Sòng Phẳng Để Tồn Tại

Rạng sáng tại Chợ đầu mối Bình Điền, hơi ẩm từ các con lạch phía sau bãi trung chuyển bốc lên mịt mù, hòa lẫn cùng tiếng bánh xe ba gác chở thép ống rít ken két trên nền xi măng nứt toác ướt sũng nước thải.

Mùi tanh nồng của bùn cống rãnh, mùi vảy cá ươn thối từ khu vực thủy hải sản phía xa xộc tới theo từng cơn gió sớm, quyện chặt lấy mùi gỉ sắt hăng hắc, mùi dầu nhớt thải và làn khói dầu diesel đặc quánh từ hàng chục chiếc xe tải hạng nặng đang nổ máy rầm rì chờ bốc dỡ. Dưới ánh đèn tuýp vàng vọt lập lòe gắn tạm bợ trên những cây xà gồ rỉ sét thủng lỗ chỗ, từng toán phu bốc vác mình trần trùng trục, da thịt bóng nhẫy mồ hôi dù trời lạnh buốt, hò hét lách qua những vũng nước đọng đen ngòm để chuyển từng bó thép cây, từng kiện phụ tùng nặng hàng tạ từ thùng xe tải xuống mặt bến bãi. Bầu không khí nơi đây ngập tràn một thứ áp lực sinh tồn thô ráp, nơi mọi giá trị đều được đo đếm bằng sức cơ bắp, bằng tiền mặt trao tay và những lời chửi thề bặm trợn át cả tiếng còi xe.

Trần Bảo Vy kéo cao cổ chiếc áo khoác gió đã sờn màu vải dù, bước đi thận trọng bên cạnh Võ Thành Đạt. Dưới đế đôi giày bata vải mỏng dính của cô, sỏi đá răm, mạt sắt vụn và bùn cát lạo xạo kêu ròn rã theo từng nhịp chân. Gió sớm lùa qua các khe hở của những gian hàng tiền chế, tạt thẳng vào gò má cô buốt rát, nhưng lưng Vy vẫn giữ thẳng tắp. Trong chiếc túi xách canvas đeo chéo ép chặt bên mạn sườn, xấp giấy tờ dày cộp phẳng phiu được cô bọc kín trong hai lớp túi nilon chống ẩm, đối lập hoàn toàn với khung cảnh lộn xộn, nhếch nhác và đầy rẫy bất trắc của chợ đầu mối lúc năm giờ ba mươi sáng.

Đạt đi trước Vy nửa bước. Chiếc ba lô vải dù bạc phếch khoác lệch một bên vai rộng, dáng người vạm vỡ, thô chắc của anh lách qua dòng xe đẩy hàng tự chế một cách thuần thục như một phản xạ tự nhiên ăn sâu vào tủy sống. Từng ngóc ngách của khu bến bãi này, từng khúc quanh lầy lội dưới chân cầu vượt, từng bãi tập kết sắt phế liệu hay những đống thép hình hoen gỉ, Đạt đã nhẵn mặt suốt những năm tháng bốc hàng tự do kiếm từng đồng bạc lẻ độ nhật. Nhưng sáng nay, bước chân của Đạt không còn là bước chân của một kẻ làm thuê lầm lũi cúi đầu. Từng bước nện xuống nền bê tông của anh đều mang theo một sự dứt khoát, cứng cỏi và trầm tĩnh đến lạ thường. Anh không nhìn quanh quất để tránh né những ánh mắt soi mói của đám cai nợ bến bãi, mà hướng thẳng tầm mắt về phía dãy nhà kho lợp tôn fibro xi măng xám xịt nằm ở cuối con đường nội bộ.

Hai người dừng lại trước cánh cổng sắt rỉ sét hoen ố của kho Công ty Kim khí & Vật tư Tổng hợp Phương Nam. Bên trong gian nhà tiền chế rộng hàng trăm mét vuông, hàng trăm kiện hàng kim khí công nghiệp, từ bu-lông lục giác, bu-lông neo, đai ốc, long đền cho đến những cây thép tròn chế tạo mác S45C, 40Cr xếp cao ngất ngưởng thành từng bức tường thành xám xịt, che khuất cả tầm nhìn. Tiếng máy xẻ thép ở gian bên cạnh đang rít lên từng hồi chói tai, phun ra những tia lửa hoa cà đỏ rực vào khoảng không gian mù mịt bụi kim loại.

Căn phòng điều hành của Lâm Văn Tín nằm biệt lập trên một gác lửng khung thép gá tạm bợ ở góc kho, được chống đỡ bằng bốn cây cột thép hình chữ I hoen ố dầu mỡ. Chiếc cầu thang sắt dựng đứng dính đầy mỡ bò đen kịt dẫn lên căn gác rung rinh theo từng nhịp chấn động của máy dập phôi ngoài xưởng.

Qua khung cửa kính mờ đục bám một lớp bụi than dày đặc, bóng dáng đậm đà của Tín hiện ra sau chiếc bàn làm việc bằng gỗ ép bong tróc. Trên bàn, một chiếc ấm trà bằng gang bốc khói nghi ngút bên cạnh chiếc gạt tàn thuốc lá bằng sắt tây đã đầy ắp những mẩu đầu lọc sâu kèn tàn úa. Một cuốn sổ cái bọc bìa da rách nát mở rộng, bên cạnh là chiếc máy tính bấm số cơ to bản kêu tanh tách ngắt quãng.

Vy hít một hơi thật sâu, đón lấy luồng không khí lạnh buốt pha lẫn mùi dầu nhờn công nghiệp vào sâu trong buồng phổi để trấn tĩnh từng tế bào thần kinh, rồi khẽ gật đầu với Đạt. Cả hai bước lên từng bậc thang sắt. Kim loại gỉ sét kêu răng rắc dưới sức nặng của hai đôi chân, tiếng bước chân khô khốc vang vọng giữa tiếng ồn ào của bến bãi.

Đạt giơ bàn tay thô ráp, gõ cộc lốc ba tiếng dứt khoát lên cánh cửa nhôm bọc kính mờ.

Tiếng gõ cửa khiến Lâm Văn Tín giật mình ngẩng đầu lên. Người đàn ông trung niên với gương mặt vuông vức sạm màu nắng gió của dân thương hồ lâu năm nhíu chặt đôi lông mày rậm rạp. Mi mắt sụp xuống vì thiếu ngủ, đuôi mắt chằng chịt những nếp nhăn sâu hoắm giật giật khi nhìn thấy bóng người đứng ngoài cửa. Ông ta không giấu nổi vẻ ngạc nhiên tột độ khi nhận ra Vy và Đạt—hai gương mặt mà ông đinh ninh rằng lúc này đang trốn chui trốn lủi hoặc quỳ lạy van xin ở một góc nào đó tại Bình Dương. Họ xuất hiện sớm hơn rất nhiều so với cái hạn mười bốn giờ chiều mà ông đã nhắn trong tin nhắn tối hậu thư đe dọa xiết máy kéo đêm qua.

"Ủa? Mới sáng sớm tinh mơ mà tụi bay đã mò xuống tận cái ổ chuột này rồi à?" Tín đặt mạnh chiếc chén quả hồng cáu bẩn xuống bàn, nước trà vàng sẫm sánh ra ngoài mép. Giọng ông khàn đặc, khô khốc như tiếng cọ xát của hai thanh kim loại rỉ sét vì khói thuốc lào và sương đêm bến bãi. Ánh mắt sắc lạnh, đầy vẻ xoi mói của một con buôn lão luyện quét một lượt từ gương mặt không chút gợn sóng của Vy sang chiếc túi canvas căng phồng trên tay cô, khóe môi khẽ nhếch lên thành một nụ cười nửa mỉa mai, nửa thăm dò. "Tôi tưởng con cháu Hai Bằng giờ lớn lối lắm, chỉ quen hẹn hò đàm đạo trong mấy cái cao ốc máy lạnh thơm tho ở Quận 1, chờ người ta đem hợp đồng bạc tỷ tới dâng tận miệng. Sao? Gom đủ hai mươi lăm triệu sáu trăm nghìn chưa mà dám vác mặt qua đây sớm dữ vậy Vy? Hay lại định xuống đây lạy lục xin chú Tín mày gia hạn thêm vài ngày vì kẹt tiền công nhân xưởng?"

Vy không đáp trả bằng sự bực dọc, cũng không để lộ bất kỳ sự né tránh nào trong ánh mắt. Cô bước tới đối diện bàn làm việc, dùng tay gạt nhẹ một lớp bụi than bám trên chiếc ghế gỗ tạp rồi ngồi xuống một cách ngay ngắn, đĩnh đạc. Lưng cô thẳng, hai bàn tay đặt gọn gàng trên đùi.

Đạt lẳng lặng bước theo, đứng sừng sững ngay phía sau lưng cô như một bức tường thành bảo vệ. Hai tay anh khoanh chặt trước ngực, bắp tay cuồn cuộn dưới lớp áo khoác sờn, ánh mắt găm thẳng vào từng cử động của Tín mà không hề chớp lấy một lần.

Từ trong túi xách, Vy kéo khóa một cách từ tốn. Cô rút ra một tệp hồ sơ được kẹp ngay ngắn trong bìa nhựa trong suốt, hoàn toàn không vương một hạt bụi chợ búa. Cô rút ra tờ ủy nhiệm chi của ngân hàng thương mại còn thơm mùi mực in nhiệt, cùng với bản in lệnh chuyển khoản thành công có dấu mộc điện tử đỏ chót của hệ thống thanh toán liên ngân hàng. Cô đặt tờ giấy A4 phẳng phiu ngay trước mặt người đàn ông lớn tuổi, ngay ngắn bên cạnh chiếc gạt tàn thuốc lá.

"Con chào chú Tín," giọng Vy cất lên, bình thản và rành rọt từng âm tiết, âm sắc rõ ràng và tròn vành vạnh, xuyên qua tiếng máy cưa rít gầm bên ngoài vách tôn. "Đây là giấy báo có và lệnh ủy nhiệm chi tất toán toàn bộ hai mươi lăm triệu sáu trăm nghìn đồng tiền vật tư mà nhóm con mua chịu của chú từ đợt triển khai ban đầu tại xưởng An Tín. Đúng hai mươi lăm triệu sáu trăm nghìn, không thiếu một đồng tiền gốc. Ngoài ra, con đã chủ động cộng thêm năm trăm mười hai nghìn đồng tiền lãi phát sinh quá hạn mười ngày, tính theo đúng lãi suất quá hạn mười hai phần trăm một năm của ngân hàng thương mại. Toàn bộ số tiền hai mươi sáu triệu một trăm mười hai nghìn đồng đã vào thẳng tài khoản thanh toán của Công ty Phương Nam lúc năm giờ mười lăm phút sáng nay. Chú có thể mở điện thoại kiểm tra biến động số dư."

Lâm Văn Tín thoáng khựng lại. Ánh mắt vằn tia máu của ông trừng trừng nhìn vào tờ giấy A4. Các con số in trên đó chuẩn xác, sắc nét đến từng chữ số thập phân, mã giao dịch FT rõ ràng, tên người thụ hưởng hiện rõ mồn một: *CONG TY TNHH KIM KHI VA VAT TU TONG HOP PHUONG NAM*. Bàn tay thô ráp với những khớp ngón tay to bè vì bốc vác của ông vội vàng chộp lấy chiếc điện thoại thông minh màn hình lớn đặt trên mặt bàn.

Ngón tay cái dính mỡ máy của Tín lướt mạnh trên màn hình cảm ứng bị nứt một góc. Màn hình sáng lóa. Tin nhắn SMS biến động số dư từ ngân hàng hiện lên đập vào mắt ông: tài khoản công ty thực sự đã nhận đủ hai mươi sáu triệu một trăm mười hai nghìn đồng vào lúc 05:15. Nội dung giao dịch hiển thị không sai một chữ: *Nhom So Khong tat toan cong no vat tu An Tin kem lai qua han*.

Sắc mặt của Tín biến đổi liên tục trong tích tắc. Từ vẻ ngạo mạn, trịch thượng ban đầu, gương mặt ông co giật nhẹ, chuyển sang kinh ngạc, rồi rơi vào một sự lúng túng bẽ bàng cực độ. Đêm qua, khi bấm ngón tay gửi đi dòng tin nhắn đe dọa đòi đưa xe cẩu xuống kéo sạch máy móc, thiết bị đo kiểm tại xưởng An Tín về bãi phế liệu, ông đinh ninh trong bụng rằng nhóm người trẻ này đã hoàn toàn kiệt quệ sau cú sốc mất đơn hàng gia công đột dập cho đối tác Nhật Bản của xưởng. Ông nghĩ họ sẽ hoảng loạn. Ông nghĩ họ sẽ khóc lóc, sẽ mang danh nghĩa ân tình cũ của người cha đã khuất là ông Hai Bằng ra để xin xỏ, khất nợ thêm dăm bữa nửa tháng, hoặc tệ hơn là ôm đồ đạc trốn khỏi xưởng trong đêm.

Nhưng chưa đầy sáu tiếng đồng hồ sau tin nhắn tối hậu thư, tiền tươi thóc thật đã nằm gọn trong tài khoản của ông. Thậm chí, họ còn tính toán sòng phẳng đến từng đồng tiền lãi quá hạn—khoản tiền mà chính một con buôn lọc lõi như ông còn chưa kịp mở miệng đòi.

"Tụi bay... lấy đâu ra tiền tươi nhanh dữ vậy?" Tín húng hắng ho khan một tiếng, đặt chiếc điện thoại xuống mặt bàn kính phát ra tiếng "cộc", giọng điệu bất giác chùng xuống một nhịp rõ rệt, mất hẳn vẻ đao to búa lớn. "Bên bà Duyên... bả chịu nhả tiền cho tụi bay rồi à? Tao nghe nói xưởng An Tín đang nợ ngập đầu, công nhân đình công đòi lương tháng trước cơ mà?"

"Tiền mồ hôi nước mắt từ việc kiểm soát phôi thành công cho ba ca dập liên tục hôm qua của xưởng An Tín, thưa chú," Vy ngước mắt nhìn thẳng vào Tín, giọng nói không hề vương chút kiêu ngạo hay đắc thắng, nhưng từng từ từng chữ lại đanh chắc như thép nguội. "Chị Duyên đã đích thân ký biên bản nghiệm thu giai đoạn một và ký duyệt giải ngân đợt đầu ngay trong đêm. Tụi con gom toàn bộ tiền mặt vừa nhận, cộng với tiền quỹ tiết kiệm từng đồng ăn uống của cả nhóm, ưu tiên chạy xe máy xuống đây tất toán dứt điểm cho chú đầu tiên. Tụi con nghèo, tụi con khởi nghiệp từ con số không, nhưng tụi con không bao giờ có ý định quỵt nợ của chú một cắc nào."

Tín thở hắt ra một hơi dài, lồng ngực phập phồng sau lớp áo thun ba lỗ cáu bẩn. Ông với tay cầm chén trà lên, nhấp một ngụm nhỏ để che giấu sự ngượng ngùng đang làm hai tai ông nóng bừng:

"Biết điều vậy là tốt. Chú mày làm ăn ở cái chợ Bình Điền này mấy chục năm, nói một là một, hai là hai. Tiền bạc phân minh thì ái tình mới dứt khoát, dễ nhìn mặt nhau. Thôi được rồi, tiền đã nhận đủ thì coi như chuyện nợ nần cũ giữa chú cháu mình xóa trắng. Chú cũng rút lại lời dọa hôm qua, không có chuyện kéo cẩu đi siết đồ hay làm khó làm dễ tụi bay đâu."

Tín thở phào một cái, toan với tay kéo tờ ủy nhiệm chi cất vào ngăn kéo hộc bàn gỗ nhằm khép lại câu chuyện, nhưng bàn tay của Đạt đã nhanh hơn một bước.

Đạt bước lên nửa bước, đặt mạnh một chiếc hộp nhựa kỹ thuật màu đen nhám lên giữa bàn làm việc của Tín, phát ra một tiếng "cộp" nặng nề, dứt khoát làm mặt bàn rung chuyển nhẹ.

Nắp hộp bật mở tanh tách. Bên trong không có tiền bạc hay giấy tờ kế toán, mà là ba mẩu kim loại xám đen gãy nham nhở, rỉ sét lốm đốm xung quanh vết đứt gãy, cùng một xấp biên bản kiểm định hiện trường dày cộp có đầy đủ chữ ký sống của thợ cả Hùng và thủ kho Chín bên xưởng An Tín.

Tín giật thót mình, co rụt mấy ngón tay lại như vừa chạm phải thanh sắt nung đỏ. Ông trợn mắt nhìn chằm chằm vào những mảnh kim loại gãy vụn nằm chỏng trơ trên tấm xốp bảo vệ:

"Cái gì đây Đạt? Mày lại mang mấy cái sắt vụn gãy này lên đây làm trò gì nữa? Tao đã bảo tiền nợ xong là xong rồi cơ mà!"

"Đây là ba con bu-lông ren M16 lấy ra từ mười hộp vật tư mà kho của chú xuất đi cho xưởng An Tín tuần trước," Đạt cất giọng trầm đục, từng câu từng chữ nện xuống không gian căn phòng như tiếng búa tạ gõ vào mặt đe. "Loại hàng mà trong hóa đơn bán lẻ của Phương Nam ghi rõ mồn một là thép hợp kim 40Cr, cấp bền mười chấm chín đạt chuẩn JIS của Nhật Bản, chuyên dùng bắt đế gá cối dập chịu lực tải trọng cao. Nhưng khi đưa lên máy tiện gá cối dập Kobe hai trăm năm mươi tấn, chỉ mới nhát dập định hình đầu tiên, ba con bu-lông này đã gãy ngọt xớt!"

Đạt thò tay vào hộp, nhặt một mẩu bu-lông gãy dí sát vào mắt Tín:

"Chú nhìn kỹ đi! Nhìn thẳng vào cái mặt gãy này! Thớ thép không hề có độ mịn quánh của thép hợp kim tôi nhiệt luyện chuẩn. Mặt gãy xốp xúp xáp, đầy bọt khí li ti, lõi rỗng ruột. Thước kẹp điện tử Mitutoyo của cháu đo sai số đường kính ren lên tới không phẩy tám mi-li-mét, bước ren tiện lệch gần một ly!"

Đạt rút xấp biên bản đối soát dán kèm ảnh chụp phóng đại đập nhẹ lên mặt bàn, trải dài ra trước tầm mắt đang run rẩy của Tín:

"Đây là biên bản rà soát kho mà đích thân cháu và chú Chín thủ kho bên An Tín thức trắng lập lúc một giờ sáng. Trong ba mươi hộp bu-lông chú xuất sang An Tín đợt đó, chỉ có đúng sáu con nằm ở lớp trên cùng của mỗi hộp là hàng chuẩn Nhật bọc mỡ bò để ngụy trang qua mắt khâu bấm tem giao nhận. Hai mươi tư con còn lại bên dưới toàn bộ là thép dập nguội mác CT3 mềm èo của mấy cái lò nấu trộm phế liệu ngoài Vĩnh Lộc! Chú Tín, chú đừng có đổ hết tội lỗi lên đầu thằng Toàn lái xe. Thằng Toàn nó tham, nó ăn chênh lệch hai triệu bốn một thùng thì việc chú đuổi cổ nó là chuyện nội bộ của chú. Nhưng cái quy trình xuất kho nội bộ của cái sạp Phương Nam này nát từ gốc rễ, buông lỏng kiểm định thì thằng Toàn nó mới dám lộng hành tráo ruột trơn tru suốt mấy chuyến hàng như vậy!"

Đạt xoay người, chỉ thẳng ngón tay trỏ chai sạn qua khung cửa kính, hướng xuống góc kho bãi phía dưới chân cầu thang, nơi những kiện hàng đang được đóng đai nhựa sơ sài trong bóng tối lờ nhờ:

"Hàng chuẩn nhập về thì chú cho cất tít sâu trong kho mát có bọc màng co để găm hàng chờ lên giá. Còn hàng bãi ngoài sân thì chú thả nổi cho đám cai đầu ca tự ý bốc dỡ điều phối, không có phiếu cân đối trọng, không có máy quét kiểm định mác thép lúc xuất bến. Chú có biết là hôm đó, nếu cháu không thức trắng đêm chạy xe ôm công nghệ khắp các bến xe kiếm một triệu ba trăm năm mươi ngàn ra sạp Năm Râu mua bù bu-lông chuẩn Nhật đắp vào kịp giờ máy chạy, thì cối dập Kobe của An Tín đã nát bấy, và cái nhóm khởi nghiệp của tụi cháu đã bị phạt ba mươi triệu đền hợp đồng rồi bị đuổi cổ khỏi xưởng như mấy con chó rách từ lâu rồi không?!"

Từng lời nói của Đạt như từng nhát dao sắc lẹm bóc trần sự thật nhức nhối ngay tại sào huyệt kinh doanh của Tín. Gương mặt người đàn ông lớn tuổi đỏ bừng lên vì sượng sùng, từng thớ thịt trên má giật giật. Ông ta nhìn những mảnh bu-lông gãy nham nhở phản chiếu ánh đèn tuýp vàng vọt, rồi lại nhìn sang ánh mắt rực lửa nhưng chất chứa đầy nỗi uất ức của Đạt—đứa cháu họ xa từng bị chính những kẻ buôn bán gian manh ở cái chợ này vu oan giá họa, từng phải cắn răng chịu đựng những chuyến hàng đêm bạc mặt để kiếm từng bữa cơm.

Không khí trong căn phòng gác lửng bỗng chốc đặc quánh lại như vũng hắc ín. Tiếng quạt trần cũ kỹ treo trên trần tôn quay kẽo kẹt, phát ra từng nhịp rên rỉ khô khốc của kim loại thiếu dầu bôi trơn. Tiếng ồn ào gầm rú của xe tải ngoài bãi dường như lùi ra xa, nhường chỗ cho tiếng thở dốc nặng nề của Tín.

Lâm Văn Tín ngồi phịch xuống ghế xoay, chiếc ghế rít lên một tiếng chói tai. Hai bờ vai vạm vỡ của người đàn ông từng ngang dọc chợ búa chùng hẳn xuống. Chiếc vỏ bọc bặm trợn, cay nghiệt và quyền uy của một tay trùm buôn kim khí chợ đầu mối dường như rạn vỡ hoàn toàn trước những chứng cứ vật lý trần trụi và không thể chối cãi đang phơi bày trên bàn.

Ông run rẩy thò tay vào túi áo, rút ra một bao thuốc lá Thăng Long móp méo, lấy một điếu châm lửa. Ngọn lửa bật ga nhảy múa soi rõ những ngón tay gầy guộc đang run rẩy. Làn khói thuốc trắng đục, khét lẹt phả ra cuồn cuộn, che mờ đi ánh mắt đang lảng tránh của ông.

"Tụi bay... nghĩ chú mày muốn làm ăn cái kiểu thất đức đó lắm hả?" Tín cất giọng, nghe chua chát, rệu rã và mệt mỏi lạ kỳ, khác hẳn cái giọng khàn khàn trịch thượng ban nãy. "Cái chợ Bình Điền này nó đâu có êm đềm, thẳng thớm như mấy cuốn giáo trình quản trị kinh doanh tụi bay được học trong trường đại học. Thằng Bùi Gia Phúc bên Đại Việt Solutions... nó đâu có buông tha cho cái kho này."

Tín gõ gõ tàn thuốc vào chiếc gạt tàn sắt, mắt nhìn vô định qua làn khói thuốc ra khoảng sân kho ngập bùn đất và những đống thép cây xám xịt:

"Ba tháng trước, đích thân thằng Phúc dẫn theo một đoàn xe tải của Đại Việt Solutions rầm rộ xuống bến bãi này. Nó bước vào chính căn phòng này, ném lên bàn chú một bản hợp đồng bao tiêu vật tư độc quyền cho toàn bộ hệ thống các xưởng cơ khí vệ tinh của nó ở cụm công nghiệp Sóng Thần và Linh Trung. Một hợp đồng trị giá cả chục tỷ đồng! Nhưng đổi lại, nó ép mức chiết khấu ngầm lên tới ba mươi lăm phần trăm trên mỗi đơn vị sản phẩm. Chú không chịu ký, thì nó lạnh lùng dọa sẽ cho đoàn xe chở thép phôi giá rẻ nhập tiểu ngạch từ ngoài Bắc đổ thẳng vào các bến bãi xung quanh Bình Điền, bán phá giá tụt đáy để bóp chết nguồn sống của toàn bộ đám đại lý kim khí nhỏ lẻ tụi chú."

Tín rít một hơi thuốc sâu đến mức đầu điếu thuốc đỏ rực lên, hai má hóp lại:

"Rồi sau đó, thằng Phúc bắn tin ngầm qua tay chân của nó: nếu chú chịu 'linh hoạt' trà trộn một nửa hàng thứ cấp, hàng phế phẩm nấu lại vào các lô cung ứng cho những nhóm khởi nghiệp non nớt, thiếu kinh nghiệm như tụi bay, nó sẽ trích lại cho chú mười phần trăm hoa hồng tươi ngoài sổ sách. Nó bảo: 'Tụi sinh viên khởi nghiệp thì biết mẹ gì về mác thép, cứ cho tụi nó nếm mùi vài vụ gãy cối vỡ khuôn là tự khắc tụi nó phải bỏ cuộc, dẹp tiệm mà về xin việc làm thuê cho Đại Việt'."

Tín thở dài một hơi nặng nhọc, mùi khói thuốc nồng nặc quẩn quanh gian phòng hẹp:

"Đúng cái lúc đó, chú bị kẹt cứng dòng tiền nhập lô hàng thép tấm chống mài mòn từ Posco, ngân hàng thương mại thì siết chặt hạn mức tín dụng lưu động cuối quý. Chú thấy thằng Toàn nó đề xuất nhập lô hàng dập nguội gia công lậu từ Vĩnh Lộc về để đắp đổi qua ngày... Chú nhắm mắt làm ngơ. Chú nghĩ bụng... tụi bay làm ăn thử nghiệm phần mềm, toàn dân lý thuyết chữ nghĩa sách vở, chắc gì đã phân biệt nổi mác thép 40Cr với mác CT3, cấp bền 8.8 với 10.9. Lại thêm cái tính ỷ lại... Chú cứ nghĩ tụi bay là chỗ con cháu người quen, có chú đứng ra bảo bọc cấp công nợ mười lăm ngày cho là may mắn lắm rồi, ba cái đồ lặt vặt này có giao xuề xòa một tí thì con Vy nó nể tình cha nó là anh Hai Bằng ngày xưa từng cưu mang chú, chắc cũng chẳng nỡ làm to chuyện..."

Tín ngừng lại, ngón tay kẹp điếu thuốc khẽ run lên bần bật. Sự thật bẽ bàng và đê tiện được chính miệng ông thốt ra, trút bỏ hoàn toàn cái vẻ trịch thượng của bậc bề trên.

"Nhưng tao sai rồi," Tín cúi gục đầu xuống, giọng chìm xuống thành một tiếng thở dài cay đắng, nghẹn ngào. "Tao suýt chút nữa vì mấy đồng bạc chiết khấu bẩn thỉu và thói làm ăn tùy tiện, chộp giật của cái chợ này mà giết chết nồi cơm, bẻ gãy tương lai của đám tụi bay. Hôm thằng Toàn bị vạch mặt dưới xưởng An Tín, tao tống cổ nó đi không phải chỉ vì tao giận nó ăn vụng không biết chùi mép, mà tao thấy nhục nhã với anh Hai Bằng dưới suối vàng. Ba mươi hộp bu-lông chuẩn Nhật tao cắn răng xuất bù bữa đó... tao coi như là món nợ danh dự tao trả lại cho tụi bay. Nhưng tao thật sự không ngờ... tụi bay lại mang tiền mặt xuống trả sòng phẳng cho tao thế này."

Nghe những lời gan ruột xé lòng của người chú từng vào sinh ra tử cùng thời với cha mình, lồng ngực Vy khẽ thắt lại. Một cảm giác nhói buốt lan tỏa trong tâm trí. Cô nhớ lại những ngày ấu thơ theo cha rong ruổi qua các công trường cát đá bụi mù sỏi đá ở miền Đông, nhớ rõ mồn một hình ảnh cha cô từng dốc cạn những đồng tiền tiết kiệm cuối cùng trong gia đình để đứng ra bảo lãnh cho Tín thoát khỏi cảnh bị giang hồ đâm thuê chém mướn xiết nhà vì vỡ nợ vật tư hơn mười năm trước. Mối ân tình đó sâu nặng thật, ấm áp thật. Nhưng thương trường khốc liệt này không phải là nơi để người ta tiếp tục ký sinh vào những ký ức hoài niệm đã qua.

Vy thẳng lưng, hai bàn tay đan chặt vào nhau đặt ngay ngắn trên mặt bàn gỗ. Đôi mắt cô trong veo, phẳng lặng như mặt hồ không gợn sóng, nhưng sâu thẳm bên trong lại ánh lên một sự kiên định sắt đá không gì có thể lay chuyển nổi:

"Chú Tín, nếu hôm nay con mang tiền xuống đây để trả nợ với tư cách duy nhất là đứa con gái của ba Hai Bằng, con có thể sẽ bỏ qua chuyện này, ôm trọn phần thiệt thòi về mình và cười xòa nói một câu 'không sao đâu chú, chuyện cũ mình bỏ qua'. Nhưng hôm nay, con ngồi ở chiếc ghế này với tư cách là người chịu trách nhiệm tài chính và vận hành của Nhóm Số Không. Con mang ơn chú vì ngay trong những ngày đầu tiên tụi con bước chân vào ngành, hai bàn tay trắng, không tài sản thế chấp, không doanh thu bảo đảm, chú đã chịu ký duyệt cấp hạn mức công nợ mười lăm ngày cho lô linh kiện và máy quét hai mươi lăm triệu sáu trăm nghìn. Ơn đó tụi con ghi lòng tạc dạ, và hôm nay con đã thanh toán đầy đủ cả gốc lẫn lãi sòng phẳng để giữ trọn chữ tín với chú."

Vy dừng lại một nhịp, nhìn thẳng vào đôi mắt sạm màu sương gió, đầy vẻ hổ thẹn của Tín:

"Nhưng một doanh nghiệp muốn sống sót, muốn lớn lên và đi đường dài thì tuyệt đối không thể vận hành bằng nợ ân tình hay sự xuề xòa của người quen được, chú à. Dưới sàn xưởng An Tín, máy dập Kobe hai trăm năm mươi tấn nó lạnh lùng lắm, nó không phân biệt được ai là người nhà, ai là ân nhân cũ của giám đốc. Một con bu-lông dỏm gãy đôi là cả dây chuyền lập tức dừng chạy, ba mươi công nhân đứng nhìn, doanh nghiệp thiệt hại hàng chục triệu đồng tiền điện, tiền nhân công cho mỗi giờ gián đoạn. Nếu tụi con tiếp tục làm ăn dựa vào ân tình để dễ dãi với chất lượng vật tư, thì không cần đợi Đại Việt Solutions bóp chết, mà chính sự cẩu thả, xuề xòa đó sẽ tự chôn vùi tụi con dưới đống phế liệu."

Vy mở chiếc cặp tài liệu da, rút ra một tập văn bản mới tinh được in ấn cẩn thận trên giấy trắng dày dặn, gồm ba bản giống hệt nhau, đặt nhẹ nhàng xuống cạnh chiếc hộp đựng những mẩu bu-lông gãy:

"Tụi con vẫn muốn tiếp tục làm ăn với chú. Nhưng không phải làm ăn theo kiểu 'chú thương tình cháu nên du di bỏ qua', mà là hai thực thể kinh doanh độc lập, sòng phẳng, có nguyên tắc và hoàn toàn minh bạch."

Tín ngước nhìn Vy, trong ánh mắt đã không còn chút mỉa mai hay xem thường nào nữa, mà thay vào đó là một sự nể trọng thực sự—thứ nể trọng mà một con buôn lão luyện dành cho một đối tác kinh doanh có bản lĩnh thép. Ông chùi ngón tay dính dầu vào vạt áo, cẩn thận cầm bản tài liệu lên lật giở từng trang. Dòng tiêu đề in đậm đập vào mắt ông: *THỎA THUẬN KHUNG VỀ CUNG ỨNG VẬT TƯ VÀ DỊCH VỤ KIỂM ĐỊNH HIỆN TRƯỜNG*.

"Nội dung thế nào?" Tín hỏi, giọng nghiêm túc, trầm tĩnh như đang ngồi đàm phán với đại diện của một tập đoàn lớn.

Vy bắt đầu trình bày các điều khoản cốt lõi, từng câu từng chữ đều sắc bén, mạch lạc và chặt chẽ như một bản cáo bạch tài chính:

"Thứ nhất, tụi con đề xuất chú khôi phục lại hạn mức công nợ mười lăm ngày cho Nhóm Số Không. Nhưng tụi con chủ động yêu cầu hạ trần hạn mức: thay vì năm mươi triệu như chú từng hứa miệng trước đây, tụi con xin khống chế trần công nợ tối đa là hai mươi triệu đồng cho mỗi chu kỳ quay vòng. Con số này nằm trong đúng năng lực dòng tiền mà tụi con có thể kiểm soát và chi trả chắc chắn từ doanh thu phí dịch vụ hàng tuần của An Tín, tuyệt đối không để xảy ra rủi ro nợ xấu hay chậm trễ cho kho của chú."

Tín khẽ gật đầu, ánh mắt ánh lên sự tán đồng: "Biết liệu cơm gắp mắm, không tham mở rộng mù quáng khi nội lực chưa đủ. Tốt, điều này tao duyệt."

"Thứ hai," Vy tiếp tục, ngón tay thon thả chỉ vào Điều khoản 4.3 của bản thỏa thuận. "Bổ sung quy trình kiểm định bắt buộc tại kho trước khi xuất bến. Anh Đạt sẽ đại diện cho Nhóm Số Không trực tiếp có mặt tại kho Bình Điền này, sử dụng thước kẹp cơ khí, cân điện tử và máy quét quang học để kiểm tra ngẫu nhiên tối thiểu mười phần trăm số lượng trên từng kiện hàng xuất xưởng. Hàng đạt chuẩn quy cách, đúng mác thép, có chứng chỉ xuất xưởng rõ ràng mới được dán tem niêm phong kiểm định và bốc lên xe. Phía chú phải có trách nhiệm bố trí một khu vực kiểm hàng có đủ ánh sáng và bàn thao tác đạt chuẩn cho anh Đạt."

"Chuyện này tao hoàn toàn đồng ý," Tín gật gù, liếc mắt nhìn sang Đạt với vẻ tin cậy. "Thằng Đạt nó rành kho bãi, ngóc ngách cái chợ này hơn cả tao. Có nó trực tiếp đứng chốt kiểm chéo tại chỗ thì mấy thằng bốc vác, mấy đứa cai ca đêm cũng không bao giờ dám léng phéng giở trò tráo hàng rút ruột nữa."

"Và điều khoản cuối cùng, cũng là điều khoản quan trọng nhất: chế tài vi phạm chất lượng," giọng Vy bỗng đanh lại, từng từ phát ra nặng tựa ngàn cân. "Nếu sau khi đã bấm tem niêm phong xuất kho mà khi đưa về xưởng gia công vẫn phát hiện hàng sai mác thép, hàng giả cấp bền hoặc thiếu hụt số lượng quy cách so với đơn đặt hàng, bên chú phải chịu phạt gấp đôi giá trị của toàn bộ lô hàng vi phạm đó, đồng thời bồi thường toàn bộ chi phí gián đoạn sản xuất phát sinh thực tế tại nhà máy của khách hàng. Nếu để xảy ra vi phạm chất lượng lần thứ hai, thỏa thuận cung ứng sẽ lập tức chấm dứt vô điều kiện, và tụi con sẽ công khai toàn bộ biên bản kiểm định vật tư cho toàn bộ mạng lưới các xưởng gia công cơ khí nhỏ tại Sóng Thần."

Căn phòng gác lửng rơi vào một khoảng lặng căng như dây đàn. Tiếng gió rít qua khe cửa tôn nghe rợn người.

Đó là những điều khoản khắc nghiệt chưa từng có tiền lệ tại cái chợ đầu mối vốn dĩ quen thói mua đứt bán đoạn bằng niềm tin mù mờ, bằng những cái bắt tay xuề xòa và những lời hứa hẹn đầu môi chót lưỡi này. Bắt một chủ kho kim khí kỳ cựu, cáo già như Lâm Văn Tín phải chịu mức phạt hai trăm phần trăm và chấp nhận sự giám sát tận mắt của một người từng làm thuê cho bến bãi là một đòn giáng cực mạnh vào thói quen kinh doanh chộp giật cũ kỹ.

Tín rít một hơi thuốc thật sâu, tàn thuốc đỏ rực cháy lẹm gần sát vào ngón tay chai sần. Khói thuốc bay mù mịt quanh gương mặt già nua đầy nếp nhăn. Ông nhìn tệp hồ sơ ủy nhiệm chi hai mươi lăm triệu sáu trăm nghìn đã được thanh toán trọn vẹn không thiếu một cắc, rồi lại ngước nhìn ánh mắt kiên định, không hề nao núng hay sợ hãi của Vy và Đạt.

Trong khoảnh khắc ấy, Tín nhận ra thế hệ làm ăn dựa vào quan hệ ngầm, dựa vào sự cả nể và lừa lọc của những người như ông hay Hai Bằng đã lùi vào dĩ vãng. Trước mặt ông là một thế hệ làm ăn hoàn toàn mới—những người biết đếm từng đồng bạc lẻ, chắt chiu từng mẩu phoi tiện để sống sót, nhưng tuyệt đối không bao giờ đánh đổi nguyên tắc kỹ thuật và tính minh bạch lấy bất kỳ sự xuề xòa, thỏa hiệp nào.

Tín bóp nát mẩu thuốc lá tàn vào đáy gạt tàn sắt, dứt khoát cầm lấy cây bút bi mực xanh gai góc trên mặt bàn:

"Được! Con gái Hai Bằng nói chuyện rất có lý, có tình, lại có cả sự sòng phẳng, rắn rỏi của dân kinh doanh thứ thiệt. Nếu tụi bay đã dám chơi sòng phẳng đến tận cùng bằng văn bản giấy trắng mực đen, thì cái kho Phương Nam này không có lý do gì để từ chối một mối làm ăn đứng đắn như vậy."

Tín lật nhanh sang trang cuối cùng, ký một chữ ký rồng bay phượng múa dứt khoát, rồi cầm con dấu mộc đỏ tròn của Công ty TNHH Phương Nam nện mạnh xuống mặt giấy trên cả ba bản thỏa thuận. Tiếng con dấu nện xuống mặt bàn gỗ vang lên đanh gọn, giòn giã: *Cộp! Cộp! Cộp!*

Ông đẩy lại hai bản hợp đồng đã đóng dấu đỏ cho Vy, giữ lại một bản kẹp vào tập hồ sơ trên bàn. Sau đó, Tín ngả hẳn người ra sau lưng ghế xoay, ánh mắt bỗng chốc trở nên nghiêm trọng lạ lùng, vẻ mặt lộ rõ sự ưu tư:

"Hợp đồng ký xong rồi. Coi như từ nay chú cháu mình làm ăn sòng phẳng theo luật của tụi bay. Nhưng tao cũng có một chuyện hệ trọng này, liên quan trực tiếp tới sự sống còn của tụi bay, tao phải cảnh báo cho tụi bay biết trước mà liệu đường xoay xở."

Vy cẩn thận xếp hai bản hợp đồng phẳng phiu vào cặp tài liệu, ngẩng đầu lên: "Chuyện gì vậy chú?"

Tín chồm người tới trước, hai khuỷu tay chống lên mặt bàn, hạ thấp giọng xuống chỉ vừa đủ cho ba người nghe thấy giữa tiếng máy cưa ầm ĩ bên ngoài vách kho:

"Thằng Bùi Gia Phúc bên Đại Việt Solutions... nó không chỉ nhắm vào mỗi cái xưởng An Tín của bà Duyên đâu. Chiều hôm qua, người của nó vừa đi một vòng rải truyền đơn, cho nhân viên kinh doanh tiếp cận trực tiếp gần hai chục xưởng cơ khí, xưởng tiện và khuôn đúc nhựa khắp khu vực Sóng Thần với Linh Trung. Thằng Phúc đang chuẩn bị tung ra một đòn hạ sát ván để bóp chết tụi bay từ trong trứng nước: Đại Việt sẽ xả hàng vật tư trợ giá thấp hơn giá thị trường mười lăm phần trăm, đồng thời tặng không gói phần mềm quản trị sản xuất MES rút gọn, miễn phí hoàn toàn trong vòng sáu tháng cho bất kỳ xưởng nào chịu cắt đứt hợp đồng dịch vụ với các nhóm phần mềm nhỏ lẻ bên ngoài."

Tín gõ gõ mấy đầu ngón tay thô ráp xuống mặt bàn gỗ:

"Thằng Phúc nó có bệ đỡ tài chính vững chắc, có tiền của tập đoàn mẹ rót về ào ào như nước lũ, nó sẵn sàng đốt hàng trăm triệu mỗi tháng để phá giá nhằm dọn sạch toàn bộ thị trường Sóng Thần. Mấy ông chủ xưởng cơ khí nhỏ lẻ như lão Bảy khuôn ép hay ông Thành xưởng tiện mà bà Duyên định giới thiệu cho tụi bay... họ thực dụng và cẩn thận từng đồng bạc lắm. Thấy vật tư giá rẻ lại được tặng kèm phần mềm quản lý miễn phí của một tập đoàn lớn, họ sẽ sáng mắt lên ngay lập tức. Tụi bay lo mà giữ chân cho thật chắc bà Duyên bên An Tín, chứ chỉ cần sơ hở một bước chân thôi là thằng Phúc nó nuốt trọn toàn bộ mạng lưới khách hàng tiềm năng của tụi bay trước khi tụi bay kịp mở rộng đấy!"

Đạt nghe thấy vậy, hai bàn tay bất giác siết chặt lấy quai ba lô vải dù, cơ hàm bạnh ra ken két, gân xanh nổi cộm trên thái dương. Trong khi đó, Vy chỉ khẽ chớp mắt, ánh nhìn vẫn giữ nguyên sự tỉnh táo và sắc sảo phi thường:

"Cảm ơn chú Tín đã cảnh báo thật lòng cho tụi con. Tụi con biết rất rõ đối thủ của mình là ai và họ đang nắm trong tay những nguồn lực gì. Phần mềm của họ có thể hào nhoáng, bóng bẩy và miễn phí, nhưng họ sẽ không bao giờ cử người chịu chui gầm máy dập, thức trắng ba ca đêm cùng thợ cơ khí như anh Đạt. Họ cũng không thể ngồi đo đếm, tối ưu từng mẩu phôi thép thừa sát sườn với túi tiền eo hẹp của từng chủ xưởng nhỏ như tụi con. Thị trường này ai thật tâm giải quyết được nỗi đau thực tế của khách hàng dưới sàn xưởng, người đó mới là kẻ sống sót được đến cuối cùng."

Vy đứng dậy, đưa bàn tay nhỏ nhắn nhưng cứng cỏi ra trước. Lâm Văn Tín cũng đứng lên, bắt lấy tay cô một cái thật chặt. Cái bắt tay giữa hai thế hệ, xóa bỏ đi những nghi kỵ, dối lừa cũ kỹ để mở ra một mối liên kết thương mại mới dựa trên kỷ luật và cam kết chất lượng.

Đạt cũng khẽ gật đầu chào người chú họ. Trong lồng ngực anh, tảng đá nặng trĩu đè nén suốt bao nhiêu ngày qua dường như đã được nhấc bổng đi. Giờ đây, họ rời khỏi chợ đầu mối Bình Điền không còn với thân phận của những kẻ con nợ trốn chui trốn lủi, cũng không phải những đứa trẻ non nớt bám víu vào bóng ma ân tình cũ, mà là những đối tác kinh doanh hoàn toàn độc lập, nắm trong tay một chuỗi cung ứng vật tư đã được thiết lập lại trật tự và kỷ luật thép.

Hai người bước xuống từng bậc thang sắt rung bần bật, rời khỏi gian kho trung chuyển của Công ty Phương Nam khi ánh mặt trời rạng sáng đã bắt đầu xé toạc màn sương mù ẩm ướt trên nền chợ Bình Điền.

Ánh nắng ban mai rọi thẳng xuống những kiện thép cây xám xịt, hắt lên mặt đất những vệt sáng lấp lánh phản chiếu từ các vũng nước đọng. Tiếng còi xe tải, tiếng người mua kẻ bán, tiếng kim loại va chạm vào nhau tạo nên một bản hòa âm sôi động của cuộc sống lao động thường nhật.

Vy bước ra khỏi cổng kho, dừng chân hít một hơi thật sâu bầu không khí ban mai trong lành vừa tràn về sau cơn mưa đêm. Cảm giác nhẹ nhõm, khoan khoái lan tỏa khắp lồng ngực và từng mạch máu. Khoản nợ hai mươi lăm triệu sáu trăm nghìn đồng từng như một chiếc thòng lọng siết chặt lấy cổ họng cả nhóm suốt mười ngày đêm qua nay đã được cởi bỏ hoàn toàn. Hạn mức công nợ mới hai mươi triệu đồng đã được khôi phục, tạo ra một bệ đỡ tài chính và vật tư an toàn tuyệt đối cho các đơn hàng tiếp theo.

Thế nhưng, sự thảnh thơi hiếm hoi ấy chỉ kéo dài được vỏn vẹn vài giây ngắn ngủi.

Chiếc điện thoại thông minh cũ kỹ để sâu trong túi áo khoác của Vy bỗng nhiên rung lên bần bật, màn hình nhấp nháy liên hồi kèm theo tiếng chuông reo dồn dập, gấp gáp đến nghẹt thở.

Vy giật mình, vội vàng rút điện thoại ra.

Trên màn hình nứt góc hiện lên dòng chữ quen thuộc: *Nguyễn Minh Khang*.

Cô vừa trượt ngón tay bấm nút nghe và áp máy vào tai, còn chưa kịp cất tiếng chào thì giọng nói kích động, nghẹn đặc sự hoảng loạn xen lẫn gấp gáp tột cùng của Khang đã dội thẳng vào màng nhĩ qua loa thoại:

"Vy! Cậu với anh Đạt đang ở đâu đấy?! Về phòng trọ ngay lập tức đi! Lão Đặng Quang Vinh vừa gửi tối hậu thư triệu tập toàn bộ ban sáng lập của chúng ta đến trụ sở Quỹ Thiên Hà ở Quận 1 ngay trong sáng nay! Lão bảo nếu đúng mười giờ sáng nay chúng ta không có mặt để ký chốt Term Sheet hai tỷ đồng theo các điều khoản áp đặt của lão, lão sẽ hủy toàn bộ thỏa thuận đầu tư và kích hoạt điều khoản hợp tác chuyển giao công nghệ với Đại Việt Solutions ngay lập tức!"