Âm Thanh Sau Cửa Sổ

Tiếng sấm đầu hạ rền vang ngoài khung cửa sổ căn hộ nhỏ ở quận Hai Bà Trưng, kéo theo một cơn mưa rào táp ướt những chậu cây ngoài ban công.

Không khí nồm ẩm đặc trưng của những ngày chuyển mùa ở Hà Nội như phủ một lớp màng dính dấp lên từng bề mặt. Hơi nước đọng mờ trên ô cửa kính, tụ lại thành những vệt dài trượt chầm chậm xuống gờ khung nhôm xám xịt, bám ráp trên tay vịn lan can sắt hoen gỉ, và thấm sâu vào từng thớ gỗ ép đã sờn mép của chiếc bàn làm việc kiêm bàn ăn nơi Khánh Linh đang ngồi. Tấm rèm vải thô ngả màu cháo lòng bay lật phật theo từng cơn gió luồn qua khe chớp, mang theo mùi ngai ngái nồng nặc của đất bốc lên sau trận mưa rào quất thẳng xuống mặt đường nhựa nóng ran ban chiều. Trên mặt bàn, những trang giấy chép nhạc kẻ khuông năm dòng bắt đầu quăn mép vì hút ẩm, mực bút bi lem nhẹ nơi đầu ngón tay cô vừa tì xuống.

Khánh Linh khẽ lắc đầu để xua đi cơn mỏi nhức nơi hốc mắt, kéo chiếc tai nghe kiểm âm qua vành tai, đưa những ngón tay khẽ miết lên các phím của cây keyboard điện tử đặt trước mặt. Màn hình máy tính xách tay hiển thị dải sóng âm thanh của một đoạn intro piano bổ sung cho bản demo cô đang phát triển tiếp nối dự án dang dở cùng Gió Bắc Studio. Đêm nay, sau khi Mai Anh đã mệt lử vì chạy hạn nộp bản vẽ phối cảnh nội thất và ngủ say trên chiếc đệm đơn kê sát góc phòng, Linh mới có được khoảng không gian tĩnh lặng tuyệt đối cho riêng mình.

Cô hít một hơi sâu, chỉnh lại chiếc micro định hướng gắn rời trên giá đỡ ba chân nhỏ đặt chếch bốn mươi lăm độ so với loa ngoài của đàn. Điều kiện căn hộ tập thể cũ không có phòng thu cách âm tiêu chuẩn luôn là một bài toán đau đầu khiến cô hao tổn tâm lực suốt nhiều tháng qua. Những bức tường vôi vữa mục ruỗng không cản nổi tiếng bước chân uỳnh uỳnh ở tầng trên, tiếng nước xả trong đường ống gen cũ kỹ, hay tiếng trẻ con khóc hờn từ căn hộ đối diện. Mỗi lần nhấn nút thu âm là một lần cô phải nín thở, cầu nguyện cho tiếng còi xe dưới ngõ, tiếng rao đêm lạc giọng của người bán xôi hay tiếng máy bơm nước rung bần bật của nhà hàng xóm không lọt vào rãnh thu.

*Cạch.*

Linh bấm nút thu âm màu đỏ trên giao diện phần mềm. Mười đầu ngón tay hạ xuống mặt phím nhựa có trọng lực. Những nốt nhạc đầu tiên vang lên rải đều, chậm rãi và mênh mang, trôi theo chùm hợp âm Rê thứ bảy (Dm7) rồi chuyển lơ lửng sang Sol bảy treo bốn (G7sus4). Giai điệu mộc mạc ấy tựa như một lời tự tình nghẹn lại nơi cuống họng, thuần khiết và không hề gọt giũa, mang trọn vẹn những tâm sự chông chênh mà cô giấu kín sau lớp vỏ bọc bình thản thường nhật.

Thế nhưng, đúng khoảnh khắc cô chuẩn bị nhả phím để bước vào nốt ngắt hai phách rưỡi quen thuộc, một cơn gió giật mạnh thốc tung mép rèm cửa, đẩy bung cánh chớp gỗ vốn chỉ được cài hờ bằng một thanh móc sắt rỉ sét. Mưa bất ngờ đổ dồn rào rào, nặng hạt đập thẳng vào tấm mái tôn xanh của căn nhà cơi nới bên dưới sân tập thể. Âm thanh rát rạt, xối xả vang lên giòn giã tựa như ai đó vung từng vốc sỏi thô ném liên hồi lên mái kim loại. Chưa dừng lại ở đó, từ phía đường ray xe lửa cách đó vài dãy nhà, tiếng còi tàu đêm vọng lại—một hồi còi dài, trầm đục, xé toạc màn mưa đêm tĩnh mịch, ngân vang rồi tan dần vào làn sương nước mịt mùng đang phủ trắng xóa những mái ngói rêu phong.

Linh sững tay lại, dừng phím đàn ở một nốt Si giáng chênh vênh.

Cô tháo tai nghe ra, thở dài thườn thượt. Cầm chuột kéo lại đoạn sóng âm vừa thu, Linh nhấn nghe thử. Qua lớp đệm của màng loa kiểm âm, tiếng piano mộc mạc lọt thỏm giữa một chuỗi tạp âm đời thực hỗn độn: tiếng mưa dội rát trên mái tôn nghe như tiếng vỗ tay rào rào của một thính phòng xa lạ, tiếng gió rít qua khe cửa kính hé mở, và đặc biệt là tiếng còi tàu đêm kéo dài rười rượi đè hẳn lên đuôi âm vang của nốt nhạc. Mọi thứ hòa vào nhau thành một khối âm thanh đặc quánh, hỗn tạp và hoàn toàn nằm ngoài dự tính ban đầu của cô.

“Hỏng bét rồi…” Linh lẩm bẩm, ngón trỏ rê chuột nhắm thẳng vào biểu tượng thùng rác trên thanh công cụ.

Bản năng của một người từng được đào tạo bài bản tại Nhạc viện lập tức trỗi dậy, nhắc nhở cô về những tiêu chuẩn khắt khe của một bản thu phòng thu: sạch sẽ, vô trùng, tách bạch tuyệt đối khỏi thế giới bên ngoài. Một bản demo gửi cho đối tác sản xuất chuyên nghiệp với mớ tạp âm đường phố như thế này chẳng khác nào sự thiếu tôn trọng, thậm chí là một trò hề vụng về. Cô nhớ lại ánh mắt lạnh lùng và những đòi hỏi khắt khe đến tàn nhẫn của Tống Gia Huy mỗi lần anh bước vào Mộc Cầm, rồi nhớ đến những tiêu chuẩn thương mại mà Nova Sound áp đặt lên từng sản phẩm phát hành: âm thanh phải được nén chặt chẽ, dải tần phải được quét sạch bóng, không được phép có bất kỳ một dao động ngẫu nhiên nào của đời sống lọt vào. Họ sẽ nghĩ gì nếu nhận được một tệp âm thanh nham nhở tiếng mưa rào và còi tàu? Họ sẽ cho rằng “Thứ Bảy” chỉ là một kẻ nghiệp dư vụng về, làm việc trong một góc phòng tạm bợ và không có lấy nổi một tấm mút tiêu âm tử tế.

Ngón tay cô run khẽ trên phím chuột trái, chuẩn bị nhấn nút xóa vĩnh viễn rãnh thu.

“Đừng xóa.”

Một giọng nói ngái ngủ vang lên từ góc phòng khiến Linh giật bắn mình. Mai Anh đã choàng dậy từ lúc nào, mái tóc ngắn rối bù, một tay dụi mắt, tay kia cầm cốc nước lọc bước lại gần bàn. Tiếng dép nhựa quẹt lẹt xẹt trên sàn gạch hoa mát lạnh kéo Linh trở về với thực tại của căn phòng trọ chật chội.

“Cậu chưa ngủ à?” Linh vội hạ tay chuột xuống, xoay người lại nhìn bạn.

“Tiếng mưa to quá, với lại tớ thấy cậu ngồi ôm đàn thở dài cả nửa tiếng rồi,” Mai Anh kéo chiếc ghế nhựa ngồi xuống cạnh Linh, liếc nhìn màn hình máy tính đang nhấp nháy những dải sóng âm dầy đặc. “Sao thế? Lại định tự tay bóp chết đứa con tinh thần của mình đấy à?”

“Bản thu bị dính tạp âm nặng quá,” Linh ngập ngừng, chỉ vào những dải sóng âm lởm chởm ở đoạn đuôi, nơi tiếng mưa và còi tàu giao nhau thành một mảng biên độ gồ ghề. “Mưa táp vào mái tôn dưới sân, rồi cả tiếng còi tàu đêm mạn Giáp Bát vọng sang nữa. Nghe lộn xộn lắm. Để tớ đóng chặt cửa kính lại rồi đợi tạnh mưa thu lại bản khác sạch hơn. Chứ gửi bản này đi, người ta lại cười cho.”

Mai Anh không nói gì, với tay cầm lấy một bên tai nghe áp vào tai mình, rồi bấm nút phát lại trên bàn phím. Cô họa sĩ thiết kế nhắm mắt lại lắng nghe trọn vẹn hai mươi giây của đoạn nhạc mộc. Tiếng thở đều đều của Mai Anh hòa vào tiếng mưa đang gõ nhịp ngoài ban công.

Khi tiếng còi tàu đêm chìm hẳn vào tiếng mưa rào xối xả và đuôi âm vang của nốt Si giáng lịm dần, Mai Anh mới tháo tai nghe ra, nhìn thẳng vào mắt Linh bằng ánh mắt sắc sảo, kiên định vốn có của dân mỹ thuật:

“Cậu bị ám ảnh bởi sự hoàn hảo quá rồi đấy, Linh. Tớ không rành nhạc lý bằng cậu, không biết hợp âm bảy hay hợp âm treo là cái quái gì, nhưng nghe đoạn này, tớ thấy nó thật. Nó có mùi của Hà Nội đêm mưa, có cảm giác cô đơn của một người đang ngồi chờ tàu hay chờ một ai đó giữa đêm hôm khuya khoắt. Cứ gửi tệp thô này cho anh Đức An đi. Dù sao anh ấy cũng là người mix, có dùng được hay không thì để nhà sản xuất quyết định. Sao cậu cứ phải tự trói mình vào những cái khung chật chội thế?”

“Nhưng đối tác bên đó rất khó tính…” Linh cắn môi, những ngón tay đan chặt vào nhau trên đùi. “Người ký tên ‘G’ ấy, anh ta nghe từng miligiây, soi từng khoảng lặng. Cậu không nhớ mấy dòng nhận xét sắc như dao cạo của anh ta trong các thư trước à? Anh ta là dân chuyên nghiệp đỉnh cao, tớ sợ anh ta sẽ nghĩ tớ làm việc cẩu thả, thiếu nghiêm túc.”

“Thì cứ nói thẳng là bản ghi thử cảm xúc trong đêm mưa,” Mai Anh nhún vai, đẩy con chuột về phía Linh. “Cứ gửi đi, coi như một góc nhìn khác. Đừng tự kiểm duyệt bản thân trước khi người ta kịp nghe. Nghệ thuật mà sạch bong như nước cất thì thà nghe máy móc tự động phát cho xong.”

Sự kiên định của cô bạn thân khiến Linh chần chừ. Đôi mắt cô lướt qua dải sóng âm trên màn hình, nơi nốt Si giáng như đang vươn tay níu lấy tiếng còi tàu xa vắng. Một phần sâu kín trong tâm hồn cô cũng không nỡ xóa đi khoảnh khắc ấy—khoảnh khắc mà âm nhạc của cô tình cờ chạm vào nhịp thở của thành phố. Cuối cùng, thay vì nhấn nút xóa, cô xuất tệp âm thanh ra định dạng WAV với cái tên `DEMO_SATURDAY_TRACK02_RAIN_ROUGH.wav`. Trước khi đính kèm vào hòm thư bảo mật `[email protected]`, cô gõ thêm một dòng ghi chú ngắn gửi cho Đức An: *“Anh An, em gửi bản phác thảo phần bè piano nối đoạn. Bản này thu trong lúc trời mưa to và bị lọt tiếng ồn môi trường khá nhiều, em gửi để anh nắm mạch giai điệu trước, ngày mai trời khô ráo em sẽ thu lại bản sạch hơn.”*

Bấm nút gửi xong, Linh ngả lưng ra thành ghế, cảm giác hồi hộp pha lẫn bất an vẫn đè nặng nơi lồng ngực. Ngoài trời, cơn mưa rào vẫn chưa có dấu hiệu ngớt, từng đợt gió nồm ẩm lùa qua khe cửa mang theo cái lạnh se sắt của đêm hè Hà Nội, táp những hạt nước li ti lên bậu cửa sổ loang lổ vết sơn tróc.

***

Bốn giờ sáng tại một căn hộ cao cấp mạn phía Tây thành phố.

Tống Gia Huy ngồi tựa lưng vào chiếc sofa nỉ xám trong phòng khách, căn phòng chìm trong bóng tối lờ mờ chỉ được chiếu sáng bởi ánh đèn hắt từ màn hình máy tính bảng và dải đèn LED âm tường dịu nhẹ tỏa sắc vàng ấm áp. Không gian ở đây cách biệt hoàn toàn với thế giới bên ngoài nhờ lớp cửa kính hộp hai lớp chống ồn tuyệt đối. Không một tiếng gió rít, không một giọt mưa nào có thể xâm phạm vào khoảng lặng vô trùng này. Minh Quân đã ngủ say trong phòng ngủ bên cạnh sau một ngày dài kiệt sức vì những áp lực học tập và cuộc cãi vã căng thẳng ở Mộc Cầm hồi đầu tuần.

Trước mặt Huy là một tách trà tim sen đã nguội ngắt, mặt nước phủ một lớp váng mỏng phản chiếu ánh sáng lờ nhờ. Anh đeo chiếc tai nghe kiểm âm Sennheiser dạng mở, ánh mắt dừng lại ở thông báo thư mới vừa được chuyển tiếp từ máy chủ của phòng thu Gió Bắc. Phạm Đức An không hề chỉnh sửa hay lọc tạp âm, anh chuyển thẳng tệp thư của “Thứ Bảy” sang hòm thư cá nhân của Huy kèm theo lời nhắn vỏn vẹn, mang đậm tính khí bộc trực của một gã làm âm thanh lâu năm: *“Tệp thô tác giả gửi lúc nửa đêm. Tự nghe và cảm nhận đi, đừng bắt bẻ kỹ thuật phòng thu của người ta.”*

Huy khẽ nhíu mày. Sự mệt mỏi sau những đêm mất ngủ triền miên khiến thái dương anh giật nhẹ từng cơn. Anh nhấn nút tải tệp `DEMO_SATURDAY_TRACK02_RAIN_ROUGH.wav`.

Một nhát bấm phím cách, âm thanh lập tức tràn vào màng nhĩ.

Không có tiếng đếm nhịp điện tử vô hồn đập đều đặn bốn phách. Không có dải cân bằng âm thanh được cắt gọt tinh tươm, phẳng lỳ như những sản phẩm đóng hộp ngoài thị trường. Thứ đầu tiên chạm vào thính giác của Huy là một khoảng không gian ẩm ướt, tiếng sàn nhà khẽ cọt kẹt của một căn phòng cũ, tiếng thở nhẹ như sương của người chơi đàn trước khi đặt tay lên phím, và rồi là âm thanh rào rào của cơn mưa quất lên mái tôn.

Rồi tiếng đàn piano vang lên.

Từng nốt nhạc mộc, dày và đượm buồn buông xuống giữa màn mưa. Những hợp âm bảy lơ lửng, kéo dài, đan cài vào tiếng mưa rơi rát rạt ngoài khung cửa sổ. Nhưng điều khiến toàn thân Huy bất giác nổi gai ốc chính là khoảnh khắc ở ô nhịp thứ tư: khi giai điệu đang chùng xuống một nốt lặng đầy ngập ngừng, một tiếng còi tàu đêm từ đằng xa vọng lại—ngân dài, cô tịch, hòa quyện một cách kỳ lạ vào nốt Si giáng đang ngân vang của cây đàn.

Tiếng còi tàu ấy không phải là tạp âm. Trong khoảnh khắc đó, nó biến thành một bè hòa thanh tự nhiên của trời đất, một tiếng thở dài của phố thị Hà Nội đang chìm trong đêm mưa nồm ẩm. Nó mang theo hơi ẩm của bùn đất, sức nặng của những chuyến đi xa xứ và nỗi niềm trĩu nặng của một phận người nhỏ bé giữa đô thị mênh mông.

Huy ngồi bất động, lồng ngực thắt lại. Suốt sáu tháng qua, đôi tai anh đã bị tra tấn bởi hàng trăm bản thu bóng bẩy, những tệp âm thanh được nén đến nghẹt thở, những bài hát thị trường do Nova Sound gửi đến với những cú drop điện tử nhân tạo rập khuôn không một tì vết nhưng hoàn toàn rỗng tuếch. Chúng sạch sẽ đến mức vô hồn, bóng bẩy như những hình nộm bằng sáp không có mạch đập.

Còn đoạn thu này… nó đang sống. Nó thở ra hơi nước của Hà Nội, nó mang theo sự cô đơn trần trụi của một con người đang ngồi đối diện với chính mình sau cánh cửa sổ khép hờ. Từng rung cảm cơ học của phím đàn, độ nhả của pedal giảm âm, và cả sự va đập ngẫu nhiên của tự nhiên đã biến một đoạn demo đơn giản thành một tác phẩm nghệ thuật vị nhân sinh sâu sắc.

Huy tháo tai nghe ra, rồi lại đeo vào, nhấn nghe lại lần thứ hai, lần thứ ba, rồi lần thứ mười. Càng nghe, anh càng cảm nhận rõ một sự rung động sâu sắc chảy dọc sống lưng. Người viết bản nhạc này không chỉ am hiểu tường tận về màu sắc hòa âm, biết cách sử dụng quãng nghịch để tạo nên những khoảng trống mênh mông cho tâm tưởng, mà người đó còn sở hữu một tâm hồn vô cùng nhạy cảm—một tâm hồn dám để cuộc sống đời thường ùa vào từng phím đàn mà không sợ bị phán xét bởi những thước đo máy móc.

Không một giây do dự, Huy mở khung soạn thư, những ngón tay gõ nhanh trên bàn phím bằng tất cả sự chân thành hiếm hoi mà anh từng bộc lộ suốt nhiều năm làm nghề:

*“Gửi Thứ Bảy,*

*Tôi vừa nghe tệp thô bạn gửi. Xin hãy nghe tôi: tuyệt đối không được thu lại bản sạch nào khác.*

*Tiếng mưa đập trên mái tôn, tiếng gió lùa và cả hồi còi tàu đêm ở ô nhịp thứ tư—tất cả những thứ bạn gọi là ‘tạp âm’ đó chính là linh hồn của đoạn nhạc này. Âm nhạc của chúng ta không cần sự vô trùng giả tạo của một phòng thu đắt tiền. Sự sống động nguyên bản, không gian mộc mạc và chân thực đó chính là điều tôi đã tìm kiếm suốt nửa năm qua. Tôi đề nghị giữ lại nguyên vẹn không gian này trong bản phối chính thức.*

*Cảm ơn bạn vì đã không đóng chặt cánh cửa sổ đêm nay.*

*G.”*

Huy nhấn gửi, nhìn chấm xanh trạng thái nhấp nháy rồi chuyển sang màu xám. Anh dựa lưng vào ghế, thở ra một hơi dài nhẹ nhõm. Đêm nay, lần đầu tiên sau chuỗi ngày dài mất ngủ và bế tắc trước những toan tính thương mại, anh cảm thấy lồng ngực mình ấm lại, như vừa tìm thấy một đốm lửa ấm giữa mùa đông giá lạnh.

***

Sáng hôm sau, mưa rào đã ngớt nhưng trời Hà Nội vẫn phủ một màu xám đục, không khí ẩm ướt đến mức sàn gạch men của căn hộ nhỏ vẫn rịn lên những giọt nước li ti trơn trượt. Gió ngừng thổi, để lại một sự oi nồng nặng trĩu bao bọc khắp các ngóc ngách khu tập thể.

Linh thức dậy với đôi mắt hơi trũng sâu vì thiếu ngủ. Vừa bật máy tính lên để chuẩn bị giáo án cho buổi dạy chiều, cô đã thấy thông báo thư mới từ Gió Bắc Studio gửi đến lúc rạng sáng. Đọc từng dòng chữ sắc sảo, dứt khoát nhưng chan chứa sự trân trọng lạ lùng của người ký tên “G”, Linh sững sờ đánh rơi cả chiếc thìa đang khuấy dở cốc sữa đậu nành xuống mặt bàn ăn. Chiếc thìa inox va vào đĩa gốm kêu *leng keng*.

*“Tuyệt đối không được thu lại bản sạch nào khác… Giữ lại nguyên vẹn không gian này…”*

Trái tim cô đập thình thịch trong lồng ngực. Một cảm giác ấm áp, vừa bỡ ngỡ vừa xúc động dâng lên làm sống mũi cô cay cay. Ba năm trước, khi cô còn là sinh viên năm cuối khoa Sáng tác, người thầy đáng kính nhất từng nhìn vào bản tổng phổ của cô, gõ nhẹ chiếc bút chì lên bàn và bảo rằng nhạc của cô “an toàn đến mức vô hồn”, kỹ thuật sạch sẽ, chuẩn mực nhưng rỗng tuếch, thiếu đi hơi thở của cuộc đời. Lời nhận xét ấy từng như một bản án nghiệt ngã khiến cô thu mình lại, suốt ba năm luôn nơm nớp lo sợ mọi sai sót, mọi sự không hoàn hảo. Cô gọt giũa từng nốt nhạc đến mức trơ trụi chỉ để đổi lấy sự an toàn. Vậy mà giờ đây, một người nghệ sĩ khắt khe, xa lạ—người mà cô từng hình dung là một giám đốc âm nhạc lạnh lùng và cay nghiệt—lại nhìn thấy linh hồn và giá trị nghệ thuật trong chính những tạp âm đời thực mà cô từng toan bấm nút xóa bỏ trong đêm mưa.

“Này, cậu làm sao thế? Đọc thư tình của fan hâm mộ à mà mặt cứ nghệt ra vậy?” Mai Anh vừa chải tóc vừa tò mò ngó qua vai cô, tay cầm chiếc kẹp tóc bằng nhựa màu cam.

“Không… chỉ là phản hồi của đối tác thôi,” Linh vội thu nhỏ cửa sổ email, giấu đi nụ cười khẽ nở trên môi nhưng hai gò má đã ửng hồng. “Họ… họ bảo giữ lại tiếng mưa.”

“Thấy chưa! Tớ đã bảo mà!” Mai Anh vỗ đùi đánh đét một cái, vẻ mặt đắc thắng hất cằm lên trời. “Thế mà tối qua cứ đòi xóa. Cậu phải tin vào trực giác của một nghệ sĩ thị giác như tớ chứ! Cái gì thật thì nó sẽ tự tìm được đường chạm vào tim người khác. Cứ nghe lời tớ có phải thành tài sớm rồi không!”

Linh mỉm cười nhìn bạn thân càu nhàu trong niềm vui sướng, nhưng ánh mắt cô chợt va vào một góc bàn học, nơi đặt một vật thể bằng gỗ sẫm màu hình tháp cụt.

Đó là chiếc metronome cơ vỏ gỗ màu nâu cánh gián mà chiều qua cô đã xin phép cô Thu Hà mang từ Phòng học số 7 của Trung tâm Mộc Cầm về nhà. Chiếc máy đếm nhịp cổ lỗ sĩ này vốn là món đồ kỷ niệm từ thời trung tâm mới thành lập hơn mười năm trước, phần vỏ gỗ sồi đã sờn bóng các góc cạnh, lớp vec-ni bong tróc từng mảng nhỏ để lộ thớ gỗ mộc bên trong, và quan trọng hơn, bộ phận dây cót bên trong bị kẹt do thời tiết nồm ẩm kéo dài. Mỗi lần gạt con lắc qua mốc Andante (80 phách/phút), nó luôn phát ra một tiếng *khựng* nhẹ kim loại và chạy chậm đúng một phần tư phách. Chiều qua, trước khi rời lớp học của Minh Quân, Linh đã hứa với cô Hà sẽ tháo ra tra dầu và căn chỉnh lại chốt cót giúp trung tâm, tránh để học viên bị phân tâm khi luyện ngón.

Linh với tay lấy chiếc tua-vít hai cạnh nhỏ trong hộp dụng cụ gia đình, cẩn thận đặt chiếc máy lên một tấm giẻ khô rồi tháo bốn chiếc đinh ốc nhỏ ở tấm nắp lưng bằng kim loại của chiếc metronome.

Mùi dầu máy cũ hòa quyện với mùi gỗ ẩm bốc lên thoang thoảng, một mùi hương mang phong vị của thời gian và những phòng hòa nhạc xưa cũ. Bên trong là hệ thống bánh răng cưa tinh xảo bằng đồng đã ngả màu xỉn ố vì oxy hóa. Linh dùng tăm bông thấm cồn y tế nhẹ nhàng lau sạch những vệt bụi đen bám quanh trục quay chính, nhỏ một giọt dầu máy chuyên dụng vào khớp nối lò xo thép, rồi dùng nhíp nhẹ nhàng nắn lại chiếc lẫy kim loại đang bị lệch một góc chừng nửa milimét.

Cô vặn thử núm cót bên hông ba vòng theo chiều kim đồng hồ. Tiếng lò xo siết lại rào rạo chắc nịch, tạo nên một lực căng cơ học rõ rệt dưới ngón tay.

Linh kéo quả nặng hình thang bằng đồng trượt lên mốc số 80 trên thang chia độ dập nổi chữ số La Mã, rồi gạt nhẹ con lắc kim loại mạ niken sang bên phải.

*Tích… tắc… tích… tạch-khựng…*

Con lắc đung đưa qua lại trước mặt cô. Nhưng dù Linh đã tỉ mỉ nắn lại chốt cót đến ba lần, cẩn thận đo đạc độ nghiêng của chân đế, con lắc vẫn giữ nguyên cái tật cũ: cứ sau ba nhịp gõ đều đặn và đanh gọn, đến nhịp thứ tư nó lại vấp nhẹ vào một răng cưa bị mòn vẹt của bánh răng chuyền động, tạo ra một độ trễ kỳ quặc—chậm đúng một phần tư phách so với nhịp chuẩn của bộ đếm thời gian.

Linh thở dài, đặt chiếc tua-vít xuống bàn. Cái tật lệch nhịp này dường như đã ăn sâu vào cấu trúc cơ khí của chiếc máy qua hàng chục năm chịu đựng khí hậu nhiệt đới gió mùa, hệt như một vết sẹo thời gian không thể nào xóa bỏ bằng vài giọt dầu máy hay thao tác nắn chỉnh thô sơ. Nhưng kỳ lạ thay, tiếng *tích… tắc… tích… tạch-khựng* lệch lạc ấy vang lên trong căn phòng nồm ẩm lại mang một âm sắc mộc mạc, gần gũi đến lạ lùng. Nó giống như nhịp tim của một người bước đi khập khiễng nhưng kiên trì, một dấu ấn cá nhân độc nhất vô nhị không lẫn vào đâu được giữa muôn vàn âm thanh chuẩn xác vô cảm của kỷ nguyên số.

Linh ngắm nhìn con lắc chuyển động thêm một lúc, lắng nghe tiếng kim loại va chạm khô khốc, rồi nhẹ nhàng đóng nắp bảo vệ lại, vặn chặt các ốc vít. Cô cẩn thận bọc chiếc máy vào một lớp khăn dạ màu xanh rồi bỏ chiếc metronome vào chiếc túi vải dù quen thuộc để mang trả lại Phòng học số 7 trong ca dạy chiều nay.

***

Buổi chiều, bầu trời phía trên Hồ Tây bảng lảng một màu trắng đục của sương mù và hơi nước bốc lên từ mặt hồ mênh mông không gợn sóng.

Chiếc xe hơi màu đen của Tống Gia Huy di chuyển chầm chậm dọc theo đường Nhật Chiêu, rẽ qua những khúc cua uốn lượn rợp bóng cây liễu rủ ven hồ. Huy mở hé một phần tư cửa kính xe phía người lái, để luồng gió ẩm ướt, mát rượi mang theo vị nồng nàn thanh khiết của những đầm sen đầu mùa ùa vào khoang lái. Mùi hương ấy làm dịu đi cơn đau đầu âm ỉ nơi thái dương anh.

Hệ thống âm thanh hi-end trên xe đang kết nối không dây với điện thoại của anh, phát đi phát lại bản thu `DEMO_SATURDAY_TRACK02_RAIN_ROUGH.wav`.

Huy vừa đặt một tay hờ hững lên vô-lăng, vừa lắng nghe từng tầng âm thanh đan cài vào nhau với sự tập trung cao độ. Anh không hề bật điều hòa; anh muốn không khí trong xe có cùng nhiệt độ, cùng độ ẩm với không gian nơi bản nhạc được sinh ra đêm qua. Anh muốn tái hiện lại trọn vẹn cảm giác của tác giả khi ngồi trước phím đàn.

Giọng piano mộc mạc cất lên, quyện chặt lấy tiếng mưa rơi ngoài khung cửa sổ xe. Và rồi, khi tiếng còi tàu đêm trong bản thu vang lên ở ô nhịp thứ tư, Huy bất giác giảm tốc độ xe, tấp vào một khoảng trống ven đường nhìn thẳng ra mặt nước xám bạc loang loáng ánh chiều tà.

Anh gạt cần số về P, kéo phanh tay, nhắm mắt lại và tựa đầu vào ghế lái bọc da êm ái.

Trong không gian tĩnh lặng của bản demo, ngoài tiếng mưa rào xối xả và tiếng còi tàu đêm xa vắng, đôi tai nhạy bén của một người sản xuất âm nhạc chuyên nghiệp—vốn có khả năng phân tách từng dải tần số dù là nhỏ nhất—bắt đầu bóc tách thêm những chi tiết tinh vi khác ẩn sâu dưới rãnh âm.

Đó là một âm thanh rất khẽ, gần như chìm khuất hoàn toàn dưới tiếng bass trầm ấm của cây keyboard và tiếng lộp độp của mưa trên mái tôn. Một âm thanh cơ học khô giòn, phát ra từ một khoảng cách chừng hai mét so với đầu thu của micro.

*Tích… tắc… tích… tạch-khựng…*

Huy mở choàng mắt, vặn núm xoay âm lượng trên vô-lăng lên mức cao hơn, đồng thời chỉnh bộ lọc EQ để đẩy dải trung cao (mid-high) lên thêm ba decibel.

Anh nín thở lắng nghe, toàn bộ tế bào thính giác căng ra như dây đàn.

Đúng là nó. Ở những ô nhịp mở đầu, trước khi tiếng đàn piano trỗi dậy mạnh mẽ và lấn át không gian, có một tiếng tích tắc kim loại vang lên đều đặn ở hậu cảnh. Nhưng đó tuyệt đối không phải là tiếng metronome điện tử chuẩn xác, vô hồn của phần mềm thu âm chuyên nghiệp. Đó là tiếng gõ cơ học của một chiếc máy đếm nhịp bằng kim loại và gỗ cổ xưa.

Và kỳ lạ thay, con lắc của chiếc máy cơ khí ấy bị lỗi. Nó gõ ba nhịp bình thường với cao độ vang gọn, rồi đến nhịp thứ tư lại khựng lại một khoảnh khắc cực ngắn—chậm đúng một phần tư phách trước khi hoàn thành chu kỳ dao động.

Một cảm giác quen thuộc đến nghẹt thở xộc thẳng vào tâm trí Huy, tựa như một dòng điện chạy dọc sống lưng.

Anh đã nghe thấy âm thanh này ở đâu rồi?

Tiếng tích tắc lệch nhịp kỳ quặc ấy… nó không chỉ xuất hiện trong bản demo đầu tiên mà Đức An gửi cho anh cách đây hai tuần, mà dường như anh đã từng nghe thấy nó ở một nơi nào đó ngoài đời thực. Một nơi rất gần. Một nơi có mùi gỗ thông, mùi sáp đánh bóng sàn, mùi sách nhạc cũ và tiếng cười khúc khích của trẻ con.

Huy nhíu chặt mày, các ngón tay vô thức gõ nhịp lên vành vô-lăng bọc da: một, hai, ba, *ngắt*.

Tiết tấu ấy va đập dữ dội vào ký ức của anh, làm sống dậy những hình ảnh tưởng chừng đã trôi qua mờ nhạt. Hình ảnh một căn phòng học nhỏ nằm ở cuối dãy hành lang tầng hai của một trung tâm tư nhân, với cây đàn upright màu nâu sờn cũ kỹ, những chùm lá cây xà cừ đung đưa ngoài khung cửa sổ kính mờ ướt sũng, và bóng lưng mảnh mai, hơi gầy của một cô gái ngồi kiên nhẫn uốn nắn từng ngón tay cho em trai anh… tất cả bỗng chốc chập chờn hiện lên, rời rạc nhưng liên kết với nhau bằng một sợi dây vô hình đầy ám ảnh.

“Không thể nào…” Huy tự lẩm bẩm thành tiếng, lắc đầu xua đi ý nghĩ hoang đường vừa lóe lên trong đầu.

Khánh Linh là ai? Cô ấy chỉ là một giáo viên dạy piano vỡ lòng tại một trung tâm âm nhạc tư nhân nhỏ bé giữa lòng Hà Nội. Cô ấy luôn xuất hiện với vẻ ngoài giản dị, hiền lành, nhút nhát, thậm chí có phần quá lịch thiệp và luôn cam chịu trước những đòi hỏi khắt khe, những lời nhận xét lạnh lùng của anh mỗi lần anh đến kiểm tra tiến độ học của Quân. Cô ấy đại diện cho sự khuôn mẫu, cẩn trọng của một người đi dạy kiếm sống. Còn “Thứ Bảy” là ai? “Thứ Bảy” là một tác giả ẩn danh với tư duy hòa âm vô cùng táo bạo, một người dám vượt qua mọi quy chuẩn kinh viện, dám thách thức những tiêu chuẩn thương mại nghèo nàn của thị trường và khiến cả một nhà sản xuất kỳ cựu, khó tính như Phạm Đức An phải ngả mũ thán phục. Hai con người ấy thuộc về hai thế giới hoàn toàn trái ngược. Làm sao họ có thể là một được?

Nhưng tiếng metronome lệch một phần tư phách ấy… tại sao lại trùng khớp một cách kỳ quái đến từng miligiây như thế? Xác suất để hai chiếc máy đếm nhịp cơ khí cùng mắc một lỗi kỹ thuật giống hệt nhau, cùng tạo ra một độ trễ một phần tư phách ở nhịp thứ tư là bao nhiêu phần triệu?

Tiếng chuông điện thoại reo vang bất ngờ qua hệ thống loa xe cắt ngang dòng suy tưởng dồn dập của Huy. Màn hình bảng điều khiển hiện lên tên “Minh Quân”.

Anh hít một hơi sâu để lấy lại vẻ điềm tĩnh thường ngày, gạt nút nghe trên vô-lăng:

“Anh nghe đây Quân.”

*“Anh Huy ơi!”* Giọng cậu bé bên kia đầu dây vang lên đầy vẻ hốt hoảng, pha lẫn tiếng thở dốc như vừa chạy một quãng đường dài. *“Em để quên tập giáo trình Sonatina Clementi ở ghế sau xe anh rồi! Chiều nay cô Linh bảo em phải mang đến để cô sửa nốt mấy chỗ hợp âm ứng tác cho buổi báo cáo tổng kết cuối tuần này. Em tìm khắp ba lô không thấy đâu cả! Anh có đang ở gần trung tâm không? Mang qua cho em với, em đang ở trường học nhưng lát bốn rưỡi em tan là phải sang Mộc Cầm tập ngay rồi! Cô Linh dặn bài này quan trọng lắm!”*

Huy liếc nhìn đồng hồ kỹ thuật số trên bảng điều khiển. Đã là bốn giờ kém mười phút chiều.

Anh quay đầu nhìn ra hàng ghế sau. Quả nhiên, một tập sách nhạc khổ lớn bìa màu vàng nhạt đã sờn gáy, có dán nhãn tên viết tay nắn nót “Tống Minh Quân - Lớp Piano Nâng cao” đang nằm nghiêng trên sàn xe, kẹp giữa khe ghế da và thảm lót chân.

“Được rồi,” Huy dịu giọng, sự bực bội với tính hay quên của em trai thường ngày bỗng nhiên biến mất, thay vào đó là một sự nôn nóng mơ hồ, một luồng sinh khí lạ lùng thúc giục trong lồng ngực. “Anh đang ở mạn Hồ Tây. Anh sẽ chạy qua Mộc Cầm gửi lễ tân cho em trước bốn rưỡi. Liệu mà tập cho nghiêm túc.”

*“Dạ, em cảm ơn anh Huy nhiều lắm! May quá, không có cô Linh lại phạt em gõ nhịp mỏi tay!”* Cậu bé thở phào nhẹ nhõm rồi cúp máy.

Huy ngắt kết nối điện thoại, nhìn chằm chằm vào tập giáo trình của em trai ở hàng ghế sau. Bàn tay anh siết chặt lấy vô-lăng. Không chần chừ thêm một giây nào nữa, anh lập tức gạt cần số, đánh lái quay đầu xe về hướng quận Đống Đa. Trong lồng ngực anh, một sự thôi thúc mãnh liệt đang dâng lên, giục giã anh phải đến nơi đó ngay lập tức, như thể nếu anh chậm trễ một khắc, câu trả lời mà anh tìm kiếm bấy lâu sẽ vĩnh viễn tan biến vào màn sương ẩm ướt của chiều tà.

***

Bốn giờ hai mươi lăm phút chiều.

Con ngõ nhỏ ngoằn ngoèo dẫn vào Trung tâm Âm nhạc Mộc Cầm vắng lặng sau cơn mưa rào ban trưa. Nước mưa đọng thành những vũng nhỏ loang loáng bùn đất, phản chiếu nền trời xám xịt trên mặt đường bê tông lồi lõm. Tán cây bàng cổ thụ trước cổng trung tâm ướt sũng, rỏ từng giọt nước tí tách xuống mái hiên tôn rỉ sét. Không gian xung quanh chìm trong sự ngưng đọng của một buổi chiều tà ẩm ướt, chỉ có tiếng ve sầu đầu mùa thỉnh thoảng kêu ran lên từng hồi ngắn ngủi rồi lại tắt lịm.

Huy đỗ xe ở đầu ngõ, cầm tập giáo trình bìa vàng rảo bước nhanh vào trong. Anh đẩy cánh cửa kính dày bước vào sảnh lễ tân. Chiếc chuông gió bằng đồng treo trên góc cửa va vào nhau kêu leng keng một hồi ngắn, âm thanh trong trẻo vang vọng vào không gian vắng ngắt.

Bên trong sảnh trung tâm không một bóng người. Giờ học buổi chiều của ca thiếu nhi vừa kết thúc chừng mười lăm phút trước, các phụ huynh đã đón con về hết để tránh đợt mưa mới đang vần vũ ở chân trời, trong khi ca học muộn của học viên lớn và nhóm hòa tấu của Minh Quân vẫn chưa đến giờ tập trung. Không khí thoang thoảng mùi nước lau sàn hương sả chanh quen thuộc hòa lẫn với mùi ẩm mốc đặc trưng của những bức tường vôi cũ chưa kịp khô ráo sau chuỗi ngày nồm kéo dài.

Bàn tiếp tân bằng gỗ công nghiệp trống không. Chiếc máy tính để bàn đang ở chế độ chờ, màn hình tối đen. Một tờ giấy nhớ màu vàng viết tay vội vã của cô nhân viên lễ tân được dán cạnh bình hoa cúc họa mi đang tàn: *“Em chạy sang cửa hàng văn phòng phẩm đầu ngõ mua thêm bút chì và tẩy cho lớp nhạc lý, 10 phút nữa em quay lại.”*

Huy cầm tập giáo trình của Quân trên tay, đứng tần ngần giữa sảnh vắng. Tiếng đồng hồ treo tường hình tròn ở góc cầu thang gõ nhịp *tắc… tắc…* khô khốc.

Thông thường, với tính cách nguyên tắc và giữ khoảng cách của mình, anh sẽ chỉ đặt tập sách lên bàn tiếp tân, nhắn cho Quân một tin nhắn ngắn gọn rồi quay lưng bước ra xe ngay để tránh chạm mặt những người không cần thiết, tránh những cuộc xã giao phiền toái. Nhưng hôm nay, đôi chân anh dường như không còn tuân theo sự kiểm soát của lý trí lạnh lùng. Mùi hương quen thuộc của những phím đàn gỗ, sự tĩnh mịch bao trùm của hành lang và những nghi vấn cồn cào trong đầu suốt cả buổi chiều như một lực hút vô hình kéo anh bước về phía cầu thang bộ lát đá mài màu xám.

Anh bước từng bước nhẹ tênh lên tầng hai, tiếng đế giày da chạm xuống bậc thang được kiểm soát tối đa để không phát ra tiếng động.

Hành lang tầng hai trải dài dưới ánh sáng lờ mờ của bóng đèn tuýp huỳnh quang ở góc rẽ, thứ ánh sáng trắng xanh lạnh lẽo run rẩy phát ra tiếng vo vo trầm đục của chấn lưu cũ. Dãy phòng học đóng kín cửa, chỉ có ánh sáng tự nhiên hắt qua những ô kính mờ viền gỗ. Không một tiếng cười đùa, không một tiếng đàn tập ngón vụng về của học trò. Sự im ắng đặc quánh bao trùm không gian, khiến từng tiếng hít thở của anh nghe rõ mồn một.

Huy đi lướt qua Phòng số 4—nơi dạy thanh nhạc với tấm gương lớn phủ bụi. Anh đi qua Phòng số 5 của bộ môn violin, qua Phòng số 6 dạy guitar với những chiếc giá để đàn xếp ngay ngắn bên tường.

Và rồi, khi bước ngang qua Phòng học số 7—căn phòng nằm ở tận cùng của dãy hành lang với cánh cửa gỗ dán đề biển số 7 màu xanh lục đang khép hờ một khe chừng nửa gang tay—Huy đột ngột khựng lại.

Toàn thân anh đông cứng. Bàn chân vừa nhấc lên lơ lửng giữa không trung vội hạ xuống thật khẽ.

Từ bên trong khe cửa khép hờ ấy, xuyên qua bóng tối tĩnh mịch của căn phòng chưa bật đèn, một âm thanh cơ học khô khốc, mộc mạc và đều đặn đang cất lên giữa không gian ẩm ướt:

*Tích… tắc… tích… tạch-khựng…*

*Tích… tắc… tích… tạch-khựng…*

Một nhịp, hai nhịp, ba nhịp… và rồi một cú trượt nhẹ của bánh răng, con lắc khựng lại đúng một phần tư phách trước khi vung sang chiều ngược lại với một âm sắc trầm đục hơn.

Huy nín thở, tim đập thình thịch dồn dập vào lồng ngực như muốn vỡ tung. Máu trong người anh dường như sôi lên rồi đông cứng lại trong từng huyết quản.

Đó chính xác là âm thanh đó. Không sai một phần nghìn giây. Cái nhịp điệu cà nhắc, khiếm khuyết nhưng mang tính biểu tượng duy nhất ấy—thứ âm thanh đã lọt vào bản demo mộc mạc gửi từ địa chỉ `[email protected]` lúc nửa đêm qua, thứ âm thanh anh vừa nghe đi nghe lại hàng chục lần trên chiếc xe hơi bên bờ Hồ Tây lộng gió—giờ đây đang vang lên ngay trước mắt anh, cách anh chỉ một cánh cửa gỗ mỏng manh phủ lớp sơn bong tróc.

Huy từ từ đưa tay lên, những ngón tay run khẽ chạm vào mép cửa gỗ thô ráp. Bàn tay anh—vốn nổi tiếng vững vàng và chuẩn xác trên bàn mixer hàng chục nghìn đô la—lúc này lại run rẩy một cách mất kiểm soát.

Anh nhẹ nhàng đẩy cánh cửa ra thêm một chút, không để bản lề phát ra bất kỳ tiếng cót két nào.

Dưới ánh sáng xám nhạt hắt vào từ khung cửa sổ lớn nhìn ra vòm cây xà cừ ướt sũng bên ngoài, căn phòng số 7 hiện ra tĩnh lặng như một bức tranh tĩnh vật. Không khí bên trong thoang thoảng mùi gỗ ẩm và mùi giấy nhạc cũ. Trên nóc cây đàn upright piano hiệu Atlas màu nâu sờn cũ kỹ, một chiếc metronome cơ vỏ gỗ màu nâu sẫm hình tháp đang đứng đó. Con lắc kim loại thanh mảnh của nó vẫn đang miệt mài dao động qua lại trước thang chia độ bằng đồng:

*Tích… tắc… tích… tạch-khựng…*

Cạnh chân chiếc metronome là một chiếc khăn lau bằng vải dạ màu xanh gấp gọn gàng, một lọ dầu máy nhỏ dùng dở, và một chiếc túi vải dù màu be quen thuộc có in hình phím đàn cách điệu—chiếc túi mà anh từng thấy Khánh Linh đeo bên vai mỗi chiều tan lớp, lặng lẽ dắt chiếc xe máy số cũ kỹ rời khỏi con ngõ nhỏ.

Huy đứng chết trân nơi bậu cửa, hơi thở nghẹn lại nơi cuống họng. Đôi mắt sắc lạnh thường ngày của anh lúc này mở to, nhìn chằm chằm vào con lắc kim loại đang đung đưa không mệt mỏi.

Trong đầu anh, những mảnh ghép rời rạc trong suốt hai tuần qua bắt đầu chuyển động dữ dội. Chúng lao vào nhau, xoay vần và ăn khớp một cách hoàn hảo đến rợn ngợp: từ ba nốt nhạc ngẫu hứng Si - Đô - La đầy chất thơ mà Minh Quân buột tay đánh trong giờ giải lao; khoảng ngắt hai phách rưỡi đầy ngập ngừng nhưng quyết đoán trên bản ký âm tay; thói quen gõ nhẹ ba nhịp ngón tay lên mặt bàn gỗ mỗi khi chuẩn bị giải thích một khái niệm hòa âm; chuỗi hợp âm Đô trưởng bảy (Cmaj7) lơ lửng đầy kiêu hãnh thách thức những đoạn điệp khúc rập khuôn của Nova Sound; và giờ đây là chiếc metronome cơ với tật lỗi chạy chậm đúng một phần tư phách…

Tất cả không còn là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Định mệnh đã bày ra trước mắt anh một sự thật trần trụi và choáng váng.

Khánh Linh.

Cô giáo dạy piano giản dị, nhẫn nại, người từng cúi đầu lắng nghe những lời nhận xét gay gắt của anh về việc dạy học cho Minh Quân… chính là “Thứ Bảy”. Chính là tâm hồn tự do, phóng khoáng, người đã viết nên những nốt nhạc làm rung chuyển cả thế giới nội tâm cằn cỗi của anh, người đã thức trắng đêm thu lại tiếng mưa rào và còi tàu để gửi cho anh một tác phẩm sống động đến nhường ấy.

Cổ họng Huy nghẹn đắng, một cơn chấn động mãnh liệt càn quét qua mọi tế bào thần kinh khiến chân tay anh bủn rủn. Anh toan bước hẳn vào trong phòng, toan chạm tay vào phím đàn Atlas, chạm vào chiếc máy đếm nhịp ấy để kiểm chứng một lần cuối cùng, toan gọi tên cô để xóa tan mọi nghi hoặc, thì—

*Tách!*

Một tiếng nổ lẹt đẹt khô khốc, sắc lẹm vang lên từ hộp cầu dao tổng đặt ở góc chiếu nghỉ cầu thang đầu hành lang.

Ánh đèn tuýp huỳnh quang chớp giật liên hồi ba lần rồi vụt tắt ngấm. Mùi khét lẹt của nhựa cháy và dây đồng quá tải xộc thẳng vào khứu giác, nồng nặc trong không khí nồm ẩm. Toàn bộ hệ thống điện của Trung tâm Mộc Cầm đột ngột sập xuống. Cả tầng hai chìm vào bóng tối lờ mờ, ảm đạm của buổi chiều muộn âm u. Cùng lúc đó, tiếng còi báo động của hệ thống lưu điện khẩn cấp đặt gần lối thoát hiểm bắt đầu réo lên từng hồi *bíp… bíp… bíp…* chói tai, đanh thép, phá vỡ hoàn toàn sự tĩnh mịch tôn nghiêm của không gian.

“Ối trời ơi, lại chập cầu dao do nồm ẩm rồi!”

Tiếng bước chân vội vã, dồn dập kèm theo tiếng guốc cao gót gõ lộc cộc trên bậc thang vang lên từ phía sảnh dưới. Giọng nói lo lắng, gấp gáp của Giám đốc Vũ Thu Hà vang vọng khắp hành lang:

“Linh ơi! Thầy Nam ơi! Mọi người có ai ở trên đấy không? Tủ điện tổng tầng một bị cháy khét lẹt rồi, mất điện toàn bộ trung tâm rồi! Buổi tập dượt cuối cùng của nhóm học viên chiều nay không thể dùng đàn điện được nữa đâu, chúng ta phải di dời địa điểm khẩn cấp thôi!”