Lịch Cắt Điện Và Bàn Thờ Cổ

Ngọn đèn bàn chao một quầng sáng vàng quạnh quẽ lên màn hình chiếc máy tính xách tay của Ngọc, nơi những đồ thị phụ tải điện lực khu vực phố cổ đang được bóc tách tỉ mỉ theo từng dải sóng parabol. Từng mốc thời gian nhảy số khô khốc trên nền giao diện đồ họa chuyên dụng, đối lập hoàn toàn với sự tịch mịch thâm trầm đang bủa vây căn gác hai của tiệm sách cũ Mực Nâu.

Gió đêm từ mạn hồ Gươm luồn qua khe những chớp cửa gỗ sơn xanh đã tróc lở, mang theo hơi ẩm se lạnh của phố Đinh Lễ lúc nửa đêm về sáng. Mùi giấy ẩm, mùi mực in lâu năm quyện với hương gỗ thông cũ kỹ tạo nên một thứ bầu không khí đặc quánh, dường như có khả năng làm chậm lại mọi nhịp đập hối hả của thế giới bên ngoài. Trong góc phòng quen thuộc, Lâm Phong ngồi trầm ngâm bên bàn cờ tướng bằng gỗ dổi tiện thủ công. Những quân cờ sừng trâu đen bóng nằm im lìm trên các giao điểm bàn cờ, phản chiếu bóng dáng người thám tử đang dồn toàn bộ sự chú ý vào hai văn bản đặt song song dưới luồng sáng trắng của bóng đèn huỳnh quang gắn tường.

Một bên là bản sao chụp thông báo cắt điện khẩn cấp do Lê Mai Anh đích thân giao cho văn phòng vào sáng hôm qua; bên kia là dữ liệu lưu trữ kỹ thuật số mà Ngọc vừa dùng tài khoản ủy quyền trích xuất từ cổng thông tin phục vụ khách hàng trực tuyến của Tổng công ty Điện lực thành phố Hà Nội. Ngón tay trỏ của Phong khẽ lướt nhẹ trên vành chén trà mạn đã nguội ngắt từ bao giờ. Nước trà ngả sang màu hổ phách sẫm, đọng lại một vệt ố tròn nhỏ trên mặt bàn gỗ mộc.

“Anh Phong, nhìn vào góc dưới bên phải tờ thông báo của chị Mai Anh đi.”

Giọng nói trong trẻo nhưng chứa đầy sự tập trung của Ngọc bỗng cất lên, xé toạc sự tĩnh mịch của căn gác. Cô gái trẻ hơi rướn người, đôi bàn tay gõ lách cách trên bàn phím để phóng to hai tệp ảnh scan lên độ phân giải tối đa sáu trăm DPI, đặt chúng khớp từng ly trên hai nửa màn hình tinh thể lỏng.

“Nếu chỉ nhìn lướt qua bằng mắt thường dưới ánh sáng văn phòng, tờ giấy chị ấy đưa cho chúng ta trông vô cùng thuyết phục,” Ngọc nói, ngón tay chỉ vào màn hình để Phong tiện theo dõi. “Tiêu đề quy chuẩn của Công ty Điện lực Hoàn Kiếm, con dấu tròn màu đỏ tươi scan quang học rất sắc nét, chữ ký nháy của kiểm soát viên, chữ ký tươi của trưởng phòng kỹ thuật và cả mã số văn bản báo cắt điện định kỳ phục vụ duy tu tuyến cáp trạm biến áp Hàng Bạc 2. Thời gian ghi rõ ràng: từ 0 giờ 30 phút đến 3 giờ sáng đúng đêm ông Lê Kim Phúc qua đời. Nhưng anh nhìn kỹ khung viền mã QR tra cứu hóa đơn và xác thực văn bản điện tử ở chân trang xem.”

Phong đứng dậy, chiếc ghế tựa bằng mây khẽ phát ra một tiếng cót két nhỏ. Anh bước chậm rãi lại sau lưng cô cộng sự trẻ, chống hai tay lên mép bàn làm việc, cúi người nhìn sát vào từng cụm điểm ảnh đang hiển thị trên màn hình máy tính. Đôi mắt sắc lạnh và nhạy bén của người thám tử dán chặt vào chi tiết vi mô mà Ngọc vừa khoanh vùng bằng một vòng tròn đỏ nhấp nháy.

“Mã QR có biểu tượng cánh sen ba cánh cách điệu nằm ngay ngắn ở tâm điểm,” Phong nói nhỏ, thanh âm trầm tĩnh và đều đặn như một nhịp gõ đồng hồ quả lắc.

“Chính xác!” Ngọc vỗ nhẹ lòng bàn tay xuống mặt bàn, đôi mắt cô sáng rực lên vẻ phấn khích không giấu giếm của một người làm báo vừa bóc trần được một lớp ngụy trang tinh vi. “Em đã liên hệ với một cậu bạn làm ở phòng công nghệ thông tin của Điện lực Hà Nội để đối chiếu hệ thống nhận diện số. Mẫu phôi văn bản hành chính tích hợp mã định danh sen ba cánh này mới chỉ được Công ty Điện lực Hoàn Kiếm chính thức phê duyệt, ban hành và đồng bộ hóa lên máy chủ văn bản điện tử công cộng vào ngày mười tám tháng này — tức là đúng hai ngày *sau* khi ông Lê Kim Phúc trút hơi thở cuối cùng. Đêm mười sáu rạng sáng mười bảy, khi ông Phúc mất, toàn bộ hệ thống hành chính của điện lực quận vẫn sử dụng mẫu phôi cũ với mã QR hình vuông truyền thống không có họa tiết tâm sen.”

Ngọc bấm chuột chuyển sang tab dữ liệu phụ tải điện lưới. Một đường biểu diễn màu xanh lá cây hiện ra, nhấp nhô đều đặn biểu thị công suất tiêu thụ điện dọc theo trục phố Hàng Bạc đêm hôm đó.

“Còn đây là dữ liệu phụ tải thực tế lưu trữ trên máy chủ công khai của trạm biến áp Hàng Bạc 2,” Ngọc tiếp tục giải thích, giọng điệu đanh chắc. “Toàn bộ tuyến phố Hàng Bạc đêm hôm đó điện áp hoàn toàn ổn định ở mức hai trăm hai mươi vôn, không hề có bất kỳ lịch cắt điện công tác, không có sự cố quá tải đường dây trung thế, cũng chẳng có chiếc xe sửa chữa chuyên dụng nào xuất hiện ở khu vực đó cả.”

“Nghĩa là tờ thông báo cúp điện cầm tay kia là một sản phẩm ngụy tạo hoàn hảo,” Phong tiếp lời, ánh mắt dừng lại ở khoảng thời gian được đánh dấu đỏ trên màn hình. “Mai Anh đã dùng một mẫu phôi văn bản mới nhất, lấy từ một nguồn rò rỉ nội bộ nào đó sau khi cha mình qua đời, rồi cố tình điền lùi ngày về đêm mười sáu. Mục đích duy nhất của cô ta là tạo ra một lý do khách quan, hợp thức hóa việc toàn bộ hệ thống camera giám sát ở tầng hai tiệm vàng bị mất tín hiệu suốt gần hai tiếng đồng hồ.”

“Đúng thế ạ! Khoảng mù camera từ 0 giờ 40 phút đến 2 giờ 15 phút sáng không phải do sự cố mất điện diện rộng từ lưới điện thành phố. Chiếc aptomat tổng của tầng hai bị ngắt hoàn toàn là do có người bước đến tủ điện và dùng tay gạt chốt xuống từ bên trong ngôi nhà.” Ngọc ngẩng đầu nhìn Phong, nét mặt thoáng qua một thoáng ớn lạnh khi nghĩ đến những toan tính lạnh lùng giấu sau gương mặt kiêu sa của người phụ nữ thừa kế. “Chị ấy dám làm giả cả công văn của cơ quan nhà nước chỉ để tạo ra một chứng cứ ngoại phạm về mặt kỹ thuật cho hệ thống an ninh. Nhưng nếu chiếc két sắt chứa bản di chúc ghép trang tinh vi kia được mở ra trong khoảng mù ấy... thì chiếc hộp bí mật bị lấy đi sau bát hương trên bàn thờ gia tiên rốt cuộc thuộc về ai? Ai là người đã leo lên tầng hai trong bóng tối đó?”

Phong không trả lời ngay. Anh đứng thẳng người, quay trở lại chiếc bàn cờ tướng. Ngón tay anh nhấc quân pháo đen lên rồi đặt gõ nhẹ xuống mặt gỗ dổi.

*Cộc.*

Âm thanh khô khốc vang vọng giữa đêm khuya thanh vắng, dội vào những bức tường chất đầy sách cổ như một dấu chấm lửng đầy ẩn ý.

“Muốn biết chiếc hộp sau bát hương đã đi đâu,” Phong nhìn qua khe cửa chớp, hướng ánh mắt ra màn sương đêm đang bao phủ rặng liễu ven hồ Gươm, “sáng mai chúng ta phải nghe nốt nửa sự thật còn lại từ phía người em trai.”

***

Tám giờ sáng hôm sau, không gian Hà Nội chìm đắm trong một màn sương mỏng lãng đãng mang theo hơi lạnh đặc trưng của những ngày giao mùa. Quán trà Vân Sơn nằm lọt thỏm sâu trong một con ngõ hẹp thông từ phố Cầu Gỗ sang bờ hồ Hoàn Kiếm, dường như bị lãng quên giữa dòng chảy hối hả của phố thị. Đây là chốn quen thuộc của Lâm Phong mỗi khi anh cần một không gian đủ tĩnh lặng và kín đáo để lắng nghe những lời tự thú.

Bên trong quán, ánh sáng tự nhiên chỉ lọt qua một khoảng giếng trời nhỏ rêu phong. Tiếng nước sôi liu riu phát ra từ chiếc ấm đất nung đặt trên bếp than hồng đỏ rực, hòa cùng hương hoa cúc khô dịu nhẹ và mùi trầm hương thoang thoảng, tạo nên một ranh giới cách biệt hoàn toàn với những ồn ã của đời sống kim tiền ngoài kia.

Tiếng bước chân ngập ngừng giẫm lên lớp gạch Bát Tràng lát nền vang lên. Lê Quang Huy bước vào quán với vẻ ngoài bơ phờ, tiều tụy. Khuôn mặt người thanh niên hốc hác, đôi mắt trũng sâu thâm quầng vì những đêm thức trắng triền miên. Anh ta mặc một chiếc áo khoác gió thể thao đã sờn rách ở mép cổ tay áo, kéo khóa cao tận cằm như muốn giấu mình khỏi những ánh nhìn soi mói. Huy ngồi sụp xuống chiếc ghế đối diện Phong, đôi bàn tay gầy gò run rẩy đan chặt vào nhau, các khớp ngón tay trắng bệch vì sự căng thẳng tột độ. Đôi mắt anh ta đảo quanh quán trà như một phản xạ tự nhiên của kẻ luôn sống trong tâm trạng hoảng loạn, lo sợ bị các chủ nợ bám đuôi.

“Thám tử tìm tôi có việc gì?” Huy cất giọng khàn đặc, khô khốc như có sạn trong cổ họng. “Nếu anh đến đây để làm thuyết khách, khuyên tôi ký vào biên bản từ bỏ quyền thừa kế hay nhượng bộ bà chị gái của tôi, thì anh nên đứng dậy về đi. Tôi không có bất kỳ điều gì để nói với người được Lê Mai Anh trả tiền thuê cả.”

Phong không hề vội vã. Anh thong thả dùng chiếc kẹp tre gắp một chén trà đất nung tráng qua nước sôi, rồi nghiêng chiếc ấm trà gốm da chu, rót ra một dòng nước vàng óng bốc khói nghi ngút. Anh đẩy nhẹ chén trà nóng qua mặt bàn gỗ mộc thô ráp về phía người thanh niên đối diện.

“Tôi không làm việc cho riêng Mai Anh,” Phong điềm đạm cất lời, ánh mắt sâu thẳm nhìn thẳng vào đồng tử đang không ngừng dao động của Huy. “Hợp đồng của tôi được ký kết dựa trên sự ủy thác làm rõ tính xác thực của bản di chúc do cố nghệ nhân Lê Kim Phúc để lại. Và tính xác thực ấy bao gồm cả việc giải thích lý do tại sao: cậu lại có mặt trên tầng hai của tiệm vàng Kim Phúc vào đúng một giờ mười lăm phút sáng, trong đêm cha cậu qua đời tại bệnh viện.”

Bàn tay Huy đang vươn ra chạm vào thành chén trà bỗng giật bắn lên. Chiếc chén chao đảo, một giọt nước nóng bắn ra mu bàn tay khiến anh ta rụt vội lại, co rúm người trên ghế. Khuôn mặt vốn đã xanh xao của Huy trong tích tắc chuyển sang màu xám ngoét không còn giọt máu.

“Anh... anh nói nhảm nhí gì thế?” Huy lắp bắp, giọng nói run rẩy mất kiểm soát. “Đêm đó tôi đi uống rượu với đám bạn ở mãi bên ngoài đê sông Hồng đến tận sáng hôm sau mới về! Tôi có cả đống người làm chứng!”

“Đêm đó aptomat tầng hai bị ngắt, toàn bộ hệ thống camera giám sát ngừng hoạt động,” Phong vẫn giữ nguyên thanh âm rành rọt, từng lời nói nhả ra chuẩn xác như một lưỡi dao mổ bóc tách từng lớp ngụy tạo. “Nhưng lớp bùn đất ngoài ngõ nhỏ sau cơn mưa phùn ẩm ướt bám vào đế giày thể thao của cậu thì không biết nói dối. Trên bậc thềm gỗ lim dẫn lên gian thờ tầng hai, chúng tôi đã trích xuất được vệt cọ xát của chất cao su lưu hóa cùng loại rãnh hoa văn với đôi giày cậu đang đi dưới chân lúc này. Hơn nữa, cậu biết rất rõ phòng làm việc của ông Phúc nằm ngay sát vách gian thờ.”

Huy há hốc miệng định cãi lại, nhưng ánh nhìn bình thản, tĩnh lặng đến mức thấu suốt mọi ngóc ngách tâm can của Lâm Phong khiến những lời thanh minh nghẹn ứ lại trong lồng ngực. Người thanh niên run rẩy đưa mắt nhìn xuống đôi giày cũ mòn dưới chân mình, rồi nhìn sang biểu cảm cương nghị của người thám tử. Mọi bức tường phòng thủ vụng về của kẻ nghiện ngập bỗng chốc sụp đổ tan tành.

Huy gục đầu xuống bàn trà, hai bàn tay luồn vào mớ tóc rối bù xơ xác mà vò mạnh. Một tiếng nấc nghẹn ngào bật ra từ lồng ngực anh ta, mang theo sự cùng quẫn và tuyệt vọng đã bị dồn nén suốt bao ngày qua.

“Tôi... tôi không hề đụng đến chiếc két sắt!” Huy ngẩng lên, hai mắt đỏ ngầu vằn lên những tia máu, nước mắt bắt đầu rỉ ra nơi khóe mi. “Tôi thề có hương hồn của bố tôi chứng giám, tôi hoàn toàn không biết mật mã két sắt, cũng chưa từng nhìn thấy hay chạm tay vào bất kỳ bản di chúc nào trong đó cả! Đêm đó tôi lén trèo qua ban công sau để vào nhà... là vì tôi đã bị dồn vào bước đường cùng rồi, anh Phong ơi.”

“Cậu quay về nhà trong đêm tối để tìm kiếm thứ gì?” Phong hỏi, giọng nói bớt đi phần sắc lạnh nhưng vẫn giữ trọn sự nghiêm cẩn.

“Tôi tìm giấy nhận nợ!” Huy nghẹn ngào, những giọt nước mắt lăn dài trên gò má hốc hác. “Cách đây ba tháng, đám người bên đường dây tín dụng đen ép tôi viết một tờ giấy cam kết bán lại toàn bộ phần thừa kế và cổ phần tương lai của tôi tại tiệm vàng Kim Phúc, với số tiền nợ gốc lẫn lãi cắt cổ lên tới hơn một tỷ rưỡi. Bố tôi bằng cách nào đó đã biết chuyện. Ông không nói với tôi nửa lời, tự mình đem một khoản tiền mặt rất lớn đến sới bạc chuộc lại tờ giấy cam kết chết tiệt đó về.”

Huy run rẩy hít một hơi sâu, ký ức cay đắng ùa về khiến bờ vai anh ta rung bần bật:

“Hôm đó, ông gọi tôi vào phòng. Ông không chửi bới, không mắng nhiếc lấy một câu. Ông chỉ nhìn tôi bằng ánh mắt thất vọng tột cùng rồi tát tôi một cái trời giáng. Ông bảo: *‘Tao chuộc tờ giấy này về không phải để cứu mày, mà để giữ danh dự cho tổ tiên họ Lê. Bao giờ mày tự tay kiếm ra tiền trả lại cho tao đủ số tiền này, tao mới nhận mày là con’*. Rồi ông cất tờ giấy nợ đi. Đêm bố tôi ngất xỉu phải đưa vào bệnh viện Bạch Mai cấp cứu, đám chủ nợ liên tục gửi tin nhắn vào máy tôi, đe dọa nếu trong vòng bốn mươi tám tiếng không thanh toán tiền lãi thì chúng sẽ cho người đến chặt tay tôi. Tôi biết bố tôi đang nguy kịch, tôi nghĩ... tôi quẫn trí nghĩ rằng nếu tôi tìm lại được tờ giấy cam kết nợ đó để xé bỏ, đám giang hồ sẽ không còn bằng chứng để đến siết nợ hay quậy phá tiệm vàng nữa...”

Phong nhấp một ngụm trà mạn, cảm nhận vị chát sâu lắng lan tỏa nơi đầu lưỡi rồi chuyển dần thành vị ngọt hậu ở cuống họng, đoạn trầm ngâm hỏi tiếp:

“Và cậu đã lẻn vào phòng làm việc của ông cụ?”

“Vâng, tôi đã cố mở cánh cửa sắt phòng làm việc,” Huy gật đầu, giọng nói run rẩy thuật lại từng chi tiết. “Nhưng chiếc két sắt cơ học khóa chặt, tôi thử quay vài vòng mã số theo ngày sinh của bố mẹ nhưng không thể nào mở được. Trong cơn hoảng loạn tột cùng, tôi chợt nhớ mang máng một chuyện hồi nhỏ. Hồi tôi còn bé, mỗi lần giải quyết việc hệ trọng của dòng họ hay cất giữ những giấy tờ mua bán vàng khối, vàng thoi có giá trị cực lớn, bố tôi không bao giờ cất vào chiếc két sắt hiện đại mua từ nước ngoài đặt ở tầng một hay trong phòng làm việc cả. Bố tôi là thợ kim hoàn cổ điển của đất Hà Thành, ông cụ cực kỳ đa nghi với những thứ ổ khóa cơ khí hay khóa điện tử do người ngoài chế tạo. Tôi nhớ mang máng ông thường lui tới khu vực bàn thờ tổ tiên mỗi khi đêm muộn...”

Huy ngừng lại, đưa mu bàn tay áo quệt nước mắt, giọng nói vẫn chưa hết vẻ bàng hoàng:

“Tôi mò mẫm ra gian thờ trong bóng tối mù mịt. Tôi không dám bật đèn vì sợ hàng xóm nhìn thấy ánh sáng hắt ra cửa sổ. Tôi quờ quạng quanh các ngăn tủ thờ bên dưới, định tìm kiếm xem bố tôi có làm ngăn kéo ngầm hay hộc bí mật nào không. Nhưng đúng lúc tôi vừa vươn tay sờ lên mép bàn thờ phía trên thì nghe thấy tiếng động cơ xe máy của chị Mai Anh tấp vào trước cửa nhà dưới tầng một. Tôi sợ bị bắt quả tang nên hoảng hốt rút lui, vội vã lẻn theo lối cửa ngách thoát hiểm phía sau tum rồi tụt xuống ngõ chuồn mất. Tôi thề độc, tôi thậm chí còn chưa kịp sờ tới bát hương hay mở bất cứ thứ gì trên bàn thờ cả!”

Phong im lặng lắng nghe, từng chi tiết trong lời kể của Huy được anh ráp nối cẩn trọng với sơ đồ hiện trường trong tâm trí. Lời khai của người thanh niên hoàn toàn trùng khớp với phân tích dấu vết vật lý mà anh và Ngọc đã thu thập được hôm qua: lớp bụi mỏng sau bát hương đồng men lam bị kéo trượt một đoạn dứt khoát sang bên phải rồi mới được nhấc thẳng lên. Đó là hành vi chuẩn xác, thuần thục của một người biết rõ cơ chế vận hành của đồ vật, hoàn toàn không phải sự lục lọi, quờ quạng vụng về trong đêm tối của một kẻ trộm đang hoảng loạn như Huy.

“Huy này,” Phong bỗng hạ thấp giọng, đôi mắt sắc sảo nhìn xoáy vào người đối diện, “khi cậu lún sâu vào những món nợ cờ bạc ấy, ngoài giấy tờ tùy thân và tờ cam kết nợ cá nhân, cậu có từng cung cấp bất kỳ thông tin nào khác của gia đình cho đám chủ nợ không?”

Khuôn mặt Huy hơi biến sắc, vẻ ngượng ngùng và sợ hãi hiện rõ trên từng đường nét:

“Tôi... lúc bị dồn ép quá, đám cho vay bảo nếu tôi cung cấp danh sách khách hàng thân thiết của tiệm vàng Kim Phúc, nhất là những người hay mua vàng miếng cất giữ khối lượng lớn hoặc những khách quen hay giao dịch tiền mặt không qua ngân hàng, chúng sẽ trừ bớt tiền lãi phạt cho tôi. Tôi túng quá nên... đã lén dùng điện thoại chụp lại toàn bộ cuốn sổ danh bạ khách hàng cũ lưu trong chiếc máy tính bàn ở quầy thu ngân tầng một, rồi gửi qua ứng dụng nhắn tin cho một gã môi giới tên Nam... Gã đó ăn mặc rất lịch sự, gã bảo gã làm cho một công ty chuyên phân tích dữ liệu thị trường và tiêu dùng gì đó...”

Ánh mắt Phong hơi ngưng lại. Cái tên ấy cùng phương thức thu thập thông tin khách hàng quen thuộc như một luồng điện xẹt qua tâm trí anh, kết nối với những mảnh ghép dữ liệu mà anh từng chạm trán trong một vụ án trước đây. Nhưng anh nhanh chóng nén sự nghi hoặc xuống đáy mắt, không để lộ một nét biến chuyển nào trên gương mặt. Anh đặt vài tờ tiền trà lên mặt bàn gỗ rồi đứng dậy:

“Bây giờ, cậu đi cùng tôi và Ngọc quay trở lại số 48 Hàng Bạc. Đã đến lúc đưa toàn bộ sự thật ra ngoài ánh sáng.”

***

Mười giờ ba mươi phút trưa, không khí tại căn gác hai của tiệm vàng Kim Phúc ngột ngạt và căng thẳng như một sợi dây đàn đã bị kéo căng hết mức. Dưới sự hiện diện của cả hai chị em Lê Mai Anh và Lê Quang Huy, cùng sự có mặt của hai vị bô lão thợ kim hoàn lâu năm uy tín nhất dãy phố Hàng Bạc do Phong chủ động mời tới làm chứng, căn phòng thờ gia tiên trở nên chật chội và trang nghiêm lạ thường.

Khói hương bài thoang thoảng bay lượn trong không gian bảng lảng ánh sáng ban trưa. Mai Anh đứng tựa lưng vào mép cửa ra vào, gương mặt được trang điểm kỹ lưỡng với lớp phấn dày nhưng vẫn không thể giấu nổi những quầng thâm mệt mỏi và sự bồn chồn lộ rõ nơi khóe mắt. Đôi môi cô ta mím chặt khi thấy Phong không hề bước vào căn phòng làm việc nơi có chiếc két sắt to lớn, mà lại thong thả dừng chân ngay trước bàn thờ tổ tiên họ Lê.

“Anh Phong, chuyện di chúc của bố tôi nằm trong két sắt, việc đó đã có giấy tờ và chữ ký rõ ràng,” Mai Anh lên tiếng, giọng cô đanh lại, cố tạo ra vẻ cứng rắn để che đậy sự bất an đang dâng lên trong lòng. “Anh gọi cả các bác thợ cả trong phố đến đây để lục soát, khám xét nơi thờ tự linh thiêng của dòng họ chúng tôi là có ý gì? Chẳng lẽ một thám tử tư như anh lại có quyền xâm phạm chốn tôn nghiêm của gia đình người khác?”

Phong không đáp lời ngay. Anh đứng nghiêm cẩn trước chiếc bàn thờ bằng gỗ mít cổ thụ, hai tay chắp trước ngực, cúi đầu vái ba vái thành kính trước di ảnh và bài vị của cố nghệ nhân Lê Kim Phúc. Xong xuôi, anh mở chiếc cặp da công tác, lấy ra một đôi găng tay bằng vải bông trắng mịn màng rồi từ tốn xỏ vào từng ngón tay.

“Hôm qua, trong quá trình khám nghiệm hiện trường, tôi đã phát hiện một vùng bụi sạch hình chữ nhật kích thước hai mươi nhân mười lăm centimet nằm ngay phía sau bát hương đồng men lam cổ,” Phong vừa nói vừa đưa ngón tay trỏ chỉ vào khoảng trống mờ nhạt trên mặt bàn gỗ gụ. “Vùng bụi này có dấu vết bị kéo trượt hai centimet sang bên phải trước khi nhấc lên. Thoạt nhìn, ai cũng sẽ nghĩ rằng chiếc bát hương lớn này dùng để che giấu một chiếc hộp đựng giấy tờ đặt rời trên mặt bàn. Nhưng nếu quan sát kỹ kết cấu mộc truyền thống của chiếc bàn thờ này, chúng ta sẽ thấy sự thật hoàn toàn khác.”

Ánh mắt của Phong từ từ chuyển dịch từ mặt bàn thờ lên chiếc khám thờ gia tiên đồ sộ đặt sát vách tường phía sau. Chiếc khám thờ cao hơn một mét, được chạm trổ hình tượng tứ linh vô cùng tinh xảo, bốn cột trụ sơn son thếp vàng đã ngả màu thời gian đỡ lấy phần mái cong vút hình ngói vảy rồng. Ở chính giữa khám là hàng bài vị bằng gỗ thị của các bậc tiền nhân nhiều đời họ Lê, và một tấm bài vị nhỏ hơn, mới được khắc tên cố nghệ nhân Lê Kim Phúc, lớp mực tàu còn vương mùi thơm ngai ngái.

Phong bước lại gần, đưa những ngón tay bọc trong găng trắng lần theo từng đường gờ chạm hoa văn dây leo uốn lượn chạy dọc theo mép gỗ bên trái của thân khám thờ.

“Cụ Lê Kim Phúc sinh thời là một nghệ nhân kim hoàn bậc thầy của đất kinh kỳ,” Phong cất giọng trầm ấm, vang vọng khắp gian phòng tĩnh lặng. “Cả một đời gắn bó với vàng ròng, châu ngọc và những chi tiết cơ khí siêu nhỏ, sự am hiểu của cụ về các khớp ngậm, chốt hãm và cơ chế khóa giấu tinh vi vượt xa những người thợ khóa cơ khí hiện đại. Khi một bậc thầy đồ mộc kết hợp với một nghệ nhân kim hoàn đỉnh cao để chế tác chiếc khám thờ này vào năm 1975, họ đã khéo léo để lại một cơ chế khóa mộng bí mật mà chỉ những người trong cuộc mới có thể thấu hiểu.”

Nói đoạn, ngón tay cái của Phong dừng lại ở một bông hoa cúc gỗ nhỏ được chạm nổi tinh vi ở góc khuất phía sau chân bài vị tổ tiên. Anh dùng một lực vừa đủ ấn thẳng vào tâm điểm của nhụy hoa, đồng thời xoay nhẹ bông cúc một góc ba mươi độ ngược chiều kim đồng hồ.

*Tách!*

Một tiếng động cơ học khô giòn, thanh thoát vang lên từ sâu bên trong những thớ gỗ mít đã qua nửa thế kỷ hong khô.

Trước ánh mắt sững sờ, kinh ngạc của Mai Anh và Quang Huy, toàn bộ phần chân đế của khám thờ — nơi vốn trông như một khối gỗ nguyên khối vững chãi nâng đỡ toàn bộ hệ thống bài vị — bỗng từ từ trượt nhô ra phía trước khoảng năm phân. Một ngăn kéo ngầm nông và hẹp hiện ra, bên trong được lót cẩn thận bằng một lớp nhung màu đỏ điều trang nhã.

Nằm ngay ngắn, tĩnh lặng bên trong ngăn kéo bí mật ấy là một chiếc phong bì lớn bằng giấy xi măng dày dặn, các góc mép được dán kín mít bằng một lớp sáp niêm phong màu đỏ sẫm. Trên bề mặt lớp sáp đỏ in hằn dấu triện kim hoàn riêng biệt: hình hoa sen nở rộ bao bọc lấy chữ “Phúc” viết theo lối triện thư cách điệu — con dấu hộ thân duy nhất mà sinh thời cụ Lê Kim Phúc chỉ dùng để đóng dấu lên những kiệt tác trang sức và vàng ròng tinh xảo nhất trong cuộc đời làm nghề của mình.

Mai Anh loạng choạng lùi lại một bước, sống lưng va vào khung cửa gỗ. Hai bàn tay cô ta bấu chặt vào mép áo, khuôn mặt cắt không còn một giọt máu, đôi mắt mở to nhìn vào chiếc phong bì giấy xi măng như nhìn thấy một bóng ma hiện hình giữa ban ngày.

“Không... không thể nào như thế được...” Cô ta lẩm bẩm trong vô thức, thanh âm nghẹn lại nơi cổ họng.

Phong cẩn trọng đưa hai tay nâng chiếc phong bì niêm phong ra khỏi ngăn kéo ngầm, bước lại chiếc bàn trà đặt giữa phòng thờ rồi nhẹ nhàng đặt nó xuống mặt bàn. Anh quay sang hai vị nghệ nhân kim hoàn cao niên đang xúc động đứng quan sát:

“Thưa bác Toàn, bác Thắng, xin mời hai bác tiến lại kiểm tra kỹ vết niêm phong sáp này xem có đúng là dấu ấn triện cá nhân của nghệ nhân Lê Kim Phúc hay không.”

Cụ Vũ Đình Toàn, người thợ bạc râu tóc bạc phơ, đôi mắt vẫn còn tinh anh sau cặp kính lão gọng đồi mồi, run run bước tới. Cụ nâng chiếc kính lên sát mắt, cẩn thận dùng ngón tay vuốt nhẹ qua bề mặt lớp sáp đỏ sẫm, rồi khẽ gật đầu, giọng nói run rẩy vì xúc động:

“Đúng là triện của anh Phúc rồi! Vết triện này có một vết mẻ cực nhỏ ở đầu cánh sen bên trái. Đó là vết tích từ vụ anh ấy vô tình làm rơi chiếc nhẫn triện bằng đá mã não xuống nền đá cách đây tròn mười năm. Dấu vết này là độc nhất vô nhị, trên đời này tuyệt đối không một ai có thể làm giả được nét mẻ ấy.”

Trước sự chứng kiến trang nghiêm của tất cả mọi người, Phong rút chiếc dao rọc giấy chuyên dụng bằng thép không gỉ, khéo léo rạch một đường mảnh tách rời lớp sáp niêm phong cổ kính mà không làm tổn hại đến bề mặt phong bì. Bên trong lớp giấy xi măng dày là một tập tài liệu gồm bốn trang giấy kẻ ngang đã ngả sang màu vàng ố của thời gian. Toàn bộ nội dung đều được viết tay nắn nót bằng bút máy bơm mực đen, nét chữ rắn rỏi, gãy gọn, mực thấm sâu vào từng thớ giấy thủ công — đây mới chính là bản di chúc nguyên bản và đích thực của cố nghệ nhân Lê Kim Phúc.

Phong lật giở từng trang tài liệu, giọng đọc của anh cất lên rõ ràng, mạch lạc, xua tan hoàn toàn bầu không khí u uất và ngột ngạt của gian phòng:

“Bản di chúc này được lập vào ngày mười tháng mười một năm ngoái, có đầy đủ chữ ký tươi và dấu vân tay điểm chỉ của cụ Lê Kim Phúc ở mép dưới của từng trang giấy. Và tại trang cuối cùng, có chữ ký xác nhận của hai người làm chứng độc lập: chính là bác Vũ Đình Toàn và bác Nguyễn Văn Thắng — hai vị nghệ nhân kim hoàn lão thành của phố Hàng Bạc đang hiện diện cùng chúng ta hôm nay.”

Cụ Nguyễn Văn Thắng khẽ thở dài, gật đầu xác nhận:

“Đúng vậy. Cuối mùa đông năm ngoái, anh Phúc có cho người sang mời hai chúng tôi sang căn gác này uống trà. Đêm đó anh ấy tâm sự rất nhiều về cơ nghiệp tổ tiên, về những trăn trở đối với hai đứa con, rồi tự tay viết bản di chúc này trước mặt chúng tôi và nhờ hai chúng tôi ký tên làm chứng. Anh Phúc dặn kỹ: sau này khi anh ấy trăm tuổi quy tiên, nếu gia đạo bình yên thì không cần mở ra, nhưng nếu có điều gì khuất tất, hãy để cho sự thật này tự cất lên tiếng nói.”

Nội dung chi tiết của bản di chúc thật vừa được Phong cất giọng đọc lên lập tức tạo nên một cơn chấn động tâm lý sâu sắc đối với những người có mặt.

Cụ Lê Kim Phúc hoàn toàn không hề gạt bỏ đứa con trai lầm lạc ra khỏi huyết thống gia đình như nội dung bản di chúc đánh máy ngụy tạo nằm trong két sắt. Trong từng nét chữ nắn nót thấm đẫm tình phụ tử, người cha già cả đời cần mẫn đã lường trước và cân nhắc đến từng biến cố nghiệt ngã nhất có thể giáng xuống mái ấm của mình. Cụ quyết định giao toàn bộ quyền điều hành hoạt động kinh doanh, quyền sở hữu thương hiệu và giấy phép tiệm vàng Kim Phúc cho con gái Lê Mai Anh. Cụ hiểu rất rõ, chỉ có sự sắc sảo, tính cách cứng rắn và năng lực quản lý sắc bén của Mai Anh mới đủ sức chèo lái con thuyền gia tộc vượt qua những cơn sóng gió của thương trường hiện đại.

Nhưng đồng thời, cụ Phúc đã trích ra đúng một phần ba tổng khối tài sản cố định của tiệm vàng để thành lập một quỹ tín thác quản lý độc lập tại ngân hàng thương mại. Quỹ tài sản này được ủy quyền toàn diện cho một văn phòng luật sư có uy tín giám sát chặt chẽ. Hàng tháng, quỹ chỉ chi trả một khoản sinh hoạt phí cơ bản ở mức tối thiểu vừa đủ cho Lê Quang Huy trang trải cuộc sống, kèm theo toàn bộ chi phí điều trị tại trung tâm cai nghiện và phục hồi nhân phẩm có điều kiện y tế tốt nhất. Bản di chúc quy định một điều khoản mang tính then chốt: chỉ khi nào Huy có chứng nhận y tế hoàn thành quá trình cai nghiện thành công trong suốt hai năm liên tục, từ bỏ hoàn toàn cờ bạc đỏ đen và có một công việc lao động lương thiện để tự nuôi sống bản thân, thì toàn bộ khối tài sản tín thác ấy mới chính thức được bàn giao lại cho anh ta để gây dựng lại sự nghiệp cuộc đời.

Và ở những dòng mực cuối cùng của trang thứ tư, người cha già quá cố đã để lại một lời trăn trối khiến khóe mắt của bất kỳ ai nghe thấy cũng phải cay xè:

*“Con gái Mai Anh của cha, gánh nặng giữ gìn cơ nghiệp tổ tiên này cha đặt trọn lên đôi vai con là một sự bất công, nhưng cha luôn tin vào bản lĩnh và sự kiên cường của con. Còn thằng Huy, nó hư hỏng, lầm đường lạc lối ngày hôm nay là do lỗi lầm của người làm cha như tao đã nuông chiều nó quá mức từ thuở ấu thơ. Cha không ruồng bỏ nó, xin con cũng đừng đang tâm vứt bỏ em trai con giữa dòng đời đen bạc. Hãy cho nó một con đường sống, một cơ hội để làm lại một con người lương thiện.”*

Nghe đến đó, Lê Quang Huy quỵ ngã, quỳ sụp xuống mặt sàn gỗ lim bóng loáng. Người thanh niên ôm chặt lấy mặt, những giọt nước mắt hối hận tuôn trào qua kẽ ngón tay gầy guộc. Tiếng khóc nghẹn ngào ban đầu bỗng vỡ òa thành những tiếng nấc xé lòng xé ruột dội vào vách gỗ. Kẻ ngập ngụa trong bùn lầy nợ nần, kẻ từng đinh ninh rằng mình đã bị người cha khinh miệt, ruồng rẫy đến mức phải lén lút trộm giấy nợ trong đêm tối, giờ đây quỳ trước tấm lòng bao dung rộng lớn như biển trời của đấng sinh thành mà sụp đổ hoàn toàn về mặt tâm can.

Trong khi đó, Mai Anh đứng chết lặng bên khung cửa. Sắc mặt cô ta chuyển từ tái nhợt sang trắng bệch như một pho tượng thạch cao vô hồn. Đôi mắt cô nhìn đăm đăm vào những dòng mực đen thân thương quen thuộc của người cha, từng con chữ như những mũi kim sắc nhọn đâm thấu vào tâm can cô. Cô đã tính toán chi li từng bước, mua chuộc kỹ thuật, ngụy tạo công văn, làm giả di chúc chỉ để tước đoạt toàn bộ quyền lợi của em trai nhằm bảo vệ tiệm vàng theo cách thức cực đoan và lạnh lùng nhất. Để rồi giờ đây, cô bàng hoàng nhận ra rằng: người cha già ốm yếu nằm trên giường bệnh đã nhìn thấu suốt mọi ngóc ngách tâm lý của các con, đã âm thầm sắp đặt một lối thoát vẹn toàn và nhân văn nhất cho cả hai chị em từ trước đó rất lâu.

Âm mưu kiểm soát tuyệt đối và sự toan tính sắc lạnh của Mai Anh bỗng chốc biến thành một tấn bi kịch gia đình trần trụi, cay đắng đến nghẹn ngào.

***

Trong lúc sự xúc động và nỗi ăn năn bủa vây khắp gian thờ cổ kính, Ngọc vẫn lặng lẽ ngồi ở chiếc bàn trà nhỏ kê sát góc ban công, nơi có những chậu hoa dạ yến thảo đang đung đưa trước gió. Đôi bàn tay nhỏ nhắn của cô thoăn thoắt lướt trên bàn phím máy tính xách tay, ánh sáng màn hình phản chiếu đôi mày thanh tú đang khẽ nhíu lại. Các cửa sổ lệnh liên tục hiển thị những dòng dữ liệu giao dịch ngân hàng mà cô vừa được cấp quyền phối hợp rà soát từ các nguồn tài chính liên kết.

Ngọc khẽ vẫy tay, ra hiệu cho Lâm Phong bước lại gần góc ban công.

“Anh Phong, nhìn vào bản sao kê biến động tài khoản ngân hàng cá nhân của chị Mai Anh đi,” Ngọc hạ thấp giọng xuống mức vừa đủ để hai người nghe thấy, ngón tay trỏ vào một dòng lệnh chuyển tiền được thực hiện cách đây đúng một tuần — tức bốn ngày sau khi cụ Phúc tạ thế. “Vào lúc hai mươi mốt giờ ba mươi phút đêm hôm đó, tài khoản của chị ấy đã thực hiện một lệnh chuyển tiền nhanh trị giá ba mươi triệu đồng đến một tài khoản trung gian đứng tên Công ty TNHH Tư vấn Giải pháp Số Hoàng Phát.”

Phong cúi xuống, mắt dán chặt vào phần nội dung thanh toán hiển thị trên màn hình: một chuỗi ký tự mã hóa gồm cả chữ và số, kết thúc bằng cụm ký tự viết tắt: *“HP-SIG-DATA”*.

“Em đã tra cứu nhanh trên hệ thống đăng ký doanh nghiệp quốc gia về cái tên Hoàng Phát này,” Ngọc tiếp tục giải thích, ánh mắt ánh lên vẻ nghiêm trọng hiếm thấy. “Đây là một công ty bình phong dạng ‘ma’, không hề có trụ sở văn phòng thực tế hay nhân sự cố định, chuyên cung cấp các gói dịch vụ dữ liệu số hóa theo đơn đặt hàng ngầm trên mạng. Khoản tiền ba mươi triệu đồng đó được chi trả cho hai tệp dữ liệu cụ thể: tệp thứ nhất là mẫu số hóa chữ ký dạng vector độ phân giải cực cao trích từ các văn bản ký tay cũ của cụ Lê Kim Phúc — thứ đã được sử dụng để in can thiệp đè lên trang ba của bản di chúc giả trong két sắt. Và tệp thứ hai...”

Ngọc ngập ngừng một nhịp, ánh mắt cô nhìn xoáy vào đôi mắt sâu thẳm của người thám tử:

“... chính là tệp trích xuất dữ liệu nội bộ về sơ đồ điều khiển và lịch bảo trì các trạm biến áp thuộc quận Hoàn Kiếm, kèm theo phôi mẫu văn bản hành chính mới nhất của ngành điện. Kẻ bán gói dữ liệu này cho chị Mai Anh sử dụng một máy chủ ẩn danh đặt tại nước ngoài để xóa dấu vết, nhưng cổng chuyển tiếp thanh toán của nó...”

Ngọc gõ một phím lệnh thực thi, một cửa sổ phân tích định tuyến mạng hiện ra với biểu đồ luồng dữ liệu trỏ thẳng về một cái tên đã từng xuất hiện trong hồ sơ vụ án bức tranh khắc gỗ Đông Hồ ven sông Đuống mà hai người vừa phá cách đây không lâu:

“... lại dùng chung hạ tầng định tuyến trung gian với PayGate Vina — cổng thanh toán trung gian từng thuộc quyền khai thác cũ của Công ty Cổ phần Công nghệ Bắc Hà Dữ Liệu.”

Phong đứng sững lại, ánh mắt nhìn chằm chằm vào dòng chữ màu xanh lấp lánh trên màn hình máy tính.

Gió từ mạn hồ Gươm thổi thốc qua ban công tầng hai, làm tấm rèm liếp bằng tre va đập vào chấn song cửa sổ phát ra những tiếng lách cách đều đặn, khô khốc.

Từ vụ trộm bức tranh cổ ở Thuận Thành ven dòng sông Đuống cho đến vụ thao túng bản di chúc tiệm vàng giữa lòng phố cổ Hàng Bạc, những kẻ thủ ác trực tiếp có thể mang những nhân thân và động cơ hoàn toàn khác biệt — kẻ vì nợ nần cờ bạc tiền ảo mà túng quẫn làm liều, kẻ vì lòng tham và nỗi sợ hãi mất quyền lực gia tộc mà trở nên mù quáng, lạnh lùng. Nhưng ẩn sâu phía sau những tấm màn kịch bi hài kịch ấy, luôn thấp thoáng một bóng ma công nghệ ẩn mình trong thế giới số, sẵn sàng cung cấp công cụ tinh vi, mua bán dữ liệu bí mật và chế tác những mảnh ghép đen tối để tiếp tay và dung dưỡng cho tội ác sinh sôi.

Quang Huy đã bán danh bạ khách hàng của tiệm vàng cho một kẻ môi giới dữ liệu; Mai Anh lại bỏ tiền mua mẫu chữ ký số hóa và phôi văn bản từ một tài khoản ma trên mạng. Những bí mật riêng tư, thiêng liêng nhất của một gia đình trâm anh thế phiệt trên phố Hàng Bạc đã bị xâu xé, mổ xẻ và biến thành món hàng béo bở trên thị trường dữ liệu ngầm mà chính những người trong cuộc không hề hay biết.

Phong khẽ quay đầu nhìn lại gian thờ gia tiên nghi ngút khói hương. Lê Quang Huy vẫn đang quỳ gục đầu bên di ảnh cha, đôi vai run rẩy trong từng cơn nấc muộn màng. Mai Anh thì đứng tựa vào chiếc cột gỗ mít, ánh mắt đờ đẫn trôi dạt vào một khoảng không vô định, gương mặt kiêu hãnh thường ngày giờ chỉ còn lại sự bẽ bàng và cay đắng tột cùng. Bản di chúc thật đã được tìm thấy, ý nguyện sau cùng của người cha đã được bảo toàn nguyên vẹn trước sự chứng kiến của những bậc cao niên trong phố, nhưng những vết nứt rạn nát trong tâm hồn và tình thâm của ngôi nhà cổ này có lẽ sẽ phải mất rất nhiều năm tháng nữa mới có thể lành lặn trở lại.

Bản di chúc thật hé lộ ông Phúc không hề ruồng bỏ con trai, biến âm mưu tính toán sắc lạnh của Mai Anh thành một bi kịch gia đình cay đắng đến nghẹn ngào. Nhưng khi Phong đưa tay gập nhẹ màn hình máy tính của Ngọc lại, linh cảm nghề nghiệp của người thám tử mách bảo anh rằng: chiếc hộp đen chứa đựng những giao dịch mờ ám của mạng lưới dữ liệu ngầm kia mới chỉ hé lộ một góc vô cùng nhỏ bé.