Cuộc đối thoại sòng phẳng

Email xác nhận thông quan và kết quả kiểm định chất lượng tại cảng Hamburg của Elena Fischer gửi về hòm thư văn phòng Bản Đỏ vào đúng chín giờ tối, xua tan hoàn toàn những âu lo dồn ứ suốt hơn hai tháng hàng lênh đênh trên hải trình vạn dặm.

Căn phòng làm việc trên tầng lửng của quán Tú Xương chìm trong một sự im phăng phắc khác thường. Không ai buồn bật thêm bóng đèn tuýp trên trần, chỉ có luồng sáng xanh từ hai chiếc màn hình máy tính rọi lên những gương mặt hốc hác, in đậm quầng thâm sau chuỗi ngày thức trắng tính toán dòng tiền. Không gian cô đặc lại, chỉ còn nghe rõ tiếng quạt tản nhiệt của chiếc laptop ThinkPad cũ kỹ mà Lâm đang dùng chạy rè rè từng chặng ngắn, cùng tiếng lách tách kim loại khe khẽ phát ra từ chiếc ấm đun nước siêu tốc bằng inox đặt nơi góc bàn phụ, nơi hơi nước sôi vừa tắt bốc lên một làn khói mỏng mảnh rồi tan biến vào bóng tối của góc phòng.

Khôi ngồi bất động trên chiếc ghế xoay bọc nỉ đã sờn mép. Ngón tay trỏ của anh đặt hờ trên con chuột quang, lơ lửng ngay phía trên đường dẫn tệp đính kèm mà chưa bấm xuống. Suốt sáu mươi ngày qua, kể từ thời khắc chiếc xe tải cẩu của anh Sang bốc những bao tải GrainPro cuối cùng rời khỏi trạm Cư M’Rao để trực chỉ cảng Cát Lái, Khôi chưa từng có một giấc ngủ trọn vẹn quá bốn tiếng. Anh sợ những cơn mưa phùn ẩm ướt ở eo biển Malacca, sợ cái nóng hầm hập của khoang tàu hàng khi băng qua vùng xích đạo, và sợ nhất là hiện tượng “mồ hôi container” – thứ ngưng tụ hơi ẩm vô hình từng hủy hoại không biết bao nhiêu công sức của người nông dân Tây Nguyên khi hàng cập bến xứ lạnh châu Âu.

Bên cạnh anh, Bảo Ngọc tựa hai bàn tay vào mép bàn gỗ thông ghép thô. Mười đầu ngón tay cô bấu chặt lấy thớ gỗ đến mức các khớp ngón trắng bệch ra. Đôi mắt cô mở to, chăm chú nhìn từng ký tự tiếng Anh trên nền giao diện trắng xám của hòm thư điện tử, lồng ngực phập phồng theo từng nhịp thở ngắt quãng.

"Khôi, mở tệp đính kèm đi," Bảo Ngọc khẽ giục. Giọng cô rất thấp, hơi run rẩy nhưng rành rọt từng âm tiết như muốn kéo Khôi thoát khỏi trạng thái bất động căng thẳng. "Mở ra xem phiếu đo ẩm và bảng điểm sensory của phòng lab độc lập tại Hamburg. Chúng ta cần nhìn thấy con số thực tế."

Khôi nuốt khan một ngụm nước bọt xuống cuống họng khô khốc, ngón tay nhấn đúp chuột. Một tiếng "tách" vang lên giòn tan trong gian phòng vắng.

Tệp tài liệu định dạng PDF mang mã hiệu *HH-QC-VNBANDO-01* mở bung ra trên toàn bộ màn hình. Đó là một bảng dữ liệu phân tích hóa lý chi tiết, trình bày theo quy chuẩn khắt khe của Liên minh Châu Âu, phía dưới chân trang đóng con dấu mộc điện tử màu xanh lam thẫm của Viện Kiểm định Nông sản Độc lập Hamburg (Institut für Produktqualität Hamburg).

Chỉ số đầu tiên đập thẳng vào mắt cả ba người, được in đậm ở mục kiểm chuẩn vật lý: độ ẩm trung bình của toàn bộ hai container ba mươi tám phẩy bốn tấn nhân xanh là 11,2%.

Khôi ghé sát mắt vào màn hình, rà soát tiếp dòng thứ hai: hoạt độ nước (water activity) đạt mức 0,53 aw. Dung sai độ ẩm đo được giữa ba mươi mẫu rút ngẫu nhiên từ các vị trí khác nhau trong lòng container – từ lớp đáy sát sàn thép, lớp bao biên vách ngoài cho đến lớp giữa trung tâm – nằm gọn trong một biên độ cực kỳ hẹp, dao động sít sao từ 11,1% đến 11,3%. Bản báo cáo kỹ thuật đính kèm xác nhận rõ ràng: không phát hiện bất kỳ dấu hiệu ngưng tụ hơi nước cục bộ nào trên bề mặt các bao tải; không có sự phát triển của bào tử nấm mốc Aspergillus hay Penicillium; hoàn toàn không phát sinh lỗi pyrazine mốc ẩm hay mùi bao bì biến tính do nhiệt khoang tàu.

Giải pháp sấy thông gió hồi lưu nhiệt thấp từ 38 đến 42 độ C kéo dài liên tục bảy mươi hai giờ tại trạm Cư M’Rao, kết hợp cùng lớp túi GrainPro hai lớp kín khí Hermetic lồng bên trong bao đay truyền thống, đã bảo vệ trọn vẹn từng tế bào nhân xanh sau hành trình hơn bốn mươi ngày vượt qua xích đạo giông bão. Cấu trúc tế bào nội nhũ của hạt cà phê Cư M'Rao vẫn giữ nguyên trạng thái ngủ đông hoàn hảo, không bị biến tính hay oxy hóa lipid.

Ở phần đánh giá cảm quan sensory phía dưới, bản báo cáo tổng hợp từ mạng lưới sáu nhà rang đối tác độc lập thuộc liên minh của Elena Fischer tại Đức, Áo và Thụy Sĩ ghi rõ bằng phông chữ nghiêng: điểm số trung bình đạt 85 điểm theo thang đo tiêu chuẩn Fine Robusta của Hiệp hội Cà phê Đặc sản Quốc tế (SCA/CQI).

Từng dòng nhận xét nếm thử của các chuyên gia cupping hàng đầu châu Âu hiện lên đồng nhất đến kinh ngạc: *“Thể chất (body) dày dặn và mượt mà tựa như kem bơ hạt dẻ phỉ, vị ngọt caramel đường mía sém đậm sâu và bền bỉ, độ chua malic thanh tao gợi nhớ đến táo đỏ vùng cao, nốt hương hoa quả nhiệt đới chín mọng bung nở kéo dài sau khi nhiệt độ trong tách hạ thấp. Hoàn toàn sạch bóng các nốt khói gắt, vị đất ẩm hay dư vị chát đắng thường thấy ở Robusta thương phẩm thông thường.”*

Khôi thở hắt ra một hơi dài dằng dặc. Cảm giác lồng ngực như vừa được tháo bỏ một chiếc vòng sắt siết chặt suốt bao ngày tháng qua khiến hai vai anh chùng xuống. Bao nhiêu sức lực căng cứng nãy giờ bỗng chốc tan biến. Anh ngả hẳn người ra sau lưng chiếc ghế tựa, hai bàn tay đan chặt vào nhau đặt lên đùi, mắt vẫn dán chặt vào con số 85 in nghiêng sắc nét.

Phía dưới bảng phân tích kỹ thuật, bức thư cá nhân của Elena Fischer gửi bằng tiếng Anh hiện lên ngắn gọn, khúc chiết nhưng mang đầy sức nặng của một nhà nhập khẩu tầm cỡ:

*"Chào Khôi, Ngọc và Lâm,*

*Lô hàng 38,4 tấn Robusta Cư M'Rao của các bạn đã chính thức vượt qua mọi rào cản kỹ thuật khắt khe nhất của cảng Hamburg. Sự nhất quán về độ ẩm và độ sạch của hương vị đã chứng minh cam kết của các bạn tại phòng lab Sài Gòn không phải lời hứa suông. Các nhà rang đối tác của tôi vô cùng hào hứng với phẩm cấp này.*

*Theo thỏa thuận, lệnh giải ngân mười phần trăm giá trị hợp đồng còn lại (tương đương 23.808 USD) đã được kích hoạt và sẽ về tài khoản của Bản Đỏ trong vòng hai mươi tư giờ tới.*

*Đồng thời, đính kèm email này là dự thảo Hợp đồng Cung ứng Dài hạn ba năm (2025–2027). Chúng tôi đề xuất sản lượng tối thiểu 60 tấn cho niên vụ tới, tăng dần lên 100 tấn vào năm thứ hai và 150 tấn vào năm thứ ba, với cơ chế giá thả nổi có bảo hiểm sàn tương tự mô hình các bạn đang vận hành. Chúng tôi muốn Bản Đỏ trở thành đối tác chiến lược tại khu vực Đông Nam Á.*

*Chúc mừng các bạn. Hẹn gặp lại tại Hamburg vào mùa hè tới."*

Bảo Ngọc không kìm được nữa. Cô đưa cả hai bàn tay lên che miệng, những giọt nước mắt kìm nén bấy lâu vỡ òa, lăn dài trên đôi gò má tái nhợt vì thiếu ngủ. Cô quay sang nhìn Khôi, bờ môi khẽ run rẩy nhưng nở một nụ cười rạng rỡ – nụ cười thanh thản và trọn vẹn nhất mà Khôi từng thấy ở cô kể từ cái ngày định mệnh hai người đứng nhìn những giàn phơi tre nứa dột nát dưới cơn mưa đầu mùa ở ngoại ô Buôn Ma Thuột.

"Tám mươi lăm điểm SCA, Khôi à," cô nói, giọng nghẹn đặc trong cuống họng. "Họ không chỉ mua vì câu chuyện thương cảm của nông dân Cư M'Rao. Họ mua vì hương vị thực sự của Robusta Việt Nam. Chúng ta đã chứng minh được điều đó rồi..."

Lâm không biểu lộ cảm xúc ra ngoài bằng nước mắt như Ngọc. Cậu đẩy gọng kính cận dày cộp lên sát sống mũi, ngón tay thoăn thoắt gõ liên hồi trên bàn phím số, mở ra bảng tính tài chính tổng hợp đa tầng của Bản Đỏ. Màn hình laptop của cậu chia làm ba cột số liệu với hàng chục biến số nhảy múa liên tục.

"Nghe đây hai người," Lâm hắng giọng một tiếng thật to, cố ép chất giọng của mình giữ vẻ điềm tĩnh, lạnh lùng mang tính nghề nghiệp của một chuyên viên tài chính, nhưng âm sắc của cậu vẫn không giấu nổi sự rung lên vì phấn khích tột độ. "Mười phần trăm thanh toán đợt cuối từ Hamburg quy đổi theo tỷ giá chuyển khoản của Vietcombank sáng nay là hơn năm trăm chín mươi triệu đồng. Cộng với dòng tiền hơn ba tỷ rưỡi từ L/C đợt hai đã giải ngân an toàn về tài khoản từ tuần trước, cộng thêm doanh thu bán lẻ ổn định trung bình hơn một trăm mười triệu mỗi tháng tại quán Tú Xương của Thảo My, và khoản thu định kỳ từ dịch vụ rang gia công Specialty Toll Roasting..."

Lâm xoay hẳn chiếc màn hình ThinkPad về phía Khôi và Bảo Ngọc. Cậu dùng đầu ngón tay trỏ gõ mạnh ba cái vào dòng chữ số màu xanh lục hiển thị nổi bật ở góc dưới bên phải bảng cân đối kế toán:

"Sau khi trừ toàn bộ tiền công nhật và thưởng chất lượng trả thẳng cho bà con, thanh toán trọn gói phí kho vận và xe lạnh của anh Sang, chi phí điện nước vận hành xưởng rang Buôn Ma Thuột và trích lập quỹ dự phòng biến động mùa vụ, tổng tiền mặt tự do khả dụng của chúng ta hiện có hơn ba tỷ mốt. Đúng tám giờ ba mươi sáng mai, tôi sẽ có mặt tại phòng giao dịch Agribank Đắk Lắk để thực hiện lệnh ủy nhiệm chi tất toán trọn vẹn toàn bộ khoản vay ba tỷ đồng nợ gốc và toàn bộ lãi phát sinh của gói tín dụng mua máy rang công nghiệp Probat nhập khẩu từ Đức. Khoản vay bảo lãnh bằng bất động sản của chị Mai Thanh Vy chính thức chấm dứt mọi nghĩa vụ thế chấp. Bản Đỏ sạch nợ thiết bị ngân hàng, vượt ngưỡng hòa vốn vận hành an toàn và bắt đầu có lợi nhuận giữ lại thực tế để tái đầu tư."

Khôi dán mắt vào con số hiển thị trên màn hình máy tính của Lâm. Ba tỷ đồng tiền nợ thiết bị. Con số ấy suốt mười tám tháng qua luôn hiện diện như một tảng đá hoa cương ngàn cân đè nặng lên từng nhịp thở, từng giấc ngủ chập chờn của anh. Đã có những đêm mưa gió ở Cư M'Rao, khi máy sấy gặp sự cố điện hay khi thị trường Luân Đôn đảo chiều lao dốc, Khôi từng giật mình tỉnh dậy toát mồ hôi hột, tự hỏi nếu lô hàng thất bại, nếu máy rang bị ngân hàng niêm phong phát mại, anh sẽ lấy gì để trả lời với cha mình, với chị Vy và với hàng chục hộ nông dân đã ký thác niềm tin vào anh.

Và giờ đây, tảng đá ấy đã được nhấc bổng ra khỏi lồng ngực bằng chính dòng tiền sạch tạo ra từ mồ hôi, từ năng lực kỹ thuật và từ sự bền bỉ không thỏa hiệp.

"Lâm," Khôi nói khẽ, vươn tay vỗ thật mạnh vào bả vai người bạn đồng hành. "Cảm ơn cậu. Nếu không có bảng cân đối dòng tiền chi tiết đến từng cắc và sự sắt đá lạnh lùng của cậu khi cắt giảm các khoản chi lãng phí, Bản Đỏ đã gãy cánh từ những khúc quanh hiểm nghèo nhất rồi."

Lâm bật cười khì khì, tháo kính ra lau vào vạt áo rồi gập mạnh chiếc laptop lại cái cạch:

"Tôi chỉ làm đúng phận sự của một giám đốc tài chính thôi. Nhưng nói thật lòng với hai người, đêm nay sẽ là đêm đầu tiên sau một năm rưỡi tôi không phải giật mình thức giấc lúc ba giờ sáng vì sợ âm quỹ tiền mặt hay nhận tin nhắn đòi nợ từ ngân hàng. Sáng mai tôi sẽ ký giấy nhận lại toàn bộ hồ sơ giải chấp tài sản bảo đảm. Bản Đỏ từ giây phút này là của chính chúng ta, hoàn toàn độc lập và không còn bất kỳ sợi dây trói buộc nào nữa."

***

Sáng hôm sau, một tin nhắn gửi từ một số máy lạ hiển thị trên màn hình điện thoại của Khôi đúng vào lúc anh vừa hoàn tất buổi kiểm tra thông số ca rang mẫu đầu ngày cùng Thảo My tại quầy bar tầng trệt của quán Tú Xương.

Người gửi là Vũ Thành Đạt. Lời nhắn ngắn gọn, trau chuốt, giữ đúng phong thái lịch thiệp nhưng không kém phần trang trọng của một nhà quản trị doanh nghiệp lớn:

*"Chào Khôi. Tôi đã nhận được báo cáo nội bộ về việc hai container của Bản Đỏ đã thông quan suôn sẻ tại cảng Hamburg và nhận đánh giá rất cao. Chúc mừng cậu và toàn bộ đội ngũ. Chiều nay tôi có mặt tại Sài Gòn để dự một phiên họp ngành, muốn mời cậu một ly cà phê tại bến Bạch Đằng. Chỉ ba mươi phút đối thoại sòng phẳng giữa hai người làm nghề với nhau, không ồn ào truyền thông. Mong cậu thu xếp thời gian."*

Khôi cầm chiếc điện thoại, trầm ngâm nhìn từng dòng chữ một lúc lâu rồi ngẩng lên nhìn Bảo Ngọc. Cô đang dùng một chiếc chổi lông mịn tỉ mỉ quét sạch từng hạt bụi cà phê vương trên phễu cối xay Mahlkönig EK43. Cảm nhận được ánh mắt đăm chiêu của Khôi, cô dừng tay, đặt chiếc chổi xuống khay đựng dụng cụ rồi nhìn anh bằng ánh mắt thấu suốt:

"Anh Đạt là người sắc sảo và cực kỳ thực tế trong kinh doanh. Anh ấy không bao giờ chủ động hẹn gặp ai mà không có mục đích rõ ràng. Anh cứ đi đi, nghe xem phía Tập đoàn Đại Nguyên đang toan tính điều gì. Nhưng hãy luôn nhớ rõ vị thế của Bản Đỏ ngày hôm nay đã rất khác so với thời điểm một năm trước."

"Anh biết," Khôi gật đầu điềm tĩnh. "Chúng ta không còn là những kẻ đi xin cơ hội nữa."

Địa điểm mà Đạt chọn là một quán cà phê sân vườn nằm biệt lập bên trong khuôn viên câu lạc bộ thuyền buồm ven sông Sài Gòn, tách biệt hoàn toàn khỏi sự xô bồ, hối hả của khu vực trung tâm quận Một. Những rặng dừa nước rậm rạp soi bóng xuống mặt nước sông lững lờ trôi mang theo những mảng lục bình trôi dạt. Gió từ lòng sông rộng thổi thốc vào mát rượi, xua bớt cái nắng oi ả đầu giờ chiều, mang theo vị mặn mòi ẩm ướt rất đặc trưng của vùng châu thổ phương Nam.

Khi Khôi bước vào qua cánh cổng gỗ lim, Vũ Thành Đạt đã ngồi sẵn ở một chiếc bàn gỗ tròn đặt ngoài trời, dưới bóng râm che phủ của một tán bàng vuông cổ thụ. Đạt mặc chiếc áo sơ mi lụa trắng ủi phẳng phiu từng nếp gấp, không thắt cà vạt, cổ áo mở hờ một cúc, hai tay áo xắn gọn gàng lên hai nấc để lộ chiếc đồng hồ bấm giờ thể thao màu xám thép mờ đắt tiền. Trên mặt bàn kính, chiếc máy tính bảng bọc da mỏng dính nằm cạnh một ly cà phê đen đá không đường đã tan gần một nửa, để lại những giọt nước đọng chảy dài quanh thành ly.

Trông Đạt vẫn giữ nguyên phong thái lịch lãm, quyền lực và tự tin như mọi khi, nhưng khi nhìn kỹ vào khóe mắt anh ta, Khôi nhận thấy vài nếp nhăn mệt mỏi hằn sâu – dấu vết không thể che giấu của những cuộc chạy đua mở rộng mạng lưới hàng trăm cửa hàng đầy khốc liệt và áp lực duy trì chỉ số tăng trưởng bán lẻ trên toàn quốc.

"Chào Khôi, ngồi đi," Đạt lập tức đứng dậy khi thấy bóng Khôi bước tới, chủ động đưa tay ra bắt. Cú bắt tay của Đạt rất chặt, dứt khoát và thẳng thắn, không còn chút nào vẻ ban phát hay bề trên như cái lần đầu tiên hai người chạm mặt tại sân nhà văn hóa buôn Cư M'Rao trong đợt khảo sát thu mua năm nào.

"Chào anh Đạt," Khôi kéo chiếc ghế mây đối diện ngồi xuống, vẫy tay gọi người phục vụ mang cho mình một ly nước lọc nguội.

Đạt nhấc ly cà phê đen lên nhấp một ngụm nhỏ, ánh mắt hướng ra dòng sông phẳng lặng đang lấp lánh ánh nắng vàng rực rỡ của buổi xế chiều, rồi từ từ quay lại nhìn thẳng vào mắt Khôi:

"Hôm qua tôi nhận được báo cáo gửi về từ văn phòng đại diện chi nhánh châu Âu của Đại Nguyên tại Frankfurt. Lô hàng đầu tay ba mươi tám phẩy bốn tấn của Bản Đỏ cập bến Hamburg với độ ẩm hoàn hảo 11,2% và điểm sensory trung bình chạm mốc 85 SCA. Tôi phải thừa nhận một cách sòng phẳng, trong suốt hai mươi năm tôi làm việc trong ngành kinh doanh cà phê Việt Nam, chưa có một doanh nghiệp khởi nghiệp quy mô nhỏ nào chỉ trong vòng chưa đầy hai năm làm được một kỳ tích kỹ thuật như vậy ngay từ vùng nguyên liệu Cư M'Rao. Cậu và cô Ngọc đã đi xa hơn rất nhiều so với những gì tôi từng dự đoán trong bản báo cáo thẩm định ban đầu."

"Cảm ơn anh đã ghi nhận. Nhưng đó không phải là kỳ tích cá nhân của tôi," Khôi từ tốn đáp, giọng nói anh phẳng lặng như mặt nước sông trước mặt. "Đó là kết quả của một chuỗi mắt xích kỷ luật, và quan trọng nhất là sự dấn thân của mười hai hộ nông dân đầu tiên đã dám đánh cược cả mùa vụ để tuân thủ quy trình hái chín và phơi trần chậm mà chúng tôi chuyển giao."

Đạt khẽ cười, ngón tay xoay nhẹ chiếc ly thủy tinh trên mặt bàn:

"Người nông dân chỉ tin vào tiền mặt và sự an toàn tài chính trước mắt thôi, Khôi à. Cậu cho họ tiền tươi, cậu ứng vốn phân bón và bao tiêu giá cao thì họ làm theo cậu. Nhưng thương trường quốc tế và dòng chảy tư bản chưa bao giờ là một câu chuyện cổ tích màu hồng của những người làm kỹ thuật thuần túy. Một lô hàng cập bến thành công không có nghĩa là mười vụ mùa sau đều xuôi chèo mát mái. Vận tải biển quốc tế đang biến động khôn lường vì căng thẳng địa chính trị, nguy cơ suy thoái kinh tế bao trùm sức mua ở châu Âu, rủi ro hạn hán và biến đổi khí hậu đang đe dọa trực tiếp vùng Tây Nguyên... Một con thuyền nan mỏng manh như Bản Đỏ, dù có sở hữu máy rang Probat đời mới và hệ thống kiểm soát chất lượng đạt chuẩn quốc tế, cũng rất dễ dàng bị lật úp và cuốn phăng nếu chẳng may gặp phải một cơn sóng lừng của thị trường vĩ mô."

Đạt ngưng lại một chút để quan sát phản ứng của Khôi. Thấy chàng trai trẻ vẫn điềm nhiên lắng nghe mà không hề ngắt lời, Đạt với tay mở chiếc máy tính bảng, mở một tập tài liệu dày dặn mang tiêu đề *Phương án Hợp tác Chiến lược Toàn diện — Bản Đỏ & Đại Nguyên Group*, rồi đẩy nhẹ chiếc màn hình về phía Khôi.

"Tôi không muốn vòng vo mất thời gian của cả hai bên nữa. Lần trước tôi từng đề nghị mua đứt thương hiệu Bản Đỏ, và sau đó là đề xuất mua năm mươi mốt phần trăm cổ phần chi phối, cậu đều thẳng thừng từ chối vì lo ngại mất quyền tự chủ vận hành. Tôi hiểu điều đó. Những người xuất thân từ dân kỹ thuật nông học luôn có cái tôi, sự kiêu hãnh và lòng tự tôn nghề nghiệp rất lớn. Vì vậy, hôm nay, Hội đồng Quản trị Đại Nguyên đã chính thức ủy quyền cho tôi đưa ra lời đề nghị cuối cùng và mang tính nhượng bộ cao nhất."

Đạt dừng lại đúng một nhịp thở, mắt nhìn xoáy sâu vào tâm can Khôi, từng từ phát ra đều được cân nhắc kỹ lưỡng để tạo sức nặng tối đa:

"Đại Nguyên muốn mua lại ba mươi phần trăm cổ phần phát hành mới của Bản Đỏ. Chúng tôi chính thức định giá giá trị doanh nghiệp của Bản Đỏ ở mức ba mươi tỷ đồng — một mức định giá vô cùng hào phóng, nếu không muốn nói là chưa từng có tiền lệ đối với một công ty nông nghiệp non trẻ chỉ mới sở hữu một quán cà phê trải nghiệm và một xưởng rang quy mô bán công nghiệp. Đúng chín tỷ đồng tiền mặt sẽ được giải ngân thẳng vào tài khoản của Bản Đỏ ngay sau khi ký hợp đồng cổ đông, giúp các cậu có nguồn lực khổng lồ để mở rộng nhà xưởng, nâng cấp phòng lab và thâu tóm thêm đất mở rộng vùng trồng."

Khôi không vội vàng chạm tay vào chiếc máy tính bảng. Anh chỉ nhìn lướt qua con số chín tỷ đồng được in nổi bật trên trang bìa của bản dự thảo rồi ngước lên nhìn thẳng vào Đạt:

"Mức định giá rất ấn tượng. Vậy các điều kiện ràng buộc đi kèm là gì, thưa anh Đạt?"

"Cậu luôn là người nắm bắt vấn đề rất nhanh," Đạt mỉm cười tán thưởng, gõ nhẹ khớp ngón tay lên mặt kính. "Ba mươi phần trăm cổ phần đồng nghĩa với việc Đại Nguyên là cổ đông chiến lược thiểu số, không nắm quyền chi phối biểu quyết. Cậu vẫn tiếp tục giữ chức vụ Tổng Giám đốc điều hành toàn diện, Bảo Ngọc vẫn nắm trọn quyền phủ quyết về mọi tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, Lâm vẫn độc lập quản lý dòng tiền tài chính. Phần vốn ba mươi lăm phần trăm của chị Mai Thanh Vy vẫn được giữ nguyên vẹn. Nhưng để đổi lấy chín tỷ đồng tiền mặt và hệ sinh thái bảo trợ của Đại Nguyên, chúng tôi yêu cầu hai điều khoản độc quyền bắt buộc phải đưa vào thỏa thuận cổ đông."

Đạt lướt ngón tay trên màn hình máy tính bảng, chuyển sang trang thứ tư của bản hợp đồng và chỉ vào hai điều khoản được in đậm viền khung:

"Thứ nhất, Bản Đỏ phải cam kết dành tối thiểu bảy mươi phần trăm tổng hạn mức sản lượng nhân xanh chất lượng cao đạt chuẩn Fine Robusta của mỗi niên vụ để cung ứng độc quyền cho toàn bộ hệ sinh thái chuỗi Signature cao cấp của Đại Nguyên trên toàn quốc. Thứ hai, toàn bộ vùng nguyên liệu liên kết của Bản Đỏ hiện hữu tại Cư M'Rao, cũng như mọi vùng nguyên liệu mở rộng hợp tác trong tương lai, phải cam kết ưu tiên chào bán cho Đại Nguyên trước khi được phép đàm phán xuất khẩu cho các đối tác quốc tế hoặc cung ứng cho bất kỳ chuỗi đồ uống nội địa nào khác."

Đạt ngả lưng ra sau chiếc ghế mây, hai tay khoanh trước ngực, toát lên phong thái đĩnh đạc, chắc chắn của một nhà đàm phán lão luyện đã nắm chắc phần thắng trong tay:

"Chín tỷ đồng tiền tươi thóc thật rót vào tài khoản ngay lập tức, cộng với một đầu ra bao tiêu ổn định tuyệt đối cho toàn bộ hệ thống bốn trăm cửa hàng bán lẻ của Đại Nguyên. Khôi, cậu hãy nghĩ cho kỹ. Cậu sẽ không bao giờ còn phải đau đầu lo lắng về việc làm sao để lấp đầy công suất vận hành của chiếc máy rang Probat hai mươi lăm ký kia nữa. Cậu cũng không bao giờ phải sống trong cảnh nơm nớp lo sợ đối tác nước ngoài hủy hợp đồng vì biến động cước tàu biển hay thị trường châu Âu đóng băng. Cậu có năng lực kỹ thuật và quy trình chuẩn hóa, còn chúng tôi có quy mô vốn vô tận và mạng lưới phân phối thống trị. Đây chính là chiếc phao cứu sinh bằng vàng ròng mà bất kỳ một nhà khởi nghiệp nông nghiệp nào tại đất nước này cũng phải khao khát."

Không gian giữa hai người đột ngột chùng xuống. Tiếng sóng sông vỗ ì oạp vào mạn những chiếc thuyền buồm neo đậu dưới bến càng làm cho sự im lặng quanh chiếc bàn gỗ trở nên ngột ngạt và căng thẳng hơn.

Khôi không hề tỏ ra bối rối, ngỡ ngàng hay dao động trước con số chín tỷ đồng. Anh chậm rãi kéo khóa chiếc balo vải thô sờn màu đặt bên cạnh chân ghế, rút ra chiếc máy tính bảng cá nhân của mình. Anh bật màn hình, nhập mật mã bảo mật rồi mở sẵn một tập tin chứa hệ thống bảng biểu, đồ thị dữ liệu chi tiết đã được anh và Lâm tổng hợp, rà soát lại kỹ lưỡng từ sáng sớm.

Khôi đặt chiếc máy tính bảng của mình nằm song song ngay cạnh bản hợp đồng định giá ba mươi tỷ của Đại Nguyên.

"Anh Đạt, trước khi đưa ra câu trả lời chính thức cho lời đề nghị của anh, tôi muốn mời anh xem qua bảng dữ liệu phân bổ năng lực sản xuất và cấu trúc dòng tiền thực tế của Bản Đỏ vừa được chốt số liệu sáng nay," Khôi cất giọng điềm đạm, vững chãi.

Đạt khẽ nhướn đôi mày rậm, ánh mắt hơi nheo lại, bắt đầu đưa mắt nhìn vào những biểu đồ cột và bảng số liệu trên màn hình của Khôi.

"Tính đến hết vụ thu hoạch vừa qua, toàn bộ vùng nguyên liệu nông hộ liên kết có diện tích bốn mươi mốt phẩy hai héc-ta tại Cư M'Rao cung ứng sản lượng ổn định khoảng bảy mươi đến tám mươi tấn nhân xanh mỗi niên vụ," Khôi vừa dùng ngón tay lướt qua từng đồ thị phân tích vừa giải thích bằng chất giọng rành rẽ, chuẩn xác của một người nắm đến từng chi tiết nhỏ nhất của guồng máy vận hành. "Bản dự thảo hợp đồng cung ứng dài hạn ba năm mà Tổ chức Hàng hải Nông sản Hamburg vừa gửi đêm qua đã chính thức khóa cứng sản lượng tối thiểu: sáu mươi tấn cho vụ 2025, một trăm tấn cho vụ 2026 và một trăm năm mươi tấn cho vụ 2027. Đơn giá cơ sở được chốt ở mức sáu nghìn hai trăm đô la một tấn theo điều kiện FOB cảng Cát Lái, kèm theo điều khoản biên lợi nhuận gộp mười tám phần trăm được bảo lãnh thanh toán thông qua thư tín dụng không hủy ngang (L/C) của ngân hàng châu Âu."

Khôi chuyển ngón tay sang biểu đồ thứ hai — biểu đồ dòng tiền vận hành tại thị trường nội địa:

"Ở kênh phân phối trong nước, trung tâm rang xay Buôn Ma Thuột của chúng tôi hiện đã ký kết và đang vận hành hợp đồng dịch vụ Specialty Toll Roasting dài hạn cho hai mươi mốt xưởng rang vừa và nhỏ tại khu vực Tây Nguyên và Sài Gòn. Sản lượng rang gia công chất lượng cao đạt đều đặn mười lăm tấn mỗi tháng, toàn bộ tiền công rang được thanh toán bằng tiền mặt ngay tại cửa xưởng trước khi xuất hàng. Quán cà phê trải nghiệm tại đường Tú Xương đã đạt biên lợi nhuận trước thuế và khấu hao (EBITDA) dương mười lăm phần trăm từ tháng thứ tư, tiêu thụ ổn định hai trăm kilôgam nhân xanh thượng hạng mỗi tháng. Và điều cốt lõi nhất nằm ở đây: đúng tám giờ ba mươi sáng nay, Lâm đã thay mặt công ty hoàn tất thủ tục tất toán toàn bộ ba tỷ đồng nợ gốc ngân hàng tại Agribank Đắk Lắk. Bản Đỏ ở thời điểm này có dòng tiền thuần dương đều đặn hàng tháng, không còn một đồng nợ vay tài chính, và chúng tôi đã trích lập xong quỹ dự phòng rủi ro đủ để duy trì bộ máy vận hành trơn tru trong mười hai tháng liên tục ngay cả khi thị trường xảy ra biến cố lớn nhất."

Khôi dừng lại một nhịp, ngẩng đầu lên, ánh mắt bình thản nhìn thẳng vào ánh mắt đang biến đổi của Đạt:

"Nói một cách sòng phẳng và minh bạch nhất, Bản Đỏ ở thời điểm hiện tại không hề cần một chiếc phao cứu sinh, cho dù chiếc phao đó có được dát bằng vàng mười hay mang danh nghĩa bảo trợ của Tập đoàn Đại Nguyên."

Sắc mặt của Vũ Thành Đạt khẽ biến đổi rõ rệt. Nụ cười tự tin, làm chủ cuộc chơi thường trực trên môi anh ta dần thu lại, thay vào đó là một sự nghiêm nghị đến lạnh người. Đạt là một chuyên gia lão luyện về cấu trúc tài chính và mua bán sáp nhập doanh nghiệp. Anh ta chỉ cần nhìn lướt qua cấu trúc dòng tiền, tỷ suất hoàn vốn và các điều khoản bảo lãnh thanh toán quốc tế trên màn hình của Khôi là hiểu ngay lập tức: đây tuyệt đối không phải là những con số được thêu dệt hay phóng đại để đi gọi vốn như những startup non nớt khác. Đây là những con số thực chứng của một cỗ máy đã vận hành đồng bộ, có dòng tiền đối ứng thanh khoản cao, có hợp đồng ngoại thương sạch và sở hữu sức đề kháng nội tại cực kỳ vững chắc.

"Khôi," Đạt trầm giọng xuống, ngữ điệu mang theo sự cảnh báo gay gắt hơn. "Cậu có nhận thức được rằng mình đang từ chối chín tỷ đồng tiền mặt sẵn có và một liên minh an toàn tuyệt đối không? Cậu nghĩ thị trường tự do ngoài kia là một thảm hoa hồng dễ thở lắm sao? Việc cậu đa dạng hóa đa kênh đồng nghĩa với việc cậu phải căng mình quản trị rủi ro trên quá nhiều mặt trận cùng một lúc. Chỉ cần một đối tác xưởng rang nội địa chậm thanh toán, một container xuất khẩu gặp trục trặc thủ tục hải quan là toàn bộ chuỗi mắt xích của cậu sẽ chịu áp lực dây chuyền. Trong khi đó, việc tập trung vào một đầu mối thu mua khổng lồ duy nhất như Đại Nguyên sẽ giúp cậu cắt giảm toàn bộ chi phí bán hàng và tối ưu hóa bộ máy vận hành đến mức tối đa."

"Tối ưu hóa bộ máy vận hành, nhưng cái giá phải trả đắt nhất chính là đánh mất quyền tự chủ của người nông dân và biến toàn bộ thương hiệu Bản Đỏ thành một xưởng gia công phụ thuộc hoàn toàn vào hơi thở của Đại Nguyên," Khôi đáp trả, giọng nói của anh trầm tĩnh nhưng đanh thép như nhát búa gõ lên mặt đe.

Khôi chỉ thẳng ngón tay vào điều khoản ưu tiên thu mua bảy mươi phần trăm đang hiển thị trên bản dự thảo của Đạt:

"Nếu Bản Đỏ đặt bút ký vào bản hợp đồng này, bảy mươi phần trăm sản lượng cà phê mồ hôi nước mắt của bà con Cư M'Rao sẽ bị trói chặt hoàn toàn vào số phận của hệ thống chuỗi cửa hàng của anh. Một ngày nào đó, khi Đại Nguyên quyết định thay đổi chiến lược kinh doanh thực đơn, khi chuỗi của các anh gặp trục trặc về dòng tiền bán lẻ và ban lãnh đạo của các anh yêu cầu giãn tiến độ thanh toán từ ba mươi ngày lên chín mươi ngày, thì ai sẽ là người đầu tiên phải giơ đầu chịu báng? Chính là bà con nông dân Cư M'Rao. Họ sẽ lại rơi vào đúng cái thảm cảnh của những năm về trước: thấp thỏm chờ đợi barem phân loại, mòn mỏi chờ giải ngân tiền bán quả, và đứng trước nguy cơ bị ép giá sát ván khi bước vào chính vụ."

Khôi hít sâu một luồng gió sông mát lạnh, ánh mắt anh rực sáng lên ngọn lửa kiên định:

"Mô hình của Bản Đỏ tồn tại và đứng vững được đến ngày hôm nay không phải vì chúng tôi có quy mô vốn hàng trăm tỷ, mà nhờ vào tính minh bạch tuyệt đối và sự đa dạng hóa lành mạnh. Chúng tôi kiên định giữ vững mô hình đa kênh: xuất khẩu đặc sản có bảo hiểm rủi ro, gia công minh bạch sòng phẳng, bán lẻ trải nghiệm thực chất và cung ứng nguyên liệu chọn lọc cho những đối tác thực sự trân trọng giá trị hạt cà phê. Nhưng điều cốt lõi nhất, điều thiêng liêng nhất mà tôi đã tuyên thệ trước già làng Ama H'Rin, trước anh Tư và trước Y Bih trong buổi sáng khánh thành Trung tâm Đào tạo Nông hộ Cư M'Rao: Bản Đỏ thực hiện cơ chế thu mua phi độc quyền."

Đạt nhíu chặt đôi mày, vẻ mặt lộ rõ sự kinh ngạc: "Cơ chế phi độc quyền? Cậu bỏ tiền túi ra mở lớp đào tạo, chuyển giao kỹ thuật sấy thông gió, tài trợ phân bón hữu cơ vi sinh, rồi cậu cho phép họ tự do đem hàng bán ra ngoài cho đối thủ?"

"Chính xác là như vậy," Khôi gật đầu dứt khoát không một giây chần chừ. "Bản Đỏ chỉ cam kết bao tiêu toàn bộ phần quả chín hái chọn lọc đạt tỷ lệ trên chín mươi phần trăm theo đúng đơn giá đã cam kết rõ ràng tại bàn cân. Toàn bộ phần quả xô, quả xanh tỉa cành, quả cuối vụ, bà con có toàn quyền tự do bán cho thương lái tự do trong vùng, bán cho đại lý thu mua của anh Sang, hoặc thậm chí mang thẳng đến trạm cân của Đại Nguyên để bán nếu bên các anh trả giá thu mua cao hơn chúng tôi. Chúng tôi tuyệt đối không bao giờ dùng những bản hợp đồng pháp lý lắt léo để trói buộc đôi bàn chân của người nông dân vào mảnh rẫy của họ. Quyền tự do lựa chọn đầu ra chính là thứ quyền lực kinh tế lớn nhất mà người trồng cà phê xứng đáng được hưởng sau bao nhiêu năm bị lép vế trong chuỗi giá trị. Chỉ khi người nông dân có toàn quyền tự do bán cho bất kỳ ai mà họ vẫn tự nguyện chọn đem những hạt cà phê chín mọng nhất đến giao cho Bản Đỏ, thì chuỗi liên kết đó mới thực sự bền vững và trường tồn. Lời đề nghị hợp tác chiến lược của Đại Nguyên, xét cho cùng bản chất, vẫn chỉ là một chiếc lồng son lấp lánh muốn biến người nông dân tự chủ thành những công nhân làm thuê phụ thuộc ngay trên chính mảnh đất của tổ tiên họ. Vì lẽ đó, Bản Đỏ chính thức từ chối lời chào mua cổ phần này."

Nói xong, Khôi dùng hai đầu ngón tay đẩy nhẹ chiếc máy tính bảng của Đại Nguyên trở lại mép bàn đối diện phía Vũ Thành Đạt. Động tác của anh vô cùng lịch thiệp, dứt khoát, không một chút ngập ngừng hay do dự.

Một cơn gió mạnh từ mặt sông thổi thốc qua tán bàng vuông, làm những chiếc lá già màu đỏ ối xào xạc rơi lả tả xuống mặt cỏ xanh mướt.

Vũ Thành Đạt ngồi sững sờ như hóa đá. Anh ta nhìn chằm chằm vào bản hợp đồng chín tỷ đồng đang nằm trơ trọi giữa mặt bàn kính, rồi từ từ ngước mắt lên nhìn sâu vào gương mặt của người đàn ông trẻ tuổi đang ngồi đối diện mình.

Trong ký ức chưa xa của Đạt, đúng hai năm về trước tại mảnh sân đất đỏ của buôn Cư M'Rao, Khôi khi ấy chỉ là một cậu kỹ sư nông nghiệp trẻ tuổi vừa bị sa thải cay đắng khỏi một tập đoàn đa quốc gia, gương mặt hốc hác, đôi bàn tay run rẩy lúng túng khi đứng trước những tờ biên bản nợ phân bón hàng trăm triệu đồng của gia đình, một người dễ dàng bị dồn vào chân tường bởi những điều khoản pháp lý phức tạp và áp lực của những cọc tiền mặt giải ngân tại chỗ. Rồi một năm trước tại triển lãm ngành cà phê ở SECC Sài Gòn, Khôi vẫn còn đầy vẻ phòng thủ, gai góc, gồng mình trong từng lời nói để cố chứng minh giá trị của một gian hàng pallet thô sơ, ọp ẹp trước những gian hàng tiền tỷ rực rỡ của các đại gia trong ngành.

Nhưng con người đang ngồi trước mặt Đạt lúc này đã hoàn toàn lột xác.

Khôi ngồi thẳng lưng, hai vai vững chãi, ánh mắt sáng ngời và tĩnh tại như mặt hồ không gợn sóng. Giọng điệu của anh không hề có một chút hung hăng, thù hằn hay kiêu ngạo của kẻ vừa giành được thắng lợi bước đầu. Từng lập luận, từng câu chữ mà Khôi đưa ra đều dựa trên một nền tảng số liệu tài chính vô cùng chặt chẽ, một sự thấu hiểu sâu sắc đến tận chân tơ kẽ tóc về cấu trúc vận hành của thị trường cà phê toàn cầu, và trên hết là một niềm tin sắt đá, không gì có thể lay chuyển vào con đường tự chủ mà anh đã chọn. Đó là phong thái đỉnh đạc của một nhà lãnh đạo thực thụ, một người đã thực sự làm chủ toàn bộ chuỗi giá trị từ hạt đất bazan màu mỡ cho đến sàn giao dịch hàng hải quốc tế.

Đạt thở dài một hơi thật sâu. Tiếng thở dài trút ra mang theo trọn vẹn sự bất lực của một người đại diện cho một cỗ máy tư bản khổng lồ đầy quyền uy nhưng rốt cuộc không thể nào khuất phục hay thao túng được một hạt giống tự do đã bén rễ sâu vào lòng đất mẹ.

Khóe môi Đạt khẽ giật giật, rồi anh ta bật cười thành tiếng — một nụ cười có phần cay đắng cho bản thân, nhưng lại ẩn chứa sự khâm phục thật lòng từ đáy mắt. Đạt với tay cầm lấy ly cà phê đen đá đã tan hết đá, ngửa cổ uống cạn một hơi dài như muốn nuốt trọn vị đắng nghét vào trong cuống họng.

"Khôi à," Đạt lên tiếng, chất giọng của anh ta trầm hẳn xuống, rũ bỏ hoàn toàn vẻ áp đặt hay những toan tính lạnh lùng của một nhà đàm phán tài chính. "Cậu có biết không, trong suốt mười năm tôi giữ vị trí giám đốc phát triển chiến lược cho Tập đoàn Đại Nguyên, tôi đã trực tiếp đứng ra đàm phán, thâu tóm và sáp nhập không dưới ba mươi hợp tác xã và doanh nghiệp chế biến cà phê địa phương trên khắp dải đất Tây Nguyên này. Chín mươi chín phần trăm trong số họ đều nhanh chóng gục ngã và đầu hàng trước con số vài ba tỷ tiền mặt đặt trên bàn. Họ chấp nhận bán mình, chấp nhận từ bỏ cuộc chơi vì họ sợ rủi ro thị trường, họ thiếu vốn lưu động trầm trọng, và điều quan trọng nhất: họ hoàn toàn không có năng lực tự kiểm soát và làm chủ dòng tiền của chính mình."

Đạt đặt chiếc ly rỗng không xuống mặt bàn, nhìn thẳng vào mắt Khôi bằng một ánh nhìn hoàn toàn bình đẳng:

"Hôm nay, tôi thừa nhận một cách sòng phẳng rằng tôi đã thất bại trong thương vụ này. Thất bại không phải vì Đại Nguyên thiếu tiềm lực tài chính, mà vì chính cậu đã tự tay thiết kế và xây dựng được một hệ thống tự phòng vệ quá hoàn chỉnh và kín kẽ. Cậu nắm chắc khoa học kỹ thuật chế biến sâu trong tay, cậu có những cộng sự tuyệt vời, sắc bén về tài chính kế toán và kiểm soát chất lượng, và trên hết, cậu đã xây dựng được một thứ tài sản vô giá: niềm tin tuyệt đối của những người nông dân chân lấm tay bùn — thứ tài sản mà toàn bộ núi tiền mặt của chúng tôi không bao giờ có thể mua đứt được bằng những điều khoản hợp đồng."

Đạt chủ động chìa bàn tay phải của mình ra qua giữa mặt bàn:

"Đại Nguyên sẽ chính thức rút lại toàn bộ các điều khoản mang tính hạn chế hay ưu tiên thu mua tại vùng Cư M'Rao. Kể từ niên vụ cà phê này trở đi, trạm cân của chúng tôi tại địa phương sẽ vận hành thu mua hoàn toàn dựa trên cơ chế thị trường sòng phẳng. Đơn vị nào trả giá cao hơn, dịch vụ thanh toán nhanh gọn hơn, trân trọng người nông dân hơn thì đơn vị đó sẽ có được nguyên liệu tốt. Kể từ ngày hôm nay, chúng ta sẽ là những đối thủ cạnh tranh công bằng và lành mạnh trên thương trường."

Khôi mỉm cười nhẹ nhõm, đưa bàn tay thô ráp của mình ra nắm chặt lấy bàn tay của Đạt. Cú bắt tay lần này giữa hai người đàn ông không còn là cuộc đọ sức ngầm giữa kẻ đi săn và con mồi, mà là sự xác lập vị thế tôn trọng lẫn nhau giữa hai thực thể kinh doanh hoàn toàn độc lập và bình đẳng trên thương trường.

"Tôi hoàn toàn đồng ý với anh," Khôi nói, từng lời chắc nịch. "Cạnh tranh công bằng và minh bạch để cùng nhau nâng tầm giá trị thực thụ của hạt cà phê Việt Nam trên bản đồ thế giới. Đó mới là điều mà ngành nông nghiệp này thực sự đang cần."

***

Bước chân ra khỏi khuôn viên rợp bóng cây của quán cà phê ven sông, Khôi không đón xe taxi quay lại văn phòng Tú Xương như dự định ban đầu. Anh rút điện thoại ra, soạn một tin nhắn ngắn gửi vào nhóm làm việc chung cho Lâm và Bảo Ngọc: *"Mọi việc với phía Đại Nguyên đã được giải quyết dứt điểm và sòng phẳng. Chiều nay tôi sẽ đón xe về thẳng Buôn Ma Thuột."*

Khôi khoác chiếc balo vải thô sờn bạc lên vai, thong thả cất từng bước chân vững chãi dọc theo vỉa hè rợp bóng những hàng cây dầu cổ thụ hướng về phía bến xe Miền Đông mới. Nắng chiều Sài Gòn buông xuống vàng rực, dát một lớp mật óng ả lên những mái nhà cao tầng và dòng người xe tấp nập đang hối hả ngược xuôi trong giờ tan tầm.

Lần đầu tiên sau bao nhiêu năm tháng bôn ba, trầy trật nơi phố thị hoa lệ, Khôi cảm nhận rõ ràng từng bước chân mình nhẹ bẫng đến lạ kỳ. Không còn nỗi ám ảnh cay đắng của một kẻ thất nghiệp bị đào thải khỏi guồng quay doanh nghiệp, không còn nỗi sợ hãi tê dại trước những tờ giấy thông báo siết nợ dán trước cổng nhà rẫy, và cũng không còn áp lực nghẹt thở phải cố gồng mình chứng minh cho xã hội thấy rằng mình không phải là một kẻ thất bại thảm hại khi quyết định bỏ phố quay về với đất đai nương rẫy.

Chiếc xe khách giường nằm màu đỏ mận rời khỏi bến xe lúc bốn giờ chiều, từ từ lăn bánh trên dải nhựa phẳng lỳ của Quốc lộ 14, bắt đầu hành trình xuyên đêm hướng về phía đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ.

Qua ô cửa kính xe trong suốt, cảnh tượng phố xá đông đúc, nhà cửa san sát và những biển hiệu quảng cáo rực rỡ của vùng đô thị Đông Nam Bộ dần dần lùi lại phía sau. Thay vào đó, mở ra trước mắt anh là những cánh rừng cao su bạt ngàn đang mùa rụng lá trơ cành khẳng khiu, những triền đồi dốc đứng trập trùng nối tiếp nhau, và sắc đỏ sẫm đặc trưng của đất bazan bắt đầu hiện rõ dần dưới ánh chiều tà khi xe tiến sâu vào địa phận Bình Phước rồi Đắk Nông.

Khi chiếc xe khách vượt qua những khúc cua tay áo hiểm trở của đèo Hà Lan, vầng mặt trời đỏ ối khổng lồ đã từ từ ngả hẳn về phía rặng núi xa xăm ở phía Tây, nhuộm toàn bộ bầu trời Buôn Ma Thuột thành một màu đỏ rực rỡ, ấm áp tựa như một vựa than hồng đang âm ỉ cháy. Ánh hoàng hôn rực rỡ rọi những tia sáng cuối cùng xuống bạt ngàn những triền đồi cà phê đang bước vào giai đoạn thay lá cuối cùng, chuẩn bị sẵn sàng đón nhận những cơn mưa dông đầu mùa để bung nở hàng triệu triệu cánh hoa trắng muốt tinh khôi.

Gió cao nguyên thổi lùa qua khe hở của ô cửa kính thông hơi, mang theo luồng không khí mát lạnh, nồng nàn mùi ngai ngái của đất đỏ ẩm ướt sau cơn mưa chiều, mùi lá cà phê khô mục lẫn trong cỏ dại, và hương thơm xa xăm, quyến rũ của những mẻ cà phê rang mộc thủ công bay ra từ những nếp nhà dài của buôn làng ven đường. Mọi gánh nặng nợ nần, mọi nỗi âu lo dằn vặt từng đè nặng trĩu lên đôi vai của chàng trai hai mươi bảy tuổi suốt hai năm ròng rã dường như đã hoàn toàn được rũ bỏ, tan biến vào khoảng không gian bao la, khoáng đạt của đất trời Tây Nguyên.

Chiếc xe khách dừng lại thả Khôi xuống ngã ba đường dẫn vào buôn Cư M'Rao khi màn đêm đã hoàn toàn buông xuống. Khôi bước xuống nền đất đỏ, dừng lại vài giây để hít một hơi thật sâu lồng ngực luồng không khí se lạnh, trong lành và thân thuộc đến từng tế bào của quê hương.

Anh rảo bước thật nhanh trên con đường đất đỏ quen thuộc dẫn sâu vào rẫy của gia đình họ Đoàn. Hai bên đường làng, ánh điện vàng ấm áp hắt ra từ khung cửa sổ của những căn nhà sàn Ê-đê dài hun hút. Tiếng cười đùa trong trẻo của lũ trẻ con đang chơi trò trốn tìm ngoài sân, tiếng chày giã gạo lách cách nhịp nhàng của các bà, các mẹ, và tiếng chiếc đài bán dẫn phát bản tin khuyến nông thời sự vang vọng trầm ấm trong màn đêm tĩnh mịch của buôn làng.

Phía xa xa bên triền đồi, Trung tâm Đào tạo Nông hộ Cư M'Rao vẫn sáng rực ánh đèn tuýp. Qua khung cửa kính lớn, Khôi thoáng thấy bóng dáng cao gầy của anh Tư và dáng người vạm vỡ của Y Bih đang cặm cụi cùng mấy thanh niên trong buôn lật mở từng trang sổ tay để ghi chép lại định mức phân bón hữu cơ vi sinh và lịch ủ vỏ cà phê cho vụ mùa mới sắp tới.

Khôi bước tới trước ngõ nhà mình, đưa tay đẩy nhẹ cánh cổng gỗ thô sơ nép mình dưới rặng dâm bụt trổ hoa đỏ thắm, bước vào khoảng sân gạch rộng rãi thân thương. Mùi nước trà xanh hãm nóng hòa quyện cùng làn khói bếp bảng lảng thoang thoảng trong không gian đêm thanh vắng.

Tối hôm đó về đến nhà rẫy, Khôi thấy ông Hậu đang ngồi trầm ngâm bên bàn trà, chiếc hộp gỗ gia bảo phủ bụi nhiều năm đã được mở sẵn.