi bên cạnh đập bôm bốp vào lưng Tít cười rạng rỡ reo hò, còn Khánh Na thì nghiêng đầu mỉm cười, đưa chiếc máy ảnh cơ lên bấm tách một kiểu rồi vỗ hai bàn tay đeo găng len vào nhau đầy kiêu hãnh.

—“Miên ơi, lên đi kìa! Nhanh lên, cả trường đang nhìn mày đấy!” — Tít quay ngoắt người xuống hàng ghế sau giục giã, giọng oang oang phấn khích át cả tiếng loa phát thanh đang phát một khúc nhạc hành khúc chào mừng.

Miên giật mình, bờ vai khẽ co rúm lại như muốn thu mình lọt thỏm vào chiếc áo khoác rộng. Dù đã được cô giáo chủ nhiệm báo trước việc bài viết của mình lọt sâu vào vòng xét giải chung cuộc, nhưng khi cái tên thật của cô được xướng lên rành rọt giữa hàng nghìn con người, cảm giác ngợp thở quen thuộc lại bất thần dâng lên nghẹn ứ nơi cổ họng. Miên bối rối nhìn sang Quân. Cậu bạn cùng bàn không hò hét ồn ào như Tít, cũng không vội vã giục giã, cậu chỉ nghiêng mặt nhìn cô, khẽ gật đầu một cái thật dứt khoát. Ánh mắt sau tròng kính cận của cậu toát lên vẻ bình thản, kiên định lạ lùng, như một điểm tựa vô hình ngăn không cho sự hoang mang cuốn cô đi:

—“Đi đi. Tên của cậu đấy. Đừng để mọi người phải đợi.”

Miên hít một hơi thật sâu, đón lấy luồng không khí buốt giá vào buồng phổi để trấn tĩnh lại nhịp tim đang đập loạn xạ rồi chậm rãi đứng dậy, lách người qua mép ghế nhựa bước ra lối đi giữa sân trường. Từng bước chân dẫm trên tấm thảm đỏ trải dài lên khán đài dường như nặng trĩu và dài hơn thường lệ. Khi cô bước lên bục gỗ danh dự, đứng song song bên cạnh Đỗ Minh Trang, sự đối lập giữa hai người hiện lên rõ nét dưới ánh sáng ban ngày. Trang cao ráo, thanh thoát, rực rỡ dưới ánh nắng đông nhàn nhạt, trên tay đã ôm sẵn một bó hoa lay-ơn đỏ thắm; còn Miên nhỏ nhắn, bờ vai hơi so lại trong chiếc áo khoác đồng phục mùa đông đã sờn nhẹ ở gấu tay áo, đôi mắt cụp xuống nhìn tấm thảm nỉ dưới chân để che giấu sự ngượng ngùng.

Khi thầy Hiệu trưởng trân trọng trao tấm giấy khen và phần thưởng cho hai người, tiếng nhạc chào mừng vang lên rộn rã. Trong lúc các thầy cô giáo lùi lại để thợ ảnh của trường bấm máy, Trang khẽ nghiêng đầu về phía Miên. Không còn vẻ mỉa mai, khinh nhờn như những lần đối đầu ở phòng phát thanh hay những lời bóng gió sắc lạnh dọc hành lang lớp học, ánh mắt của Trang nhìn sang Miên lần này thoáng qua một nét kiêng nể sâu sắc khó giấu. Trang đã dành trọn buổi chiều hôm qua đứng trước bảng tin tổng hợp ở sảnh chính, đọc đi đọc lại từng câu, từng chữ trong bài viết của Miên được dán trang trọng bên cạnh bài thuyết trình của mình. Đó là một bài viết không hề có những thuật ngữ đao to búa lớn, không có những khẩu hiệu đao búa về tương lai toàn cầu hóa, mà chỉ là những lát cắt đời thường bình dị đến thắt lòng về bác Tám bảo vệ với đôi bàn tay nứt nẻ rớm máu vì sương muối mùa đông nhưng vẫn cần mẫn châm từng ngọn đèn dầu sưởi ấm cho đàn gà con nơi góc chuồng tăng gia, về cô thủ thư già mái tóc hoa râm cặm cụi dùng hồ dán lại từng gáy sách rách nát để giữ sách cho học trò nghèo, và về những bạn học sinh âm thầm đạp chiếc xe cà tàng mười cây số mỗi ngày từ vùng bãi bồi ven sông Đào lầy lội để kịp giờ điểm danh buổi sáng.

—“Bài viết của cậu rất tốt,” — Trang khẽ mấp máy môi, thanh âm nhỏ nhẹ chỉ đủ cho hai người nghe thấy giữa tiếng nhạc hành khúc ồn ã phát ra từ chiếc loa nén phía trên đầu. — “Nội dung thực sự rất sâu. Nếu cậu chịu bước lên sân khấu thuyết trình, nếu cậu không bỏ trống phần điểm hùng biện, có lẽ tớ đã không giành được giải Nhất này một cách dễ dàng như vậy.”

Miên thoáng ngỡ ngàng, đôi mi chớp nhẹ rồi ngước mắt lên nhìn thẳng vào đối thủ. Trang mỉm cười, một nụ cười sòng phẳng, kiêu hãnh nhưng hoàn toàn thành thật của một người vừa chiến thắng về mặt điểm số tổng hợp nhưng nhận thức rõ ràng rằng đối phương sở hữu một thứ nội lực văn chương mà bản thân mình, dù có nỗ lực trau chuốt câu từ đến đâu, cũng không thể nào sao chép hay bắt chước được.

Cầm tấm giấy khen ép plastic bóng loáng còn thơm mùi mực in mới bước từng bước xuống khán đài, Miên khẽ siết chặt những ngón tay vào mép giấy cứng. Trong lồng ngực cô, một cảm giác hụt hẫng nhè nhẹ len lỏi, đắng đót và bùi ngùi. Dù biết bản thân đã chủ động gạch bỏ ô đăng ký phần thi thuyết trình vì nỗi sợ hãi cố hữu trước micro và ánh nhìn soi mói của đám đông, nhưng khi tận mắt nhìn thấy chiếc cúp lưu niệm mạ vàng của giải Nhất nằm gọn trong tay Trang, Miên vẫn không tránh khỏi một thoáng chạnh lòng chua xót. Cô hiểu ra một sự thật nghiệt ngã: trên trang giấy im lìm, ngòi bút của cô có thể chạm tới đáy sâu cảm xúc và lòng trắc ẩn của người đọc, nhưng khi bước ra thực tế đời sống đầy va đập, nếu người cầm bút không dám tự mình cất lên tiếng nói để trực tiếp bảo vệ tác phẩm của mình, tiếng nói ấy sẽ mãi mãi chịu nép mình phía sau sự hào nhoáng của kỹ năng trình diễn và sự dạn dĩ của những kẻ dám đứng ra ánh sáng.

Buổi lễ sơ kết kết thúc bằng bài phát biểu tổng kết ngắn gọn, súc tích của cô Đặng Thu Hà. Khi học sinh các lớp bắt đầu lục tục giải tán, tiếng kéo ghế nhựa loảng xoảng vang lên khắp sân trường chuẩn bị đem xếp vào kho thể chất, cô Hà vẫy tay gọi Miên lại gần chân cầu thang dãy nhà hiệu bộ ba tầng.

Gió đông luồn qua vòm hành lang cuốn theo những lọn tóc ngắn của cô giáo chủ nhiệm. Cô Hà nhìn tấm giấy khen giải Nhì còn kẹp trong tay học trò, mỉm cười đôn hậu nhưng ánh mắt lại chứa đựng sự nghiêm cẩn sâu xa của một người thầy dạn dày kinh nghiệm trường đời:

—“Miên này, ban giám khảo đã tranh luận rất nhiều về bài viết của em trong buổi họp đồng chấm tối hôm kia. Thầy Trưởng khoa Xã hội đã chấm cho bài viết của em điểm nội dung tuyệt đối, cao hơn bài của Trang tròn hai điểm. Thầy bảo ngòi bút của em có một chiều sâu nhân văn hiếm thấy ở lứa tuổi mười bảy, nó biết cúi xuống nhìn những góc khuất bình dị, những con người thầm lặng mà người ta thường vô tình lướt qua trong cuộc sống hối hả này.”

Miên ngước lên nhìn cô giáo, đôi mắt trong veo khẽ xao động dưới ánh sáng mùa đông:

—“Nhưng... cuối cùng em vẫn chỉ xếp giải Nhì thôi ạ.”

—“Đúng vậy,” — cô Hà khẽ thở dài, đặt bàn tay ấm áp và gầy guộc lên bờ vai nhỏ bé của cô học trò. — “Bởi vì cuộc đời này không bao giờ chỉ là những trang bản thảo nằm yên lặng trên bàn viết. Em có thể viết ra những điều lay động lòng người sâu sắc nhất, nhưng nếu em cứ trốn mãi sau cái bút danh Mộc Miên vô hình, trốn sau sự bảo bọc của bạn bè và kiên quyết từ chối bước ra ánh sáng để đối thoại trực diện với công chúng, thì giá trị của tác phẩm ấy sẽ luôn luôn bị khuyết thiếu một nửa. Người làm báo, làm văn thực thụ không chỉ cần sự nhạy cảm tinh tế của trái tim, mà còn cần cả một bản lĩnh thép để tự mình đứng ra bảo vệ đứa con tinh thần của mình trước hàng ngàn cặp mắt phán xét. Giải Nhì hôm nay không phải là một thất bại, Miên ạ. Nó là một bài học đắt giá, một lời nhắc nhở rằng đã đến lúc em phải lớn lên, phải bước qua nỗi sợ hãi của chính mình. Em hiểu ý cô chứ?”

Từng lời, từng chữ của cô Hà như rót thẳng vào tâm can Miên, bóc tách chính xác vết thương tự ti mà cô vẫn hằng tìm mọi cách che đậy bấy lâu nay. Miên cắn chặt môi dưới, gật đầu thật chậm rãi, hai bàn tay ôm chặt tấm giấy khen vào trước ngực:

—“Dạ... em hiểu rồi ạ. Em cảm ơn cô đã chỉ bảo cho em.”

***

Trong khi sân trường vẫn còn ngổn ngang tiếng bước chân xao xác, tiếng thu dọn bàn ghế và tiếng gọi nhau í ới của từng tốp học sinh chuẩn bị bước vào kỳ nghỉ Tết Dương lịch ngắn ngủi, Đông Quân lẳng lặng tách khỏi đám đông náo nhiệt. Cậu rẽ vào lối đi nhỏ lát gạch nghiêng nghiêng bám đầy rêu xanh dẫn ra phía sau bốt điện thoại công cộng đặt nép mình bên cạnh phòng bảo vệ của cổng phụ.

Chiếc bốt điện thoại bằng kim loại màu xanh lam cũ kỹ đã tróc sơn từng mảng lớn theo năm tháng mưa nắng, những tấm kính chắn gió xung quanh bám đầy bụi mờ và vệt nước mưa khô cặn. Quân bước vào bên trong khoảng không gian chật hẹp, khép hờ cánh cửa nhôm kính đã rỉ sét để ngăn bớt từng cơn gió lạnh rít qua khe hở buốt nhức. Cậu rút từ trong túi áo khoác ra chiếc thẻ điện thoại từ tính màu xanh lá của bưu điện, ngón tay khẽ miết lên dải từ màu đen phía sau, dừng lại một nhịp đầy toan tính trước khi tra thẻ vào khe đọc thẻ của chiếc máy điện thoại bàn gắn tường.

Màn hình tinh thể lỏng nhỏ xíu chớp sáng, hiện lên dãy số dư tài khoản cùng tiếng bíp ngắn ngủi. Quân đưa tay bấm từng phím số di động đã thuộc làu từ lâu trong trí nhớ nhưng rất hiếm khi chủ động bấm gọi. Từng tiếng *tút... tút...* báo máy bận vang lên đều đặn, khô khốc, kéo dài lê thê giữa không gian tĩnh mịch khiến lồng ngực cậu có cảm giác nghẹt thở.

Sau hồi chuông thứ tư kéo dài, đầu dây bên kia rốt cuộc cũng bắt máy. Tiếng ồn ào hỗn tạp của một đại công trường xây dựng, tiếng máy khoan bê tông gầm rú từ xa và tiếng quát tháo chỉ đạo công nhân gấp gáp vang lên rộn rạo qua màng loa ống nghe, rồi giọng nói trầm đặc, sang sảng, quen thuộc và luôn luôn mang vẻ bận rộn không ngừng nghỉ của ông Trịnh Minh Đức cất lên:

—“Alo? Quân đấy à? Bố đang đứng trực tiếp chỉ đạo ở hiện trường dự án Cầu Giấy, ồn ào quá. Hôm nay trường con thi xong học kỳ rồi đúng không? Điểm số các môn thế nào? Chiều nay bố bảo chú tài xế đánh xe cơ quan xuống Nam Định đón con về Hà Nội luôn nhé. Hồ sơ chuyển trường sang bên Chu Văn An bố đã nhờ người ta làm thủ tục tiếp nhận hoàn tất cả rồi, chỉ còn chờ con ký tên vào đơn xin rút học bạ nộp cho Sở Giáo dục Nam Định là xong xuôi mọi chuyện. Lớp luyện thi SAT cấp tốc của trung tâm quốc tế bố cũng đã nộp học phí đợt một rồi đấy, tuần sau là bắt đầu học kín các buổi tối.”

Từng lời nói của bố tuôn ra dồn dập, dứt khoát, mạch lạc và đầy quyền uy như một bản kế hoạch thi công công trình đã được phê duyệt sẵn ở cấp cao nhất, hoàn toàn không hề có lấy một khoảng trống nhỏ nhoi nào cho sự thương lượng, lắng nghe hay một lời hỏi han ân cần về đời sống thường nhật của con trai.

Quân siết chặt ống nghe bằng nhựa cứng màu đen đến mức các khớp ngón tay trắng bệch ra, cảm nhận được từng đường gân nổi rõ trên mu bàn tay. Cậu nhớ lại bữa tối lạnh ngắt, gượng gạo ở một nhà hàng sang trọng trên phố Lý Thường Kiệt tuần trước; nhớ lại ánh mắt mệt mỏi, thấu hiểu nhưng đầy âu lo bất lực của mẹ ở căn phòng làm việc chất đầy tài liệu bên tòa soạn Đội Cấn; và nhớ lại những buổi chiều muộn ngồi cặm cụi cùng tổ báo tường trên chiếc chiếu cói trải giữa sân gạch thoảng hương hoa giấy thơm ngát của ngôi nhà cổ kính nơi bà ngoại đang sống. Cậu hít một hơi thật sâu, đón lấy luồng gió lạnh luồn qua khe cửa bốt điện thoại, giọng nói vang lên qua ống nghe trầm tĩnh, rành rọt nhưng đanh thép khác thường:

—“Bố không cần cho xe xuống đón con đâu ạ.”

Đầu dây bên kia bỗng im bặt tiếng chỉ đạo công nhân. Giọng ông Đức trầm hẳn xuống, chùng lại trong một thoáng kinh ngạc rồi nhanh chóng chuyển thành sự bực bội, khó chịu của một người làm chỉ huy vốn chưa từng quen bị người khác phản kháng hay làm trái ý:

—“Con nói cái gì? Con nhắc lại xem nào? Bố đã phải tốn bao nhiêu công sức, dùng hết các mối quan hệ để sắp xếp những điều kiện tốt nhất cho tương lai của con. Con định chôn chân ở lại cái thị xã tỉnh lẻ tù túng ấy đến bao giờ nữa?”

—“Con sẽ ở lại Nam Định cùng bà ngoại cho đến khi con hoàn thành kỳ thi đại học vào mùa hè tới,” — Quân nói chậm rãi, nhấn mạnh từng từ một cách dứt khoát, bình thản ngắt lời người bố đầy quyền uy. — “Con sẽ không ký vào bất kỳ lá đơn chuyển trường nào hết. Con cũng không đi du học theo lộ trình định sẵn mà bố đã vạch ra cho con. Con sẽ tự thi vào ngành Khoa học Máy tính của trường Đại học Bách khoa Hà Nội bằng chính điểm số thi đại học thực tế của con.”

—“Quân! Con có biết con đang nông nổi vứt bỏ đi cơ hội quý giá gì không? Con đang hành động theo cảm tính trẻ con và sự hờn dỗi vô lý đấy!” — Tiếng quát của ông Đức vang lên gắt gao qua màng loa điện thoại, lẫn trong tiếng gió bấc thổi ù ù qua khe hở bốt điện thoại. — “Mẹ con đã chiều chuộng con quá mức đến mức làm con hư hỏng rồi! Chuyện gia đình đổ vỡ, chuyện bố mẹ không còn ở với nhau không phải là cái cớ để con tự hủy hoại tương lai xán lạn của bản thân mình!”

—“Chính vì chứng kiến cảnh gia đình đổ vỡ, con mới hiểu rõ ràng hơn ai hết rằng tương lai của con phải do chính bản thân con chịu trách nhiệm, chứ không phải là một công cụ hay một tấm huân chương để bố hay mẹ sử dụng nhằm chứng minh xem ai đúng ai sai trong cuộc hôn nhân thất bại ấy,” — Giọng Quân vẫn giữ được sự bình thản đến kinh ngạc, nhưng bên dưới sự trầm tĩnh ấy là một tảng băng kiên định vững chãi không một thế lực nào có thể làm lay chuyển. — “Ở đây, bên cạnh bà ngoại và bạn bè, con được hít thở một cách thực sự. Con có bạn bè tin tưởng mình, có những công việc dở dang cần hoàn thành, và có một nơi con thực sự cảm thấy mình thuộc về. Con gọi cuộc điện thoại này là để thông báo cho bố biết quyết định cuối cùng của con, không phải để xin phép hay thỏa hiệp. Bố hãy hủy hồ sơ chuyển trường và rút lại tiền học phí SAT ở trung tâm đi ạ. Con chào bố.”

Không đợi thêm bất kỳ phản ứng giận dữ hay lời quát tháo nào tiếp theo từ đầu dây bên kia, Quân dứt khoát đưa tay gác ống nghe trở lại giá đỡ kim loại. Tiếng *cạch* vang lên đanh gọn, lạnh lùng cắt đứt hoàn toàn cuộc đối thoại căng thẳng nghẹt thở.

Quân đứng yên bất động trong khoảng không gian chật hẹp của bốt điện thoại thêm vài giây, nhắm nghiền hai mắt lại, lắng nghe tiếng nhịp tim mình đang dần đập chậm lại. Khi mở mắt ra, một cảm giác nhẹ bẫng kỳ lạ lan tỏa khắp lồng ngực cậu. Tảng đá vô hình nặng nề đè trĩu lên vai cậu suốt nhiều tháng trời đằng đẵng qua—nỗi ám ảnh về sự trốn chạy, mặc cảm về thân phận của một kẻ xa lạ tạm bợ nơi mảnh đất quê ngoại—giờ đây đã hoàn toàn vỡ vụn thành từng mảnh tro tàn. Cậu bấm nút lấy chiếc thẻ điện thoại, đẩy mạnh cánh cửa nhôm kính bước ra ngoài sân trường. Gió đông ngoài kia vẫn buốt giá đến tê tái, nhưng bầu trời xám xịt phía trên những tán xà cừ dường như đã quang đãng và thoáng đãng hơn rất nhiều.

***

—“Chủ quán ơi! Cho năm bát chè bà cốt nóng hổi nhé, nhớ cho thêm thật nhiều gừng già vào, rét buốt thấu tận xương tủy rồi đây này!”

Tiếng gọi sang sảng, quen thuộc của Tít vừa dứt thì cả nhóm năm đứa đã lục tục kéo nhau ùa vào quán chè nhỏ nằm nép mình ở một góc thụt sâu đầu con ngõ gạch dẫn vào khu tập thể dệt gần trường. Quán chè quen thuộc của bà cụ bán hàng bao năm nay chỉ vỏn vẹn có mấy chiếc bàn gỗ thấp đã mòn nhẵn góc cạnh và một dãy ghế nhựa đỏ xếp sát vào bức tường vôi rêu phong, nhưng lúc nào cũng nghi ngút khói thơm lừng một mùi thơm ấm áp quyến rũ của mật mía bánh, nếp cái hoa vàng đồ dẻo quánh và những nhánh gừng già giã nhuyễn thơm cay nồng nặc.

Năm đứa kéo ghế quây tròn lại quanh chiếc bàn gỗ ở góc trong cùng tránh gió. Tít vừa đặt mông ngồi xuống đã vội vàng chìa hai bàn tay đỏ ửng vì lạnh ra, giật phắt lấy tấm giấy khen giải Nhì của Miên đang kẹp trong tập tài liệu đặt lên mặt bàn, mắt sáng rỡ xuýt xoa:

—“Chà chà, nhìn quả phông chữ in hoa sắc nét chưa, dấu đỏ chót của trường Trần Văn Lan mình nhé! Dù không giật được cái cúp giải Nhất danh giá của bà Trang ‘kiêu kỳ’ bên lớp A1, nhưng giành được giải Nhì toàn trường thế này là lớp 12 Văn chúng ta đã nở mày nở mặt lắm rồi. Chiều nay tao phải bảo thằng Bảo mang ngay bản photocopy tờ giấy khen này dán đè lên góc bảng tin phong trào của lớp cho bọn khối A lác mắt mới được!”

—“Thôi đi ông tướng, đừng có bốc phét làm trò nữa,” — Khánh Na lườm Tít một cái sắc lẹm, nhưng khóe môi lại khẽ cong lên một nụ cười rạng rỡ và ấm áp. Cô quay sang Miên, đưa bàn tay ấm áp sang chỉnh lại chiếc cổ áo khoác bị xộc xệch cho cô bạn thân. — “Cô Hà nói ở sân trường hoàn toàn chuẩn xác đấy Miên ạ. Bài của cậu có hồn, có chiều sâu hơn bài của Trang gấp vạn lần. Hôm nọ tớ đi chụp ảnh tư liệu cho bài thuyết trình của Trang, toàn là những tấm ảnh chụp bằng khen, cúp pha lê với cờ lưu niệm thi quốc tế, nhìn lướt qua thì hào nhoáng, hoành tráng thật đấy nhưng nhìn kỹ lại thấy lạnh tanh không một chút cảm xúc. Trong khi chùm ảnh của cậu, nhất là bức chụp đôi bàn tay nứt nẻ rớm máu vì sương muối của bác Tám cầm chiếc bật lửa châm bếp than sưởi cho mấy con gà, tớ tráng phim ra mà cứ đứng ngắm mãi trong phòng tối, nhìn mà sống mũi cứ cay cay.”

Bảo “cò” ngồi bên cạnh, một tay bưng lấy bát chè nóng hổi vừa được bà cụ chủ quán run rẩy bưng ra đặt lên bàn, tay kia theo thói quen vô thức xoa nhẹ lên khớp gối chân phải đang âm ỉ nhức nhối vì thời tiết lạnh buốt đột ngột. Cậu múc một thìa chè đặc sánh mật mía đưa vào miệng, xuýt xoa tấm tắc khen:

—“Ngon tuyệt cú mèo! Ấm lan từ cổ họng thấu vào tận ruột gan luôn. Nói thật lòng với chúng mày, cái học kỳ một vừa rồi mà tao với chúng mày sống sót qua được an toàn đúng là một kỳ tích lịch sử đấy. Có những lúc tao cứ tưởng sau cái vụ lùm xùm phá đám ở phòng phát thanh rồi vụ ma-két số một bị xô lệch, rách mép giấy là cái tổ báo tường dở hơi này tan đàn xẻ nghé mỗi đứa một ngả rồi cơ đấy.”

—“Tan thế nào được mà tan! Mày nói gở mồm gở miệng quá!” — Tít vỗ đùi đánh đét một cái, mặt mày vênh vênh lên đầy tự đắc. — “Có lớp trưởng vĩ đại kiêm tổng đạo diễn tài ba này chèo lái con thuyền thì sóng to gió lớn nào mà chả vượt qua được. Cơ mà công nhận một điều, học kỳ một khép lại yên ổn thế này là quá ngon lành cành đào rồi. Nhưng tao nghe mấy anh chị khóa trên dọa, sang học kỳ hai mới thực sự là bước vào giai đoạn nước sôi lửa bỏng, dầu sôi lửa bỏng này. Nào là hội trại truyền thống hai mươi sáu tháng Ba, rồi thi thử tốt nghiệp ba lần liên tiếp, rồi hạn chót nộp toàn bộ tờ báo tường hoàn chỉnh khổ lớn dự thi cấp tỉnh... Nghĩ đến cái núi công việc ngập đầu phía trước thôi mà tao đã muốn hoa mắt xỉu ngang ra đây rồi.”

Đông Quân lặng lẽ cầm chiếc thìa sứ nhỏ khuấy đều bát chè của mình, từng dải khói mỏng thơm nồng hương gừng già bốc lên nghi ngút trước mặt cậu, làm mờ đi một khoảng tròng kính trắng. Cậu ngẩng đầu lên, ánh mắt lướt qua một lượt bốn gương mặt thân quen đang ngồi vây quanh chiếc bàn gỗ nhỏ: một Tít ồn ào, bộc trực, đôi khi nông nổi nhưng lúc nào cũng sống hết mình vì tập thể lớp; một Khánh Na ngoài mặt có vẻ kiêu kỳ, sắc sảo nhưng bên trong lại vô cùng chu đáo, nhạy cảm và tinh tế; một Bảo “cò” luôn dùng nụ cười vô tư lự để khéo léo giấu đi những nỗi mặc cảm và sợ hãi về chấn thương thể thao của riêng mình; và cuối cùng là Miên—cô bạn cùng bàn nhỏ nhắn với đôi mắt đen láy sáng ngời lòng kiên định đang cẩn thận lấy tờ giấy khen cất lại vào ngăn cặp sách.

—“Kế hoạch chi tiết cho học kỳ hai tớ đã lập xong khung tổng thể từ tối hôm qua rồi,” — Quân cất tiếng, giọng nói trầm tĩnh, rành mạch và đĩnh đạc quen thuộc lập tức kéo toàn bộ sự chú ý của cả bàn quay trở lại. — “Sau kỳ nghỉ Tết Dương lịch này, khi quay trở lại trường, chúng ta sẽ bắt tay ngay vào việc hoàn thiện bài vở cho các ô nội dung còn trống. Ma-két số hai tớ đã dựng xong phần khung bố cục trên giấy can, chỉ cần ghép bài viết xã luận thể thao của Bảo và chùm ảnh chân dung nhân vật của Na vào là coi như hoàn chỉnh phần thô. Còn về việc ôn thi tốt nghiệp và đại học, lịch học nhóm ba buổi một tuần vào các buổi tối thứ ba, thứ năm và chiều chủ nhật ở nhà bà ngoại tớ vẫn sẽ giữ nguyên không có gì thay đổi.”

Tít tròn xoe mắt nhìn Quân, rồi nghiêng đầu phá lên cười toe toét, hai mắt híp lại:

—“Đấy! Chúng mày thấy tao nói có chuẩn không nào! Cứ có ông Quân ‘toán học’ nắm quyền chỉ huy tác chiến là đâu lại vào đấy hết, trật tự ngay ngắn răm rắp. Nào các đồng chí, nâng bát chè lên, chúng ta cùng cụng thìa để ăn mừng học kỳ một đã khép lại an toàn tuyệt đối, và hạ quyết tâm sang học kỳ hai sẽ quẩy tung cái trường Trần Văn Lan này lên!”

Năm chiếc thìa sứ nhỏ va vào mép bát lách cách giòn giã trong tiếng cười đùa rộn rã xua tan đi cái ảm đạm của mùa đông. Từng làn khói chè nghi ngút bốc lên mờ ảo trong không gian quán nhỏ, hòa quyện cùng hơi thở ấm áp của tuổi trẻ, xua tan hoàn toàn cái giá lạnh căm căm đang bủa vây khắp các ngõ ngách của thị xã trong buổi trưa ngày cuối năm.

***

Hai giờ chiều, sân trường THPT Trần Văn Lan đã hoàn toàn vắng bóng người qua lại. Tiếng cười đùa rộn rã của học sinh ban sáng đã tan biến, nhường chỗ cho một bầu không khí tĩnh lặng đến tuyệt đối. Hầu hết các dãy phòng học hai tầng, ba tầng đều đã được đóng cửa cài then cẩn thận, những ổ khóa sắt sáng loáng đã bấm chốt im lìm, chỉ còn lại duy nhất lớp 12 Văn nằm ở góc tầng ba dãy nhà cũ là vẫn còn mở toang các cánh cửa sổ gỗ để đón những vệt nắng hanh vàng hiếm hoi của một buổi chiều đông hanh hao.

Theo bảng phân công trực nhật cuối năm của ban cán sự, Miên và Quân ở lại sau cùng để quét dọn phòng học, lau sạch bảng đen và kiểm tra chốt niêm phong toàn bộ các cửa sổ trước khi toàn trường chính thức bước vào kỳ nghỉ Tết Dương lịch kéo dài ba ngày. Tiếng chổi tre quét sàn kêu *xoẹt... xoẹt...* đều đặn, nhịp nhàng trên nền gạch hoa cổ lỗ sĩ đã mòn vẹt lớp men bóng. Miên cặm cụi giặt chiếc khăn ẩm ở góc lớp rồi cẩn thận lau sạch từng vết phấn trắng còn bám loang lổ trên mặt bảng đen bằng gỗ ép, trong khi Quân tỉ mỉ đi dọc theo hành lang lớp học, kiểm tra lại từng then cài rỉ sét của những cánh cửa sổ bằng gỗ lim hướng ra phía sân trường.

Khi bước quay trở lại góc bàn học thứ tư dãy ba quen thuộc—nơi hai đứa đã cùng ngồi cạnh nhau chia sẻ từng mẩu phấn, từng trang vở nháp suốt hơn bốn tháng trời của học kỳ một—Miên cúi người xuống thu dọn lại ngăn bàn. Dưới đáy sâu của ngăn bàn gỗ thông đã nhẵn bóng theo năm tháng, lẫn giữa những mảnh giấy vụn và mẩu phấn gãy, cô nhìn thấy cuốn sổ tay nhỏ bìa hoa in chìm của mình và một góc của tờ lịch bàn đếm ngược ngày thi học kỳ từng bị ai đó vô tình xé rách nham nhở dạo nọ, nay đã được ai đó cẩn thận vuốt phẳng phiu và dán liền lại bằng một dải băng dính trong suốt, ngay ngắn đến từng mi-li-mét.

Miên đứng thẳng người dậy, bàn tay khẽ vuốt nhẹ lên mép bàn gỗ thông mát lạnh. Bất giác, cô quay đầu lại nhìn Quân. Cậu đang đứng tựa một bên vai vào khung cửa sổ mở hé nhìn ra phía ngoài, ánh nắng chiều đông vàng như mật ong rót nghiêng qua khung kính vỡ góc, phủ lên bờ vai gầy vững chãi và mái tóc đen nhánh của cậu một vệt sáng ấm áp, dịu dàng. Phía bên ngoài khung cửa, cành phượng vĩ già trơ trụi khẳng khiu đang kiên nhẫn tích tụ từng mầm chồi non li ti bên trong lớp vỏ xù xì, âm thầm chờ đợi ngọn gió xuân ấm áp ùa về để đâm chồi nảy lộc.

Một nỗi băn khoăn mơ hồ, một câu hỏi khắc khoải mà Miên đã cố kìm nén tận đáy lòng suốt từ lúc tan buổi lễ sơ kết trên sân trường cho đến tận lúc này, cuối cùng cũng không thể nào kìm giữ thêm được nữa. Cô chậm rãi bước từng bước lại gần khung cửa sổ nơi cậu đang đứng, khẽ cất tiếng gọi, giọng nói nhỏ nhẹ, trong trẻo nhưng lại run rẩy một cách bất thường:

—“Quân này...”

Quân dừng tay xếp lại chồng sách bài tập tham khảo đang để ngay ngắn trên bậu cửa sổ, cậu xoay người lại, đưa mắt nhìn thẳng vào cô:

—“Sao thế cậu?”

Miên nhìn sâu vào đôi mắt bình thản sau tròng kính cận của cậu, hai bàn tay luồn vào túi áo khoác bất giác siết chặt lấy vạt vải nỉ thô ráp, giọng nói nghẹn lại nơi cuống họng, đứt quãng vì hồi hộp:

—“Sau kỳ nghỉ Tết này... sang học kỳ hai... cậu có... chuyển trường về lại Hà Nội nữa không?”

Câu hỏi buột ra khỏi bờ môi mang theo toàn bộ sự phập phồng, thắc thỏm và âu lo đã đè nặng lên tâm trí Miên suốt những tuần lễ đầy biến động vừa qua. Dù Đỗ Minh Trang đã công khai đính chính sự thật trên hệ thống loa truyền thanh của trường, dù Quân đã dũng cảm đứng trước bục giảng nhận lỗi và xin lỗi chân thành trước toàn thể tập thể lớp 12 Văn, nhưng bóng ma của sự chia ly, nỗi sợ hãi mơ hồ rằng sự hiện diện của cậu bạn cùng bàn này nơi đây chỉ là một trạm dừng chân ngắn ngủi, một chuyến ghé thăm bất chợt rồi sẽ tan biến như bọt nước vẫn luôn là một tảng đá vô hình đè nặng lên trái tim cô gái nhỏ. Miên sợ một buổi sáng đầu năm mới bước chân vào lớp học thân quen này, chiếc ghế gỗ bên cạnh khung cửa sổ lộng gió kia sẽ lại trống hoác, lạnh lẽo và xa lạ như những ngày đầu tiên của năm học khi cậu chưa từng xuất hiện.

Quân sững sờ trong một thoáng trước câu hỏi bất ngờ nhưng chân thành đến nghẹn ngào của Miên. Cậu đứng chôn chân bên bậu cửa sổ, nhìn thẳng vào đôi mắt đen láy trong veo đang ngập tràn nỗi bất an và sự trông đợi khắc khoải của cô gái nhỏ nhắn đứng đối diện. Cậu đọc thấy trong đôi mắt thăm thẳm ấy sự mong manh, lòng tin cậy tuyệt đối mà cô đã dành cho mình, và cả nỗi sợ hãi muôn thuở của một tâm hồn nhạy cảm luôn sợ bị bỏ rơi lại phía sau dòng đời hối hả.

Không gian bên trong gian phòng học tầng ba bỗng chốc như ngưng đọng lại, thời gian dường như ngừng trôi. Tiếng gió bấc gầm gừ qua những tàng cây xà cừ ngoài sân trường xa xôi bỗng lùi lại phía sau bức tường vôi, nhường chỗ cho tiếng nhịp tim đập khẽ khàng nhưng rộn rã trong lồng ngực.

Khóe môi Quân khẽ nhếch lên, một nụ cười ấm áp, hiền lành hiếm hoi bừng sáng trên gương mặt thường ngày vốn dĩ vẫn lạnh lùng, nghiêm nghị và khép kín. Ánh mắt cậu sau tròng kính trở nên dịu dàng, kiên định và vững chãi hơn bao giờ hết. Cậu tiến lại gần chiếc bàn học thêm nửa bước chân, rút một tay ra khỏi túi áo khoác, nhìn thẳng vào mắt Miên, giọng nói trầm ấm, rõ ràng và dứt khoát vang lên giữa gian phòng tĩnh mịch:

—“Tớ không đi đâu nữa cả.”

Chỉ một câu nói ngắn gọn, vỏn vẹn sáu chữ giản dị và dứt khoát, nhưng đối với Hạ Miên lúc này, nó tựa như một luồng gió xuân ấm áp bất thần ùa tới từ chân trời xa, thổi tan biến hoàn toàn tảng băng lạnh giá và nỗi hoang mang đè nặng trong lòng cô suốt bao ngày tháng qua. Tảng đá vô hình nghẹn ứ nơi lồng ngực bỗng chốc tan biến không còn một dấu vết, nhường chỗ cho một cảm giác nhẹ nhõm, bình yên và ngọt ngào đến rưng rưng nước mắt.

Miên chớp chớp mắt, khóe môi bất giác cong lên thành một nụ cười rạng rỡ, trong veo như giọt sương mai đọng trên nhành lá non. Cô khẽ gật đầu, đưa tay vươn ra kéo chặt chốt cánh cửa sổ gỗ lim lại, nghe tiếng then sắt sập vào ổ kêu một tiếng *cạch* chắc nịch, để mặc cho sự ấm áp của buổi học cuối cùng khép lại trong niềm tin son sắt và hy vọng ngập tràn về những ngày tháng tươi đẹp đang đón đợi phía trước.