Lằn Ranh Giấy Mực

Ánh sáng ban trưa hắt qua những ô kính lớn của phòng họp Ban Giám đốc Bảo tàng Vạn Lịch, gom thành từng mảng chói gắt trên mặt bàn gỗ thông dài hình bầu dục. Căn phòng nằm ở tầng hai của khối nhà Pháp cổ, trần cao vút nhưng ngột ngạt bởi hơi nóng oi ả đặc trưng của những ngày cuối thu chớm hanh heo. Chiếc quạt trần ba cánh bằng sắt nặng trịch quay lờ đờ từng nhịp, phát ra tiếng rít khô khốc của ổ bi thiếu mỡ bò, thỉnh thoảng lại tạo nên một luồng gió quẩn làm mép của ba chiếc phong bì bằng giấy xi măng màu nâu sẫm đặt giữa bàn khẽ rung lên rào rạt.

Mùi gỗ thông cũ ngấm ẩm lâu năm bốc lên ngai ngái, quyện với mùi trà mạn ủ đặc và mùi giấy hồ lưu trữ tạo nên một bầu không khí nặng trĩu áp lực. Ở vị trí chủ tọa, ông Đỗ Vạn Lịch ngồi lọt thỏm giữa hai chồng tài liệu kiểm kê dán nhãn niêm phong tạm thời. Hai bàn tay gầy guộc đầy đồi mồi của người đàn ông ngoài sáu mươi tuổi cứ đan chặt vào nhau rồi lại buông ra, chốc chốc lại đưa lên nắn bóp thái dương hằn sâu những nếp nhăn lo âu. Ánh mắt ông dán chặt vào ba chiếc phong bì nặc danh nằm sóng đôi như ba quả mìn nổ chậm, chực chờ phá hủy toàn bộ cơ nghiệp bốn mươi năm mà ông đã dốc cạn tâm huyết gầy dựng.

Ngồi chếch ở đầu bàn bên kia, Nguyễn Hà An co cụm thân mình lại như một cái bóng mờ nhạt. Hai đầu gối cô ta ép chặt, hai bàn tay luống cuống bấu vào lớp vải váy công sở đến mức các khớp ngón trắng bệch ra không còn giọt máu. Đôi mắt quầng thâm sâu hoắm sau nhiều đêm mất ngủ của Hà An hết liếc trộm về phía ba phong bì thư lại nhìn sang ông Lịch, ánh lên vẻ hoảng loạn cùng cực của một người đang mường tượng ra viễn cảnh bị tống cổ ra đường kèm theo một bản án kỷ luật hay truy cứu trách nhiệm liên đới.

Trái ngược hoàn toàn với sự co rúm của Hà An, Bùi Quang Duy ngồi thẳng lưng ở dãy ghế bọc nỉ dành riêng cho đối tác tư vấn chiến lược. Bộ âu phục màu xám tro cắt may đo đạc phẳng phiu đến từng đường kim mũi chỉ ôm lấy bờ vai rộng, chiếc cà vạt lụa màu mận chín thắt nút Windsor cân đối tuyệt đối dưới cổ áo sơ mi trắng tinh. Duy khẽ nghiêng đầu, thong thả nâng tách trà mạn bằng sứ Hải Dương lên nhấp một ngụm nhỏ. Khóe môi anh ta duy trì một nụ cười điềm đạm, kín đáo và có phần trịch thượng quen thuộc—nụ cười của kẻ luôn tự tin rằng mọi biến động trong căn phòng này, hay rộng hơn là cả cái bảo tàng ngoài công lập này, đều chỉ là những quân cờ nằm gọn trong tầm với của mình. Bàn tay phải thon dài với những móng tay được cắt tỉa sạch sẽ của Duy nhịp nhàng xoay tròn thân chiếc bút ký mạ vàng trên mặt bàn, phát ra những tiếng *lách cách* đều đặn như tiếng đếm ngược của một chiếc đồng hồ định mệnh.

Ninh Tường Vi ngồi ở mép bàn đối diện với Duy. Trước mặt cô không có tách trà nào, chỉ có một cuốn sổ tay bìa da cứng màu đen đã mở sẵn trang trắng, một chiếc kính lúp quang học hai tròng tích hợp đèn LED trợ sáng, chiếc nhíp gắp tài liệu bằng thép không gỉ chuyên dụng trong ngành lưu trữ và một đôi găng tay cotton dệt mịn màu trắng tinh. Vi không nhìn Duy, cũng không đáp lại ánh mắt cầu cứu xen lẫn ngờ vực của Hà An. Cô ngồi ngay ngắn, lưng thẳng, hai mắt dõi theo vệt nắng hình thang đang chậm chạp bò qua các vân gỗ thông bóng loáng, thầm đếm từng nhịp thở để giữ cho tâm trí đạt tới trạng thái tĩnh lặng tuyệt đối. Trong công việc phục chế và giám định văn bản, bất kỳ một gợn sóng cảm xúc nào cũng có thể làm run rẩy đầu nhíp hoặc làm mờ đi khả năng phán đoán thị giác đối với từng thớ sợi xenlulozo mục rữa.

Tiếng bước chân nện chắc nịch vang lên đều đặn từ hành lang lát gạch bông hoa mai bên ngoài. Tiếng giày da quân sự gõ dứt khoát trên nền gạch phá tan sự ngột ngạt đang bao trùm lấy căn phòng.

Cánh cửa gỗ lim hai cánh dày cộp khẽ chuyển động, bản lề sắt kêu lên một tiếng *két* khô khốc rồi mở rộng ra.

Thanh tra Lục Khang bước vào. Anh không mặc cảnh phục mà khoác trên mình bộ thường phục gọn gàng: áo sơ mi màu xanh đá sẫm cài kín cúc cổ tay, quần tây tối màu và áo khoác gió mỏng sẫm màu khoác hờ bên ngoài. Dưới nách anh kẹp một chiếc cặp tài liệu bằng bìa da cứng màu xanh đậm có in nổi dòng chữ của Đội Cảnh sát Điều tra Tội phạm về Tham nhũng, Kinh tế và Buôn lậu. Gương mặt góc cạnh của Khang toát lên vẻ nghiêm nghị, từng đường nét cương nghị dường như được đúc bằng thép nguội. Anh không tỏ ra vội vã, ánh mắt sắc như lưỡi dao cạo nhanh chóng quét qua một lượt khắp phòng họp, khẽ dừng lại nửa giây trên nụ cười lấp lửng của Bùi Quang Duy rồi chuyển sang cái gật đầu chừng mực chào ông Đỗ Vạn Lịch.

Khang kéo chiếc ghế gỗ trống bên cạnh Tường Vi ngồi xuống, đặt chiếc cặp da lên bàn phát ra một tiếng trầm đục dứt khoát.

"Thanh tra Khang!" Ông Đỗ Vạn Lịch không nén nổi sốt ruột, hai tay chồm lên mép bàn, bờ môi run rẩy khiến chòm râu bạc rung rinh. "Bên Đội Điều tra... đã xác minh được điều gì chưa? Cậu biết đấy, tôi đã nói từ chiều hôm kia rồi, tình hình này là nước sôi lửa bỏng! Chỉ còn đúng bốn ngày nữa thôi, bốn ngày nữa là ngài Thomas Vance cùng phái đoàn thẩm định của Quỹ Bảo tồn Di sản Quốc tế sẽ chính thức hạ cánh xuống Nội Bài và đến đây ký biên bản tài trợ không hoàn lại một triệu rưỡi đô la cho đề án số hóa và bảo quản hiện vật của bảo tàng. Nếu như... nếu như những nội dung bẩn thỉu trong ba lá thư nặc danh này bị tuồn ra ngoài, nếu báo chí nhảy vào mổ xẻ rùm beng cái luận điệu 'Bảo tàng Vạn Lịch là trạm trung chuyển rửa sạch cổ vật đào trộm', thì không chỉ uy tín danh dự bốn mươi năm cuộc đời tôi đổ xuống sông xuống biển, mà toàn bộ dự án nâng cấp này cũng sẽ tan thành tro bụi!"

Lục Khang mở khóa chiếc cặp da, ngón tay anh lướt qua những tập hồ sơ dày cộp rồi rút ra một tập tài liệu A4 khoảng mười trang được bấm góc ngay ngắn bằng ghim kim loại. Anh đặt tập tài liệu xuống mặt bàn, dùng hai ngón tay đẩy nhẹ nó về phía trước mặt ông Lịch.

"Bác Lịch, bác hãy bình tĩnh nghe tôi nói," Khang cất giọng trầm ấm nhưng đanh gọn, từng âm tiết nhả ra đều mang theo sức nặng của người nắm giữ quy trình tố tụng pháp lý. "Cơ quan cảnh sát điều tra tiếp nhận tin báo tố giác từ phía bảo tàng theo đúng trình tự nghiệp vụ bảo vệ an ninh trật tự cơ sở. Chúng tôi hiểu rõ tính chất cấp bách của thời hạn bốn ngày tới. Và chính vì vậy, ngay từ sáu giờ sáng nay, lực lượng trinh sát của Đội đã phối hợp với Công an phường Hàng Bồ tiến hành triệu tập, làm việc trực tiếp và lấy lời khai chi tiết của người đã viết và gửi bức thư nặc danh thứ nhất."

Cả phòng họp rơi vào một khoảng lặng nghẹt thở.

Tiếng quạt trần quay lờ đờ bỗng chốc như to hơn gấp bội, từng nhịp *kẽo kẹt... kẽo kẹt* gõ buốt vào màng nhĩ. Nguyễn Hà An giật thót mình, hai vai run bắn lên như vừa bị kim chích, hấp tấp ngẩng phắt đầu dậy. Ở phía đối diện, ngón tay đang xoay tròn chiếc bút mạ vàng của Bùi Quang Duy đột ngột dừng sững lại giữa không trung. Dù nụ cười trên gương mặt Duy vẫn chưa kịp thu về, nhưng đồng tử sau tròng mắt anh ta đã khẽ co thắt lại một biên độ cực nhỏ.

"Người gửi bức thư thứ nhất?" Giọng ông Lịch lạc hẳn đi, hai mắt mở trừng trừng sau cặp kính lão dày cộp. "Là... là ai? Kẻ nào lại có dã tâm thâm độc muốn bôi nhọ, bóp chết Vạn Lịch vào đúng thời điểm sinh tử này?"

"Đặng Văn Cường," Khang lật trang đầu tiên của biên bản làm việc, bình thản đọc to từng dòng lý lịch trích ngang. "Năm nay bốn mươi tám tuổi, nguyên quán tại huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định; cựu công nhân điều độ ga đường sắt Giáp Bát. Từ tháng ba năm 2021 đến tháng sáu năm ngoái, Cường là nhân viên thủ kho làm việc theo hợp đồng lao động thời vụ tại Bảo tàng Vạn Lịch. Hiện tại, người này đang làm thợ phụ bốc xếp đồ gỗ cho xưởng mộc Bách Mộc của anh Lê Bách trên phố Bát Đàn."

Khang lật tiếp sang trang có chữ ký tươi và dấu điểm chỉ chỉ bản bằng mực đỏ au ở góc dưới cùng, xoay tờ giấy lại để ông Lịch có thể nhìn thấy rõ ràng.

"Tại cơ quan công an, qua đấu tranh khai thác nghiệp vụ, Đặng Văn Cường đã hoàn toàn thừa nhận hành vi của mình. Động cơ phạm sự của Cường xuất phát từ sự bức xúc thù hằn cá nhân sâu sắc đối với ban giám đốc bảo tàng. Cụ thể: vào đêm ngày 14 tháng sáu năm ngoái, một chuyến xe tải chở mười hai thùng hàng gốm sứ và đồ đồng thau được chuyển từ Nam Định về bảo tàng vào lúc hai giờ sáng mà hoàn toàn không có hóa đơn vận chuyển, không có phiếu xuất kho hay biên bản giao nhận hợp lệ đi kèm. Cường với trách nhiệm thủ kho trực ca đêm đã kiên quyết từ chối mở cửa kho số 2 và không chịu ký nhận. Ngay sáng hôm sau, Cường bị ban giám đốc ra quyết định chấm dứt hợp đồng lao động đột ngột với lý do 'không đáp ứng yêu cầu linh hoạt trong công tác điều phối hiện vật', đồng thời bị giữ lại toàn bộ ba tháng lương cùng tiền trợ cấp thôi việc."

Khang ngước mắt lên, ánh nhìn sắc bén như lưỡi dao lạnh lùng quét qua gương mặt đang tái mét của Hà An—người từng phụ trách ký duyệt các biên bản nhân sự thời điểm đó—rồi dừng lại găm thẳng vào đôi mắt sâu thẳm của Bùi Quang Duy:

"Cường khai nhận, khi tình cờ nghe ngóng được thông tin Bảo tàng Vạn Lịch sắp đón đoàn chuyên gia quốc tế để ký hợp đồng tài trợ triệu đô, tâm lý phẫn uất tích tụ bấy lâu đã bùng phát. Anh ta muốn bảo tàng phải bẽ mặt, muốn ban giám đốc phải điêu đứng để trả thù cho sự bất công mà mình phải gánh chịu. Vì vậy, Cường đã tự tay viết lá thư nặc danh bằng mực bút bi đỏ trên một mảnh giấy bao bì xi măng nhặt được ở xưởng gỗ, dùng hồ tinh bột sắn tự nấu để dán mép phong bì, rồi đích thân lén nhét vào hòm thư góp ý đặt ở cổng phụ bảo tàng vào khoảng mười chín giờ tối hôm kia."

Khang gõ nhẹ đầu ngón tay trỏ xuống mặt bàn:

"Cường khai rất rành mạch: mục đích của anh ta chỉ thuần túy là tố cáo tình trạng nhập hàng mờ ám, quy trình lưu kho tùy tiện và việc ép buộc người lao động bao che cho các chuyến hàng không rõ nguồn gốc. Thế nhưng—đây mới là điều mấu chốt—khi các điều tra viên đưa ra hai bức thư nặc danh còn lại để Cường nhận diện, gồm bức thư đe dọa gửi trực tiếp cho Phó phòng kiểm kê Nguyễn Hà An và bức thư cảnh cáo gửi cho chuyên viên lưu trữ Ninh Tường Vi, Đặng Văn Cường hoàn toàn ngơ ngác. Anh ta đã thề độc bằng tính mạng và danh dự của một người lính giải ngũ rằng mình chỉ viết và gửi đúng một lá thư duy nhất gửi đích danh ông Đỗ Vạn Lịch. Ngoài bức thư đó ra, anh ta không hề hay biết, không hề tham gia và tuyệt đối không gửi bất kỳ lá thư nào khác."

"Chỉ... chỉ viết đúng một bức thư?" Ông Lịch lắp bắp nhắc lại, hai hàng lông mày bạc nhíu chặt vào nhau, ánh mắt hoang mang đảo qua đảo lại giữa ba phong bì đang nằm im lìm trên mặt bàn thông. "Thế là thế nào? Nếu thằng Cường chỉ viết một bức gửi cho tôi, vậy thì hai bức thư sặc mùi đe dọa, đào bới đời tư gửi cho con An với cô Vi là do ai làm? Chúng được phát hiện cùng một buổi sáng cơ mà!"

"Đó chính là lý do vì sao cơ quan công an cần sự giám định độc lập của chuyên môn lưu trữ học," Khang nghiêng người sang phía Tường Vi, giọng nói hạ xuống nhưng đầy vẻ trân trọng. "Về mặt kỹ thuật giám định vật lý và phân tích dấu vết hình thái văn bản, chuyên viên Ninh Tường Vi đã hoàn thành quy trình đối chứng độc lập từ chiều hôm qua. Mời cô Vi trình bày kết quả trước Ban Giám đốc."

Ninh Tường Vi khẽ gật đầu. Cô không vội vã cất lời ngay mà chậm rãi lồng đôi găng tay cotton trắng mịn vào hai bàn tay. Từng ngón tay mảnh khảnh nhưng rắn rỏi được lớp vải ôm khít. Động tác của cô cẩn trọng, chuẩn mực như một bác sĩ phẫu thuật trước giờ rạch nhát dao đầu tiên.

Vi đứng dậy, với lấy chiếc nhíp thép không gỉ, nhẹ nhàng gắp ba chiếc phong bì, tách chúng ra thành hai nhóm riêng biệt trên mặt bàn gỗ bóng lóa.

"Kính thưa ông Lịch, thưa Thanh tra Khang và các anh chị," giọng nói của Vi vang lên, trong trẻo, rành rọt và phẳng lặng như mặt nước hồ không một gợn sóng. "Ngay từ thời điểm tiếp cận ba phong bì nặc danh vào sáng hôm qua theo yêu cầu của ban giám đốc, tôi đã nhận thấy sự đứt gãy hoàn toàn về mặt chất liệu học, kỹ thuật tạo tác văn bản cũng như tâm lý học hành vi của người tạo ra chúng. Ba bức thư này thoạt nhìn có vẻ tương đồng vì cùng mang vỏ bọc giấy xi măng màu nâu và nét chữ màu đỏ hung tợn, nhưng thực chất chúng thuộc về hai nguồn gốc hoàn toàn khác nhau."

Vi dùng đầu mũi nhíp chỉ vào phong bì thứ nhất nằm riêng một góc:

"Bức thư thứ nhất gửi đích danh ông Đỗ Vạn Lịch—chính là bức thư mà anh Khang vừa công bố lời khai của Đặng Văn Cường. Về mặt vật lý: vỏ phong bì được cắt gấp thủ công từ loại giấy bao bì Kraft có nguồn gốc nhập khẩu từ Liên Xô cũ vào khoảng thập niên 80. Bề mặt giấy thô ráp, hàm lượng lignin cao chưa qua tẩy trắng triệt để, có các đường gân sợi xenlulozo chạy dọc thớ giấy rất rõ nét. Nắp phong bì được phết dán bằng chất kết dính hữu cơ tự nhiên, qua kiểm tra phản ứng iot cho thấy đó là hồ tinh bột sắn tự nấu tại nhà, độ ẩm dư thừa làm bề mặt giấy bị co rút gợn sóng không đều. Nét chữ bên trong được viết bằng bút bi đỏ ngòi cùn đường kính 0.7 milimét, lực tì đè cơ học của bàn tay lên mặt giấy cực kỳ mạnh, tạo thành những đường rãnh lún sâu tới 0,15 milimét, làm rách toạc lớp biểu bì ở mặt sau trang giấy. Văn phong, cú pháp mang đậm ngôn ngữ thực tế của giới bốc xếp kho vận đường sắt cũ, với các thuật ngữ đặc thù như 'sang toa', 'hạ bãi', 'phiếu giao nhận rời'."

Vi dừng lại một nhịp ngắn, ánh mắt quét qua khuôn mặt căng thẳng của mọi người, rồi dùng nhíp nhẹ nhàng kéo hai chiếc phong bì còn lại đặt vào giữa vùng sáng của ngọn đèn chiếu. Cô vặn công tắc chiếc kính lúp quang học, ánh đèn LED trắng sắc lạnh rọi thẳng xuống bề mặt hai mảnh giấy nặc danh gửi cho Hà An và chính cô.

"Thế nhưng, hai bức thư này thì hoàn toàn ngược lại. Hai bức thư này không phải là thư viết tay."

Nguyễn Hà An như người chết đuối vớ được cọc, rướn người hẳn qua mặt bàn, giọng the thé run rẩy: "Không... không phải viết tay? Cô nói cái gì thế Vi? Rõ ràng mắt tôi nhìn thấy những dòng chữ nguệch ngoạc bằng mực đỏ cơ mà! Nét chữ nghiêng ngả, run rẩy như của một kẻ điên loạn đang đe dọa bóp chết sự nghiệp của tôi..."

"Đó chỉ là một thủ thuật ngụy trang thị giác nhằm thao túng tâm lý của chị mà thôi, chị Hà An," Vi thản nhiên đáp lời, mũi nhíp kẹp nhẹ mép lá thư gửi cho chính mình, lật nghiêng dưới thấu kính lúp. "Nếu chị nhìn bằng mắt thường dưới ánh sáng đèn huỳnh quang thông thường, những nét vặn vẹo kia tạo ra ảo giác về một cơn cuồng nộ viết vội. Nhưng dưới độ phóng đại ba mươi lần của kính lúp quang học, toàn bộ bản chất cơ học của nét mực sẽ phơi bày. Ở đây hoàn toàn không hề có rãnh tì đè cơ học của đầu bi kim loại lên thớ giấy. Không có điểm bắt đầu nặng hạt mực do lực ấn tay, cũng không có vệt vuốt mỏng ở đuôi chữ do gia tốc vung bút."

Vi xoay nhẹ chiếc kính lúp về phía ông Đỗ Vạn Lịch:

"Mời ông Lịch nhìn vào đây. Các đường nét màu đỏ này thực chất được cấu thành từ hàng vạn vi hạt mực siêu nhỏ được bắn ra từ các kim phun áp điện của một máy in phun kỹ thuật số hiện đại. Kẻ tạo tác đã sử dụng một bộ phông chữ vi tính mô phỏng chữ viết tay có tên là *Script Casual*—một phông chữ tự do rất phổ biến trong các phần mềm thiết kế đồ họa. Hắn đã cố tình bóp méo tỷ lệ chiều ngang của phông chữ xuống 85%, tăng độ nghiêng góc lên 15 độ để tạo ra vẻ run rẩy, hung hãn giả tạo."

Căn phòng lặng ngắt như tờ, chỉ còn tiếng thở dồn dập của ông Lịch khi ông ghé sát mắt vào tròng kính phóng đại.

Vi không để khoảng trống thời gian trôi qua vô ích. Cô với tay lấy tập tài liệu lưu trữ bìa xanh mà cô đã chuẩn bị sẵn từ sáng, lật gióng mở ra một trang văn bản có đóng dấu giáp lai đỏ chót, bên trên ghi rõ mã hiệu: *MT-TT/08 - Phụ lục Bàn giao Thiết bị Trưng bày Chuyên dụng*.

"Đây là bản phụ lục bàn giao lô khung kính cường lực và bục trưng bày do Công ty Cổ phần Di sản Minh Thành nộp cho Bảo tàng Vạn Lịch vào ngày mùng mười tháng trước, có chữ ký xác nhận của anh Bùi Quang Duy ở mục Đại diện Kỹ thuật đối tác," Vi chỉ đầu nhíp vào góc trên bên phải của văn bản. "Mời mọi người quan sát kỹ chữ 'Đ' trong danh từ riêng 'Địa điểm' và chữ 'B' trong cụm từ 'Biên bản nghiệm thu'. Ở góc trên bên phải của vòng bụng chữ 'Đ' và nét gạch ngang trên của chữ 'B', luôn luôn xuất hiện một khoảng khuyết vi mô kéo dài đúng 0,1 milimét. Vết khuyết này sinh ra do kim phun số 3 thuộc vạch mực nhiệt của đầu in bị đóng cặn hạt mực khô lâu ngày không được bảo dưỡng bằng dung dịch cồn chuyên dụng."

Vi đặt thấu kính lúp dịch chuyển sang lá thư nặc danh gửi cho Hà An, soi đúng vào chữ 'Đ' trong từ 'Đồng hồ' và chữ 'B' trong từ 'Bảo tàng'.

Dưới ánh sáng trắng lạnh lẽo, vết khuyết vi mô 0,1 milimét hiện ra sắc nét, trơ tráo và trùng khớp đến từng góc cạnh phân tử với vết khuyết trên văn bản chính thức của Công ty Minh Thành.

Ông Lịch run rẩy ngẩng đầu lên, tròng mắt sau cặp kính lão nhìn sững sững vào Bùi Quang Duy. Đôi môi ông giật giật, không thốt nên lời.

"Vẫn chưa dừng lại ở đó," giọng Vi tiếp tục vang lên, đều đặn, lạnh lùng và chuẩn xác như một chiếc máy đếm nhịp. "Chúng ta hãy xét đến cấu trúc vật lý của vỏ bao bì. Hai chiếc phong bì gửi cho chị Hà An và tôi không hề được cắt từ bao xi măng cũ như bức thư của Đặng Văn Cường. Chúng được gấp thủ công từ loại bìa carton sóng E siêu mỏng ba lớp—loại vật liệu đệm lót chuyên dụng chống va đập. Đường cắt mép giấy không dùng kéo cắt thông thường, mà được rọc bằng dao rọc giấy công nghiệp có bản lưỡi 18 milimét đã bị mẻ một góc viền cực nhỏ, để lại những vết tưa xơ xước lặp lại theo chu kỳ đều đặn 4,5 centimet dọc theo mép cắt."

Vi dùng nhíp lật mặt trong của nắp phong bì lên:

"Đặc biệt, mép dán niêm phong của hai chiếc phong bì này hoàn toàn không dùng hồ nước hay keo dán giấy học sinh. Kẻ ngụy tạo đã sử dụng loại băng dính hai mặt công nghiệp khổ hẹp 12 milimét, bên trong lớp keo acrylic có chứa màng sợi thủy tinh gia cường đan ô vuông chống co giãn. Đây là loại băng dính niêm phong hàng không đặc chủng, được Công ty Cổ phần Di sản Minh Thành nhập khẩu theo lô lớn từ Đài Loan để phục vụ việc đóng gói các hòm gỗ bảo quản cổ vật luân chuyển giữa các tỉnh, hoàn toàn không được phân phối bán lẻ tại các tiệm tạp hóa hay văn phòng phẩm dân dụng trên thị trường Hà Nội."

Vi ngẩng cao đầu, ánh mắt trong trẻo nhưng sắc lẹm của cô chiếu thẳng vào khuôn mặt đang dần cứng đờ của Bùi Quang Duy:

"Và bằng chứng ngoại cảnh cuối cùng để khép lại chuỗi đối chứng này: trích xuất dữ liệu camera an ninh của Bưu cục Hàng Bồ đặt tại ngã tư Hàng Bồ - Hàng Bạc cho thấy, vào lúc 04 giờ 12 phút 35 giây rạng sáng hôm qua, một người đàn ông điều khiển chiếc xe máy Honda Wave màu đỏ mang biển kiểm soát 29-E1 681.42 đã dừng lại trước hòm thư công cộng. Người này bước xuống, đi hơi khập khiễng chân trái, và đã thả vào khe nhận thư đúng hai phong bì màu vàng nâu có kích thước trùng khớp tuyệt đối với hai bức thư này. Chiếc xe máy đó và đặc điểm nhận dạng khập khiễng đó thuộc về anh Nguyễn Văn Toàn—thường gọi là Toàn 'thọt', nhân viên giao nhận kiêm bảo vệ kho trực tiếp dưới quyền điều hành của anh Bùi Quang Duy tại trụ sở Minh Thành."

Vi khẽ thở ra một hơi dài, đặt chiếc nhíp thép xuống đĩa sứ cạnh kính lúp:

"Tổng hợp toàn bộ các dấu vết vật chất: kẻ ngụy tạo đã nắm bắt được thông tin về bức thư tố cáo mộc mạc đầu tiên của Đặng Văn Cường gửi cho ông Lịch, liền chớp ngay lấy thời cơ ấy để chế tác thần tốc hai bức thư giả mạo này bằng chính trang thiết bị và vật liệu đóng gói tại văn phòng của mình. Mục đích không gì khác hơn là kích động sự hoảng loạn, chia rẽ mối quan hệ làm việc nội bộ giữa tôi và chị Hà An, tạo ra một màn khói mù hỗn loạn nhằm làm tê liệt công tác kiểm kê trước ngày phái đoàn quốc tế đến làm việc, đồng thời ngầm gửi đi những tín hiệu đe dọa nhằm thăm dò giới hạn chịu đựng của tôi."

Không khí trong phòng họp dường như bị rút cạn toàn bộ dưỡng khí. Áp lực vô hình đè nặng lên từng tấc da thịt.

Ông Đỗ Vạn Lịch bàng hoàng đến mức chiếc bút trong tay rơi xuống mặt bàn, lăn một vòng rồi rơi tõm xuống sàn gỗ tạo nên một tiếng vang khô khốc. Ông nhìn chằm chằm vào Duy, ánh mắt già nua chuyển từ ngơ ngác sang sự giận dữ tột cùng bị phản bội: "Duy... Cậu... Cậu giải thích thế nào về những thứ này?"

Đối diện với cơn bão đang chực chờ bùng nổ, Bùi Quang Duy vẫn không hề để lộ vẻ hoảng loạn. Cơ mặt anh ta chỉ khẽ co rút trong chớp mắt, rồi nụ cười nhã nhặn, lịch thiệp lại từ từ xuất hiện trên đôi môi mỏng. Duy chậm rãi đặt tách trà xuống đĩa lót bằng sứ, tiếng gốm va chạm vang lên một tiếng *cạch* thanh mảnh, ung dung đến phát sợ.

Anh ta nghiêng đầu, giơ hai tay lên và vỗ nhè nhẹ vào nhau ba tiếng đầy vẻ tán thưởng:

"Tuyệt vời. Thực sự quá xuất sắc. Quả không hổ danh là cây bút điều tra từng làm mưa làm gió một thời của báo Tiêu Điểm, cô Ninh Tường Vi," giọng Duy vang lên trầm bổng, mượt mà và tròn vành rõ chữ, không hề vướng một gợn run rẩy nào. "Khả năng quan sát chi tiết, óc phân tích vật lý và kỹ năng xâu chuỗi hiện trường của cô khiến một người làm công tác lưu trữ và phục dựng như tôi cũng phải ngả mũ thán phục. Những giả thuyết về đầu phun máy in bị nghẹt cặn mực, về sợi thủy tinh trong cuộn băng dính mười hai milimét... nghe qua thì tưởng chừng như một kịch bản điều tra hoàn hảo không tì vết."

Duy ngả hẳn người ra lưng ghế nỉ êm ái, vắt chéo chân, hai bàn tay thong dong đan vào nhau đặt trên đầu gối:

"Thế nhưng, thưa Thanh tra Khang, thưa bác Lịch kính mến, cô Vi dường như đã sống quá lâu trong thế giới của những trang sách chết mà quên mất thực tế vận hành sống động của một doanh nghiệp ngoài đời thực. Trụ sở của Công ty Cổ phần Di sản Minh Thành tại phố Quán Sứ là một tòa nhà bốn tầng với hơn bốn mươi con người làm việc mỗi ngày. Phòng in ấn và chế bản ở tầng hai là không gian sinh hoạt chung, chiếc máy in màu kỹ thuật số đó được kết nối trực tiếp vào mạng nội bộ LAN của công ty. Bất kỳ ai—tôi xin nhắc lại là bất kỳ ai, từ một nhân viên kế toán, một cậu thiết kế banner, cho đến các bạn sinh viên thực tập—chỉ cần cắm dây mạng hoặc bắt sóng Wi-Fi văn phòng là đều có thể gửi lệnh in tự do mà không cần mật khẩu quản trị."

Duy khẽ thở dài một tiếng đầy vẻ não nề và bao dung, ánh mắt tỏ rõ sự ái ngại chân thành:

"Đầu tháng này, công ty chúng tôi vừa tiếp nhận bốn bạn sinh viên năm cuối từ khoa Quản lý Di sản Văn hóa của Đại học Văn hóa Hà Nội về thực tập tốt nghiệp. Các bạn trẻ ra vào văn phòng nườm nượp, in ấn tiểu luận, mượn kéo, mượn dao rọc giấy, lấy băng dính đóng thùng để chuyển đồ đạc cá nhân bừa bãi khắp nơi. Còn về anh Toàn lái xe... anh Toàn là lao động hợp đồng bán thời gian, công việc chính là phụ trách chân chạy chuyển phát nhanh. Bất cứ ai trong công ty viết xong một lá thư, đóng một kiện hàng rồi để ở bàn lễ tân nhờ anh Toàn tiện đường đi giao thì thả vào thùng thư bưu điện, anh ấy làm sao có quyền hạn hay nghĩa vụ phải xé phong bì của người khác ra để kiểm tra xem bên trong viết cái gì?"

Duy quay sang nhìn thẳng vào Vi, ánh mắt lóe lên tia giễu cợt sắc lạnh như băng:

"Một lỗ hổng trong công tác quản lý văn phòng nội bộ, một trò đùa nghịch ác ý hoặc một toan tính trả thù cá nhân nào đó của một bạn sinh viên thực tập bất mãn muốn quấy phá mối quan hệ hợp tác giữa Minh Thành và Vạn Lịch... chẳng lẽ lại có thể được cô Vi tùy tiện, hồ đồ suy diễn thành hành vi phạm tội có tổ chức của cá nhân tôi, hay gán ghép thành chủ trương của Ban Giám đốc Công ty Minh Thành sao?"

Duy nhếch mép, nụ cười càng lúc càng ngạo nghễ:

"Về mặt khoa học hình sự, cô Vi chỉ ra được sự tương đồng về công cụ in ấn cơ học, nhưng cô hoàn toàn không có bất kỳ một căn cứ pháp lý nào để chứng minh rằng chính ngón tay tôi đã ngồi gõ những dòng chữ đó trên bàn phím, càng không thể chứng minh tôi là người đã ra lệnh cho anh Toàn mang thư đi gửi. Muốn kết tội một công dân về hành vi đe dọa, tống tiền hay vu khống, luật pháp đòi hỏi dấu vân tay trên mặt giấy, đòi hỏi mẫu AND từ tuyến nước bọt ở mép phong bì, đòi hỏi nhật ký trích xuất dữ liệu số từ máy tính cá nhân của nghi phạm. Đúng không, thưa đồng chí Thanh tra Lục Khang?"

Vi siết chặt chiếc nhíp kim loại trong lòng bàn tay. Lớp vải cotton của chiếc găng tay trắng cọ xát vào da thịt tạo nên cảm giác ran rát. Cô hiểu rất rõ sự trơn trượt và xảo quyệt của Bùi Quang Duy. Kẻ đứng sau đường dây buôn bán và hợp thức hóa cổ vật này là một con cáo già về mặt pháp lý và tâm lý. Hắn không bao giờ trực tiếp nhúng tay vào những công đoạn thô thiển; hắn luôn biết cách biến những khoảng trống trong quy trình hành chính và kỹ thuật thành tấm lá chắn kiên cố nhất để bảo vệ bản thân. Nếu chỉ dựa vào những vật chứng gián tiếp này, ngay tại căn phòng họp này, Khang thực sự chưa thể lập tức bập còng số tám vào cổ tay anh ta.

Thế nhưng, Lục Khang không hề nao núng. Vẻ mặt anh vẫn giữ nguyên một khối băng lạnh giá, đôi mắt đen sâu thẳm không hề chớp lấy một lần trước màn ngụy biện trơn tru của gã cố vấn trẻ tuổi.

Khang chậm rãi đóng tập tài liệu A4 lại, rút từ túi áo ngực ra một chiếc bút máy vỏ thép không gỉ, tháo nắp bút với một tiếng *tách* dứt khoát. Anh lật mở trang cuối cùng của biên bản làm việc in sẵn tiêu đề của Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an quận.

"Anh Duy không cần phải vội vã đổ hết trách nhiệm cho những người thực tập sinh vô danh hay một người lao động tàn tật như anh Toàn," giọng Khang trầm xuống, từng từ ngữ nhả ra đều đặn, nặng trịch như những khối chì nện thẳng vào bầu không khí phòng họp. "Về mặt tố tụng hình sự, Đội Điều tra Kinh tế đã có công văn phối hợp khẩn cấp với Đội An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao. Ngay trong chiều nay, một tổ công tác nghiệp vụ sẽ có mặt tại trụ sở Công ty Minh Thành để tiến hành niêm phong ổ cứng của chiếc máy in mạng đó, đồng thời trích xuất toàn bộ nhật ký địa chỉ IP (IP log) và địa chỉ MAC của các thiết bị đã gửi lệnh in trong khung giờ từ 22 giờ đến 24 giờ đêm hôm kia. Nếu lệnh in xuất phát từ chiếc máy tính xách tay cá nhân của anh Duy hay từ bất kỳ thiết bị nào thuộc quyền quản trị của anh, bản kết luận giám định điện tử tư pháp sẽ là chứng cứ đanh thép nhất trước bục khai báo của Tòa án nhân dân."

Khóe môi Duy khẽ giật mạnh một nhịp. Ánh mắt tự tin vừa nãy thoáng qua một tia dao động dữ dội.

Khang không để Duy kịp lấy lại thế cân bằng. Anh quay mặt sang phía Đỗ Vạn Lịch, giọng nói vang lên đầy uy quyền hành chính:

"Tuy nhiên, ngay tại thời điểm hiện tại, với chức năng và thẩm quyền của cơ quan công an đang trực tiếp thụ lý hồ sơ bảo đảm an ninh trật tự cho các thiết chế văn hóa phục vụ sự kiện đối ngoại lớn trên địa bàn Thủ đô, tôi chính thức lập Biên bản ghi nhận vi phạm nghiêm trọng trong công tác quản lý văn thư, tài sản và phương tiện kỹ thuật của đối tác tư vấn—Công ty Cổ phần Di sản Minh Thành. Sự tắc trách, lỏng lẻo này đã trực tiếp dẫn đến việc phát tán các tài liệu nặc danh đe dọa, gây hoang mang, khủng hoảng tâm lý và phá hoại trật tự nội bộ của Bảo tàng Vạn Lịch ngay trước thềm tiếp đón đoàn thanh tra quốc tế."

Khang nhìn thẳng vào mắt ông Lịch, nhấn mạnh từng tiếng một:

"Đồng thời, căn cứ vào những dấu hiệu bất thường đã được phát hiện trước đó liên quan đến việc tráo đổi các linh kiện máy móc cơ khí tinh xảo trong chiếc đồng hồ quả quýt cổ thời Nguyễn—vốn là hiện vật do chính Công ty Minh Thành chịu trách nhiệm đóng gói vận chuyển—cơ quan điều tra kiến nghị và yêu cầu Ban Giám đốc Bảo tàng Vạn Lịch ra quyết định đình chỉ vô thời hạn toàn bộ quyền tiếp cận kho lưu trữ, kho bảo quản hiện vật cấp 1, và tước bỏ tư cách cố vấn trưng bày độc lập của ông Bùi Quang Duy tại bảo tàng này kể từ mười hai giờ trưa ngày hôm nay, để phục vụ công tác điều tra mở rộng."

Khang xoay tờ biên bản làm việc sang phía Bùi Quang Duy, đặt mạnh cây bút máy xuống bên cạnh:

"Mời anh Bùi Quang Duy ký tên xác nhận vào biên bản làm việc với tư cách là người đại diện theo ủy quyền kỹ thuật của đối tác có phương tiện liên quan đến vụ việc phát tán tài liệu đe dọa."

Cả căn phòng im phăng phắc.

Bùi Quang Duy nhìn chằm chằm vào tờ giấy trắng mực đen trước mặt. Dòng chữ in hoa đậm nét *CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM* và con dấu treo màu đỏ của cơ quan điều tra như đang đè nặng lên tầm mắt anh ta. Các cơ mặt của Duy căng cứng lại, lớp mặt nạ lịch lãm điềm đạm dường như đã nứt toác từng mảng lớn dưới đòn đánh hành chính chuẩn xác và hiểm hóc của Lục Khang.

Duy thừa hiểu ý nghĩa đằng sau quyết định này. Khang không cần phải vội vã bắt giam anh ta ngay lúc này; bằng việc tước bỏ tư cách cố vấn và cấm cửa anh ta khỏi các kho lưu trữ của Vạn Lịch, Khang đã chính thức chặt đứt cánh tay nối dài của Tạ Minh Thành bên trong bảo tàng. Toàn bộ mạng lưới mà Duy dày công cài cắm để tiếp cận các hồ sơ hiện vật gốc, đánh tráo các chi tiết hay tìm kiếm những manh mối tài liệu mật tại đây đã hoàn toàn bị vô hiệu hóa.

Hít một hơi thật sâu để nén cơn giận dữ đang cuộn trào sau lồng ngực, Duy vươn tay cầm lấy cây bút máy của Khang. Bàn tay anh ta siết chặt thân bút, ký một nét chữ ngoằn ngoèo, sắc nhọn rồi đẩy mạnh tờ giấy trở lại trước mặt viên thanh tra.

"Nếu cơ quan công an coi việc đình chỉ công tác của tôi là giải pháp tốt nhất để bảo đảm sự an toàn cho bảo tàng, tôi hoàn toàn sẵn sàng hợp tác và chấp hành quy định," Duy nói, giọng anh ta đã mất đi vẻ ấm áp ban đầu, trở nên khô khốc và lạnh lẽo lạ thường. Anh ta đứng dậy, đưa tay cài lại chiếc cúc áo vest màu xám tro, ngẩng cao đầu: "Dù sao thì dự án nâng cấp này cũng chỉ là một trong số hàng chục dự án mà công ty chúng tôi đang triển khai. Tôi cũng không có quá nhiều thời gian để lãng phí vào những cuộc đấu đá nội bộ vụn vặt như thế này. Tôi chỉ hy vọng Thanh tra Khang và cô Vi sẽ sớm tìm ra được 'bạn sinh viên thực tập' nghịch ngợm máy in của chúng tôi."

Duy quay sang, cúi người gật đầu một cách máy móc về phía ông Đỗ Vạn Lịch: "Bác Lịch, cháu xin phép về công ty để tự rà soát lại nhân sự. Chúc bảo tàng sẽ ký kết thành công với đoàn tài trợ."

Duy cầm lấy chiếc cặp tài liệu cá nhân, xoay người bước ra cửa. Nhưng khi đi ngang qua chiếc bàn nơi Ninh Tường Vi đang ngồi thu dọn kính lúp và nhíp gắp, bước chân của Duy đột ngột dừng lại nửa nhịp.

Anh ta cúi thấp người xuống, làm ra vẻ như đang cúi nhặt chiếc nắp bút vô tình đánh rơi sát chân bàn của Vi. Trong khoảnh khắc ngắn ngủi ấy, gương mặt Duy chỉ cách tai Vi chưa đầy một gang tay. Một luồng hơi thở lạnh buốt phả vào vành tai cô, đi kèm với giọng nói thì thầm rít qua kẽ răng, chứa đầy sự đe dọa thâm độc:

"Cô Vi rất giỏi về giấy mực bảo tàng... nhưng giấy tờ nhà cổ ngoài phố phức tạp hơn nhiều so với mấy cuốn sổ kiểm kê mục nát này đấy. Hãy cẩn thận, kẻo có ngày cô cầm đúng tờ giấy thật, nhưng ngôi nhà thì đã biến mất từ lâu rồi."

Ninh Tường Vi không hề chớp mắt, cũng không hề lùi lại dù chỉ một milimét. Cô ngước mắt lên, ánh nhìn phẳng lặng như gương đối diện thẳng với con ngươi vằn tia máu của Duy, giọng nói đáp lại rành rọt, chỉ vừa đủ cho hai người nghe:

"Cảm ơn anh Duy đã nhắc nhở. Nhưng người làm công tác lưu trữ chân chính thì chỉ tin vào dấu vết vật chất của sự thật, không bao giờ tin vào những kẻ quen thói diễn trò sau lưng người khác."

Khóe miệng Duy co giật một cái rất nhẹ. Anh ta không nói thêm một lời nào nữa, đứng thẳng dậy, sải những bước chân dài dứt khoát ra khỏi phòng họp. Tiếng đế giày da nện cồm cộp trên nền gạch bông ngoài hành lang vang lên rộn rã rồi chìm dần vào không gian tĩnh mịch của tòa nhà cổ.

Cánh cửa gỗ lim khép lại, căn phòng họp dường như vừa trút bỏ được một khối áp suất khổng lồ.

Ông Đỗ Vạn Lịch ngồi phịch xuống ghế nỉ, toàn thân buông lỏng như một quả bóng bị xì hơi. Ông đưa hai tay áo lên quẹt những giọt mồ hôi đang túa ra ròng ròng trên trán và thái dương, thở hắt ra một hơi dài run rẩy. Gánh nặng ngàn cân đè nghẹt buồng phổi ông suốt hai ngày đêm qua cuối cùng cũng tạm thời được dỡ bỏ. Vụ khủng hoảng ba lá thư nặc danh không phải là sự bại lộ của một vụ án buôn lậu cổ vật thực sự bên trong bảo tàng; bức thư nguy hiểm nhất gửi cho ông chỉ là đòn trả thù vụn vặt của một cựu nhân viên thủ kho bất mãn, còn hai bức thư kia chỉ là trò bẩn thỉu xuất phát từ phía Minh Thành nhằm gây lũng đoạn nội bộ. Không có nguy cơ báo chí phanh phui, không có nguy cơ phái đoàn của Thomas Vance hủy bỏ bản hợp đồng một triệu rưỡi đô la.

"Đại phúc... thật là phúc đức tổ tiên để lại cho cái bảo tàng này..." Ông Lịch lẩm bẩm trong miệng, tháo cặp kính lão xuống lau vội vào vạt áo sơ mi, đôi mắt đỏ hoe ngước lên nhìn Ninh Tường Vi với sự cảm kích và nể phục không giấu giếm.

Bất chợt, ánh mắt ông chuyển sang Nguyễn Hà An đang ngồi rúm ró ở góc bàn. Cơn giận dữ bị kìm nén bấy lâu nay bùng nổ, ông Lịch đập mạnh lòng bàn tay xuống mặt bàn thông:

"Hà An! Cô đã nhìn thấy chưa? Đã sáng mắt ra chưa? Suốt ngày cô chỉ biết sợ bóng sợ gió, nghi kỵ tị hiềm đồng nghiệp, làm việc thì tắc trách lỏng lẻo để thằng Duy nó dắt mũi như dắt trâu qua hết lần này đến lần khác! Nếu sáng hôm qua tôi mềm lòng nghe theo lời cô xúi giục mà đình chỉ việc của Vi, hay đi thỏa hiệp nhượng bộ để che giấu cho thằng Duy, thì hôm nay cái bảo tàng này đã rơi trọn vào bẫy của chúng nó rồi!"

Nguyễn Hà An ôm mặt, nước mắt giàn giụa qua kẽ tay, run rẩy lí nhí: "Bác... cháu xin lỗi bác... cháu xin lỗi cô Vi... Cháu sai rồi ạ, cháu hoảng quá nên mất hết lý trí..."

"Kể từ giờ phút này trở đi," ông Lịch khoát mạnh tay, giọng nói đanh thép lấy lại toàn bộ uy quyền của người sáng lập và điều hành cao nhất, "toàn bộ quyền hạn kiểm kê khoa học, thẩm định hồ sơ nguồn gốc hiện vật, quản lý hệ thống chìa khóa kho tư liệu và các tủ bảo quản chống ẩm đặc chủng, tôi giao trọn quyền cho chuyên viên Ninh Tường Vi. Cô Hà An chỉ chịu trách nhiệm phần lễ tân, hậu cần và đón tiếp khách tham quan phổ thông, tuyệt đối không được tự ý can thiệp vào chuyên môn lưu trữ nữa. Vi, cháu hãy giúp bác lập lại toàn bộ quy chuẩn phân loại khoa học cho kho tư liệu của Vạn Lịch. Cháu cần thêm nhân lực phụ tá, cần bổ sung máy móc soi quét hay kinh phí mua sắm hóa chất bảo quản, cứ lập tờ trình trực tiếp cho bác, bác ký duyệt cấp kinh phí ngay lập tức!"

Tường Vi đứng nghiêm trang, khẽ cúi đầu nhận lãnh trách nhiệm: "Cháu cảm ơn sự tin tưởng của bác Lịch. Ngay chiều nay, cháu sẽ bắt đầu rà soát và chuẩn hóa lại toàn bộ hồ sơ hiện vật theo đúng quy chuẩn lưu trữ quốc gia để sẵn sàng cho buổi làm việc với đoàn chuyên gia quốc tế."

Lục Khang ngồi bên cạnh khẽ mỉm cười. Anh đứng dậy, kẹp tập biên bản đã có chữ ký của Duy vào chiếc cặp da sẫm màu, cài khóa cẩn thận:

"Bác Lịch xử lý dứt khoát như vậy là rất đúng đắn. Chiều nay, Đội Điều tra Kinh tế sẽ gửi giấy triệu tập chính thức đối với đại diện pháp luật của Công ty Minh Thành để làm việc về trách nhiệm phương tiện kỹ thuật. Còn bây giờ, tôi xin phép đưa cô Vi ra ngoài ăn trưa và nghỉ ngơi một chút trước khi bắt đầu ca làm việc buổi chiều."

***

Ánh nắng trưa rực rỡ và khô hanh đổ tràn qua những mái ngói rêu phong của phố cổ khi Vi và Khang bước ra khỏi cổng sắt lớn của Bảo tàng Vạn Lịch.

Phố phường Hà Nội lúc này đang bước vào khoảng thời gian chuyển giao ồn ã của giờ tan tầm ban trưa. Tiếng còi xe máy râm ran từ ngã năm Cửa Nam dội lại, hòa cùng tiếng rao lảnh lót của gánh hàng rong bán cốm Vòng bọc trong lá sen tươi nép mình bên gốc cây xà cừ cổ thụ. Không khí ngột ngạt và căng thẳng tột độ bên trong phòng họp như bị gió thu cuốn phăng đi, nhường chỗ cho nhịp sống đời thường bình dị đang cuộn chảy.

Hai người đi bộ chầm chậm dọc theo vỉa hè lát gạch đỏ đã bong tróc vài chỗ, rẽ vào lối dẫn sang ngõ Hàng Chỉ. Con ngõ nhỏ ngoằn ngoèo, tĩnh lặng nép mình giữa những bức tường quét vôi vàng bạc màu thời gian, trên cao là những ban công gỗ mục chạm khắc hoa văn kiểu thuộc địa phủ đầy những giàn hoa giấy tím thẫm đang độ trổ bông rực rỡ nhất.

Mùi thơm nồng nàn của cà phê rang xay thủ công từ một quán cóc nép dưới chân cầu thang ngoài trời quyện chặt với mùi thuốc bắc phơi khô thoang thoảng từ các tiệm đông y gần phố Lãn Ông, tạo nên một phong vị Hà Nội trầm mặc, ấm áp và chở che.

Khang chủ động bước chậm lại nửa nhịp, đi ở phía ngoài mép đường để bờ vai rộng của anh che bớt đi những vạt nắng trưa chói chang đang rọi nghiêng vào gò má thanh tú của Vi.

"Hôm nay cô xử lý tình huống thực sự rất ngoạn mục," Khang phá vỡ sự im lặng, giọng anh trầm ấm, mang theo sự khâm phục chân thành. "Màn đối chứng vi mô về vết khuyết 0,1 milimét trên đầu phun máy in và đặc tính của sợi thủy tinh trên mép phong bì thực sự là một đòn giáng chí mạng. Nếu không có những chứng cứ vật chất đanh thép ấy, thằng Duy chắc chắn sẽ còn tiếp tục dùng cái lưỡi không xương của nó để thao túng ông Lịch và dồn mọi tội lỗi lên đầu cô."

Vi khẽ mỉm cười, đôi mắt cô hướng về những mảng rêu phong bám trên bờ tường cũ: "Đó là những nguyên lý căn bản của nghề lưu trữ thôi anh Khang. Giấy tờ, mực in hay sợi vải đều là những vật chứng trung thực tuyệt đối. Chúng ghi nhận lại từng tác động cơ học, từng biến đổi hóa học của thời gian và bàn tay con người mà không bao giờ biết nói dối. Duy là một kẻ thông minh, hắn hiểu tâm lý con người nhưng lại coi thường tiếng nói của vật chất. Hắn nghĩ rằng chỉ cần đổ vấy cho một vài thực tập sinh vô danh là có thể xóa sạch dấu vết, nhưng máy móc thì luôn mang theo một 'dấu vân tay' cơ học độc nhất vô nhị."

Nụ cười trên môi Vi chợt thoáng chùng xuống. Ánh mắt cô tối lại khi nghĩ về vẻ mặt lạnh lùng và ánh nhìn trơ tráo của Duy lúc ký vào biên bản:

"Thế nhưng, chúng ta vẫn chưa thể giữ hắn lại. Hắn vẫn có thể nhởn nhơ bước ra khỏi bảo tàng, và cỗ máy đứng sau lưng hắn—Tạ Minh Thành cùng toàn bộ mạng lưới của ông ta—vẫn đang tiếp tục chuyển động ngoài kia."

"Đừng nóng vội, Vi," Khang điềm đạm trấn an, bước chân của anh vững chãi trên nền gạch ngõ nhỏ. "Trong tố tụng hình sự đối với các đường dây tội phạm kinh tế có tổ chức tinh vi, việc bóc tách từng lớp vỏ bọc bên ngoài là quy trình bắt buộc. Anh Sơn—Đội phó Đội Điều tra Kinh tế—sáng nay đã chính thức phê duyệt phương án giám sát đặc biệt đối với toàn bộ các hoạt động vận chuyển của Công ty Minh Thành. Việc chúng ta tước bỏ hoàn toàn tư cách cố vấn và quyền ra vào kho của Duy tại Bảo tàng Vạn Lịch đã chặt đứt một mắt xích sống còn của chúng trong việc sử dụng bảo tàng này làm trạm trung chuyển hợp thức hóa hiện vật. Bọn chúng chắc chắn sẽ phải thay đổi phương thức hoạt động, và khi thay đổi, sơ hở sẽ lộ ra."

Hai người dừng bước dưới bóng râm râm mát của một cây bàng cổ thụ ở ngã ba giao giữa ngõ Hàng Chỉ và lối rẽ thông sang ngõ Hàng Gương.

Khang đứng lại, xoay người đối diện với Vi. Nét mặt của người thanh tra trẻ bỗng trở nên nghiêm nghị, đôi mắt đen láy nhìn sâu vào mắt cô, giọng anh hạ thấp xuống một cung bậc cảnh giác:

"Vi này, chuyện ba lá thư nặc danh ở bảo tàng coi như đã tạm thời được kiểm soát. Nhưng có một tin tức khẩn cấp từ Đội Điều tra mà tôi nghĩ cô cần phải được biết ngay lúc này."

Tim Tường Vi bỗng đập thịch một tiếng. Linh tính nhạy bén của một người từng làm báo điều tra mách bảo cô rằng một đợt sóng ngầm nguy hiểm hơn nhiều vừa trồi lên mặt nước: "Có chuyện gì vậy anh Khang?"

Khang đưa mắt liếc nhanh qua hai đầu con ngõ vắng vẻ, rồi hạ giọng thật khẽ:

"Sáng nay, ngay trong lúc tôi đang làm việc với Đặng Văn Cường tại trụ sở công an quận, Đội Điều tra Kinh tế vừa nhận được báo cáo phối hợp khẩn cấp từ Ủy ban nhân dân phường Hàng Gai và Đội Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội. Một vụ tranh chấp quyền sử dụng đất và chuyển nhượng quyền thừa kế bất động sản đặc biệt gay gắt vừa bùng nổ dữ dội tại Nhà số 17 Hàng Gương."

Hai chữ *Hàng Gương* vang lên giữa không gian tĩnh lặng của buổi trưa như một tiếng sét đánh ngang tai Vi.

Toàn bộ những ký ức, những lời dặn dò đứt quãng của người thầy kính yêu—nhà nghiên cứu Trần Minh Đạo—trước khi ông đột quỵ, cùng những tài liệu tuyệt mật mà Khánh Ly đã tiết lộ cho cô tại Quán Trà Mái Nâu đêm qua đồng loạt ùa về trong tâm trí Vi như một cuốn phim quay chậm. Ngôi nhà cổ ba gian hai chái lợp ngói âm dương, khoang ngầm bí mật giấu trên xà đông, bộ hồ sơ nguồn mang mật danh 'Mạng lưới Sông Ngầm' ghi chép chi tiết về đường dây đào trộm và buôn bán cổ vật xuyên quốc gia mà thầy Đạo đã liều mình thu thập suốt mười năm... Tất cả đều đang nằm im lìm bên dưới lớp bụi thời gian tại chính ngôi nhà số 17 Hàng Gương đó.

"Bùng phát tranh chấp?" Vi cố gắng điều hòa nhịp thở, siết chặt hai quai chiếc túi xách đeo bên hông để giữ cho giọng nói không bị run rẩy. "Cụ thể là thế nào hả anh?"

"Căn nhà cổ đó vốn thuộc diện đồng sở hữu thừa kế của ba nhánh con cháu thuộc dòng họ Trần," Khang cặn kẽ giải thích, hai hàng lông mày rậm cau lại đầy ưu tư. "Hai nhánh con cháu ở trong nước vốn đã có những bất đồng âm ỉ kéo dài nhiều năm về việc phân chia diện tích sử dụng mặt tiền để cho thuê kinh doanh. Thế nhưng, bất ngờ vào lúc tám giờ sáng nay, một văn phòng công chứng tư nhân xuất hiện cùng với một luật sư tự xưng là người đại diện theo ủy quyền hợp pháp toàn phần của nhánh con cháu trưởng hiện đang định cư tại thành phố Lyon, nước Pháp."

Khang khoanh hai tay trước ngực, ánh mắt đăm chiêu nhìn về phía những mái ngói rêu phong xa xa:

"Người này mang theo một bộ hồ sơ chuyển nhượng có yếu tố lịch sử cực kỳ phức tạp: bao gồm một văn tự mua bán nhà đất gốc lập từ thời Bảo Đại có chứng thực của Tòa Đốc lý Hà Nội, và đặc biệt là một bản di chúc cổ lập vào mùa đông năm 1948. Bản di chúc này tuyên bố rằng nhánh con cháu định cư bên Pháp có toàn quyền định đoạt, mua bán và chuyển nhượng toàn bộ diện tích nhà và đất tại số 17 Hàng Gương mà không cần có sự đồng thuận của hai nhánh thứ ở trong nước. Vị luật sư này tuyên bố nhánh bên Pháp đã ký hợp đồng chuyển nhượng trọn gói toàn bộ quyền sở hữu cho một doanh nghiệp bất động sản lớn. Ngay khi họ cho người đến cắm biển đo đạc, hai nhánh con cháu trong nước đã lập tức khóa chặt cổng sắt, bắc loa phản đối dữ dội, chửi bới và suýt nữa đã xảy ra xô xát đổ máu lớn nếu lực lượng công an phường không kịp thời phong tỏa hiện trường để vãn hồi trật tự."

Khang nhìn thẳng vào Vi, giọng anh trầm xuống, sắc lạnh và đầy ngụ ý:

"Và cô có biết pháp nhân nào đang đứng sau việc âm thầm mua gom toàn bộ các hợp đồng ủy quyền và bơm tiền cho văn phòng luật sư kia không? Đó là Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Không gian Đô thị Mới—một công ty con do Tạ Quốc Huy, em họ ruột của Tạ Minh Thành, đứng tên đại diện pháp luật. Mục tiêu của chúng không phải là tranh chấp dân sự kéo dài qua tòa án. Chúng đang dùng áp lực hành chính và sự mập mờ của bộ hồ sơ năm 1948 để thúc ép chính quyền địa phương phải ra quyết định cưỡng chế, giải tỏa và tiếp quản căn nhà ngay trong tuần tới với lý do 'cải tạo không gian di sản đô thị cấp bách'."

Một luồng khí lạnh buốt chạy dọc sống lưng Vi.

Từng mảnh ghép rời rạc trong tâm trí cô đột ngột ăn khớp với nhau một cách hoàn hảo đến rùng mình. Câu nói thì thầm đầy vẻ trêu ngươi và cảnh báo ngầm của Bùi Quang Duy trước khi hắn rời khỏi phòng họp ban nãy vang vọng lại trong tâm trí cô rõ mồn một như một lời tuyên chiến: *'Giấy tờ nhà cổ ngoài phố phức tạp hơn nhiều... có ngày cô cầm đúng tờ giấy thật, nhưng ngôi nhà thì đã biến mất từ lâu rồi.'*

Hóa ra là như vậy! Bùi Quang Duy và Tạ Minh Thành biết rất rõ Vi đang truy tìm dấu vết của bộ hồ sơ gốc do thầy Đạo cất giấu. Chúng cũng biết ngôi nhà số 17 Hàng Gương là nơi cất giữ những bí mật có thể chôn vùi toàn bộ cơ nghiệp tội ác của tập đoàn Minh Thành. Nhưng thay vì lén lút đột nhập như những tên trộm tầm thường, con cáo già Tạ Minh Thành đã tung ra một đòn thế hiểm hóc hơn gấp bội: dùng luật pháp để đè bẹp luật pháp, dùng một bản di chúc cổ được ngụy tạo tinh vi từ thời Pháp thuộc để thâu tóm toàn bộ căn nhà một cách danh chính ngôn thuận.

Một khi căn nhà rơi vào tay công ty con của Tạ Quốc Huy, chúng sẽ lập tức biến nơi đây thành một công trường cải tạo kín cổng cao tường. Dưới danh nghĩa tu bổ và gia cố kết cấu, chúng sẽ ngang nhiên đập phá toàn bộ hệ thống xà dầm, tháo dỡ khoang ngầm trên xà đông, thu hồi và tiêu hủy vĩnh viễn bộ hồ sơ 'Mạng lưới Sông Ngầm' trước khi bất kỳ ai kịp chạm tay vào sự thật.

Khang chậm rãi cùng Vi bước tiếp vài bước cuối cùng, dừng lại trước mái hiên rêu phong của hiệu sách cũ mang tên Thu Hà nằm nép mình ở đầu ngõ Hàng Chỉ—ngôi nhà bình yên của dì Thu Hà, nơi chất chứa hàng vạn trang sách cổ và cũng là chốn dung thân an toàn của Vi suốt những ngày qua.

Gió thu cuối buổi trưa thổi lướt qua con ngõ nhỏ, làm lật nhẹ vạt áo sơ mi màu xanh đá của chàng thanh tra trẻ. Những chiếc lá bàng khô rụng lạo xạo dưới gót giày. Khang dừng lại trước cánh cửa gỗ sơn xanh đã tróc sơn của hiệu sách, nhìn sâu vào đôi mắt kiên định nhưng đang chất chứa muôn vàn suy tư và bão tố nội tâm của Vi.

Bàn tay anh khẽ siết chặt quai cặp tài liệu, giọng Khang hạ xuống thật thấp, vang lên như một lời nhắc nhở vừa nghiêm cẩn, vừa hàm chứa một sự đồng hành sinh tử:

"Cô đã thắng ván này bằng giấy mực, nhưng ở số 17 Hàng Gương, họ đang chơi bằng cả một ngôi nhà."