Những Đồng Tiền Không Tên

Trở về từ Chợ Bình Điền, Vy ngồi cô độc bên chiếc bàn con trong phòng trọ, lật từng trang chứng từ nhập xuất vật tư dưới ánh đèn tuýp nhấp nháy. Tiếng quạt trần quay lờ đờ phả xuống từng luồng gió oi nồng của buổi xế chiều Sài Gòn, xen lẫn mùi khói xe nồng nặc bốc lên từ mặt đường Nguyễn Kiệm. Căn phòng chưa đầy hai mươi mét vuông đóng kín cửa để ngăn bớt bụi đường, nhưng không khí vẫn bức bối đến nghẹt thở. Hơi nóng tích tụ từ mái tôn suốt cả ngày dài phả ngược xuống từng góc tường vôi loang lổ vết ố vàng.

Trên mặt bàn ép gỗ đã bong tróc viền để lộ lớp dăm mùn cưa xơ xác, ba xấp giấy tờ nằm tách biệt: một bên là biên bản giao nhận bu-lông chuẩn Nhật vừa bốc từ kho của ông Lâm Văn Tín, ở giữa là tập chứng từ thanh toán ngân hàng mười lăm ngày qua, và bên phải là cuốn sổ tay kiểm kê hiện trường bìa xanh mà Đạt vẫn nhét túi quần sau mỗi ca trực. Bìa cuốn sổ xanh quăn góc, mép giấy dính lem nhem những vệt dầu luyn sẫm màu và cả mạt sắt li ti bám chặt vào từng thớ giấy.

Vy miết ngón tay trỏ qua từng con số. Đầu ngón tay cô chạm vào những nét mực bi gai góc, đè nặng đến mức lằn sang tận mặt sau của tờ giấy bãi bằng. Cơn đau đầu âm ỉ nơi thái dương kéo giật từng hồi sau một buổi sáng đối mặt với vẻ mặt xám ngoét của Toàn và sự lạnh lùng dứt khoát của ông Tín. Ở bãi xe Bình Điền đầy rác rưởi và vũng nước bùn đen ngòm, từng ánh mắt, từng lời mặc cả cạn tình của ông già buôn kim khí đã giáng vào lòng cô một bài học cay đắng về sự sống còn của kẻ đi vay mượn niềm tin. Nhưng điều khiến lồng ngực cô thắt lại lúc này không phải là việc hạn mức công nợ mười lăm ngày đã chính thức bị xóa sổ, không phải là việc công ty phải ngửa tay trả tiền tươi từng cắc cho từng chuyến hàng rời bến, mà là sự bất thường hiển hiện rành rành trên mặt giấy.

Đó là những khoảng lặng chết chóc trong sổ sách kế toán. Sự im lặng phi lý của những con số không biết nói dối.

Ba tuần qua, chi phí vật tư dự phòng và linh kiện thay thế tại xưởng An Tín trên sổ sách kế toán của công ty chỉ ghi nhận vẻn vẹn các khoản thanh toán tem nhãn chịu nhiệt và ba máy quét mã vạch công nghiệp IP65. Tất cả đều có hóa đơn giá trị gia tăng hợp lệ, có chữ ký duyệt chi của Khang, có ủy nhiệm chi trích từ tài khoản ngân hàng của doanh nghiệp. Nhìn qua, bộ hồ sơ sạch sẽ đến mức hoàn hảo, giống hệt như những mô hình khởi nghiệp tinh gọn kiểu mẫu mà Khang thường hào hứng vẽ ra trên các slide thuyết trình màu mè trước các quỹ đầu tư mạo hiểm.

Thế nhưng, khi Vy đối chiếu ngược giữa bảng tồn kho thực tế tại phân xưởng hai với định mức tiêu hao của dàn máy dập Kobe, những khoảng trống phi lý bắt đầu lộ diện. Dàn máy dập tải trọng lớn với chu kỳ dập liên tục hàng ngàn nhịp mỗi ca không thể nào duy trì vận hành ổn định nếu thiếu hụt các linh kiện chịu lực thay thế định kỳ. Bốn hộp bu-lông ren M16 chuẩn 10.9 dùng để gia cố chân máy trong đêm gặp sự cố gãy dao tiện tuần trước không hề có phiếu chi tiền mặt tương ứng. Bảng kê quỹ tiền mặt của cô trống trơn trong suốt ba ngày đó. Đáng sợ hơn, ba đợt điều động xe nâng bốc dỡ phôi thép SKD11 từ bãi phụ vào trạm cắt gọt—vốn luôn tính phí phát sinh ngoài giờ một triệu đồng mỗi lượt của đội xe dịch vụ tại khu công nghiệp—hoàn toàn biến mất khỏi bảng kê tiền mặt khả dụng.

Một công ty khởi nghiệp với số dư tài khoản ngân hàng từng chạm đáy 482.500 đồng không thể nào có chuyện máy móc tự vận hành, linh kiện tự mua về và sự cố tự bốc hơi mà không tốn một đồng chi phí. Các đơn vị cung ứng ngoài cổng khu công nghiệp Sóng Thần không phải là những hội từ thiện; những gã tài xế xe nâng chạy thuê ngoài giờ không bao giờ nổ máy nâng cẩu một kiện phôi thép nặng bốn tấn nếu chưa nhìn thấy tờ tiền bạc triệu nhét vào túi áo ngực; và những sạp kim khí gia công ở Chợ Lớn hay Bình Điền càng không đời nào xuất hàng chịu cho một nhóm thanh niên mặt búng ra sữa mà không có tiền cọc dằn túi.

Ai đó đã thanh toán những khoản tiền này.

Ai đó đã âm thầm bỏ tiền ra để bịt miệng những chiếc máy móc đang gầm rú, để dàn xếp những vụ xung đột ngoài cổng xưởng, để bôi trơn cho guồng quay vận hành tiếp tục lăn bánh trơn tru trên giấy tờ. Khoản tiền ấy chắc chắn không phải từ tài khoản pháp nhân mang tên Công ty TNHH Giải pháp Công nghệ Số Không, cũng chẳng phải từ quỹ dự phòng eo hẹp mà cô kiểm soát từng cắc từng hào.

Cánh cửa gỗ phòng trọ kêu kẹt một tiếng dài, khô khốc và nặng nề phá tan sự tĩnh lặng đặc quánh.

Đạt bước vào trước. Anh cúi thấp người tránh mép cửa hẹp, vai áo bảo hộ màu xanh công nhân bạc phếch bết dính mạt sắt và dầu luyn đen đặc quánh quanh hai bên nách áo. Mùi mồ hôi muối chua nồng quyện với mùi kim loại cháy khét bốc ra từ người anh, xộc thẳng vào không khí phòng trọ. Đôi găng tay sợi len bảo hộ nhét hờ hững ở túi sau quần bò đã rách tả tơi, để lộ ra những ngón tay trần thô ráp, nứt nẻ vì ngâm nước làm mát máy công cụ.

Phía sau anh, Linh gạt chân chống chiếc xe Wave cũ dưới hiên rồi bước lên bậc thềm. Chiếc váy công sở sẫm màu của cô đã bám một lớp bụi đường xám xịt từ gấu váy lên đến thắt lưng. Gương mặt phờ phạc sau chuyến chạy đôn chạy đáo khắp các đại lý cơ khí ở Bình Thạnh để thuyết phục từng khách hàng nhỏ lẻ nhận mẫu thử in tem mã vạch. Lớp son môi màu cánh sen ban sáng đã trôi gần hết, để lộ bờ môi khô khốc, nứt nẻ vì thiếu nước và phải nói liên tục suốt mấy tiếng đồng hồ dưới cái nắng gay gắt.

"Đạt, Linh. Hai người ngồi xuống đây."

Vy không ngẩng đầu lên. Mắt cô vẫn dán chặt vào trang sổ tay kiểm kê, ngón tay trỏ gõ nhịp đều đặn trên mép cuốn sổ bìa xanh. Tiếng gõ lóc cóc vang lên khô khốc, đanh gọn giữa căn phòng nhỏ.

Đạt khựng lại giữa phòng. Cử động của anh cứng đờ như một chiếc lò xo bị ép chặt. Anh đưa mu bàn tay thô ráp, sần sùi quệt vội vệt mồ hôi đang chảy ròng ròng trên trán xuống tận khóe mắt cay xè. Ánh mắt anh ngập ngừng nhìn sang Linh như muốn dò hỏi, rồi chậm chạp kéo chiếc ghế nhựa tròn màu đỏ đặt ở góc tường lại mép bàn, ngồi xuống một cách gượng gạo:

"Chị Vy... chuyện ở bãi xe Bình Điền sáng nay giải quyết xong xuôi rồi mà chị. Ba mươi hộp hàng Nhật đã đưa thẳng vào trạm dập, thợ cả Hùng ký nhận đủ, dây chuyền bên An Tín chạy lại bình thường rồi. Hàng chuẩn 10.9 của ông Tín thép tốt lắm, thợ tiện thử dao chạy êm ru, không bị rung lắc chân bệ như mấy bữa trước nữa. Tôi với Linh vừa ghé qua trạm một chút rồi mới về."

"Tôi không hỏi về ba mươi hộp bu-lông của ông Tín."

Vy ngước mắt lên. Ánh nhìn của cô sắc như dao cạo, lạnh lùng lướt qua vẻ mặt lúng túng, bồn chồn của Đạt rồi dừng lại trừng trừng trên người Linh—cô gái vẫn đang đứng tựa lưng vào mép tủ gỗ ép, cố tránh nhìn thẳng vào tập hồ sơ trên bàn.

"Tôi đang hỏi về bốn hộp bu-lông M16 và M20 tuần trước. Đạt, cậu lấy đâu ra hàng chuẩn để thay vào đống phế phẩm CT3 mà thằng Toàn tráo ruột? Hóa đơn sạp Năm Râu một triệu ba trăm năm mươi ngàn đồng ai trả?"

Đạt giật bắn người như bị dòng điện cao thế giật qua xương sống. Hai bàn tay đầy sẹo và vết chai của anh đan chặt vào nhau trên đùi, các khớp ngón tay siết mạnh đến mức trắng bệch, không còn một giọt máu. Anh cúi gằm mặt nhìn đôi giày bảo hộ mòn vẹt đế, rách toạc cả phần mũi da lòi lớp thép bảo vệ xám xịt bên trong. Môi anh mím chặt thành một đường thẳng tắp, ngực phập phồng sau lớp áo bảo hộ sũng nước nhưng tuyệt nhiên không thốt ra nổi một lời.

"Còn Linh," giọng Vy trầm xuống, rành rọt từng chữ, lạnh băng như tảng băng trôi giữa dòng nước siết, "khoản phí xe nâng một triệu đồng lúc dây chuyền An Tín bị dọa dừng máy vì thiếu phôi dập ca sáng mười ngày trước. Trong phiếu đối soát ca của thủ kho Chín có chữ ký tài xế nhận tiền mặt tại chỗ. Nhưng phiếu thu chi nội bộ của tôi không hề có khoản này. Không có đề xuất tạm ứng, không có hóa đơn vãng lai, không có bất kỳ dòng nào trên hệ thống kế toán. Tiền ở đâu ra?"

Không gian trong căn phòng trọ rộng chưa đầy hai mươi mét vuông bỗng chốc đặc quánh lại, nghẹt thở như một buồng kín rút cạn dưỡng khí. Tiếng quạt trần kêu lạch cạch trên đỉnh đầu nghe như tiếng con lắc đồng hồ quả lắc đang đếm ngược từng giây trước giờ hành quyết. Hơi nóng từ mái tôn phả xuống như muốn thiêu đốt từng tế bào thần kinh đang căng thẳng tột độ.

Linh đứng tựa vào mép tủ quần áo, hai tay siết chặt quai chiếc túi xách giả da sờn góc. Môi dưới của cô run rẩy bần bật. Cô cố xoay mặt đi, né tránh ánh mắt tra vấn sắc lẹm của Vy, nhưng giọng nói vẫn run lên mất kiểm soát:

"Chị Vy... lúc đó dầu sôi lửa bỏng, dây chuyền bên đó sắp bị bà Duyên phạt năm triệu một giờ. Cả phân xưởng hai đứng chết trân nhìn đống phôi nằm trơ trơ ngoài bãi phụ. Em chỉ nghĩ..."

"Tôi hỏi ai trả tiền?"

Vy đập mạnh cuốn sổ bìa xanh xuống bàn.

*Rầm!*

Tiếng va đập khô khốc, chát chúa vang lên làm rung bần bật chiếc bàn ép ọp ẹp, khiến chiếc giá sách nhỏ treo tường bên cạnh rung lên bần bật, vài cây bút bi rơi lăn lóc xuống nền gạch tàu. Đạt giật thót mình, còn Linh cắn chặt môi, lùi thụt lại nửa bước.

"Tôi cần một câu trả lời chính xác, bằng số liệu và nguồn tiền, không phải sự lấp liếm!" Vy đứng thẳng dậy, hai mắt nhìn xoáy vào Đạt. "Nói! Tiền từ đâu ra?"

Đạt không chịu nổi áp lực khủng khiếp đang đè nặng lên màng nhĩ. Uất ức tích tụ suốt những đêm dài thức trắng, nỗi nhục nhã vì người nhà phản bội, và gánh nặng trách nhiệm đè trĩu trên đôi vai gầy khiến anh không thể kìm nén thêm được nữa. Anh ngẩng phắt dậy, lồng ngực phập phồng dữ dội, hai mắt đỏ hoe giăng đầy những tia máu vằn vện:

"Là tôi bỏ tiền túi! Tôi vét sạch tiền ăn của tôi mua bù bu-lông ở sạp Năm Râu để xe hàng kịp lăn bánh! Được chưa chị?"

Vy không chớp mắt, ánh nhìn vẫn găm thẳng vào từng cơ mặt đang co giật của người kỹ sư hiện trường:

"Cả triệu bạc đó là tiền của cậu? Lương tháng bốn triệu rưỡi, cậu trừ tiền trọ, tiền gửi về quê cho mẹ tiền thuốc men, cậu lấy đâu ra tiền sẵn để bù vào sai sót của nhà cung ứng? Cậu lấy đâu ra một triệu ba trăm năm mươi ngàn ném ra đường như rác như thế?"

"Tôi chạy xe ôm!"

Đạt gằn giọng gầm lên, âm thanh khàn đặc như bị xé toạc từ cổ họng khô rát. Những giọt nước mắt uất nghẹn chực trào nơi khóe mắt thâm quầng vì chuỗi ngày kiệt sức:

"Mỗi đêm rời kho lúc một giờ sáng, tôi không về ngủ mà bật app chạy Grab giao hàng tới bốn giờ rưỡi sáng! Tôi chạy xuyên đêm ngoài quốc lộ, hít bụi đường, né mấy thằng xe tải điên để kiếm từng cuốc hai mươi ngàn, ba mươi ngàn gom cho đủ một triệu mấy đó đắp vào! Tôi không thể để xưởng An Tín dừng chuyền vì thằng anh họ của tôi làm bậy! Tôi là người chịu trách nhiệm hiện trường, tôi đã hứa với anh Khang, đã cam đoan với ban giám đốc là sẽ giữ cho máy chạy! Tôi không muốn công ty này bị bà Duyên đuổi cổ ra khỏi khu công nghiệp như một lũ lừa đảo!"

Căn phòng rơi vào một khoảng lặng sững sờ.

Vy khựng lại trong tích tắc trước lời thú nhận trần trụi, đau đớn ấy. Trái tim cô nhói lên một nhịp buốt giá. Hình ảnh người thanh niên hiền lành, chịu thương chịu khó phải cắn răng chạy xe xuyên màn đêm lạnh lẽo trên quốc lộ 1A sau mười hai tiếng quần quật trong xưởng cơ khí hiện lên rõ mồn một. Cô thấy được sự tận tụy đến mức xót xa, thấy được lòng tự trọng bị chà đạp của một người thợ chân chính. Nhưng chỉ một giây sau, sự tỉnh táo tàn nhẫn của một người giữ tay hòm chìa khóa lập tức kéo cô về với thực tại nghiệt ngã. Cảm xúc không thể cứu sống một doanh nghiệp đang đứng bên bờ vực phá sản.

Vy quay ngoắt sang Linh, giọng nói lạnh lùng đến tàn nhẫn:

"Còn em?"

Linh cắn chặt môi dưới đến mức bật máu. Một vệt máu đỏ tươi rỉ ra nơi khóe môi khô khốc, mằn mặn trên đầu lưỡi. Nước mắt cô bắt đầu trào ra, lăn dài trên đôi gò má hốc hác:

"Em tự chuyển khoản một triệu tiền túi cho tay tài xế xe nâng số ba. Lúc đó hệ thống của anh Huy sập, cơ sở dữ liệu tê liệt, công nhân nhốn nháo đòi đình công vì sợ không có sản lượng tính lương, quản đốc Bằng lôi biên bản phạt ra đòi ký ngay trước cổng văn phòng điều hành. Tay tài xế khoanh tay đứng nhìn, bảo không có tiền bồi dưỡng ngoài giờ thì đừng hòng ổng hạ càng xe xuống cẩu hàng. Em chỉ còn đúng hai trăm bốn mươi lăm ngàn trong tài khoản để sống đến cuối tháng, nhưng nếu em không bấm chuyển tiền ngay lúc đó thì công ty của chúng ta đã đền ba mươi triệu và bị dẹp sạch đồ nghề khỏi Sóng Thần rồi!"

Linh nghẹn ngào, lấy tay áo quẹt ngang dòng nước mắt nhưng chúng cứ tuôn ra không ngừng:

"Em phải ăn mì gói cả tuần nay, em không dám đi ăn trưa với mấy đứa bạn cùng khóa vì sợ nhìn thấy số dư tài khoản. Nhưng em vẫn nghĩ mình làm đúng, em nghĩ mình đang cứu lấy công việc của tất cả mọi người ở đây!"

Đúng lúc đó, nắm đấm cửa xoay mạnh phát ra tiếng lạch cạch vội vã.

Khang bước vào. Trên tay anh ôm xấp tài liệu thuyết trình dày cộp vừa in từ tiệm photocopy đầu ngõ, chuẩn bị cho buổi làm việc tiếp theo với Quỹ Thiên Hà. Vừa đặt chân qua ngưỡng cửa, nhìn thấy không khí căng như dây đàn, chiếc bàn xáo trộn cùng đôi mắt ướt nhòe của Linh và vẻ mặt đỏ gay của Đạt, Khang vội vã khép cửa lại, chau mày hỏi:

"Có chuyện gì vậy? Ở xưởng An Tín lại xảy ra sự cố à? Bàn giao ba mươi hộp bu-lông của ông Tín có vấn đề gì sao?"

"Anh vào đúng lúc lắm Khang," Vy đứng bật dậy, gương mặt đanh lại, sự phẫn nộ kìm nén bấy lâu nay bùng phát như ngọn lửa gặp gió. "Đóng cửa lại. Chúng ta họp khẩn cấp ngay bây giờ."

Khang ngơ ngác nhìn quanh. Dự cảm chẳng lành hiện rõ trên gương mặt anh. Anh kéo chiếc ghế gấp bằng sắt rỉ sét ngồi vào đầu bàn, cẩn thận đặt xấp tài liệu in màu láng bóng xuống mặt gỗ. Ánh mắt anh lướt từ nét mặt tái xanh, căng thẳng của Vy sang đôi bàn tay run rẩy dính đầy dầu mỡ của Đạt, rồi dừng lại ở Linh—cô gái đang đứng quay mặt vào góc tường, vai run lên từng chặp nấc nghẹn.

"Tôi triệu tập cuộc họp này để nói một việc duy nhất," Vy nói, giọng cô không hề gắt gỏng, âm lượng không quá lớn nhưng từng âm tiết phát ra dứt khoát như một bản tuyên án, vang rền trong căn phòng trọ chật chội. "Kể từ giây phút này, tôi ra lệnh cấm tuyệt đối mọi hành vi tự ý dùng tiền túi cá nhân để bù lỗ, ứng trước hay thanh toán bất kỳ chi phí vận hành nào cho công ty. Không có ngoại lệ. Dù là một ngàn đồng gửi xe hay một triệu đồng trả phí bốc dỡ, ai vi phạm sẽ bị xử lý kỷ luật hoặc buộc phải rời khỏi nhóm!"

Khang giật mình. Anh chớp mắt liên tục, rồi vội vàng xua tay xoa dịu như thói quen thường ngày mỗi khi đứng trước các vụ xung đột nội bộ:

"Kìa Vy, em làm gì mà căng thẳng thế? Hạ hỏa một chút đi. Đạt với Linh vì công việc chung, vì muốn cứu vãn tình hình cấp bách của xưởng nên mới làm thế. Trong lúc hệ thống gặp trục trặc, anh em nhạy bén xử lý tình huống linh hoạt, tinh thần hy sinh vì tập thể như vậy đáng lẽ phải được tuyên dương chứ sao em lại lôi quy chế ra cấm đoán gay gắt như vậy?"

"Hy sinh vì tập thể?"

Vy cười nhạt. Một nụ cười cay đắng đến thắt lòng, chua chát đến tột cùng. Cô chồm người về phía Khang, hai bàn tay chống chặt lên mặt bàn gỗ, những đường gân xanh nổi rõ trên mu bàn tay gầy gò:

"Anh có hiểu bản chất của cái gọi là 'hy sinh' này là gì không Khang? Nó là sự bóp méo toàn bộ bức tranh tài chính thực tế! Nó là hành vi che giấu lỗ hổng vận hành một cách mù quáng và nguy hiểm nhất!"

Vy giật lấy tập báo cáo tài chính nội bộ nằm trên bàn, ném mạnh xuống trước mặt Khang. Những trang giấy A4 bung ra, đè lên xấp tài liệu bóng bẩy của Quỹ Thiên Hà:

"Anh nhìn đi! Anh mở to mắt ra mà nhìn vào bảng chi phí vận hành mà anh vẫn tự hào đem đi khoe với ông Đặng Quang Vinh xem! Anh bảo với quỹ đầu tư rằng giải pháp của chúng ta tối ưu, rằng công nghệ của chúng ta giúp tiết kiệm chi phí bến bãi, rằng chi phí triển khai một xưởng cơ khí chỉ tốn ba triệu đồng mỗi tháng! Nhưng thực tế là gì? Thực tế là chi phí thực đã đội lên gấp đôi, gấp ba! Chỉ có điều phần đội lên đó đã bị nuốt chửng bởi tiền mồ hôi nước mắt của Đạt chạy xe thâu đêm suốt sáng, bởi số tiền ăn ít ỏi cuối cùng trong tài khoản của Linh! Chúng ta đang vận hành trên một bức tranh dối trá, một ảo tưởng đẹp đẽ được xây trên xương máu của chính người mình!"

Vy quay phắt sang nhìn thẳng vào Đạt và Linh. Ánh mắt cô nghiêm khắc, rực lửa nhưng đáy mắt lại ẩn chứa sự đau đớn tột cùng:

"Hai người nghĩ mình đang làm việc nghĩa hiệp cứu công ty sao? Sai hoàn toàn! Các người đang tiếp tay giết chết nó từng ngày! Khi Linh tự bỏ một triệu đồng trả tiền xe nâng cho gã tài xế số ba, em đã tước đi cơ hội để công ty nhìn thấy sự yếu kém trong quy trình điều phối logistics. Đáng lẽ chi phí đó phải được ghi nhận vào biên bản lỗ, phải đưa vào báo cáo vận hành để chúng ta đàm phán lại hợp đồng phụ lục với bà Duyên, hoặc buộc phải đổi đơn vị vận tải khác có cam kết dịch vụ rõ ràng! Em ném tiền túi ra để đổi lấy sự bình yên giả tạo trong một buổi sáng, để rồi tháng sau, tháng sau nữa, gã tài xế đó sẽ tiếp tục vòi tiền của những đứa khác!"

"Còn Đạt," Vy chĩa mũi dùi về phía người thợ máy, "khi cậu tự bỏ tiền mua bu-lông bù vào chỗ thiếu, cậu nghĩ cậu đang bảo vệ uy tín công ty sao? Cậu đã giúp thằng Toàn che đậy hành vi rút ruột tráo hàng suốt mấy tuần liền! Cậu lấy tiền mồ hôi nước mắt của mình đi lấp liếm cho hành vi trộm cắp của kẻ khác! Nếu sáng nay bu-lông không gãy trên máy tiện, nếu tôi không ép cạy thùng niêm phong ở Bình Điền để lôi bằng chứng ra ánh sáng, thì cậu định tiếp tục chạy xe ôm thâu đêm để nuôi cái ung nhọt gian lận đó đến bao giờ? Đến khi cậu kiệt sức đâm đầu vào dải phân cách trên xa lộ Hà Nội à?"

"Tôi làm vậy là để giữ nồi cơm cho anh em!" Đạt nghẹn ngào thốt lên, cổ họng nghẹn ứ, hai vai run lên bần bật. "Tôi thấy công ty sắp chết đói, tôi không thể giương mắt nhìn!"

"Nhưng cái nồi cơm đó đã thiu từ bên trong rồi Đạt à!"

Vy lớn tiếng ngắt lời, âm thanh vang dội đập vào bốn bức tường phòng trọ.

"Kế toán không phải là trò ảo thuật làm đẹp con số để tự lừa mình dối người! Kỷ luật dòng tiền sinh ra không phải để làm khó anh em, mà là để nhìn thẳng vào cái chết cận kề mà tìm đường sống! Nếu chi phí thật là mười đồng mà các người chỉ ghi nhận sáu đồng trên sổ sách, bốn đồng còn lại âm thầm cắn xé vào xương tủy, vào bữa ăn của nhân viên, thì khi quy mô công ty tăng lên mười xưởng, một trăm xưởng, ai sẽ là người chạy xe ôm để bù lỗ cho hàng trăm triệu đồng thất thoát mỗi ngày? Hả? Trả lời tôi đi! Công ty này sẽ sập ngay tức khắc khi bước ra khỏi cái xưởng An Tín này, và nó sập không phải vì thiếu khách hàng, không phải vì công nghệ dở, mà sập vì chính những sự hy sinh cảm tính, mù quáng và ngu xuẩn này!"

Từng lời nói của Vy như từng nhát búa giáng thẳng vào sự tự ái, vào nỗi uất ức và những tủi nhục dồn nén suốt bao ngày qua của Linh.

Không khí ngột ngạt như bị bóp nghẹt hoàn toàn. Tiếng quạt trần quay đều đều trên cao bỗng trở nên chói tai đến phát điên. Đôi vai gầy của Linh run rẩy dữ dội. Nước mắt lã chã rơi xuống gò má, xóa nhòa lớp phấn trang điểm rẻ tiền vội vã bôi lên từ sáng sớm. Sự nhẫn nhịn cuối cùng trong cô gái trẻ đứt phựt như một sợi dây đàn bị căng quá mức.

Cô không kìm được nữa.

Linh bước xốc tới bàn, bàn tay run rẩy giật phăng chiếc túi xách cá nhân cũ kỹ. Cô kéo mạnh dây khóa kéo bằng kim loại phát ra tiếng xoẹt rách toạc. Linh thọc tay vào sâu bên trong đáy túi, lôi ra một xấp biên nhận nhàu nát, những mẩu giấy than lem luốc ghi chép tiền xăng xe chạy thị trường, tiền cà phê vỉa hè ngồi chờ quản đốc xưởng tiếp chuyện, những chiếc vé giữ xe máy nhăn nhúm ở các khu công nghiệp từ Tân Bình đến Sóng Thần—những khoản chi tiêu vụn vặt nhưng chất chồng ngày này qua ngày khác mà cô chưa từng dám mở lời xin thanh toán vì biết quỹ công ty luôn trong tình trạng báo động đỏ.

Cô ném thẳng tập giấy lộn xộn ấy xuống mặt bàn trước mặt Vy.

Những mảnh giấy bay tứ tung, rơi lả tả trên cuốn sổ kế toán sạch sẽ, phủ lên những trang báo cáo tài chính ngay ngắn và vương vãi khắp mặt bàn ép nứt nẻ.

"Chị câm miệng lại đi!"

Linh hét lên, giọng cô lạc hẳn đi trong tiếng nấc nghẹn ngào xé ruột xé gan.

"Chị suốt ngày chỉ biết quy trình, nguyên tắc, sổ sách! Chị ngồi trong phòng máy lạnh, chị ngồi sau cái màn hình máy tính gõ từng dòng Excel vuông vức, chị cân đối từng số lẻ sau dấu phẩy thì chị hiểu cái quái gì về hiện trường thực tế?"

"Linh! Bình tĩnh lại em!" Khang giật mình đứng bật dậy, toan bước tới nắm lấy cánh tay cô gái.

"Em không bình tĩnh được!"

Linh gạt phắt tay Khang ra, ánh mắt long lên sòng sọc nhìn trừng trừng vào khuôn mặt tái ngắt của Vy:

"Chị có bao giờ phải đứng dưới cái nắng bốn mươi độ ở cổng xưởng An Tín, hít khói xe tải ngạt thở, cúi đầu năn nỉ từng thằng bảo vệ mặt hách dịch, lạy lục từng tay tài xế xe nâng để họ cẩu giùm một kiện phôi thép vào kịp giờ dập chưa? Chị có biết cái cảm giác nhục nhã ê chề khi phải đứng trơ trọi giữa xưởng nghe bà Duyên chỉ thẳng ngón tay đeo nhẫn vàng vào mặt chửi bới thậm tệ, đe dọa tống cổ cả đám ra đường như lũ ăn mày chỉ vì hệ thống của các người lỗi không? Lúc đó nguyên tắc của chị ở đâu? Quy trình của chị ở đâu? Mấy cuốn sổ sách sạch sẽ không tì vết này của chị có cứu được cái hợp đồng này không? Hay là người ta sẽ ném thẳng máy móc của các người ra bãi rác?"

Nước mắt Linh tuôn rơi như mưa xối xả, tiếng khóc uất nghẹn làm méo mó cả khuôn mặt thanh tú:

"Chị là một cỗ máy tính toán vô cảm! Chị nhìn mọi thứ xung quanh bằng những con số vô hồn, lạnh ngắt mà không thèm đếm xỉa đến việc con người bằng xương bằng thịt ở tuyến đầu đang phải trả giá như thế nào! Anh Đạt suýt bị giang hồ bến bãi đánh vỡ đầu vì tranh hàng, thức trắng ba đêm liền chạy xe đến mức suýt tông thẳng vào đuôi xe container trên quốc lộ, người ngợm rách nát như cái giẻ lau. Em phải nhịn ăn trưa, phải gom từng đồng bạc lẻ rách mép trong ví để công việc của cái công ty này trôi chảy! Tụi em làm tất cả những điều nhục nhã đó không phải để nghe chị ngồi đây dạy đời! Không phải để chị đứng trên đỉnh cao đạo đức mà kết tội tụi em như những kẻ phá hoại!"

Vy đứng chết trân tại chỗ.

Gương mặt cô trắng bệch ra dưới ánh đèn tuýp nhấp nháy mờ ảo. Lồng ngực cô thắt nghẹn lại, đau buốt như có ai bóp nghẹt lấy trái tim. Từng lời chỉ trích gay gắt, từng tiếng gào thét uất ức của Linh cắm sâu vào tâm can cô như những mũi kim độc. Cô siết chặt hai bàn tay giấu sau lưng, móng tay cắm sâu vào lòng bàn tay đến mức da thịt rách ra, rỉ máu tươi âm ấm nhưng cô không hề cảm thấy đau đớn thể xác.

Vy muốn nói. Cô muốn giải thích cho Linh hiểu, muốn nói cho Đạt biết rằng chính vì cô thương họ, chính vì cô không muốn nhìn thấy Đạt phải gục ngã trên tay lái xe máy giữa đêm đông lạnh giá, không muốn nhìn thấy Linh phải cúi đầu nuốt nước mắt nhịn đói mà che giấu khó khăn, nên cô mới buộc phải tàn nhẫn dựng lên hàng rào kỷ luật thép này. Một công ty không thể lớn lên bằng lòng trắc ẩn mù quáng của những kẻ cùng khổ. Nhưng sự sắc lạnh của một người gác cổng tài chính—vai trò nghiệt ngã mà cô đã tự chọn cho mình—đã biến mọi lời trần tình thành sự lạnh lùng tàn nhẫn trong mắt những người đồng đội.

Ánh mắt của cả ba người—Vy lạnh băng nhưng chất chứa bão tố đau đớn, Linh uất ức nghẹn ngào nước mắt lưng tròng, Đạt lầm lì trĩu nặng sự tự ti và mệt mỏi—đồng loạt đổ dồn về phía đầu bàn.

Nơi Khang đang ngồi.

Người sáng lập, người đại diện pháp luật, người đứng đầu con thuyền Số Không đang ngồi bất động giữa hai luồng xung đột dữ dội như hai mảng kiến tạo địa chất va vào nhau.

Trán Khang túa đầy những giọt mồ hôi hột to tướng, lăn dài xuống sống mũi rồi rơi lộp độp trên mặt kính đồng hồ đeo tay. Chiếc bút bi kẹp giữa các ngón tay anh run rẩy nhẹ, không ngừng gõ những nhịp ngập ngừng xuống mặt tài liệu.

Bên trái anh là Vy—người đồng sáng lập tỉnh táo duy nhất của bộ máy này, người nắm giữ sinh mệnh dòng tiền của công ty. Anh biết rất rõ, từ sâu thẳm trong nhận thức quản trị, rằng những lập luận tài chính của Vy là hoàn toàn chính xác theo mọi chuẩn mực vận hành hiện đại. Nếu dung túng cho việc bỏ tiền túi bù lỗ, bức tranh tài chính mà anh sắp đệ trình lên Quỹ Thiên Hà sẽ hoàn toàn vỡ vụn khi các chuyên gia tài chính nhảy vào thẩm định chi tiết. Căn bệnh che giấu lỗi vận hành bằng sự hy sinh cá nhân sẽ di căn thành khối u ác tính, phá hủy toàn bộ hệ thống ngay khi họ nhận được tiền đầu tư.

Nhưng bên phải anh lại là Linh và Đạt—những người đã đổ máu, mồ hôi và những giọt nước mắt cay đắng ở tuyến đầu thực địa. Họ chính là những người đã dùng những đồng tiền còm cõi, chắt bóp từ mồ hôi nước mắt của bản thân để cứu lấy danh dự cho những lời hứa bán hàng quá trớn của chính Khang trước mặt bà Trương Mỹ Duyên. Họ là Đội ngũ Cũ, là những người theo anh từ những ngày đầu không một xu dính túi. Nếu anh gật đầu ủng hộ Vy, áp đặt kỷ luật trừng phạt thẳng thừng lên họ, anh sẽ chính tay bẻ gãy lòng trung thành, bóp nghẹt nhiệt huyết cuối cùng của những người lính chiến trường. Nhưng nếu anh đứng về phía Linh và Đạt, anh sẽ tự tay xé bỏ toàn bộ cam kết kỷ luật tài chính đã ký với Mai Ngọc Anh, vứt bỏ chiếc phanh an toàn duy nhất đang ngăn công ty lao xuống vực thẳm.

Sự lưỡng lự hèn nhát bóp nghẹt lấy cổ họng Khang, biến sự lưu loát thường ngày của một nhà thuyết trình thành sự ấp úng thảm hại. Anh mở miệng định nói, nhưng rồi lại ngập ngừng nuốt ngược lời vào trong cổ họng đắng ngắt. Anh nhìn Vy với ánh mắt cầu xin sự thông cảm, rồi lại nhìn Linh với vẻ mặt xót xa tội lỗi, đôi mắt dao động liên tục, bất lực không dám đưa ra một phán quyết dứt khoát của một người thuyền trưởng.

"Chuyện này... thật ra cả hai bên đều có cái lý của mình..." Khang lắp bắp, giọng nói run rẩy thiếu hẳn sự tự tin hào sảng thường ngày. "Linh và Đạt... vì đại cuộc, vì cái chung mà hành động trong lúc ngặt nghèo... còn Vy thì lo cho sự minh bạch, chuẩn mực lâu dài của công ty... Ai cũng có cái đúng cả... Hay là chúng ta... tạm thời ghi nhận các khoản này thành nợ nội bộ... công ty ghi nhận công lao của hai em... rồi sau này khi gọi vốn thành công từ Thiên Hà xong, có tiền giải ngân..."

"Đủ rồi Khang!"

Linh cười trong nước mắt. Một nụ cười cay đắng tột cùng, chua chát nhìn thẳng vào sự hèn nhát, trốn tránh trách nhiệm của người lãnh đạo mà cô từng hết lòng tôn sùng.

Cô cúi xuống, gom lấy những mảnh biên nhận nhàu nát vương vãi trên mặt bàn, những mẩu giấy than lem luốc mồ hôi, rồi dùng hết sức bình sinh ném mạnh tập hóa đơn vào giữa ngực Khang và Vy. Những mảnh giấy bay xào xạc trong không gian ngột ngạt, rơi rải rác xuống nền gạch trọ ẩm mốc, trôi dạt vào dưới gầm giường và góc tủ lạnh ngắt.

Linh ném tập hóa đơn xuống bàn: "Nếu không có những đồng tiền không tên này, công ty của chị đã sập từ tháng trước rồi!"