Phiên giải trình không có phép màu
Cánh cửa gỗ sồi bọc đồng dày nặng của Phòng Họp Hội Đồng Thẩm Định khép lại sau lưng An bằng một tiếng “khục” trầm đục, dứt khoát như nhát chém của một chiếc máy chém bọc nhung.
Âm thanh đó lập tức cắt đứt toàn bộ thế giới bên ngoài. Tiếng rì rầm nghẹt thở của hàng nghìn con người dồn ứ nơi đại sảnh, mùi mồ hôi chua nồng bốc lên từ những tấm áo sờn rách, hương cháo hành ấm nóng pha chút tiêu cay từ chiếc xe đẩy dã chiến của bà Tâm, tiếng bánh xe sắt lọc cọc nghiến trên gạch men rạn vỡ và hàng nghìn đôi mắt trũng sâu vì những đêm dài thức trắng—tất cả bị dập tắt chỉ trong một tích tắc.
Sự tương phản đột ngột giữa hai không gian khiến màng nhĩ An lùng bùng, một cơn choáng váng vô hình đè nặng lên thái dương. Phía sau cánh cửa gỗ kia là sự hỗn loạn trần trụi của sinh tồn; còn bên trong căn phòng này là một cõi hoàn toàn khác. Dưới chân anh, lớp thảm len dệt dày màu xanh rêu nuốt trọn mọi tiếng bước chân, phả ra mùi hóa chất chống ẩm mốc và sợi tổng hợp mới tinh. Hệ thống điều hòa trung tâm âm trần khẽ rung lên những xung động siêu thanh gần như không thể nghe thấy bằng tai thường, liên tục bơm ra luồng không khí lạnh mười chín độ C khô khốc, vô trùng, thanh lọc đến mức nhạt thếch.
Trước mắt anh, các dãy bàn hình bán nguyệt ốp đá cẩm thạch xám vân mây vươn cao dần theo cấu trúc bậc thang của một đấu trường La Mã thu nhỏ. Trên bục cao nhất của Hội đồng Thường trực, năm thành viên hội đồng ngồi bất động sau những tập tài liệu bọc da bò viền chỉ vàng dập nổi quốc huy Cục. Những chiếc tách sứ tráng men trắng tinh đặt cạnh bình thủy tinh đựng nước khoáng có ga sủi bọt lăn tăn. Dưới ánh sáng của dàn đèn huỳnh quang âm trần chiếu rọi với độ hoàn màu tuyệt đối, không một hạt bụi nào được phép lơ lửng, không một nếp gấp nào trên những tấm khăn trải bàn phủ nhung xanh được phép lệch khỏi đường thẳng quy chuẩn.
Ở vị trí trung tâm của dãy bàn thẩm phán, viên Chủ tọa—một người đàn ông trán hói với đôi mắt xám đục giấu sau cặp kính gọng vàng mỏng—chậm rãi gõ nhẹ đầu chiếc bút máy mạ crom xuống mặt bàn gỗ mun. Âm thanh khô khốc được hệ thống micro định hướng gắn chìm khuếch đại, vang vọng khắp vòm trần cách âm cao vút:
"Phiên điều trần bất thường theo Lệnh triệu tập khẩn cấp số 104 của Ban Giám đốc Cục Quản lý Liên Chiều chính thức bắt đầu. Nội dung làm việc: Đánh giá tính khả thi kỹ thuật và tác động thực thi của Kế hoạch tinh gọn mạng lưới kết nối ngoại vi giai đoạn hai. Thành phần tham dự đã được xác thực mã sinh trắc học đầy đủ. Theo trình tự nghị sự, đại diện Ban Tinh Gọn Liên Vũ Trụ có hai mươi phút trình bày báo cáo tổng kết và đề xuất giải pháp."
Chủ tọa vừa dứt lời, Vũ Thành Phúc đứng dậy.
Trưởng Ban Tinh Gọn không mang theo những cặp hồ sơ giấy dày cộp, không có những tập bìa kẹp tài liệu buộc dây dù ố vàng nặng trĩu làm trĩu vai như nhóm của An. Ông ta chỉ cầm trên tay một chiếc bút điều khiển từ xa mạ bạc nhỏ gọn, thong thả bước ra giữa bục trung tâm với phong thái đĩnh đạc của một chính khách đang nắm chắc phần thắng trong tay.
Phúc dừng lại ở tâm vòng tròn đánh dấu bằng đồng thau trên sàn, nở một nụ cười nhã nhặn, chừng mực—thứ nụ cười được mài giũa cẩn thận qua hàng trăm cuộc họp giao ban cấp cao, vừa đủ ấm áp để tạo cảm giác cởi mở, vừa đủ lạnh lùng để nhắc nhở người đối diện về ranh giới quyền lực. Khuôn mặt ông ta cạo nhẵn nhụi, phảng phất mùi nước hoa sau cạo hương gỗ tuyết tùng đắt tiền. Bộ âu phục xám than may đo khéo léo từ chất liệu vải sợi tổng hợp chống nhăn ôm sát lấy thân hình cân đối, phẳng phiu đến mức tàn nhẫn, hoàn toàn tương phản với vạt áo sơ mi trắng ngả màu còn vương vệt mực máy in offset nơi cổ tay của An, hay chiếc áo măng tô kaki bám bụi đường liên chiều và lấm tấm vệt bùn khô của Đặng Thảo Vy đang ngồi ở hàng ghế đại diện kỹ thuật.
"Kính thưa các đồng chí trong Hội đồng Thường trực," Phúc mở đầu. Chất giọng của ông ta trầm ấm, tròn vành rõ chữ, một âm sắc truyền cảm tự nhiên được hỗ trợ bởi hệ thống lọc âm đa kênh khiến từng từ ngữ rót vào tai người nghe như một sự hiển nhiên không thể chối cãi. "Tôi xin phép không lãng phí thời gian quý báu của tổ chức bằng những lời than vãn cảm tính hay những giọt nước mắt mang tính tu từ. Một cơ quan hành chính tồn tại để duy trì trật tự của thực tại không thể vận hành bằng lòng trắc ẩn mù quáng. Con số không biết nói dối, và sự tồn vong của một thể chế vĩ đại không bao giờ có thể xây dựng trên ảo tưởng từ thiện."
Phúc khẽ bấm nhẹ ngón tay cái vào thân chiếc bút bạc.
Một tiếng *tách* thanh mảnh vang lên. Ngay tức khắc, máy chiếu quang học âm trần phóng ra giữa không gian phòng họp một biểu đồ ba chiều rực rỡ bằng ánh sáng xanh lam và hổ phách. Các cột dữ liệu nổi lên, xoay tròn chầm chậm, nhảy múa sống động với độ phân giải siêu nét.
"Đây là bức tranh tài chính toàn cảnh của Cục chúng ta trong suốt mười hai quý vừa qua," Phúc vung nhẹ chiếc bút bạc, một vệt sáng đỏ rực xuất hiện, chỉ thẳng vào một đường cong dốc đứng cắm thẳng xuống đáy đồ thị. "Chi phí để duy trì băng thông nền, xả từ tính dư thừa, bù trừ tổn hao năng lượng chuẩn vị sai lệch và duy trì đội ngũ trực ca kỹ thuật cho bốn mươi tám tuyến cổng ngoại vi loại ba và loại bốn đang ngốn tới bốn mươi bảy phần trăm toàn bộ ngân sách vận hành kỹ thuật thường niên của Cục. Bốn mươi bảy phần trăm, thưa các đồng chí."
Phúc ngưng lại hai nhịp, để con số đó thấm sâu vào tâm trí của từng ủy viên Hội đồng. Các thành viên trên bục cao khẽ chau mày, một vài người cúi xuống nhìn vào tập tài liệu in sẵn trước mặt.
"Nhưng đổi lại, chúng ta thu được những gì?" Phúc tiếp tục, giọng điệu chuyển sang vẻ xót xa đầy kịch tính. "Tỷ trọng đóng góp phí kiểm định, phí dịch vụ luân chuyển và phụ thu năng lượng từ toàn bộ bốn mươi tám thế giới này gộp lại... chưa đầy bốn phần trăm tổng thu ngân sách. Nói một cách sòng phẳng và không né tránh: chúng ta đang dùng mồ hôi, nguồn lực kỹ thuật hữu hạn và sinh mạng của các kiểm định viên trung tâm để nuôi dưỡng một sự phụ thuộc trì trệ, vô trách nhiệm và kéo dài từ thập kỷ này sang thập kỷ khác."
Chiếc bút bạc bấm thêm một nhịp. Màn hình ba chiều chuyển cảnh mượt mà sang một chuỗi slide minh họa trực quan mang phong cách đồ họa hiện đại tối giản. Những nút mạng phức tạp, rối rắm đại diện cho các thế giới ngoại vi lần lượt mờ đi, co cụm lại rồi được thay thế bằng hình ảnh biểu tượng của một cánh hoa sen cách điệu màu ngọc lam thanh thoát, kèm theo một dòng khẩu hiệu lớn in hoa trang trọng: *Trả lại quyền tự chủ cho các thế giới*.
"Kế hoạch của Ban Tinh Gọn không phải là một hành động ruồng bỏ tàn nhẫn, mà là một bước chuyển đổi mang tính lịch sử, đưa Cục trở về đúng tôn chỉ tối thượng: tập trung bảo tồn các trục thực tại xương sống," Phúc cao giọng, từng luận điểm tuôn ra đanh thép, gãy gọn như những điều khoản trong một bản án được các chuyên gia pháp chế gọt giũa kỹ lưỡng suốt nhiều tháng ròng. "Nếu chúng ta tiếp tục do dự, tiếp tục nhân nhượng duy trì các tuyến kết nối rách nát, tồn đọng và kém hiệu quả này, ngân sách dự phòng của Cục sẽ thâm hụt toàn diện ngay trong quý tới. Khi ấy, hiện tượng sụp đổ dây chuyền sẽ không dừng lại ở vùng ngoại vi; toàn bộ hạ tầng liên chiều trung tâm—nơi đang duy trì nhịp sống cho hàng chục tỷ cư dân vùng lõi—sẽ đổ sụp."
Phúc đưa tay ra hiệu về phía biểu đồ cột đang co ngắn lại một cách thần kỳ.
"Chúng tôi đã hoàn tất quy trình tinh giản đợt một trên cơ sở khoa học dữ liệu nghiêm ngặt nhất. Kết quả đạt được là một minh chứng không thể phủ nhận: tỷ lệ hồ sơ tồn đọng trên toàn hệ thống đã giảm một cách ngoạn mục chín mươi sáu phần trăm chỉ sau bốn mươi lăm ngày áp dụng quy trình số hóa tự động. Từ hơn một nghìn sáu trăm hồ sơ nghẽn mạng kinh niên, hiện tại chúng ta chỉ còn đúng bốn mươi mốt hồ sơ đang nằm trong diện chờ xử lý cuối cùng. Chỉ số giải tỏa bước đầu đã tiệm cận mức tuyệt đối. Cắt giảm là đau đớn, thưa các đồng chí. Cắt giảm đòi hỏi sự dũng cảm lạnh lùng. Nhưng đó là nhát dao phẫu thuật bắt buộc để toàn bộ cơ thể này tiếp tục được sống."
Phúc hạ tay xuống, cúi đầu một góc ba mươi độ chuẩn mực về phía bàn Chủ tọa, rồi quay người bước về chỗ ngồi với vẻ thong dong tự tại của một người vừa hoàn thành xuất sắc một kiệt tác hùng biện.
Trên bục cao, hai ủy viên Hội đồng gật đầu tán đồng rõ rệt. Những ngòi bút máy lướt nhanh trên mặt giấy da, ghi lại những con số ấn tượng: chín mươi sáu phần trăm, bốn mươi bảy phần trăm chi phí, bốn phần trăm đóng góp. Lập luận của Phúc như một bức tường thành bằng bê tông cốt thép kiên cố, được xây đắp bằng thuật ngữ tài chính hiện đại, bằng biểu đồ lấp lánh và bằng nỗi sợ hãi thực tế về sự sụp đổ ngân sách. Khi Phúc ngồi xuống, vắt chéo đôi chân dài và với tay nâng tách trà thảo mộc nghi ngút khói, không khí trong phòng họp dường như đã ngã ngũ hoàn toàn. Bản án khai tử cho bốn mươi tám cánh cổng ngoại vi đã nằm sẵn trên đầu ngọn bút của viên Chủ tọa.
Chủ tọa hắng giọng, liếc nhìn đồng hồ bấm giờ kỹ thuật số trên mặt bàn rồi quay sang phía dãy bàn đối diện:
"Đại diện Phòng Tiếp Nhận và Hướng Dẫn. Căn cứ theo quy chế tố tụng hành chính nội bộ, các anh có mười lăm phút để trình bày giải trình phản biện."
An hít một hơi thật sâu.
Luồng không khí lạnh ngắt của phòng họp tràn vào lồng ngực khiến phổi anh cay xè. Trái tim anh đập mạnh, dồn dập vào mạn sườn, nhưng bàn tay anh thì không hề run rẩy. Anh đưa tay nắn nhẹ mép chiếc thẻ nhân viên hợp đồng bằng nhựa dẻo cài trước ngực—tấm thẻ không có viền đồng, không có chip bảo mật cấp cao, chỉ có bức ảnh thẻ chụp từ ba năm trước với góc áo hơi sờn. Chiếc thẻ cọ vào cúc áo sơ mi phát ra tiếng lạo xạo rất khẽ.
An đứng dậy. Vy khẽ chạm nhẹ vào khuỷu tay anh dưới gầm bàn, một cái siết nhẹ kín đáo truyền qua lớp vải áo thô, thay cho mọi lời động viên. Phía sau lưng anh, kỹ thuật viên Dương Tiến Đạt ngồi im như một khối đá, hai bàn tay đan chặt vào nhau đặt trên chiếc túi vải bố nặng trịch.
An bước lên bục phát biểu trung tâm. Anh không có máy chiếu ba chiều triệu đô, không có phần mềm hiển thị đồ họa động mượt mà. Đồ nghề của anh mang lên bục chỉ là một chiếc túi vải thô bạc màu và một khối máy đọc thẻ dữ liệu vi phim cổ điển đời 04—thứ máy móc vuông vức bằng kim loại sơn tĩnh điện màu xám chuột, với những con ốc vặn bằng tay tróc sơn lộ cả lớp đồng vàng xỉn, mà Vy đã phải vất vả ký phiếu mượn khẩn cấp từ kho lưu trữ tầng hầm kỹ thuật số ba.
An đặt tập tài liệu dày cộp bọc giấy xi măng nâu lên mặt bục cẩm thạch. Tiếng "bịch" khô đặc của hàng nghìn trang giấy nén chặt vang lên giữa sự tĩnh lặng của căn phòng, nghe thô kệch và lạc lõng đến kỳ lạ giữa những thiết bị công nghệ số tinh xảo xung quanh.
Anh ngẩng đầu lên, nhìn thẳng vào năm khuôn mặt lạnh lùng của các ủy viên Hội đồng Thường trực, rồi đưa mắt liếc qua Vũ Thành Phúc. Trưởng Ban Tinh Gọn đang thong thả nhấp một ngụm trà, khóe môi khẽ nhếch lên một tia giễu cợt kín đáo, như thể đang kiên nhẫn chờ xem một màn kịch vụng về của những kẻ cùng đường.
"Kính thưa Hội đồng Thường trực," An mở đầu.
Giọng anh không vang dội, không bóng bẩy, cũng không có độ khuếch đại trầm bổng như của Phúc. Giọng anh hơi khàn đi vì một đêm thức trắng đối soát sổ sách và hít khói bụi trong các khoang lưu trữ dưới tầng hầm, nhưng nó trầm tĩnh, chắc nịch và rõ ràng đến từng âm tiết, găm vào không gian tĩnh mịch của căn phòng.
"Tôi hoàn toàn đồng ý với đồng chí Trưởng ban Tinh Gọn ở một mệnh đề cốt lõi: Con số không biết nói dối. Nhưng qua thực tiễn công tác tại tuyến đầu tiếp nhận, tôi buộc phải bổ sung một thực tế cay đắng khác: Con số không biết nói dối, nhưng người ta hoàn toàn có thể dùng các định dạng phần mềm và thuật toán lọc giao diện để giấu nhẹm đi những con số thật."
Một tiếng xì xào rất nhỏ khẽ gợn lên trên dãy bàn Hội đồng. Nụ cười trên môi Vũ Thành Phúc khựng lại trong tích tắc. Ông ta chậm rãi đặt tách trà xuống đĩa sứ kêu một tiếng *cạch* mảnh mai, đôi mắt nheo lại nhìn An soi mói.
"Ban Tinh Gọn vừa trình chiếu một con số thành tích vô cùng lộng lẫy: Tỷ lệ hồ sơ tồn đọng đã giảm chín mươi sáu phần trăm, và hiện tại toàn mạng lưới chỉ còn đúng bốn mươi mốt trường hợp đang chờ thẩm tra," An bình thản rút một sợi cáp đồng trục bọc vải dù từ chiếc máy đọc vi phim, cắm thẳng vào cổng chuyển đổi tín hiệu analog trên bục phát biểu để chia sẻ màn hình. "Tôi là một nhân viên tiếp nhận hợp đồng. Tôi không phủ nhận những áp lực tài chính đè nặng lên vai Cục. Tiền điện tiêu hao cho các máy gia tốc hạt, chi phí hao mòn các cuộn cảm từ trường siêu dẫn và tiền phụ cấp ca đêm cho anh em kỹ thuật viên đều là những gánh nặng có thật từng ngày, từng giờ. Nhưng đây mới chính là bức tranh thực tế nằm đằng sau cái gọi là 'chiến dịch giải tỏa chín mươi sáu phần trăm'."
Màn hình lớn trung tâm phòng họp chớp giật một nhịp, luồng ánh sáng xanh lam bóng bẩy của Phúc lập tức bị đè bẹp bởi một giao diện đơn sắc màu xanh lá cây cổ điển—bản nhật ký trích xuất trực tiếp từ máy chủ vật lý tầng hầm của Kỹ thuật viên trưởng Dương Tiến Đạt, được đối chiếu song song với phụ lục hồ sơ có dấu lăn tay bằng mực đỏ của chuyên viên thụ lý Lê Quốc Bình.
"Một nghìn sáu trăm bốn mươi hai hồ sơ," An giơ ngón tay trỏ chỉ thẳng vào dòng tổng kết số liệu thô nhấp nháy trên màn hình xanh lét. "Con số bốn mươi mốt mà các đồng chí vừa nhìn thấy trong bản báo cáo bóng bẩy của Ban Tinh Gọn thực chất chỉ là những hồ sơ may mắn còn sót lại trên giao diện công cộng của Cổng Dịch Vụ Công. Còn toàn bộ một nghìn sáu trăm linh một hồ sơ kia đã biến đi đâu?"
An dừng lại một giây, ánh mắt anh quét qua từng thành viên Hội đồng. Không ai lên tiếng. Viên Chủ tọa ngừng ghi chép, ngón tay ông ta giữ chặt ngòi bút trên trang giấy da.
"Chúng không hề được giải quyết," An dõng dạc nói, từng từ rơi xuống như búa nện. "Không có một biên bản thẩm định thực địa nào được lập, không có một kiểm tra viên nào được cử xuống các thế giới, và cũng không có bất kỳ văn bản thông báo bổ sung thủ tục nào được gửi về cho người dân. Toàn bộ một nghìn sáu trăm linh một hồ sơ này đã bị một thuật toán ngầm mang mã hiệu `SYS_PRC_AGGREGATE_04` tự động đánh dấu chuyển đổi vào Mục 4.2 của biểu mẫu số hóa: diện 'Chờ xác minh độc lập'."
An bấm phím chuyển trên máy đọc vi phim. Dòng mã nguồn hiện lên rõ mồn một trước mắt toàn thể Hội đồng:
`IF Status == PENDING AND Days > 14 THEN SET Status = SYS_HOLD_INDEP_VERIFY; HIDE_FROM_FRONTEND;`
"Chỉ bằng một dòng lệnh dài chưa đầy tám mươi ký tự, chạy ngầm trong ba giây vào mỗi nửa đêm," An tiếp tục, giọng anh đanh lại, "toàn bộ các hồ sơ phức tạp, các hồ sơ của những thế giới nghèo không có khả năng nộp phí bảo lãnh nhanh lập tức biến mất khỏi danh mục theo dõi công khai của bàn tiếp nhận. Chúng biến mất khỏi chỉ số đo lường hiệu năng của Ban Tinh Gọn, tạo ra một ảo ảnh hoàn hảo về một hệ thống thông suốt sạch bóng tồn đọng. Nhưng trong thực tế, các hồ sơ đó bị đẩy vào một vùng nhớ đệm vô thừa nhận. Quy chế ngầm của thuật toán quy định: sau ba mươi ngày trôi dạt trong vùng nhớ đệm mà không có ai can thiệp thủ công bằng tài khoản cấp cao, hệ thống sẽ tự động kích hoạt lệnh ngắt cổng vĩnh viễn với lý do hành chính: 'Địa phương không đủ năng lực quản trị hồ sơ'."
Tiếng xì xào trong phòng họp bắt đầu dâng lên rõ rệt. Vị ủy viên ngồi ngoài cùng bên trái—một thanh tra viên kỳ cựu tóc bạc trắng—đẩy nhẹ chiếc kính lão xuống sống mũi, chăm chú rà từng dòng tham số hiển thị trên màn hình.
"Chưa dừng lại ở đó," An chuyển sang tệp dữ liệu thứ hai, âm lượng tăng lên một tông đầy nội lực. "Bốn mươi tám đợt cắt cổng trên toàn mạng lưới trong ba tháng vừa qua được Ban Tinh Gọn báo cáo lên Hội đồng Thường trực dưới danh nghĩa 'tạm đình chỉ bảo trì định kỳ vì lý do an toàn kỹ thuật'. Nhưng đây là nhật ký nhị phân trích xuất từ lõi điều khiển cổng trung chuyển số 04, có chữ ký điện tử xác thực của Kỹ thuật viên trưởng ca đêm Dương Tiến Đạt: Lệnh phát ra từ hệ thống là `SYS_FORCE_DOWN_PORT`—một lệnh cưỡng bức sập nguồn toàn phần, được gửi thẳng từ tài khoản quản trị tối cao thuộc tầng sáu vào đúng một giờ mười lăm phút sáng."
An lật giở một tập biên bản giấy, giơ cao lên trước ánh đèn:
"Không có bất kỳ biên bản kiểm tra thực địa nào trước giờ phát lệnh. Không có phiếu xuất kho vật tư thay thế cho các cuộn cảm từ trường. Và quan trọng nhất: nhật ký dao động sóng từ trường của trạm kiểm định cho thấy độ ổn định của các vòng cổng trước thời điểm ngắt đạt chín mươi chín phẩy hai phần trăm—hoàn toàn không có bất kỳ hư hỏng vật lý không thể khắc phục nào! Đó hoàn toàn là những vụ ngắt cổng cưỡng bức có chủ đích, được ngụy trang tinh vi bằng ngôn ngữ kỹ thuật nhằm tạo ra những số liệu sạch sẽ giả tạo trước kỳ bổ nhiệm nhân sự của Ban Giám đốc!"
Cả phòng họp chấn động. Những tiếng thì thầm bàn tán không còn giữ được vẻ nghiêm cẩn ban đầu mà bắt đầu râm ran như tiếng ong vỡ tổ.
Vũ Thành Phúc không còn giữ được vẻ ung dung thường nhật. Ông ta đứng bật dậy, hai tay chống mạnh xuống mặt bàn đá cẩm thạch, chiếc bút bạc kẹp chặt giữa các ngón tay run nhẹ vì giận dữ. Đôi mắt ông ta quắc lên, tia nhìn sắc bén như muốn đâm thủng An ngay tại chỗ:
"Vu khống! Kính thưa Chủ tọa, đây hoàn toàn là những suy diễn cảm tính và quy chụp vô căn cứ của một nhân viên hợp đồng tại bàn tiếp nhận—người hoàn toàn không có chứng chỉ chuyên môn về an toàn mạng lưới liên chiều! Cậu ta không hiểu gì về các ngưỡng dao động cộng hưởng hạ âm! Các tuyến cổng đó bị đình chỉ khẩn cấp vì chúng vi phạm nghiêm trọng Bộ Tiêu Chí Chuẩn Hóa Thực Tại do chính Vụ Chuẩn Hóa ban hành. Chúng ta là những người bảo vệ cấu trúc không gian, chúng ta không thể đánh cược sinh mạng của hàng chục kiểm định viên và sự ổn định của toàn Cục chỉ để dung túng cho những thế giới dị thường, hỗn loạn và vô kỷ luật!"
"Đúng vậy, thưa Hội đồng Thường trực," một giọng nói trầm đục, khô khốc và mang theo một sức nặng uy quyền cố hữu bất ngờ vang lên từ hàng ghế kỹ thuật phía sau An. "Nhưng bộ tiêu chí kỹ thuật đó chưa bao giờ được viết ra để biến thành một cỗ máy chém hành chính tàn độc như cách mà các anh đang sử dụng."
Tất cả ánh mắt trong phòng họp đồng loạt đổ dồn về phía người vừa cất lời.
Phạm Đức Khang chậm rãi đứng dậy.
Vị Phó vụ trưởng Vụ Chuẩn Hóa Thực Tại—người đàn ông nổi tiếng khắp Cục vì tính cách giáo điều, sắt đá, lạnh lùng và luôn tôn sùng các quy chuẩn kỹ thuật như kinh thánh—bước từng bước vững chãi lên bục nhân chứng, đứng sóng vai cùng An. Ông mặc bộ lễ phục thanh tra màu xám tro cài chiếc huy hiệu vàng hình thước đo liên chiều trên ve áo, nhưng khuôn mặt ông hốc hác, quầng mắt thâm quầng và trũng sâu sau một đêm thức trắng đối soát hồ sơ cùng Vy dưới kho tầng hầm.
"Kính thưa Hội đồng Thường trực," Khang ngước nhìn thẳng vào viên Chủ tọa, giọng ông không giấu được sự chua xót nghẹn ngào pha lẫn nỗi căm giận bị kìm nén suốt nhiều năm. "Tôi đứng ở đây hôm nay với tư cách là người trực tiếp chắp bút cho từng điều khoản trong Bộ Tiêu Chí Kiểm Định An Toàn Liên Chiều cách đây tròn mười năm. Mười năm trước, sau thảm kịch sập cổng KB-04 khiến mười hai đồng đội của tôi vĩnh viễn tan biến vào khoảng không hỗn loạn, tôi đã từng tin rằng sự chuẩn hóa tuyệt đối, sự cứng nhắc của các quy chuẩn kỹ thuật sẽ là tấm khiên thép duy nhất bảo vệ được mạng sống của con người. Nhưng hôm nay, tôi buộc phải công khai thừa nhận trước toàn thể Hội đồng: đứa con tinh thần của tôi đã bị Ban Tinh Gọn bẻ cong, cắt xén ngữ cảnh một cách tàn nhẫn để phục vụ cho những mục tiêu phi kỹ thuật."
Khang mở chiếc cặp da công vụ sờn mép, lấy ra một tập hồ sơ dày cộp có đóng dấu giáp lai đỏ chót giữa Vụ Chuẩn Hóa và Tổ Kiểm Tra Sau Cấp Phép.
"Họ cố tình biến các đặc thù vật lý tự nhiên của các thế giới ngoại vi thành cái cớ để loại bỏ hồ sơ một cách cơ học," Khang dõng dạc trình bày, từng câu chữ đanh thép mang đầy trọng lượng của một chuyên gia đầu ngành. "Điển hình như tại Vũ Trụ Vần Vè VV-09: Ban Tinh Gọn viện dẫn cớ rằng hệ thống loa cảnh báo hai tần số của cổng vi phạm luật nhịp điệu bản địa để đình chỉ tuyến. Nhưng quy chuẩn âm thanh hai tần số vốn chỉ là một *phương thức kỹ thuật*, không phải là *mục tiêu an toàn*. Khi kiểm tra viên Đặng Thảo Vy xuống thực địa, cô ấy đã cùng kỹ thuật viên địa phương lắp đặt thử nghiệm một hệ thống ma trận đèn LED quang học đạt chuẩn ISO liên chiều—một giải pháp thay thế tương đương hoàn hảo, vừa đáp ứng trọn vẹn yêu cầu cảnh báo thoát hiểm, vừa không xung đột với luật nền địa phương."
Khang lật tiếp một trang hồ sơ khác, chỉ thẳng vào mặt Phúc:
"Hay như tại Thực tại Mọi Thứ Đều Tạm Thời TT-103: Ban Tinh Gọn đòi hỏi một thế giới có cấu trúc vật chất tự phân rã phải cung cấp bản gốc giấy tờ lưu trữ nguyên vẹn trong ba mươi năm! Đó là một đòi hỏi phi lý, mang tính đánh đố cố tình để bức tử hồ sơ. Trong khi đó, bản lưu vi phim số 04 mà chúng tôi tìm thấy dưới kho lưu trữ ngầm hoàn toàn trùng khớp với tần số dao động nền của cổng TT-103, đủ cơ sở pháp lý để xác thực theo diện tương đương. Ban Tinh Gọn đã cố tình tước đoạt quyền đưa ra các 'giải pháp thay thế tương đương' của các kiểm định viên thực địa, tước đoạt thẩm quyền chuyên môn của Vụ Chuẩn Hóa, biến một công cụ bảo vệ an toàn kỹ thuật thành một bức bình phong che đậy mưu đồ cắt giảm chi phí tàn bạo!"
Sắc mặt của Vũ Thành Phúc chuyển biến dữ dội. Từ vẻ tự tin ngạo nghễ ban đầu, mặt ông ta chuyển sang tái nhợt rồi xám ngoét như tro tàn. Phúc nhìn trừng trừng vào Khang, hai mắt long lên sòng sọc. Ông ta không thể nào ngờ rằng một kẻ bảo thủ khét tiếng, một người vốn luôn coi việc tuân thủ quy chuẩn nghiêm ngặt hơn cả sinh mạng như Phạm Đức Khang, lại có thể đứng ra làm chứng chống lại kế hoạch tinh giản ngay trước mặt Hội đồng Thường trực.
Nhưng chuỗi đòn giáng vào cỗ máy tinh gọn vẫn chưa dừng lại ở đó.
Từ hàng ghế đại diện các phòng ban, Trần Thu Dung chậm rãi đứng lên.
Trưởng phòng Tiếp Nhận và Hướng Dẫn bước ra giữa sàn đá cẩm thạch. Tà áo dài màu tím thẫm quen thuộc của bà khẽ lay động theo từng bước chân vững chãi, trầm tĩnh. Bà không mang theo bất kỳ xấp tài liệu dày cộp nào, trên tay bà chỉ có duy nhất một cuốn sổ tay nhỏ bìa da màu nâu sẫm đã sờn rách bốn góc, mép giấy ngả màu ố vàng theo năm tháng.
Bà Dung bước lên, đứng ngay cạnh An và Khang, tạo thành một hàng ngũ kiên định đối diện với bàn Chủ tọa.
"Kính thưa các đồng chí lãnh đạo Cục," bà Dung cất lời. Giọng bà không cao, không gắt gỏng, nhưng mỗi từ phát ra đều mang một sức nặng ghê gớm, rơi xuống mặt sàn đá cẩm thạch trầm uất như chì. "Bên cạnh các thủ thuật công nghệ mới mà đồng chí An vừa chỉ rõ, tôi có mặt ở đây hôm nay để làm sáng tỏ tận gốc rễ nguồn gốc của tiền lệ đen tối này. Bảy năm trước, vào đúng ngày mười bốn tháng mười một, chính bàn tay này của tôi đã ký vào lệnh điều phối mang mã hiệu ĐC-HH/07, và chính con dấu trưởng phòng VP-882 này đã đóng dấu phê duyệt chuyển hàng trăm hồ sơ tồn đọng sang danh mục 'hạn chế tra cứu ngoại ngạch'."
Cả phòng họp rơi vào một sự im lặng tuyệt đối, chết chóc. Không một tiếng cựa mình, không một tiếng sột soạt của giấy bút. Việc một Trưởng phòng đương nhiệm công khai tự thú về sai phạm quản lý mang tính hệ thống ngay giữa một phiên điều trần chính thức là điều chưa từng có tiền lệ trong suốt lịch sử sáu mươi năm của Cục Quản lý Liên Chiều.
"Khi ấy, tôi đã hèn nhát tin vào những lời hứa hẹn của lãnh đạo cấp trên rằng đó chỉ là một biện pháp lưu trữ tạm thời trong ba mươi ngày nhằm vượt qua kỳ đại thanh tra liên vụ, nhằm bảo vệ biên chế và việc làm cho hơn một trăm nhân viên hợp đồng khỏi nguy cơ bị giải thể toàn bộ phòng ốc," Dung ngước nhìn thẳng vào các ủy viên Hội đồng, ánh mắt bà phẳng lặng, không hề có một tia trốn tránh hay sợ hãi. "Nhưng sự nhượng bộ hèn nhát đó của tôi năm xưa đã vô tình trở thành mảnh đất màu mỡ để ngày hôm nay Ban Tinh Gọn kế thừa, nâng cấp và phát triển thành một hệ thống thuật toán tinh vi nhằm khai tử tư cách tra cứu hợp pháp của hàng triệu sinh linh ngoại vi."
Bà Dung mở cuốn sổ tay cũ kỹ, giọng bà nghẹn lại trong giây lát:
"Đã có những thế giới như tiểu vũ trụ TL-004-X bị đại dịch càn quét và sụp đổ hoàn toàn trong sự im lặng hành chính tột cùng, chỉ vì cánh cổng cứu trợ y tế của họ bị giấu nhẹm vào danh mục ngoại ngạch đó suốt bảy năm trời ròng rã. Tôi đứng ở đây hôm nay không phải để cầu xin sự khoan hồng. Tôi xin nhận toàn bộ trách nhiệm cá nhân về chữ ký năm xưa của mình, và tôi sẵn sàng chấp nhận mọi hình thức kỷ luật cao nhất của Hội đồng, kể cả việc tước bỏ quân hàm và truy cứu trách nhiệm hình sự. Nhưng tôi yêu cầu Hội đồng Thường trực: Tuyệt đối không được phép dùng sai lầm trong quá khứ của tôi để làm tiền lệ hợp thức hóa cho một tội ác có quy mô lớn hơn gấp bội đang được thực hiện nhân danh sự tinh giản mạng lưới!"
Từng lời tự thú dũng cảm của bà Dung như một nhát búa tạ giáng thẳng xuống, đập tan hoàn toàn con bài tẩy tống tiền mà Vũ Thành Phúc đã dày công chuẩn bị để uy hiếp Phòng Tiếp Nhận. Phúc ngồi chết lặng trên ghế, các thớ thịt trên mặt co giật nhẹ, môi mấp máy nhưng không thể thốt ra được nửa lời. Toàn bộ hệ thống lý lẽ về sự "khách quan", "minh bạch", "chuẩn hóa" và "hiệu quả kinh tế" mà Ban Tinh Gọn dày công dựng lên nãy giờ đã vỡ vụn thành từng mảnh dưới sức nặng tổng hợp của sự thật từ cả ba phương diện: dữ liệu nhị phân máy chủ, thực địa kiểm định kỹ thuật và sự dũng cảm của trách nhiệm quản lý.
Một khoảng im lặng kéo dài đến nghẹt thở bao trùm khắp khán phòng. Tiếng gió điều hòa rì rào trở nên rõ mồn một.
Viên Chủ tọa phiên điều trần chậm rãi tháo cặp kính gọng vàng xuống, dùng khăn lụa lau nhẹ tròng kính rồi đeo lại. Ông ta nhìn sâu vào đôi mắt bình thản của An, rồi liếc qua tập tài liệu bọc giấy xi măng nâu trên bục:
"Đại diện Bàn Tiếp Nhận Số 8. Phòng các anh đã chứng minh được những lỗ hổng và bất cập mang tính hệ thống trong quy trình xử lý dữ liệu của Ban Tinh Gọn. Chúng tôi ghi nhận điều đó. Tuy nhiên, bài toán ngân sách mà đồng chí Trưởng ban Tinh Gọn nêu ra ở phần đầu phiên điều trần vẫn là một thực tế sống còn: Chi phí vận hành bốn mươi bảy phần trăm đè nặng lên một hệ thống chỉ mang lại chưa đầy bốn phần trăm doanh thu. Nếu không thực hiện việc cắt giảm tuyến, Cục lấy đâu ra nguồn lực tài chính và kỹ thuật để duy trì bốn mươi tám cánh cổng này mà không đẩy toàn bộ hạ tầng trung tâm vào bờ vực sụp đổ trong quý tới?"
Nghe câu hỏi của Chủ tọa, An khẽ thở ra một hơi dài, rồi anh mở trang cuối cùng của tập tài liệu bìa xanh dày cộm ra.
"Kính thưa Hội đồng Thường trực," An dõng dạc nói, phong thái hoàn toàn tự tin và đĩnh đạc. "Chúng tôi chưa bao giờ yêu cầu Cục phải duy trì sự lãng phí. Chúng tôi không yêu cầu duy trì cơ chế bao cấp trì trệ của quá khứ. Thay vào đó, chúng tôi đặt lên bàn Hội đồng bản *Đề án vận hành thay thế: Quy chế điều phối gom chuyến và phân tầng an toàn trên các tuyến cổng ngoại vi dân sinh thiết yếu*."
Vy lập tức đứng dậy, nhanh nhẹn phân phát các bản in tóm tắt đề án dày bốn mươi hai trang đến tận tay từng thành viên trong Hội đồng Thường trực.
"Giải pháp cốt lõi của đề án này được xây dựng trên ba trụ cột thực tế, đã được mô phỏng thử nghiệm thành công," An giải thích mạch lạc. "Trụ cột thứ nhất: Chuyển đổi căn bản phương thức vận hành từ 'mở cổng thụ động hai mươi tư trên bảy' sang 'Gom chuyến tập trung định kỳ'. Thay vì để các vòng từ trường siêu dẫn tiêu hao năng lượng nền suốt đêm chỉ để chờ đợi một vài lượt qua lại ngẫu nhiên, chúng tôi đề xuất chỉ kích hoạt mở cổng ba ngày một tuần, vào các khung giờ thấp điểm cố định của mạng lưới hành chính—cụ thể là từ năm giờ đến bảy giờ ba mươi phút sáng, và từ mười lăm giờ đến mười bảy giờ ba mươi phút chiều."
An chỉ tay vào biểu đồ phụ tải điện lưới hiển thị trên màn hình:
"Đây là những khung giờ mà phụ tải nền của lưới điện trung tâm dư thừa công suất lớn nhất, cho phép chúng ta tận dụng năng lượng nhàn rỗi để mở cổng mà không tốn thêm một đồng chi phí phát sinh nào, đồng thời triệt tiêu hoàn toàn nguy cơ cộng hưởng sóng đứng giữa các cổng. Đội ngũ tài xế vận tải liên chiều do anh Hoàng Văn Sơn đại diện, cùng toàn thể cư dân bốn mươi tám thế giới, đã ký vào bản cam kết chấp thuận phương thức tập kết hàng hóa dã chiến tại các bãi chờ để hoàn tất việc thông quan dứt điểm trong vòng mười lăm phút cho mỗi chuyến xe."
An lật sang trang sơ đồ luân chuyển quy trình kỹ thuật do Đạt và Khang cùng phối hợp thiết kế:
"Trụ cột thứ hai: Áp dụng Bộ tiêu chuẩn an toàn phân tầng do đồng chí Khang và kiểm tra viên Vy đề xuất. Chúng tôi phân tách rạch ròi giữa rủi ro vật lý sống còn và thủ tục hành chính. Đối với rủi ro rách màng không gian hay mất ổn định từ trường, tiêu chuẩn kiểm định sẽ được thắt chặt ở mức tuyệt đối không khoan nhượng. Nhưng đối với các thủ tục hành chính, hồ sơ giấy tờ và thiết bị cảnh báo tương đương, cơ chế 'giải pháp thay thế tương đương' sẽ được áp dụng linh hoạt theo đặc thù của từng thế giới. Đặc biệt, cổng chỉ được phép kích hoạt khi có đủ ba chữ ký số độc lập: Công chức tiếp nhận quầy, Kiểm định viên thực địa và Kỹ thuật viên trưởng ca trực. Quyền lực kỹ thuật được trả về đúng vị trí chuyên môn, chấm dứt hoàn toàn tình trạng một cá nhân quản trị cấp cao có thể tùy tiện ra lệnh ngắt cổng hay ép mở cổng trái quy chuẩn."
An nhìn thẳng vào mắt từng vị ủy viên Hội đồng, nhấn mạnh trụ cột cuối cùng:
"Và trụ cột thứ ba: Xã hội hóa và minh bạch hóa chi phí vận hành với sự tham gia giám sát trực tiếp của Liên Minh Cư Dân Ngoại Vi. Kết quả chạy thuật toán mô phỏng phụ tải trên toàn mạng lưới của kỹ thuật viên Dương Tiến Đạt cho thấy: Đề án gom chuyến định kỳ giúp giảm tới bốn mươi mốt phẩy hai phần trăm tổng công suất tiêu hao toàn hệ thống, cắt giảm tám mươi tám phần trăm các vụ can thiệp sửa chữa khẩn cấp ca đêm, và quan trọng nhất: tiết kiệm cho ngân sách Cục ba trăm bốn mươi nghìn Liên Phiếu mỗi quý—con số tiết kiệm thực tế này thậm chí còn cao hơn mức cắt giảm lý thuyết mà Ban Tinh Gọn đưa ra, trong khi bảo toàn trọn vẹn sự sống, nguồn cung thuốc men và sinh kế cho hàng triệu con người ở bốn mươi tám thế giới!"
Một khoảng lặng kéo dài bao trùm khắp phòng họp chính số Một.
Viên Chủ tọa cầm tập đề án dày cộm lên, lật giở từng trang giấy in rõ ràng, sắc nét. Ở trang cuối cùng của bản đề án, dưới phần cam kết thực thi, là những chữ ký tươi còn thơm mùi mực: Chữ ký của Trưởng phòng Trần Thu Dung kèm dấu mộc đỏ VP-882; chữ ký của Phó vụ trưởng Phạm Đức Khang; chữ ký của Kiểm định viên Đặng Thảo Vy; Kỹ thuật viên Dương Tiến Đạt; chuyên viên tiếp nhận An; chuyên viên Lê Quốc Bình; cùng chữ ký xác nhận của các đại diện cư dân: Tống Ngọc Mai, tài xế Hoàng Văn Sơn và cô bé Đỗ Yến Nhi.
Từng thành viên của Hội đồng Thường trực lần lượt cúi đầu, ghé sát tai nhau trao đổi nhỏ giọng. Những ánh mắt dò xét ban đầu dần biến mất, thay vào đó là những cái gật đầu kín đáo đầy vẻ đồng thuận. Những biểu đồ ba chiều lấp lánh nhưng rỗng tuếch của Phúc giờ đây vẫn trôi nổi bẽ bàng giữa không trung, trơ trọi như một trò xiếc số liệu vừa bị lột trần toàn bộ mánh khóe ảo thuật rẻ tiền.
Viên Chủ tọa chỉnh lại micro, hai tay cầm chiếc búa gỗ mun gõ dứt khoát ba tiếng xuống mặt đĩa đồng trên bàn cẩm thạch.
*Cạch! Cạch! Cạch!*
Tiếng gõ vang dội, đanh thép phá tan mọi sự ngột ngạt:
"Hội đồng Thường trực Cục Quản lý Liên Chiều, sau khi xem xét toàn diện các chứng cứ kỹ thuật nhị phân không thể tẩy xóa trích xuất từ lõi máy chủ; căn cứ vào bản tự khai và đối soát hồ sơ lưu trữ; căn cứ vào đề xuất chuyên môn chính thức của Vụ Chuẩn Hóa Thực Tại và Đề án vận hành thay thế do Phòng Tiếp Nhận và Hướng Dẫn đệ trình;
Quyết nghị:
Điều một: Bác bỏ toàn bộ báo cáo đánh giá tỷ lệ giải tỏa hồ sơ đợt một của Ban Tinh Gọn Liên Vũ Trụ do số liệu không phản ánh đúng thực tế khách quan và có dấu hiệu can thiệp thuật toán che giấu tồn đọng.
Điều hai: Đình hoãn ngay lập tức chiến dịch đóng tuyến diện rộng theo Công điện khẩn số 09. Toàn bộ danh mục bốn mươi tám tuyến cổng ngoại vi loại ba và loại bốn được giữ nguyên trạng kỹ thuật để chuyển sang quy trình thẩm định, vận hành thí điểm theo Đề án gom chuyến và an toàn phân tầng trong thời hạn sáu tháng.
Điều ba: Giao Cơ quan Thanh tra nội bộ tiếp nhận toàn bộ cuốn sổ kho của thủ kho Bùi Văn Lộc, các tệp nhật ký nhị phân của kỹ thuật viên Dương Tiến Đạt và bản giải trình tự khai của đồng chí Trần Thu Dung để tiến hành quy trình rà soát thể chế toàn diện theo quy định cổ điển."
Một tiếng thở phào rất khẽ, run rẩy nhưng nhẹ bẫng thoát ra từ lồng ngực An. Anh quay đầu sang bên cạnh. Vy đang nhìn anh, khóe mắt cô hoe đỏ nhưng đôi môi nở một nụ cười rạng rỡ hiếm hoi. Phía sau lưng, bà Dung khẽ nhắm mắt lại, hai bờ vai buông thõng xuống như vừa trút bỏ được một khối đá tảng ngàn cân đã đè nặng lên lương tâm suốt bảy năm trời dằng dặc. Phó vụ trưởng Khang đưa tay vỗ nhẹ lên vai An—một cái vỗ vai dứt khoát, chắc nịch của sự đồng thuận chuyên môn sắt đá giữa những người làm nghề chân chính.
Nhưng đúng vào khoảnh khắc viên Chủ tọa chuẩn bị tuyên bố bế mạc phiên điều trần, một âm thanh xé rách màng nhĩ đột ngột bùng nổ.
*Húuuuuu——!*
Dàn còi báo động khẩn cấp gắn trên vách đá cẩm thạch rống lên điên cuồng. Toàn bộ hệ thống đèn chiếu sáng huỳnh quang âm trần vụt tắt, thay thế bằng luồng ánh sáng xoay vòng màu đỏ rực như máu quét qua từng ngóc ngách của căn phòng. Trên màn hình trung tâm, một thông báo hệ thống màu đỏ tươi nhấp nháy liên hồi với tốc độ chóng mặt:
`CẢNH BÁO CẤP TỐI CAO: CHU TRÌNH ĐÓNG CỔNG TỰ ĐỘNG ĐÃ BỊ KÍCH HOẠT THEO LỆNH HẸN GIỜ ĐỘC LẬP TỪ MÁY CHỦ NGOẠI THỰC TẠI!` `THỜI GIAN ĐẾM NGƯỢC CÒN LẠI ĐẾN KHI KHÓA VĨNH VIỄN BỐN MƯƠI TÁM TUYẾN: MƯỜI BỐN PHÚT BA MƯƠI LĂM GIÂY...`
Nghị quyết đình hoãn vừa được thông qua thì chuông cảnh báo đỏ rực: hệ thống tự động đóng cổng đã bắt đầu chạy chu trình khóa!