Điều không được mang đi

Sương muối đọng trắng xóa trên những tán lá kơ nia cổ thụ khi tiếng chày giã vỏ cây rừng đầu tiên vang lên rộn rã bên bờ suối lúc rạng đông.

Tiếng nện chày gỗ nghiến vào lòng cối đá trầm đục, dội từng hồi tức ngực vào vách núi Mây Đỏ dựng đứng rồi tan loãng ra trong màn sương mù lạnh buốt đang là đà bò trên mặt đất. An Nhiên rụt cổ, kéo chặt vạt áo khoác mỏng đã sờn rách ở mép gấu, hai bờ vai co rút lại vì hơi ẩm buốt giá như hàng ngàn mũi kim châm thấu qua làn vải. Mười đầu ngón tay cô rát bỏng, tấy đỏ; những vết xước sâu hoắm do cào muối hạt ở đồng Vạn Gió và cọ rửa đáy chảo gang đóng cặn khét lẹt nơi đỉnh đèo Ba Ngọn Đèn vẫn chưa kịp lên da non, nay gặp cái lạnh khô khốc của cao nguyên lại nứt toác ra, rỉ máu râm ran dưới lớp biểu bì căng tức.

Bên cạnh cô, ba cô gái trẻ người Ê-đê đã thắt chặt quai gùi mây quanh trán và bờ vai thoăn thoắt. Không một ai trong số họ mang găng tay hay xỏ ủng nhựa. Đôi bàn chân trần của họ sạm đen, bè rộng, bám chắc vào từng thảm lá mục ướt đẫm hơi sương đêm, lướt đi nhẹ bẫng như những cái bóng thoắt ẩn thoắt hiện trong màn mù mịt. Một cô gái tên H’Nét khẽ xoay người nhìn Nhiên, gật đầu ra hiệu bằng một cái hất cằm dứt khoát. Nhiên cắn răng, gồng người siết chặt đôi quai gùi tre thô nhám đang tì nghiến vào hai hõm xương bả vai đau điếng, vội vã rảo bước bám theo sau.

Con đường mòn dẫn sâu vào lõi rừng dốc đứng gần như dựng đứng lên trời, luồn lách qua những hốc đá tai mèo trơn nhẫy rêu phong và những rễ cây bò ngổn ngang như đàn rắn khổng lồ. Ở chốn hoang sơ này không tồn tại bất kỳ một lối mòn phẳng phiu nào; chỉ có những bụi rậm gai mây chằng chịt, gai móc câu sắc nhọn và những mạng lưới dây leo giăng kín từ tầng tán cổ thụ rủ xuống tận mặt đất. Nhiên bấm chặt ngón chân vào lớp đất thịt trơn trượt, vừa thở dốc từng hơi khói trắng vừa căng mắt quan sát từng cử động nhỏ của những người dẫn đường.

Suốt nhiều năm lăn lộn trong nghề, cô đã quá quen với những kệ nguyên liệu bằng inox sáng loáng, được dán nhãn bóng bẩy, chia ngăn chuẩn chỉ trong kho lạnh của các khách sạn năm sao. Ở thế giới cũ của cô, mọi thứ đều nằm dưới sự cai trị tuyệt đối của lý tính: từng gam bột, từng mililit chất lỏng được cân đo bằng cân điện tử tiểu ly, phân loại theo bảng độ ẩm tiêu chuẩn, kiểm soát bằng mã vạch và nhiệt kế laser. Nhưng ở chốn rừng già nguyên thủy này, không có bất kỳ một trang sách vở kỹ thuật hay bảng biểu đo lường nào tồn tại. Không có nhiệt kế để đo độ ủ, không có máy đo độ ẩm để tính điểm bão hòa sương.

“Nhìn cho kỹ mặt lá này,” H’Nét dừng lại bên một gốc cây cổ thụ phủ kín rêu xanh, các ngón tay thon dài thoăn thoắt bấm nhẹ vào một cụm lá thuôn dài, mép viền có những chiếc răng cưa nhỏ li ti. “Lá đắng rừng chỉ được phép hái khi sương sớm chưa tan hết trên cành. Nhìn xem, mặt dưới của nó phải có một lớp phấn trắng mịn như bột gạo rẫy, khi dùng ngón tay vò nát ra ngửi thấy mùi hăng nồng xộc thẳng lên sống mũi thì mới tích tụ đủ vị thuốc của đất trời. Nếu ham hái nhiều mà vặt trúng những phiến lá trơn nhẵn, mỏng tang, mẻ men sẽ chua gắt như giấm hỏng, vứt đi cả ché rượu, thối cả mẻ thịt.”

Nhiên bước lại gần, chìa những ngón tay trầy xước ngắt lấy một phiến lá, đưa sát lên chóp mũi hít một hơi thật sâu. Mùi tinh dầu the hắc, ngai ngái xộc thẳng vào khứu giác làm cô cay xè khóe mắt, kéo theo một hậu vị đắng nghét, bám riết lấy cuống họng không chịu tan. Thứ đắng này không giống vị đắng thanh tao của trà xanh hay vị đắng đậm đà của cà phê rang mộc; nó mang sự hoang dại, gắt gỏng của một vùng đất chưa từng bị con người thuần hóa.

“Còn cái này là vỏ cây trơ-ngest,” một người phụ nữ lớn tuổi hơn đi phía trước lên tiếng. Bà vung lưỡi rựa ngắn phạt dứt khoát một đường nông vào thân một thân cây rừng sẫm màu, khéo léo bóc tách ra từng mảng vỏ mỏng dẻo dai, tỏa ra thứ mùi thơm nồng nàn pha trộn giữa hương quế cay nồng và mùi đất ẩm mục sau mưa. “Vỏ này chính là chất dẫn men. Cây non quá thì nhựa yếu, men không dậy được mùi thơm; cây già quá thì tích tụ nhiều chát, nước cá ủ ra sẽ đắng ngắt cuống họng. Phải tìm cho ra những cây có thân vừa đúng một vòng tay người ôm, vỏ ngoài nứt nẻ từng rãnh sâu như mai rùa đá.”

“Nhưng làm sao để biết chính xác lúc nào vỏ cây đạt độ dẫn men tốt nhất?” Nhiên buột miệng hỏi dồn, phản xạ cố hữu của một thợ bếp luôn khao khát những con số tuyệt đối trỗi dậy mạnh mẽ. “Phải có dấu hiệu gì cụ thể về chu kỳ sinh trưởng chứ chị? Ví dụ như số năm tuổi, hay sự đổi màu của lớp giác gỗ bên trong?”

H’Nét nghe vậy liền bật cười giòn tan, tiếng cười trong trẻo va vào vách đá vang vọng giữa đại ngàn u tịch:

“Rừng làm gì có gắn đồng hồ hay treo lịch đâu hả Nhiên! Muốn biết nó đến thì hay chưa, cứ bẻ một mẩu vỏ nhỏ cho vào miệng mà nhai. Ban đầu nó sẽ đắng tê buốt đầu lưỡi, chát ngắt hai bên quai hàm, nhưng khi nuốt ngụm nước bọt đầu tiên xuống, nếu thấy có vị ngọt thanh dịu đọng lại ở sâu cuống họng, lồng ngực thấy ấm sực lên như vừa uống một ngụm nước suối trong thì tức là cây đã sẵn sàng cho vỏ. Người già trong buôn truyền lại kinh nghiệm bằng cái lưỡi nếm và cái mũi ngửi, chứ cây rừng đâu có biết viết chữ lên thân cho mình đọc mà tìm thông số.”

Nhiên đứng chết lặng trong giây lát. Cô cúi xuống nhặt một mảnh vỏ cây văng trên thảm cỏ ướt, chậm rãi đưa vào miệng nếm thử. Vị chát đắng ùa vào tức thì, làm gai lưỡi cô tê rần, tuyến nước bọt thắt lại. Nhưng đúng như lời H’Nét nói, chỉ vài giây sau khi vị đắng gắt rút lui, một dòng ngọt thanh khiết, sâu thẳm bắt đầu lan tỏa, mang theo một luồng hơi ấm râm ran sưởi ấm khắp lồng ngực đang run rẩy vì giá lạnh.

Trong khoảnh khắc ấy, Nhiên bỗng nhớ đến trang sổ nhật ký xé dở của mẹ mình, nơi góc giấy ố vàng có dòng mực tím run rẩy đã phai màu theo năm tháng: *“Đắng để nhớ mình từng gây đau thương.”* Có phải người mẹ kiêu hãnh của cô năm xưa cũng từng bước từng bước chân trần trầy trụa trên thảm lá mục ẩm ướt này, nếm từng mẩu vỏ cây cay đắng giữa rừng già để tìm kiếm sự cứu chuộc cho những tham vọng mù quáng đã bỏ lại phía sau?

Chiếc gùi tre trên lưng Nhiên nặng trĩu dần theo từng dặm đường rừng. Lá đắng rừng, vỏ cây trơ-ngest, từng chùm rễ tiêu rừng cay xé và những nắm quả dại có vị chua thanh dịu chất đầy khoang gùi, quyện vào nhau tỏa ra một thứ hương thơm hoang dã, mộc mạc và thuần khiết của đất trời đại ngàn.

***

Đêm buông xuống buôn làng Mây Đỏ nhanh như một cái chớp mắt, dập tắt dải ráng đỏ cuối cùng trên đỉnh núi. Nhưng không khí không còn giữ được cái se lạnh khô ráo của buổi ban mai. Bầu trời bỗng chốc tối sầm lại, nặng trĩu những đám mây đen kịt vần vũ từ phía rặng núi xa cuồn cuộn kéo về, đè nặng lên thung lũng như muốn sụp đổ.

Một trận mưa dầm bất thường và dữ dội ập xuống lòng suối Kơ Nia.

Tiếng mưa gầm thét, quất ràn rạt trên mái tranh nứa của ngôi Nhà dài cổ kính. Hơi nước từ dòng suối cuộn đỏ ngầu dâng cao từng giờ, bốc lên hầm hập, len lỏi qua từng khe hở của sàn gỗ giang, khiến độ ẩm trong không gian tăng vọt lên mức ngột ngạt đến nghẹt thở. Nhiên ngồi bó gối bên góc bếp, ánh mắt căng thẳng không rời khỏi dãy năm vại sành da lươn xếp ngay ngắn sát vách nứa. Đó là mẻ cá suối ủ men thảo mộc mà già làng H’Linh và những phụ nữ nhiều kinh nghiệm trong buôn vừa mới vào men hồi chiều—thứ thực phẩm dự trữ sống còn cho cả buôn làng trong mùa giáp hạt sắp tới, hiện đang nằm trong giai đoạn ủ nhạy cảm nhất của chu trình chuyển hóa sinh học.

Không khí oi bức, ẩm ướt đến mức mồ hôi rịn ra bết dính trên trán và thái dương Nhiên. Sự nhạy cảm nghề nghiệp mách bảo điều chẳng lành, cô vội vã đứng dậy bước đến bên một vại sành, khẽ gạt chiếc nẹp tre đậy miệng sang một bên.

Một mùi nồng hắc, chua ngai ngái bất thường lập tức xộc thẳng vào cánh mũi cô. Nhiên thảng thốt rọi luồng sáng hẹp từ đèn pin cầm tay vào lòng vại: lớp men bột rắc trên bề mặt những con cá suối không hề có màu trắng ngà xốp mịn tự nhiên như buổi chiều, mà đang ngả dần sang màu xám xịt ẩm ướt, loang lổ những đốm nhớt nhầy nhụa—dấu hiệu kinh hoàng của việc vi khuẩn lạ đã xâm nhập thành công và độ ẩm không khí vượt ngưỡng đang bóp nghẹt các bào tử nấm men có ích.

“Nguy rồi... Men bị ngộp ẩm hoàn toàn rồi!” Nhiên thốt lên, giọng lạc đi vì kinh hãi.

Bản năng của một đầu bếp từng vận hành những căn bếp công nghiệp quy chuẩn lập tức trỗi dậy, lấn át mọi sự cẩn trọng. Trong môi trường nhà hàng cao cấp, khi nhiệt độ và độ ẩm lệch khỏi ngưỡng an toàn sinh học, nguyên tắc tối thượng là phải can thiệp cưỡng bức ngay lập tức để cứu vãn nguyên liệu. Không chút đắn đo, Nhiên vội vã chạy thốc ra chái hiên sau của Nhà dài, lôi vào chiếc quạt điện cũ kỹ cắm nhờ từ máy nổ chạy dầu rệu rã, bật nấc gió lớn nhất chĩa thẳng luồng không khí cơ học vào miệng vại để xua tan khối hơi ẩm đặc quánh.

Chưa dừng lại ở đó, cô cuống cuồng lục tung chiếc ba lô hành lý của mình, lôi ra túi muối hạt tinh khiết mang theo từ đèo Ba Ngọn Đèn. Cô bốc từng vốc lớn, định rải đều lên mặt cá nhằm hút ẩm bề mặt và lập tức ức chế sự sinh sôi của đám nấm mốc xám độc hại.

“Dừng tay lại ngay!”

Một tiếng quát sắc nhọn như vết chém xé toang tiếng mưa dầm ầm ĩ ngoài hiên.

Chưa kịp định hình chuyện gì đang diễn ra, một bàn tay gân guốc, sạm đen đã lao tới như một tia chớp, hất văng nắm muối hạt trên tay Nhiên. Chiếc quạt điện cũng phải hứng chịu một cú gạt tàn nhẫn phăng chân đế; nó ngã nhào xuống sàn gỗ, cánh quạt chém vào nan tre rít lên ken két dữ dội rồi tắt ngấm trong làn khói khét lẹt. Bát muối hạt văng tung tóe khắp nơi, rải trắng xóa trên những kẽ sàn nứa ướt đẫm hơi nước.

Già làng H’Linh Niê đứng sừng sững trong bóng tối lờ mờ của ngọn đèn dầu, lồng ngực bà phập phồng kịch liệt dưới lớp áo thổ cẩm dệt thô. Đôi mắt già nua của người đàn bà giữ lửa quắc lên những tia nhìn sắc lẹm, ghim chặt vào Nhiên như hai mũi dùi nung đỏ.

“Bà làm cái gì vậy?” Nhiên bàng hoàng kêu lên, hai cánh tay cô buông thõng sững sờ giữa không trung. “Mẻ cá đang bị nấm mốc xám ăn lan ra toàn bộ bề mặt! Nếu không sấy khô tức thì và dằn một lượng muối hạt vừa đủ để ức chế độ ẩm, độ chua sẽ vượt ngưỡng kiểm soát, toàn bộ năm vại cá này sẽ thối rữa, biến thành một đống bùn phân hủy chỉ trong đêm nay!”

“Mày tưởng mày đang đứng giữa cái bếp hộp sắt gắn máy lạnh ở thành phố hào nhoáng của mày đấy à?” Giọng bà H’Linh gằn từng tiếng một, đanh thép, lạnh lùng và dứt khoát như đá tảng va vào nhau. “Ai cho phép mày mang thứ quạt gió cưỡng ép bẩn thỉu ấy thốc vào mặt men rừng của tổ tiên tao? Ai cho phép mày vãi thứ muối mặn chát của biển cả vào mẻ ủ thiêng liêng của buôn làng Mây Đỏ?”

“Cháu chỉ đang cố gắng cứu lấy mẻ cá này thôi!” Nhiên nghẹn ngào phân bua, từng thớ cơ trên mặt cô giật giật vì sự uất ức dâng trào nghẹn ứ nơi cổ họng. “Kỹ thuật kiểm soát độ ẩm và cân bằng độ mặn là nguyên tắc khoa học cơ bản nhất để ngăn chặn sự hư hỏng của vi sinh vật. Bỏ mặc nó tự hoại vào lúc này là phá hủy toàn bộ công sức lao động của cả buôn làng suốt cả ngày hôm nay!”

“Ngu muội! Đồ mù quáng!” H’Linh bước dấn tới một bước, bàn tay khẳng khiu chỉ thẳng vào lòng vại sành đang ngả màu nhờn nhợt. “Mày có mắt mà mày không có lòng! Mày học chữ nghĩa cho lắm vào rồi mày điếc đặc trước tiếng nói của rừng! Bột men rừng sống bằng hơi thở của ngọn núi này, nó phải nương theo gió trời và cái ẩm ướt của từng mùa mưa nắng. Đêm nay rừng nổi cơn giông dữ, suối Kơ Nia dâng nước ngập bờ, những con men thảo mộc trong vại phải tự mình vật lộn, tự mình thích nghi và lớn lên trong cái ướt lạnh của đất trời. Mày dùng gió giả để sấy khô ép buộc nó, mày rải muối mặn để bóp nghẹt sự sống tự nhiên của nó, thì dù mày có giữ được con cá không thối rữa, cái thứ mày thu lại cũng chỉ là một đống xác thịt chua chát, giả tạo và lừa dối đầu lưỡi của người ăn!”

Bà H’Linh cúi gập người xuống, thò bàn tay trần bốc một nhúm cá phủ mốc xám đưa sát tận mắt Nhiên:

“Tự nhiên ban cho cái gì thì ta mở lòng đón nhận cái đó; tự nhiên muốn lấy đi thứ gì thì con người phải biết cúi đầu chấp nhận. Có những mẻ men phải hỏng vì một cơn mưa bất chợt, có những mùa lúa phải mất trắng vì một đợt rét nàng Bân, người vùng cao bọn tao sống sót qua bao đời nay bằng sự nương tựa và thuận hòa, chứ không phải bằng sự kiêu ngạo, trịch thượng đòi làm chủ đất trời của lũ đầu bếp thành thị chúng mày! Mày muốn học cách nấu ăn ở bờ suối Kơ Nia này, thì bài học đầu tiên mày phải khắc sâu vào xương tủy là học cách chấp nhận sự mất mát mà rừng núi giáng xuống!”

Từng lời, từng chữ của H’Linh giáng xuống như những tảng đá nghìn cân đè bẹp lồng ngực Nhiên. Cô đứng chết lặng giữa gian nhà dài thênh thang, hai mắt đờ đẫn nhìn những hạt muối trắng tinh khiết đang tan dần trong các khe nứa ẩm mốc dưới chân. Đôi bàn tay cô buông thõng xuống hai bên hông, run rẩy không sao kiềm chế nổi.

Một cảm giác bất lực tột cùng và nỗi bẽ bàng cay đắng tràn ngập tâm can cô. Cả đời cô đã được tôi luyện để kiểm soát mọi thông số bằng máy móc tinh vi, bằng nhiệt kế đo độ ẩm, bằng những tỷ lệ phần trăm được tính toán chính xác trên máy tính; nhưng đứng trước cơn thịnh nộ âm thầm của thiên nhiên hoang dã và triết lý sống chấp nhận của buôn làng, thứ kỹ thuật tinh xảo mà cô hằng tự hào bỗng chốc trở nên nông cạn, kệch cỡm và bất lực đến thảm hại.

H’Linh dứt khoát quay lưng bước đi về phía cuối nhà dài, không buồn ngoái lại nhìn mẻ cá ủ thêm một lần nào nữa, để mặc Nhiên đứng trơ trọi giữa bóng đêm đặc quánh và mùi ẩm mốc chua nồng đang xộc lên không ngớt từ đáy vại sành.

***

Đêm càng trôi về khuya, tiếng mưa dầm càng trở nên nặng hạt và hung hãn hơn. Những cơn gió quất qua khe liếp nứa rít lên từng hồi ma quái, rung lắc dữ dội toàn bộ kết cấu gỗ của ngôi Nhà dài.

Nhiên ngồi thu lu bó gối bên bậu cửa sàn gỗ trơn ướt, đầu óc cô rối bời trong những dằn vặt và sự hoang mang tột độ. Bỗng nhiên, chiếc điện thoại giấu sâu trong túi áo khoác của cô rung lên một nhịp ngắn ngủi. Màn hình nứt vỡ sáng bừng lên ánh đèn xanh le lói, hiển thị tin nhắn vừa chuyển đến từ người em trai duy nhất của cô—Trần Minh Khang.

*“Chị Nhiên, chiều nay có hai người đàn ông mặc âu phục đi xe ô tô biển số thành phố đến tận nhà tìm dì Thu. Họ xưng là người của Tập đoàn Vị Việt Mới, mang theo giấy ủy quyền của ông Khải Nam. Họ đi đi lại lại quay phim, chụp ảnh tường tận từng góc trong căn nhà Bếp Hạ suốt cả tiếng đồng hồ. Em đã cầm gậy đuổi họ đi, nhưng dì Thu có vẻ xuôi tai với cái mức giá đền bù trên trời mà họ đưa ra rồi. Ngân hàng chỉ còn cho chúng ta hơn hai mươi ngày nữa thôi đấy. Chị rốt cuộc đang trốn chui trốn lủi ở cái xó rừng rú nào, có tìm ra cách gì giải quyết không hay chỉ biết bỏ chạy để mặc em với dì ở nhà?”*

Từng ngón tay sưng đỏ của Nhiên bóp nghẹt lấy mép viền điện thoại đến mức các khớp xương trắng bệch ra. Khải Nam. Cái tên ấy như một bóng ma độc địa, dai dẳng không chịu buông tha cho những mảnh ký ức và di sản cuối cùng của mẹ cô. Hắn đã đánh hơi thấy sự túng quẫn cùng cực của gia đình cô, và giờ đây đang ráo riết dùng những đồng tiền bẩn thỉu để bức tử, nuốt chửng Bếp Hạ. Áp lực thời gian một lần nữa thít chặt lấy cổ họng Nhiên như một chiếc thòng lọng vô hình, khiến cô nghẹt thở giữa không gian ẩm ướt của núi rừng.

Đúng lúc tâm trí cô đang rơi vào hố sâu hoảng loạn, từ gian bếp tối om phía đầu kia của ngôi Nhà dài bỗng phát ra một chuỗi tiếng động lạ. Tiếng sột soạt ma mãnh, rất khẽ, như bước chân của một kẻ đang cố tình lén lút di chuyển trong đêm.

Nhiên lập tức tắt ngóm màn hình điện thoại, nheo mắt nhìn xuyên qua màn đêm dầy đặc. Dưới ánh sáng tù mù, leo lét phát ra từ cây đèn dầu treo lơ lửng nơi góc cột cái, một bóng người gầy gò quen thuộc đang lom khom cúi mình bên cạnh chiếc bàn cúng tổ nghề của buôn làng. Đó là nơi bà H’Linh vừa kính cẩn bày biện mâm lễ cúng nửa đêm—gồm một bát gạo rẫy đầu mùa, vài mẩu vỏ trơ-ngest tươi và một chén men thảo mộc bí truyền—để chuẩn bị cho nghi thức rắc men thiêng liêng cầu bình an cho mùa màng và sự sinh sôi của vạn vật.

Đó chính là Hoàng Phúc.

Phúc đang cẩn trọng gạt từng lớp lá chuối khô che đậy bên trong một chiếc rổ mây đặt khuất sau thân cột cái, để lộ ra một chiếc máy quay mini màu đen có gắn mắt cảm biến hồng ngoại. Ống kính của chiếc máy quay đang chĩa thẳng góc độ bao quát toàn bộ mâm men thiêng, và một chấm đèn tín hiệu màu đỏ nhỏ xíu đang nhấp nháy liên hồi trong bóng tối.

Một luồng máu nóng lập tức sôi sùng sục, bốc thẳng lên đỉnh đầu Nhiên. Cơn phẫn nộ bị đè nén từ lời trách mắng của H’Linh, nỗi nhục nhã của sự thất bại kỹ thuật ban nãy, cùng sự bội phản trắng trợn đang diễn ra ngay trước mắt bỗng hợp nhất thành một cơn lốc thịnh nộ, chạy dọc sống lưng cô như một dòng điện cực mạnh.

Không một giây chần chừ, Nhiên lao phắt qua mặt sàn gỗ. Những bước chân trần của cô lướt đi vừa nhanh vừa dứt khoát đến mức Phúc hoàn toàn không kịp có bất kỳ phản xạ phòng bị nào.

*Xoạt!*

Nhiên vươn tay chộp lấy, giật mạnh chiếc máy quay mini ra khỏi chiếc rổ mây. Cú giật bất ngờ và quyết liệt làm đứt phựt sợi dây cáp phụ kiện nối dài, phát ra một tiếng tách sắc lẹm giữa bầu không khí im ắng của đêm tối.

“Nhiên! Cô làm cái quái gì thế hả?” Phúc giật thót mình, hoảng hốt thốt lên thành tiếng. Anh ta vội vã chồm người tới định giằng lại chiếc máy, nhưng Nhiên đã nhanh như cắt lùi phắt lại hai bước, giấu biến thiết bị ra sau lưng, đôi mắt trừng trừng nhìn thẳng vào mặt anh ta như muốn thiêu đốt đối phương ra tro.

“Tôi mới là người có quyền hỏi anh đang làm cái trò dơ bẩn gì ở đây!” Nhiên hạ thấp giọng gằn từng từ qua kẽ răng, cố gắng kìm nén âm lượng để không đánh thức những người dân bản đang say ngủ, nhưng sự khinh miệt và phẫn nộ trong từng âm sắc của cô sắc bén chẳng khác nào một lưỡi dao găm. “Bà H’Linh đã nghiêm cấm tiệt anh ghi hình những nghi thức bí truyền này từ ngày đầu tiên chúng ta bước chân vào buôn! Anh đã từng nhìn thẳng vào mắt tôi mà thề thốt rằng sẽ cất toàn bộ máy móc xuống đáy ba lô kia mà?”

Phúc cuống cuồng giơ cả hai tay ra phía trước, giọng nói lộ rõ sự bấn loạn, van nài pha lẫn vẻ hoảng sợ tột độ:

“Nhiên, làm ơn trả lại máy cho tôi đi! Tôi chỉ cài đặt chế độ quay tự động để thu thập tư liệu thôi, tôi thề là không hề bật đèn flash làm kinh động hay xúc phạm đến ai cả! Cô có biết trưa ngày mai là hạn chót cuối cùng của ban biên tập chương trình *Đường Xa* rồi không? Nếu tôi không gửi được đoạn phóng sự thực địa về nghi thức rắc men này về tòa soạn đúng hạn, họ sẽ lập tức đơn phương hủy hợp đồng, tống cổ tôi ra đường và phạt vi phạm bồi thường cả trăm triệu đồng! Lúc đó tôi lấy tiền đâu ra mà đền hả Nhiên? Cô có trả nợ thay cho tôi được không?”

“Đó là trách nhiệm nghề nghiệp của anh, không phải là cái cớ bẩn thỉu để anh biến bản thân mình thành một kẻ trộm cắp tri thức bản địa!” Nhiên giơ cao chiếc máy quay mini lên ngang tầm mắt Phúc, ngón tay cái của cô đã đặt sẵn lên phím điều khiển xóa tệp tin. “Anh tự tay xóa sạch toàn bộ đoạn phim này ngay lập tức trước mặt tôi, hoặc chính tôi sẽ đập nát cái đống kim loại này xuống sàn đá!”

“Cô đừng có phát điên lên như thế!” Phúc gầm gừ trong cổ họng, đôi mắt anh ta đỏ ngầu vì áp lực sinh tồn và sự tức giận dồn ứ, anh ta lao bổ tới định dùng sức mạnh thể lực để tước lại chiếc máy. Nhưng Nhiên đứng sừng sững như một pho tượng đá, ánh nhìn lạnh băng không hề chớp lấy một lần. Trước khi Phúc kịp chạm vào tay mình, ngón tay cô đã dứt khoát ấn mạnh xuống phím lệnh.

*Tít.* Một âm thanh điện tử khô khốc vang lên. Toàn bộ đoạn clip ghi lại mâm men thiêng biến mất vĩnh viễn khỏi bộ nhớ máy.

“Cô... cô điên thật rồi! Đồ khốn nạn!” Phúc khựng sững lại, hai bàn tay buông thõng run rẩy co rúm lại thành hai nắm đấm cứng đờ, giọng anh ta run bắn lên trong sự cay đắng và căm hờn tột cùng. “Cô tưởng bản thân cô thanh cao, thánh thiện lắm sao hả Trần An Nhiên? Mở miệng ra là rao giảng đạo đức, mở miệng ra là văn hóa với tôn trọng cộng đồng bản địa! Nhưng cô hãy tự soi gương nhìn lại cái bản mặt của mình xem! Cô chẳng phải cũng đang bám riết lấy cái buôn làng nghèo nàn này, quỳ lụy dưới chân bà già cay nghiệt kia để moi cho bằng được công thức men thảo mộc bí truyền nhằm cứu vãn cái nhà hàng Bếp Hạ sắp chết chìm trong nợ nần của cô đấy thôi?”

Từng lời lẽ cay độc của Phúc đâm thẳng vào lồng ngực Nhiên như những mũi dùi sắc nhọn. Nỗi đau đớn và sự thật trần trụi khiến cô cắn chặt môi dưới đến mức bật máu, vị tanh nồng của máu tươi lan ra đầu lưỡi, nhưng ngón tay cô vẫn ghì chặt lấy thân máy quay không một chút nới lỏng.

“Tôi ở lại đây để chấp nhận chịu phạt, để lao động bằng đôi bàn tay trần trầy trụa này, để thấu hiểu lý do vì sao mẹ tôi từng nợ mảnh đất này một món nợ máu thịt!” Giọng Nhiên run rẩy vì nỗi uất nghẹn dồn ứ đến đỉnh điểm. “Tôi không trốn chui trốn lủi trong bóng tối như một con chuột cống để lén lút ăn cắp những giá trị linh thiêng của người khác rồi đem bán lấy vài đồng nhuận bút rẻ mạt! Anh coi sự tôn nghiêm và đức tin của cả một cộng đồng dân tộc rẻ rúng như một mẩu tin thị phi câu khách trên mạng xã hội vậy sao?”

“Đủ rồi! Câm họng đi!” Phúc thét lên trong hơi thở nghẹn ngào, khuôn mặt anh ta méo mó, biến dạng vì sự phẫn nộ và tuyệt vọng cùng cực. “Cô đạo đức giả vừa thôi! Cô đã tự tay đạp đổ chén cơm, phá nát toàn bộ sự nghiệp mà tôi gây dựng bao năm qua rồi! Cô nghĩ trên đời này ai cũng có di sản, ai cũng có cơ hội làm lại từ đầu như cô chắc? Tôi phải sống bằng nghề này, tôi phải tồn tại trong cái thành phố nghiệt ngã đó!”

Nhiên không đáp lại một lời nào nữa. Đối diện với ánh mắt hằn học như muốn nuốt chửng mình của người bạn đồng hành, ngón tay cô lạnh lùng ấn sâu vào menu cài đặt hệ thống, chọn lệnh xóa trắng toàn bộ dữ liệu.

*Tít... Tít...* Toàn bộ thẻ nhớ máy quay bị định dạng lại sạch trơn trong tích tắc.

Sau đó, Nhiên giơ tay ném mạnh chiếc máy quay mini trả về lồng ngực Phúc.

Chiếc máy va vào ngực Phúc rồi trượt xuống tay anh ta. Phúc run rẩy nhìn vào màn hình tinh thể lỏng đen ngòm đang báo dung lượng bộ nhớ trống rỗng hoàn toàn. Đôi môi anh ta run bần bật, sắc mặt tái nhợt như xác chết. Phúc ngước lên nhìn Nhiên bằng một ánh mắt chứa chan sự thù hận, cay đắng và xa lạ đến cùng cực—mối liên kết mong manh cuối cùng giữa hai con người thành thị lưu lạc nơi rừng thiêng nước độc đã chính thức đứt gãy không thể hàn gắn.

Không thốt thêm bất kỳ một lời nào, Phúc bực tức giật phăng chiếc áo khoác gió trùm lên đầu, quay ngoắt người lại. Đôi giày thể thao của anh ta nện thình thịch từng bước nặng nề, thô bạo trên mặt sàn nứa rồi lao thẳng ra cửa chính, biến mất tăm vào màn mưa đêm mịt mùng đang gầm thét dữ dội hướng về phía bờ suối Kơ Nia.

Trong bóng tối dày đặc và sâu thẳm của ngôi Nhà dài, nơi góc cột cái u tịch nhất, một bóng người từ nãy đến giờ vẫn đứng im lìm như đã hóa thạch vào thớ gỗ cổ thụ. Già làng H’Linh Niê đứng đó, chìm hoàn toàn trong vùng tối của mái tranh dốc đứng. Đôi mắt già nua, sắc sảo vô song của bà đã thu trọn không sót một chi tiết nào của cuộc giằng co nảy lửa, từng cử chỉ quyết liệt và từng lời đối thoại chan chát giữa hai người trẻ tuổi.

Khi chứng kiến cái cách Nhiên kiên quyết ép Phúc xóa sạch đoạn phim bí mật, sẵn sàng chấp nhận đập vỡ một mối quan hệ đồng hành thiết thân duy nhất chỉ để bảo vệ ranh giới tôn nghiêm cho nghi lễ của buôn làng, khóe mắt nghiêm nghị, khắc khổ của người đàn bà giữ men khẽ lay động một thoáng rất nhẹ. Ánh nhìn sắc lạnh như dao cau của bà dần dịu lại, chìm sâu vào sự thinh lặng đầy bí ẩn của đêm tối.

Nhưng Nhiên hoàn toàn không hề hay biết sự hiện diện đó.

Sau khi bóng dáng của Phúc khuất hẳn sau màn mưa trắng xóa, gian nhà dài rộng lớn lại chìm sâu vào một sự tĩnh lặng đến rợn ngợp. Chỉ còn lại tiếng mưa rơi lộp độp điên cuồng trên mái nứa và tiếng gió hú từng cơn rùng rợn từ hẻm vách đá Mây Đỏ dội về.

Nhiên buông xuôi tất cả, ngồi sụp xuống sàn gỗ ướt lạnh. Cô tựa lưng vào chiếc vại sành da lươn đang bốc lên mùi men mốc xám hỏng bét. Không khí xung quanh cô ngập ngụa mùi tanh tưởi của cá ươn, mùi chua lòm của tinh bột lên men hỏng và mùi ẩm mục của rừng già sau cơn giông bão. Cơn sốt nhẹ từ những vết xước mưng mủ, sưng tấy trên mu bàn tay và hai bên bả vai bắt đầu bốc hỏa hâm hấp khắp cơ thể, khiến hai bên thái dương cô giật lên từng cơn đau buốt buốt óc.

Cô ngồi đó, hoàn toàn cô độc và nhỏ bé giữa bóng tối bao la, hoang hoải của đại ngàn Mây Đỏ.

Phía trước mặt cô là một vại cá ủ hỏng thối rữa—biểu tượng chua chát cho sự thất bại bẽ bàng, bất lực của thứ kỹ thuật sách vở và sự ngạo mạn khoa học mà cô từng tôn sùng. Phía sau lưng cô là dòng tin nhắn đòi nhà lạnh lùng của ngân hàng, sự lung lay phản bội của người thân và bóng ma thâu tóm tàn độc của Khải Nam đang từng ngày xiết chặt. Và bên cạnh cô, người bạn đồng hành duy nhất vừa rời đi với một ánh mắt ngập tràn sự oán hận khôn nguôi.

Chưa bao giờ trong suốt cuộc đời mình, Trần An Nhiên cảm thấy bản thân lại rơi vào trạng thái nhỏ bé, cô độc, bất lực và cùng kiệt đến nhường này. Mọi điểm tựa tinh thần của cô dường như đã sụp đổ hoàn toàn trong đêm mưa rừng Kơ Nia.

Một ngọn gió rừng thốc mạnh qua khe liếp nứa hở, thổi tạt một luồng hơi nước lạnh buốt rát mặt vào má cô, làm ngọn đèn dầu nơi góc cột chao đảo dữ dội rồi lịm dần. Giữa tiếng gầm gào cuồng nộ của dòng suối Kơ Nia đang cuộn xiết trong đêm tối mịt mùng, bỗng nhiên có tiếng cành cây khô gãy giòn tan “rắc” một tiếng sắc lẹm vang lên từ phía hàng rào nứa bao quanh buôn làng, báo hiệu sự xuất hiện bất ngờ của một vị khách không mời mà đến.