Chợ Nhà Mình ra đời

Tiếng quạt tản nhiệt của chiếc laptop cũ kỹ kêu rù rù đều đặn, hòa vào sự tĩnh lặng tuyệt đối của căn gác xép khi chiếc đồng hồ cơ treo tường điểm ba giờ sáng. Màn hình máy tính chia làm hai nửa sáng quắc: một bên là hàng trăm dòng mã lệnh viết bằng thứ ngôn ngữ giản lược, tối ưu từng tệp tin định kiểu giao diện để giảm thiểu dung lượng tải về; bên kia là bảng tính danh mục các sạp hàng Chợ Đèn Lồng, chi chít những ô màu vàng rực do chính tay Hân ghi chú từng chi tiết tồn kho, số đo sạp và thói quen bán buôn của từng chủ hộ.

Gió từ phía hạ lưu sông Hoài luồn qua khe cửa chớp bằng gỗ lim đã bong tróc lớp sơn nâu, mang theo cái vị nồng ẩm mằn mặn đặc trưng của phù sa quyện với mùi ngói âm dương dầm dãi qua hàng thế kỷ mưa nắng. Căn gác thuê của Quân nằm lọt thỏm dưới một mái ngói dốc, chật chội và ngổn ngang đồ đạc của một gã thợ ảnh: chân đèn ba chạc bằng kim loại xếp xó, những tấm dù phản sáng bằng vải bạc gập gọn, mấy cuộn phông nền màu ghi xám dựng đứng sát vách tường vôi lở dở, cùng hàng chục chiếc hộp nhựa chống ẩm chứa đầy thân máy và ống kính cơ học. Dưới ánh sáng vàng vọt, tù mù của chiếc đèn bàn quả nhót đặt ở góc sàn, Hân ngồi bệt trên chiếc nệm mỏng, lưng tựa vào thành gỗ ép thô ráp. Hai khớp ngón tay trỏ và ngón giữa của cô đã mỏi nhừ, cứng đờ sau gần bảy tiếng đồng hồ gõ phím không ngừng nghỉ.

Cơn dư chấn từ buổi phát sóng trực tiếp tại sạp vải Ba Mùa đêm hôm trước vẫn chưa tan hẳn trong tâm trí cô. Đó là một đêm bùng nổ mắt xem ảo, hàng nghìn lượt tương tác ảo trôi vùn vụt trên màn hình điện thoại, nhưng cái giá phải trả lại là một đống tro tàn của sự rạn nứt xóm giềng, sự hoảng loạn của cô Ba và hơn sáu mươi đơn hàng bị bán khống chỉ vì hệ thống trôi nổi tự động gom đơn mà không hề kiểm soát lượng vải thực tế dưới gầm sạp. Ngay khi trở về căn gác này lúc nửa đêm, Hân đã không ngần ngại nhấn tổ hợp phím xóa sạch toàn bộ mã nguồn cũ — những đoạn mã kịch bản chốt đơn tự động chạy bằng công cụ trung gian mà cô mang về từ dự án khởi nghiệp thất bại ở Hà Nội. Cô nhận ra thứ công nghệ vay mượn từ các mô hình thương mại hung hãn ấy hoàn toàn lạc lõng, thậm chí tàn nhẫn khi đặt vào lòng một khu chợ truyền thống nép mình bên sông Hoài.

Trên màn hình lúc này là một hình hài hoàn toàn khác: một ứng dụng nền web gọn nhẹ mang tên "Chợ Nhà Mình".

Hân dứt khoát từ bỏ tư duy làm sàn thương mại điện tử theo kiểu các tập đoàn công nghệ lớn. Nền tảng của cô không bắt người dùng phải tải về những bộ cài ứng dụng nặng tới vài chục megabyte — thứ sẽ ngốn sạch bộ nhớ ít ỏi của những chiếc điện thoại thông minh đời cũ mà các bà, các mẹ trong chợ đang dùng. Nó cũng không ép những người phụ nữ cả đời chỉ quen đếm tiền lẻ phải trải qua bảy tám bước xác thực tài khoản rườm rà, quét khuôn mặt hay liên kết thẻ ngân hàng. Nền tảng mới được cô tối ưu hóa để chạy thẳng trên trình duyệt di động, tải vèo một cái là xong ngay cả khi đứng dưới vạch sóng 3G chập chờn sâu trong những con ngõ hẹp rêu phong của phố Hội.

"Cậu nhìn thử xem," Hân xoay nhẹ chiếc máy tính về phía Quân, ngón tay trỏ chỉ vào khung mô phỏng màn hình điện thoại thông minh ở góc phải. "Toàn bộ mã giao diện này tớ nén lại dưới 1,5 megabyte. Không dùng thư viện đồ họa nặng nề, không tải trước bất kỳ tệp hình ảnh phụ nào. Từng sạp hàng sẽ có một trang hồ sơ riêng biệt, phẳng hoàn toàn, không có thuật toán ngầm nào can thiệp để sạp này đè bẹp sạp khác. Giá niêm yết bằng số to bản, chữ đen tuyền trên nền trắng ngà dịu mắt, tuyệt đối không có những chiêu trò giảm giá gạch ngang đỏ lòe loẹt hay đồng hồ đếm ngược gây hoang mang. Quan trọng nhất là khung giờ mở bán và trạng thái tồn kho thực tế."

Quân đang ngồi trên chiếc ghế đẩu bằng gỗ mít thấp tè, tay cầm chiếc khăn vi sợi màu xám cẩn thận lau từng vòng tròn đồng tâm trên thấu kính phía trước của chiếc máy ảnh cơ. Anh ngước mắt lên nhìn vào màn hình, hàng chân mày rậm khẽ nhíu lại khi soi vào từng chi tiết hiển thị.

"Nút đặt hàng này thì vận hành thế nào?" Quân hỏi, trỏ ngón tay dính bụi than lau kính vào một khung bo tròn viền xanh lá mạ ở góc dưới cùng màn hình.

"Chỉ cần bấm một chạm, điền đúng tên gọi quen thuộc và số điện thoại liên lạc, hệ thống sẽ tự động tổng hợp thành một đơn hẹn giờ giao hàng hoặc nhận tại sạp," Hân giải thích, giọng cô khản đặc vì thiếu nước và thiếu ngủ, nhưng ánh mắt lại ánh lên vẻ sắc sảo của một người làm kỹ thuật vừa tìm lại được phương hướng đúng đắn. "Người mua không cần tạo tài khoản ngân hàng liên kết, không phải qua cổng thanh toán trung gian để bị cắt phế phần trăm. Mỗi trang sạp đều có ba biểu tượng trạng thái hiển thị rõ ràng: 'Đang mở sạp', 'Nghỉ trưa', hoặc 'Hết hàng hôm nay'. Khi người bán chủ động gạt nút tắt trạng thái, nút đặt hàng bên máy khách sẽ tự động khóa lại ngay lập tức. Sẽ không bao giờ còn chuyện khách cứ bấm mua ầm ầm trong khi dưới gầm sạp vải đã hết nhẵn như mớ bòng bong hôm qua nữa."

Quân lặng lẽ đặt chiếc ống kính đã lau sạch bóng xuống mặt bàn gỗ, với tay lấy một tập giấy A4 đã được anh kẻ sẵn thành nhiều ô phân loại hình ảnh từ lúc nửa đêm. Anh đẩy tập giấy sang trước mặt Hân, đầu ngón tay gõ nhẹ lên dòng chữ viết tay bằng mực đen nắn nót ở đầu trang: *Quy chuẩn đồng thuận hình ảnh Chợ Nhà Mình*.

"Cái này tớ ngồi viết từ lúc hai giờ sáng, sau khi cứ nghĩ mãi về đôi mắt đỏ hoe của cô Ba lúc chiều," Quân nói, giọng trầm và kiên định khác thường. "Giao diện của cậu mượt mà và thực tế đấy, Hân. Nhưng phần hình ảnh — thứ đầu tiên đập vào mắt người ta khi bước vào trang web — dứt khoát phải có kỷ luật thép. Chúng ta không thể mang tâm lý của mấy tay săn ảnh du lịch vào đây: không chụp bừa, không quay lén, không đăng tải bất kỳ thứ gì chỉ vì nó 'trông thơ mộng', 'nhuốm màu thời gian' hay 'dễ lên xu hướng' trên mạng xã hội."

Hân cúi xuống nhìn vào bản thảo của Quân. Từng điều khoản được anh liệt kê chi tiết bằng nét chữ góc cạnh: 1. Tuyệt đối không đăng ảnh chân dung tiểu thương nếu chưa có sự đồng thuận bằng lời nói hoặc văn bản ký tên xác nhận của chính chủ sạp. 2. Góc chụp sạp hàng phải thể hiện đúng thực trạng quy mô không gian thực tế, không dùng ống kính góc rộng bóp méo phối cảnh để tạo cảm giác hàng quán đầy ắp hay sâu hun hút giả tạo. 3. Mọi tấm ảnh chụp mẫu hàng — từ khúc vải lụa, gói hạt sen sấy cho đến ổ bánh mì — phải là sản phẩm có thật tại sạp trong đúng ngày bấm máy, không lấy ảnh mạng, không dùng bộ lọc màu làm sai lệch chất liệu và sắc độ thực tế của món hàng. 4. Nếu chủ sạp cảm thấy bất an hoặc không thoải mái với bất kỳ hình ảnh nào đã đăng, nền tảng có trách nhiệm gỡ bỏ vĩnh viễn hình ảnh đó trong vòng mười lăm phút kể từ khi tiếp nhận yêu cầu miệng.

"Cậu có thấy mình đang tự trói tay trói chân hơi quá mức không?" Hân hỏi khẽ, dù tận đáy lòng cô hoàn toàn thấu hiểu vết gợn nặng nề mà Quân đang mang trong lòng suốt mấy ngày qua.

"Không hề thừa đâu Hân," Quân lắc đầu, ánh mắt hướng qua khe cửa sổ nhìn ra rặng dừa nước đang nhạt nhòa trong màn sương đêm tàn bên kia bờ sông. "Hôm qua, khi thấy cô Ba bật khóc nức nở vì sợ mất tình làng nghĩa xóm, tớ mới bừng tỉnh một điều: cái ống kính máy ảnh của tớ hay những dòng mã lệnh của cậu, nếu thiếu đi sự tôn trọng tối thiểu đối với con người, sẽ biến người ta thành những thứ công cụ trưng bày đáng thương. Người bán ở Chợ Đèn Lồng không phải là diễn viên quần chúng trong vở kịch số hóa của chúng ta. Họ bán từng mớ rau, từng khúc vải để nuôi con ăn học, để giữ lấy cái sạp mà cha mẹ họ truyền lại từ thời chiến tranh. Họ có lòng tự trọng sâu sắc. Nếu đưa gương mặt của ai lên trang chủ, người đó phải biết rất rõ bức ảnh ấy dùng làm gì, xuất hiện ở đâu, và họ phải có toàn quyền nói lời từ chối."

Hân im lặng hồi lâu, nhìn chăm chú vào những gạch đầu dòng mộc mạc nhưng chất chứa sức nặng đạo đức của Quân. Trong những dự án thương mại điện tử hào nhoáng mà cô từng tham gia vận hành ở Hà Nội, hình ảnh người nông dân chân lấm tay bùn hay những người thợ thủ công thường bị đội ngũ truyền thông tùy tiện cắt xén, bôi vẽ thêm những câu chuyện bi kịch lâm ly để câu kéo lòng trắc ẩn của khách hàng. Đó là một thứ bóc lột vô hình và tinh vi nhân danh sự nâng đỡ công nghệ.

"Được rồi," Hân gật đầu dứt khoát, kéo bàn phím lại gần ngực. "Tớ sẽ viết thêm một trường dữ liệu 'Đồng thuận số' vào phần quản trị nội dung của từng sạp. Trước khi một hồ sơ sạp được bật chế độ công khai trên Chợ Nhà Mình, quản trị viên bắt buộc phải đánh dấu kiểm vào ô xác nhận: 'Chủ sạp đã trực tiếp duyệt ảnh và thông tin niêm yết'. Nếu thiếu dấu kiểm này, hệ thống sẽ tự động khóa nút xuất bản. Không ai có quyền vượt qua quy trình đó, kể cả tớ hay cậu."

Quân khẽ mỉm cười, một nụ cười hiếm hoi làm giãn bớt những nếp nhăn căng thẳng đã hằn sâu trên vầng trán anh suốt bốn mươi tám giờ qua. "Như vậy mới đúng là Chợ Nhà Mình. Khu chợ của người ta, chứ không phải sân khấu trình diễn của hai đứa mình."

***

Sáu giờ ba mươi sáng, màn sương mù đặc quánh trên mặt sông Hoài bắt đầu tan biến dưới ánh nắng ban mai rực rỡ màu mật ong. Tiếng đập búa chan chát từ các xưởng mộc đóng thuyền bên kia bờ Cẩm Kim vọng sang, hòa lẫn tiếng còi xe máy lách cách và tiếng rao xôi đậu phộng ấm áp của bà Ba Đen từ đầu con dốc dẫn vào chợ.

Dưới cầu thang gỗ dẫn lên gác xép bỗng vang lên tiếng bước chân chạy thoăn thoắt, kèm theo tiếng gõ cửa gấp gáp nhưng vẫn giữ ý tứ:

"Anh Quân ơi! Chị Hân có trên gác không ạ?"

Quân đứng dậy kéo thanh then cài bằng sắt đã rỉ sét. Đứng ngoài chiếu nghỉ cầu thang là Đỗ Mỹ Linh. Cô sinh viên năm cuối ngành thương mại điện tử xuất hiện với chiếc ba lô vải bố bạc màu đeo chéo ngang ngực, mái tóc đuôi ngựa buộc túm lên cao để lộ gương mặt thanh tú, đôi mắt sáng rực dù quầng thâm dưới mi mắt cho thấy cô cũng vừa trải qua một đêm thức trắng. Trên tay Linh là một tập hồ sơ kẹp bìa cứng dày cộp, mép giấy nhăn nheo vì những nét vẽ vội vàng.

"Em chào anh chị!" Linh cất tiếng chào giòn giã, lách người bước qua cánh cửa rồi cúi xuống cởi đôi giày vải xếp ngay ngắn bên cạnh bậc cửa gỗ. "Tối qua nghe mấy anh em ngoài phố bàn tán về vụ vỡ trận ở sạp cô Ba, em sốt ruột không tài nào chợp mắt được. Em ngồi vẽ lại toàn bộ sơ đồ luân chuyển đơn hàng này từ lúc một giờ sáng, đợi trời vừa hửng là em chạy xe thẳng sang đây tìm anh chị ngay."

Hân ngạc nhiên nhìn cô gái trẻ, vội kéo chiếc ghế duy nhất trong phòng lại gần: "Em ngồi đi. Em vừa bảo vẽ lại sơ đồ gì cơ?"

Linh đặt tập tài liệu lên mặt bàn kính, lật giở từng trang giấy kẻ ô li được ghi chép cẩn thận bằng hai màu mực xanh đỏ. Hân và Quân cùng cúi đầu nhìn xuống. Đó là một bản vẽ tay cực kỳ tỉ mỉ về quy trình chốt đơn hai chiều, bảng phân loại bình luận theo thời gian thực và mẫu biểu đối soát kho dành riêng cho những mặt hàng đặc thù của chợ truyền thống.

"Em phân tích rất kỹ các lỗ hổng của đêm hôm kia rồi ạ," Linh bắt đầu nói, ngón tay trỏ nhỏ nhắn lướt thoăn thoắt trên các nhánh sơ đồ với sự tự tin của một người nắm rất chắc chuyên môn vận hành. "Sự cố vỡ trận ở sạp vải cô Ba bắt nguồn từ ba lỗ hổng chết người. Thứ nhất: chốt đơn bằng bình luận tự do trên luồng phát trực tiếp khiến khách hàng bình luận trùng lặp, kẻ xấu spam số điện thoại rác mà hệ thống lọc không kịp. Thứ hai: người điều phối luồng phát không thể vừa trả lời thắc mắc của người xem vừa cúi xuống gầm sạp kiểm tra lượng vải thực tế còn lại trên cây. Và thứ ba: không hề có một bảng đối soát tức thì để người bán biết chính xác mình đã chạm mốc giới hạn tồn kho an toàn hay chưa."

Linh chỉ vào một biểu đồ hình xương cá được cô tỉ mỉ phân nhánh bằng bút dạ quang:

"Nếu chị Hân quyết định chuyển sang làm ứng dụng web gọn nhẹ, em đề xuất áp dụng quy trình ba bước khép kín: Khách bấm nút đặt trên web -> Đơn hàng lập tức nhảy về bảng đối soát trung tâm của đội vận hành -> Em và một bạn tình nguyện viên nữa sẽ trực tiếp bấm gọi điện thoại hoặc gửi tin nhắn xác nhận trong vòng ba phút để chốt đơn thực tế với khách. Chỉ khi nào có chữ ký số của người xác nhận trên bảng đối soát, món hàng dưới sạp mới được trừ vào tồn kho thực. Em xin tình nguyện làm chân vận hành thử nghiệm không lấy thù lao cho dự án đợt này! Em đang làm khóa luận tốt nghiệp về chuyển đổi số cho kinh tế truyền thống, em cần số liệu thực tế từ thực địa. Nhưng quan trọng hơn cả là em không cam lòng nhìn cái chợ quê mình bị những nền tảng bên ngoài vào xâu xé rồi biến tiểu thương thành con rối."

Hân nhìn Linh, một cảm giác ấm áp và nhẹ nhõm lan tỏa khắp lồng ngực. Ở Hà Nội, để tìm được một nhân sự vận hành có tư duy bài bản, có sự thấu hiểu sâu sắc về dòng chảy thực tế của hàng hóa và ngập tràn nhiệt huyết như Linh là điều vô cùng khó khăn, đòi hỏi những bản hợp đồng tuyển dụng với mức lương ngất ngưởng. Vậy mà giữa căn gác xép bề bộn mùi bụi phim và những giọt cà phê nguội ngắt này, mảnh ghép vận hành quan trọng nhất lại tự tìm đến với họ.

"Nhưng vận hành giai đoạn thử nghiệm này sẽ cực nhọc lắm đó Linh," Hân nắm lấy vai cô gái trẻ, chân thành lên tiếng. "Chị nói thật để em biết: tài khoản dự phòng của nhóm hiện tại chỉ còn đúng hơn mười sáu triệu đồng. Số tiền đó chỉ đủ để trang trải tiền máy chủ, in ấn vài cái bảng biểu và bù đắp rủi ro nếu có đơn hàng bị hư hỏng. Chị chưa thể trả lương cho em được đâu."

"Em đã bảo là em không lo chuyện tiền nong mà chị!" Linh cười xòa, xua tay lia lịa. Nhưng rồi nụ cười trên môi cô gái bỗng chốc tắt ngấm, nét mặt trở nên nghiêm nghị khác thường khi cô ghé sát người lại gần Hân và Quân, giọng hạ thấp xuống vừa đủ ba người nghe: "Nhân tiện nói về tiền và thị trường, em có một tin này rất khẩn cấp phải báo cho anh chị biết. Bạn cùng lớp đại học của em đang làm thực tập sinh bên bộ phận phát triển thị trường miền Trung của sàn Vạn Mua. Cậu ấy vừa tiết lộ tối qua: đầu tuần tới, Vạn Mua sẽ chính thức tung ra chiến dịch 'Bão Giá Phố Cổ' đánh thẳng vào khu vực Hội An và Đà Nẵng."

Quân khẽ chau mày, ánh mắt lập tức trở nên cảnh giác: "Họ định làm gì?"

"Họ chuẩn bị đổ tiền trợ giá ồ ạt," Linh lo lắng nói, ngón tay vô thức bấm vào mép tập tài liệu. "Họ sẽ áp dụng chính sách miễn phí vận chuyển hoàn toàn cho mọi đơn hàng trong bán kính ba kilômét quanh phố cổ, tặng phiếu giảm giá ba mươi phần trăm cho tất cả người dùng mới cài ứng dụng của họ, và cử đội ngũ tiếp thị mặc đồng phục đến từng sạp hàng Chợ Đèn Lồng chèo kéo tiểu thương ký cam kết bán hàng độc quyền trên sàn Vạn Mua. Hôm qua chị Diệp cầm xấp tờ rơi sang sạp cô Ba làm ầm ĩ lên cũng chính là vì bả đã nhận lời làm đại diện tiếp thị không chính thức cho bên đó. Vạn Mua muốn dùng tiền đè bẹp hoàn toàn các mô hình chợ tự phát như tụi mình ngay từ trong trứng nước. Nếu Chợ Nhà Mình không chứng minh được tính hiệu quả, sự an toàn và giữ được lòng tin của tiểu thương ngay trong tuần này, các chủ sạp đang hoang mang sẽ ngả hết về phía họ."

Hân siết chặt hai bàn tay đặt trên đùi. Áp lực thời gian lại một lần nữa siết chặt lấy hơi thở của cô. Nhưng lần này, cảm giác trong cô không phải là sự hoảng loạn đơn độc của kẻ chạy trốn thất bại, mà là sự tỉnh táo của một người lính đã nhìn rõ chiến hào của mình.

"Được rồi. Linh chính thức gia nhập nhóm," Hân dứt khoát nói, đưa bàn tay ra siết chặt lấy bàn tay nhỏ nhắn của Linh. "Linh sẽ phụ trách bảng đối soát đơn hàng, gọi điện xác nhận và kiểm soát nhịp độ dòng hàng. Quân phụ trách việc thu thập tư liệu hình ảnh và giám sát bản cam kết đồng thuận. Chị sẽ hoàn tất toàn bộ khung kỹ thuật của web app trong trưa nay. Bây giờ, việc quan trọng nhất là bước ra chợ, đi gặp những người đầu tiên để xây dựng hạt nhân cho hệ thống."

Quân đứng thẳng người dậy, với lấy chiếc máy ảnh cơ đeo chắc chắn lên vai, kiểm tra lại nắp đậy ống kính: "Điểm đến đầu tiên: xe bánh mì của mẹ tớ."

***

Bảy giờ mười lăm sáng, ngã tư dẫn vào cổng chính Chợ Đèn Lồng đã ken đặc người và xe. Mùi khói bếp than nướng thịt thơm nồng quyện chặt với mùi bơ lạt béo ngậy, mùi ngò gai tươi rói và vị cay the nồng của nước xốt ớt rim đặc sánh tỏa ra ngây ngất từ chiếc xe bánh mì bằng inox sáng loáng của bà Tư.

Bà Tư mặc chiếc áo bà ba màu xanh ngọc bích đã bạc phếch ở hai bờ vai, mái tóc hoa râm búi chặt sau gáy bằng chiếc kẹp lưới đen. Đôi bàn tay gầy gò, thô ráp của bà thoăn thoắt cầm chiếc dao bài có mũi nhọn rạch dọc thân ổ bánh mì vàng ươm vừa mới lấy ra từ thùng ủ ấm. Bằng một động tác thuần thục như múa, bà dùng chiếc thìa dẹt múc một vệt pate gan heo màu nâu hồng mịn màng quết đều vào lòng bánh, rải thêm một lớp chả lụa xắt mỏng tang, vài lát dưa leo giòn rụm, một nhúm đồ chua ngâm giấm đường và rưới đều muỗng nước sốt thịt sánh đỏ óng ánh.

"Bà Tư ơi, cho tôi hai ổ nhiều ớt rim, một ổ không hành mang về Cẩm Châu nghen!" Một người đàn ông trung niên ngồi trên chiếc xe máy cà tàng ghé sát vào lề đường, nói với vào trong xe bánh.

"Có liền đây chú Bảy ơi! Bánh mì lò chú Năm vừa chở qua mười phút trước, vỏ giòn rụm rộp rộp luôn nè!" Tiếng bà Tư đáp lại sang sảng, giọng nói sang sảng át cả tiếng còi xe inh ỏi ngoài lòng đường.

Nhóm ba người của Hân, Quân và Linh lặng lẽ bước tới, nép sát vào một góc khuất bên cạnh gốc cây bàng sau xe bánh mì để không làm cản trở lối mua bán của khách qua đường. Quân tiến lại gần chiếc tủ kính, với tay lấy chiếc khăn lau bàn sạch sẽ treo bên hông xe, cúi người lau giùm mẹ những vệt nước xốt và mỡ thịt bắn lên mặt kính chắn gió.

Bà Tư quay phắt lại, thấy bóng con trai cùng Hân và Linh thì tròn xoe mắt ngạc nhiên, rồi khóe miệng lập tức nở một nụ cười đôn hậu làm xô lệch những nếp nhăn nơi đuôi mắt:

"Ủa, ba đứa tụi bây đi đâu mà túm năm tụm ba ngoài đường sớm dữ vậy hè? Con Hân coi bộ dạo này ốm nhom ốm nhắt nghen con, đêm qua lại thức trắng mắt gõ ba cái máy vi tính nữa hả? Đợi chút xíu, cô Tư kẹp cho mỗi đứa một ổ đặc biệt nhiều pate dằn cái bụng đói rồi muốn nói chuyện gì thì nói!"

"Dạ tụi con ăn sau cũng được cô Tư ơi," Hân bước lại gần, hai bàn tay vịn nhẹ vào mép inox mát lạnh của xe bánh mì, nhìn người phụ nữ cả đời tần tảo bằng ánh mắt chan chứa sự kính trọng. "Tụi con ghé qua đây sáng nay là có chuyện hệ trọng muốn bàn bạc kỹ với cô nè."

Quân đỡ lấy chiếc dao cắt bánh mì trên tay mẹ, nhanh nhẹn kéo chiếc ghế nhựa thấp đặt sau bóng râm của cây bàng cho mẹ ngồi xuống khi đợt khách mua mang đi tạm thời vãn bớt: "Mẹ ngồi nghỉ một chút đi. Hân nó thức trắng đêm qua để sửa lại cái trang web Chợ Nhà Mình. Tụi con muốn mời xe bánh mì của mẹ làm hạt nhân tiên phong cho nhóm ẩm thực tươi sống trong đợt thử nghiệm đầu tiên này."

Bà Tư ngẩn người ra một thoáng, chiếc thìa quết pate trên tay bà khựng lại giữa không trung. Bà nhìn con trai rồi lại đưa mắt nhìn sang Hân, nét mặt thoáng chút chùng xuống, lộ rõ vẻ e dè và ngần ngại:

"Trời đất ơi, bánh mì của cô Tư bán rong ngoài cái cổng chợ này từ cái hồi thằng Quân còn nằm ngửa trên nôi tới giờ. Ngày nào làm hết ngày nấy, tiền tươi thóc thật khách trao tận tay cho nó nhẹ cái đầu. Bữa trước nghe con Lành bên tạp hóa kể chuyện đơn hàng hạt sen bị lệch sổ sách, rồi chiều hôm qua tao tận mắt thấy con Ba Mùa ngồi thụp xuống bậc cửa khóc sưng húp cả hai con mắt vì ba cái đồ mạng đồ ảo… cô Tư thấy ớn quá bây ơi. Bánh mì này làm bằng thịt tươi, pate gan heo mới hấp từ bốn giờ sáng, để quá hai tiếng đồng hồ ngoài gió là vỏ bánh ỉu xìu, nhân bên trong chảy nước. Lỡ khách trên mạng người ta ăn trúng bánh nguội rồi lên mạng chê bai, bêu riếu thì cô Tư còn mặt mũi nào mà đứng bán ở cái đất Hội An này nữa?"

Linh lập tức bước lên phía trước nửa bước, nhẹ nhàng ngồi xổm xuống bên cạnh chiếc ghế nhựa của bà Tư. Cô mở tập tài liệu trên tay ra, ngón tay chỉ vào bảng sơ đồ điều phối thời gian mà cô đã tính toán kỹ lưỡng:

"Dạ cô Tư ơi, cô nghe con nói một chút thôi ạ! Lần này tụi con làm theo cách hoàn toàn khác, không giống bất kỳ sàn thương mại nào ngoài kia đâu ạ. Bánh mì của cô sẽ tuyệt đối không nhận đơn tràn lan, không gom đơn vô tội vạ. Tụi con chỉ đưa lên trang web đúng hai món chủ lực ngon nhất, chuẩn vị nhất của cô: bánh mì que giòn tan và bánh mì chả nóng nướng than. Trên hệ thống của Chợ Nhà Mình, tụi con sẽ cài đặt khung giờ nhận đơn cực kỳ nghiêm ngặt: chỉ mở nhận đơn từ đúng bảy giờ đến chín giờ sáng, và mỗi buổi sáng chỉ giới hạn tối đa ba mươi ổ bánh mì để cô làm đúng theo nhịp tay quen thuộc của mình."

"Ba mươi ổ thôi hả con?" Bà Tư nhướng mày ngạc nhiên, vẻ tò mò bắt đầu lấn át sự nghi ngại trong ánh mắt.

"Dạ đúng ba mươi ổ, không hơn một ổ nào ạ!" Linh giải thích rành rọt, từng lời nói đều toát lên sự thấu hiểu tường tận về đặc tính của món ăn đường phố. "Khách bắt buộc phải đặt trước ba mươi phút để cô canh lửa nướng lại vỏ bánh cho thật giòn. Người mua ở gần có thể ghé tận xe lấy, còn người ở xa thì anh Lộc bên đội xe ôm tự quản sẽ dùng thùng xốp giữ nhiệt chuyên dụng chở đi giao trong vòng mười phút kể từ khi cô kẹp xong. Hơn nữa, toàn bộ tiền bán bánh mỗi buổi sáng sẽ được Linh đối soát từng đồng và chuyển khoản hoặc gửi tiền mặt tận tay cho cô trước mười hai giờ trưa, không giam của cô một đồng vốn nào hết."

Quân quàng cánh tay rắn rỏi qua bờ vai gầy guộc của mẹ, khẽ lay nhẹ: "Mẹ tham gia với tụi con đi mẹ. Mẹ làm bánh mì ngon nhất cái chợ này, bao nhiêu người quen ở mạn Cẩm Phô, An Bàng muốn ăn bánh mì của mẹ mà ngại đường xa, nắng nôi không đi được. Bây giờ họ chỉ cần bấm một nút trên điện thoại là có ổ bánh nóng giòn giao tới tận cửa. Con sẽ tự tay chụp một bức ảnh mẹ đứng bên xe bánh, chụp thật tự nhiên, không trang điểm son phấn gì hết, để ai nhìn vào cũng nhận ra đúng cái góc bánh mì cô Tư quen thuộc suốt ba mươi năm qua."

Bà Tư ngước nhìn ánh mắt tha thiết của đứa con trai duy nhất, rồi lại nhìn nụ cười chân thành, mộc mạc của Hân và vẻ lanh lợi, nhiệt huyết của Linh. Bà thở dài một hơi thật êm, nhưng khóe miệng móm mém đã nở một nụ cười ấm áp:

"Thôi được rồi, nghe con Linh nó tính toán lớp lang, đâu ra đó nghe êm cái tai quá chừng. Với lại cô Tư tin con Hân với thằng Quân, tụi bây có học có hành, chẳng lẽ lại đi gạt người nhà. Tao nhận lời! Cho tụi bây đưa bánh mì que với bánh mì chả nóng lên cái chợ số gì đó. Nhưng tao giao kèo trước nghen: tao chỉ làm đúng sức tao thôi, hết pate hay mỏi tay là tao tắt máy dọn hàng đi về ngủ, tụi bây không được ép tao kẹp thêm ổ nào đâu đó!"

"Dạ, hệ thống sẽ tự động khóa nút đặt hàng ngay khi cô bấm báo hết hàng ạ!" Hân reo lên mừng rỡ, cảm giác một gánh nặng vừa được trút bỏ khỏi vai.

Trong lúc bà Tư vui vẻ đứng dậy quay trở lại ván bánh mì, đưa tay với lấy âu pate lớn bằng nhôm để chuẩn bị đón đợt khách mới, Hân vô tình nhìn thấy một khoảnh khắc khiến lồng ngực cô bỗng thắt lại. Khi dùng lực của cánh tay ấn sâu chiếc muỗng dẹt xuống đáy âu nhôm đầy ắp pate đặc, bà Tư khẽ nhăn mặt, hàm răng cắn chặt vào môi dưới, toàn bộ cánh tay phải run lên bần bật trong một thoáng ngắn ngủi. Bà kín đáo buông chiếc muỗng, đưa bàn tay trái run rẩy xoa bóp liên hồi vào phần cổ tay phải — nơi một vết sưng tấy đỏ ửng đang gồ lên rõ rệt dưới lớp da mỏng chằng chịt những đường gân xanh xao. Nhưng chỉ một tích tắc sau đó, khi thấy Quân vừa quay đầu nhìn sang, bà Tư vội vã giấu biến bàn tay đau nhức ra phía sau mép tạp dề vải hoa, gương mặt lại tươi cười rạng rỡ như thể chưa từng có bất kỳ cơn đau thể xác nào vừa xé qua cơ khớp của bà.

Hân đứng chết lặng tại chỗ, ánh mắt dán chặt vào bóng lưng hơi còng của người phụ nữ lớn tuổi. Cổ tay sưng tấy biến dạng ấy chính là cái giá nghiệt ngã của ba mươi năm ròng rã nhào bột nướng bánh, quết thịt, xắt chả không ngừng nghỉ để nuôi nấng Quân ăn học thành tài. Công nghệ của cô, nếu chỉ được thiết kế dựa trên lòng tham tăng trưởng và những thuật toán tối ưu hóa lợi nhuận vô cảm, sẽ sớm muộn biến thành một cỗ máy vắt kiệt những giọt tàn lực cuối cùng của những người già như bà Tư, như chính mẹ Lành của cô. Lời cam kết giới hạn số lượng ba mươi ổ bánh mì không thể chỉ là một lời hứa miệng bâng quơ; nó phải được cô khắc sâu vào từng dòng mã nguồn, trở thành một giới hạn đạo đức bất khả xâm phạm của Chợ Nhà Mình.

***

Rời khỏi xe bánh mì Cô Tư, ba người rẽ vào con đường lát đá dẫn sâu vào trục chính của Chợ Đèn Lồng để hướng về phía sạp tạp hóa An Lành. Khi rảo bước ngang qua dãy ki-ốt số ba, Hân khẽ liếc mắt nhìn sang sạp đồ gia dụng bằng nhựa của chị Diệp. Chị Diệp đang đứng cặm cụi dùng chiếc chổi lông gà quét bụi bặm trên những chiếc thau, chiếc rổ nhựa xếp chồng chất cao ngất ngưởng. Nhác thấy bóng dáng nhóm Hân đi ngang qua, ánh mắt sắc lẹm của chị lập tức bắn sang, chứa đầy sự dò xét, phòng bị và lạnh lùng.

"Cứ bình tĩnh," Quân bước chậm lại, ghé sát tai Hân nói khẽ bằng giọng trầm tĩnh. "Chị Diệp bản tính đa nghi nhưng không phải người xấu bụng. Chị ấy cần thời gian để nhìn thấy kết quả thực tế. Đừng bao giờ dồn ép người ta vào chân tường."

Vừa bước chân đến trước cửa sạp vải Ba Mùa, cả nhóm đã nhìn thấy cô Ba đang đứng tựa lưng vào cây cột gỗ lim chống mái hiên, tay phe phẩy chiếc quạt nan bằng giấy bồi màu nâu sẫm. Không gian quanh sạp vải hôm nay vắng lặng, không còn cảnh xô bồ, ồn ã của những chiếc điện thoại gắn chân máy hay tiếng loa phát thanh ra rả như hôm trước. Chỉ còn tiếng gió sông thổi xào xạc qua những tấm lụa tơ tằm, vải voan mỏng và những sấp gấm hoa rực rỡ sắc màu được cô xếp đặt ngay ngắn, thẳng tắp trên những kệ gỗ đóng sát vách tường. Trông thần sắc của cô Ba đã bình tâm và nhẹ nhõm hơn rất nhiều so với sự hoảng loạn tột cùng chiều hôm qua, dù nơi khóe mắt vẫn còn vương lại chút mệt mỏi sau một đêm dài suy nghĩ.

Trông thấy Hân và Quân bước tới, cô Ba mừng rỡ vẫy tay liên hồi:

"Mấy đứa đó hả! Vô đây, vô đây mát nè, cô Ba biểu cái này chút coi!"

Nhóm ba người bước vào trong sạp vải ngạt ngào mùi sợi dệt mới và mùi gỗ thông khô ráo. Cô Ba đon đả kéo hai chiếc ghế đẩu bọc đệm cho Hân và Linh ngồi, rồi tự tay bưng ra một chiếc khay nhôm đặt ba chiếc ly thủy tinh đựng nước râu bắp nấu với lá dứa thơm ngát, hơi lạnh phả ra mờ mờ trên thành ly.

"Đêm qua cô Ba nằm gác tay lên trán trằn trọc nghĩ miết tới gần sáng," cô Ba bắt đầu trải lòng, giọng nói chậm rãi, mộc mạc và chân tình. "Con Hân phân tích không sai, mà con Diệp nó cằn nhằn cũng chẳng trật chỗ nào đâu mấy đứa. Buôn có bạn, bán có phường. Cái Chợ Đèn Lồng này từ xưa tới nay vốn nhỏ xíu xiu, mấy chục con người sớm tối chạm mặt nhau, sống nương tựa vào nhau qua bao nhiêu mùa lũ lụt. Bây giờ nếu làm cái ứng dụng Chợ Nhà Mình gì đó, cô Ba đồng ý tham gia lại từ đầu với tụi con, nhưng cô Ba có một điều kiện tiên quyết này."

Hân nghiêm túc đặt ly nước xuống bàn, ngồi thẳng lưng, ánh mắt chăm chú: "Dạ, cô Ba cứ nói thẳng thắn cho tụi con biết ạ. Tụi con tới đây là để lắng nghe và làm theo đúng ý của các cô chú."

"Thứ nhất," cô Ba giơ ngón tay trỏ thon thả, ngón tay cả đời quen nắn từng thớ lụa để phân biệt sợi tơ thật tơ giả, "trên cái trang chủ của ứng dụng đó, tụi con tuyệt đối không được để cái sạp vải Ba Mùa của cô nằm chình ình mãi ở vị trí đầu tiên đập vào mắt người ta. Phải xoay tua! Hôm nay sạp vải của cô Ba ở trên đầu, ngày mai phải nhường cái chỗ sáng sủa đó cho quầy đồ khô của mẹ con Lành, ngày mốt phải đưa sạp mây tre đan của chú Bảy lên, rồi tới phiên xe bánh mì của thím Tư. Phải chia đều ánh sáng ra cho mọi người cùng thấy đường mà đi, cùng có bát cơm mà ăn. Chứ dồn hết đèn đóm, dồn hết khách khứa vào một mình cái sạp này, người ta đứng ngoài tối người ta chói mắt người ta sinh lòng ghen ghét, mà chính bản thân cô Ba cũng ngộp thở, sống không nổi với xóm giềng đâu con."

"Quy tắc luân phiên công bằng!" Linh reo lên khe khẽ với vẻ mặt phấn chấn tột độ, lập tức rút cây bút dạ màu xanh ra ghi chép thật nhanh vào góc cuốn sổ tay vận hành. "Chị Hân ơi, mình dùng thuật toán luân phiên ngẫu nhiên theo ngày cho trang chủ là giải quyết triệt để và minh bạch vấn đề này luôn ạ!"

Hân mỉm cười, gật đầu đầy tôn trọng với người phụ nữ giàu lòng trắc ẩn: "Dạ, con hoàn toàn đồng ý với cô Ba. Con đã viết sẵn nguyên tắc hiển thị bình đẳng vào hệ thống rồi ạ. Tụi con tuyệt đối không bao giờ nhận tiền quảng cáo để bán vị trí hiển thị ưu tiên cho bất kỳ ai."

"Tốt! Như rứa cô Ba mới ưng cái bụng," cô Ba cười rạng rỡ, rồi quay người với tay lấy từ trên chiếc bàn cắt vải phẳng phiu xuống một cuốn sổ bìa cứng màu xanh da trời đã sờn mép. Cô cẩn thận lật từng trang giấy dày dặn, bên trong dán tỉ mỉ những mẩu vải vụn nhỏ bằng hai ngón tay kèm theo những dòng chữ viết tay nắn nót bằng mực tím học trò. "Còn chuyện thứ hai này nữa. Chiều hôm qua cô Ba sợ hú hồn hú vía cái vụ bán khống vải hoa cúc vàng lộn sang cúc trắng rồi nhầm qua hoa sen. Cả đêm qua cô Ba ngồi phân loại, đo đạc lại toàn bộ hàng hóa trong sạp đây nè."

Cô Ba đẩy cuốn sổ sang trước mặt Hân và Quân. Đó là một danh mục mã vải cực kỳ chuẩn mực, khoa học và đầy tính thẩm mỹ mà bất kỳ một chuyên gia quản lý kho nào cũng phải kinh ngạc: - Mã MC-CUC-01: Lụa tơ tằm dệt nổi hoa cúc đại đóa màu vàng nghệ Mã Châu (Khổ vải 1,2 mét - Tồn kho thực tế: 0 bộ do đã xuất hết trong chiều hôm qua). - Mã MC-CUC-02: Lụa satin hoa cúc trắng cánh nhỏ dệt chìm (Khổ vải 1,5 mét - Tồn kho thực tế: đúng 6 bộ áo dài). - Mã MC-SEN-01: Gấm hoa sen hồng phấn dệt chỉ chìm truyền thống (Khổ vải 1,2 mét - Tồn kho thực tế: còn đúng 4 bộ áo dài). - Mã DX-LUA-03: Vải đũi thô dệt tay nhuộm vỏ cây tự nhiên làng Duy Xuyên (Khổ vải 1,4 mét - Tồn kho thực tế: còn đúng 15 mét liền thân).

"Đây, mã số đàng hoàng rành rọt, tên vải chuẩn chỉ từng chữ, số mét vải có thật dưới gầm kệ này là cô Ba tự tay cầm cây thước gỗ lim đo đi đo lại ba lần rồi mới dám ghi vô sổ," cô Ba vỗ nhẹ bàn tay lên mặt cuốn sổ, ánh mắt rạng ngời niềm kiêu hãnh của một người thợ may lành nghề gắn bó cả đời với từng sợi tơ tấm vải. "Mấy đứa cứ nhập đúng từng cái mã này lên máy tính cho cô. Khách trên mạng ưng mẫu nào thì bấm đúng cái mã đó mà đặt. Cô Ba cam đoan không sai một ly, không lặp lại cái cảnh 'treo hoa cúc bán hoa sen' làm mất mặt, mất uy tín cái sạp Ba Mùa này thêm một lần nào nữa!"

Quân nhìn cuốn danh mục mẫu vải tự chế công phu của cô Ba mà lòng dâng lên một sự thán phục khôn nguôi. Anh khẽ nâng chiếc máy ảnh cơ trên ngực lên, nhìn cô Ba bằng ánh mắt dò hỏi đầy tôn trọng:

"Cô Ba cho phép con chụp lại cuốn sổ tay mẫu vải này với chụp góc vải đũi thô dệt tay kia nghen cô? Con sẽ chụp góc nghiêng, lấy đúng màu sắc tự nhiên dưới ánh nắng ban mai rọi qua cửa chớp thôi, không dùng đèn flash làm biến đổi màu vải đâu ạ."

"Chụp đi con trai!" Cô Ba cười giòn tan, đưa tay vén lọn tóc mai ra sau vành tai. "Chụp cho đàng hoàng, nhớ đưa cái giấy cam kết đồng thuận như con nói hồi nãy là cô Ba ký tên cái rụp liền tay!"

***

Đến mười một giờ trưa, cái nắng oi nồng của miền Trung bắt đầu đổ lửa xuống những mái ngói rêu phong của phố cổ. Nhóm ba người quay trở về góc quầy quen thuộc của Sạp tạp hóa An Lành. Mùi nấm hương rừng khô ráo, mùi mộc nhĩ, quế chi ngạt ngào quyện với mùi đường phèn mật mía tỏa ra từ những chiếc hũ sành xếp quanh vách gỗ mang lại cảm giác thân thuộc, bình yên lạ kỳ.

Bà Lành đang ngồi trên chiếc ghế đẩu quen thuộc bên chiếc bàn gỗ cũ kỹ, tay lần giở cuốn sổ nợ bìa da màu nâu đã sờn rách hết bốn góc mép. Ngón tay trỏ của bà thỉnh thoảng lại nhúng chút nước bọt rồi lật từng trang giấy mỏng đã ố vàng theo năm tháng. Thấy con gái bước chân về sạp cùng Quân và Linh, mồ hôi ướt đầm hai bên thái dương, chiếc áo sơ mi dán chặt vào lưng, bà Lành không nói không rằng buông cuốn sổ xuống. Bà lẳng lặng đứng dậy đi vào góc gian nhà trong, bê ra một âu sành đựng nước chè xanh om gừng tươi đặc sánh, bốc khói nghi ngút, rồi đặt mạnh xuống mặt bàn kính trước mặt ba đứa trẻ.

"Uống nước đi cho nó hạ hỏa trong người," bà Lành cất giọng cộc lốc, nhưng trong đáy mắt già nua thoáng qua một tia xót xa khó giấu khi nhìn thấy đôi môi khô khốc, nứt nẻ của con gái. "Bôn ba chạy ngược chạy xuôi từ tờ mờ sáng tới giờ, đã thu dọn được cái đống bòng bong tai tiếng hôm qua chưa?"

Hân đỡ lấy chiếc ly thủy tinh đựng nước chè ấm nóng, uống một hơi dài để làm dịu đi cơn khát khô cháy cổ họng. Cô kéo chiếc ghế gỗ thấp ngồi sát lại bên cạnh mẹ, lật mở cuốn sổ tay dự án dày cộp của mình ra, lật đến trang giấy vừa được ba người cùng nhau tổng hợp hoàn chỉnh sau một buổi sáng lặn lội khắp chợ.

"Mẹ nhìn này," Hân chỉ đầu ngón tay vào từng dòng chữ nắn nót trên trang giấy. "Con không làm ẩu tả, vội vàng như trước nữa đâu. Tụi con đã chọn lọc và chuẩn bị xong toàn bộ hồ sơ vận hành cho đúng sáu sạp hạt nhân tiên phong để chạy thử nghiệm Chợ Nhà Mình."

Bà Lành kéo cặp kính lão gọng đồi mồi trễ xuống sống mũi, cúi sát đầu nhìn vào bản danh sách do chính tay Hân, Quân và Linh vừa hoàn thiện sau nhiều giờ làm việc:

1. **Tạp hóa An Lành** (Chủ sạp: Nguyễn Thị Lành) — Đại diện nhóm Hàng khô & Gia vị truyền thống. Danh mục số hóa thử nghiệm: đúng 10 mặt hàng cốt lõi (nấm hương rừng Tây Giang, mộc nhĩ khô cánh dày, hạt sen sấy giòn, đường phèn mật mía Quảng Nam...). Quy chế vận hành: Cập nhật tồn kho kép (cuốn sổ tay bìa da của bà Lành đối soát song song từng giờ với bảng số liệu trên máy tính của Hân). 2. **Bánh mì Cô Tư** (Chủ sạp: Phạm Thị Tư) — Đại diện nhóm Ẩm thực ăn liền. Sản phẩm thử nghiệm: Bánh mì que giòn tan và bánh mì chả nóng nướng than. Quy chế vận hành: Giới hạn tối đa ba mươi ổ mỗi buổi sáng, mở cổng nhận đơn đúng khung giờ từ 7h00 đến 9h00, đảm bảo độ nóng giòn và bảo vệ sức khỏe cho khớp cổ tay của người bán. 3. **Sạp vải Ba Mùa** (Chủ sạp: Võ Thị Ba) — Đại diện nhóm Thủ công & May mặc. Danh mục: 8 mẫu lụa tơ tằm Mã Châu và vải đũi dệt tay Duy Xuyên đã chuẩn hóa mã định danh sản phẩm, quản lý chặt chẽ theo số mét thực tế trên kệ, áp dụng thuật toán luân phiên ngẫu nhiên vị trí hiển thị trên trang chủ. 4. **Mây tre đan Chú Bảy** (Chủ sạp: Lê Văn Bảy) — Đại diện nhóm Quà lưu niệm & Đồ dùng mây tre bản địa. Danh mục thử nghiệm: Rổ tre đan mắt cáo, quạt nan lá dừa xiêm, khay đựng ấm trà bằng mây tự nhiên. (Đã ký cam kết đồng thuận hình ảnh và chừa lối đi thông thoáng rộng một mét hai cho con hẻm số ba). 5. **Bánh bèo - Bánh nậm Thím Sáu** (Chủ sạp: Hoàng Thị Sáu) — Đại diện nhóm Điểm tâm dân dã truyền thống. Quy chế vận hành: Chỉ nhận đơn gom trước một ngày, hấp chín theo từng mẻ sáng sớm và vận chuyển trong bán kính một phẩy năm kilômét để giữ trọn vẹn độ mềm mượt của bột gạo. 6. **Tiệm thảo mộc Cây Thuốc Vườn Nhà** (Chủ sạp: Chú Tám đại lý) — Đại diện nhóm Thảo mộc & Trà thảo dược giải nhiệt. Danh mục: Trà hoa cúc khô nguyên bông, atiso đỏ phơi khô đóng gói túi giấy xi măng có dán tem hút ẩm chuẩn ngõ hẹp.

"Sáu sạp này bao trùm đầy đủ các nhóm ngành hàng cơ bản nhất của Chợ Đèn Lồng," Hân kiên nhẫn giải thích từng điểm một cho mẹ nghe, giọng nói trầm tĩnh và vững chãi. "Không có bất kỳ sạp nào bị biến thành tâm điểm hào nhoáng để hưởng lợi riêng. Mọi hình ảnh đưa lên đều có biên bản đồng thuận ký tay rõ ràng. Mọi quy trình chốt đơn đều có Linh ngồi trực tiếp gọi điện đối soát, và việc giao hàng sẽ do đội xe của anh Lộc nhận từ một điểm gom chung duy nhất đặt ngoài cổng chợ để không làm tắc nghẽn lối đi bộ của bà con."

Bà Lành im lặng lắng nghe từ đầu đến cuối. Bàn tay gầy guộc đầy những vết chai sần vì mấy chục năm bưng bê bao tải hàng khẽ lướt chầm chậm qua từng cái tên quen thuộc của sáu người bạn già trên trang giấy. Đôi mắt mờ đục của bà nheo lại sau tròng kính lão. Bà hiểu quá rõ từng con người trong cái danh sách này: hiểu cái tính bộc trực, nóng nảy nhưng mau nguội của thím Tư bánh mì; hiểu sự cả nghĩ, dễ tủi thân của cô Ba sạp vải; hiểu cả nỗi lo ế ẩm, thở ngắn than dài của chú Bảy mây tre khi ngày ngày nhìn dòng khách du lịch lướt qua sạp mà chẳng ai buồn dừng chân ngoái lại.

"Con tính được cái chuyện chia đều bát cơm cho người ta, tính được cái giới hạn sức khỏe cho thím Tư của con… coi như con đã bắt đầu biết mở mắt ra mà nhìn đời, nhìn con người rồi đó," bà Lành thở ra một hơi dài, giọng nói đã vơi đi rất nhiều phần gay gắt, đay nghiến thường ngày. "Nhưng buôn bán ở cái Chợ Đèn Lồng này, có được sự đồng thuận của tiểu thương chưa chắc đã xong chuyện đâu con gái à. Ban điều phối của ông Vinh mới là người nắm giữ cây roi trật tự và quyền sinh quyền sát ở cái chợ này."

Lời bà Lành vừa dứt thì từ ngoài lối đi chính lát đá xanh của chợ, một bóng người đàn ông cao lớn mặc chiếc áo sơ mi cộc tay màu xám tro, ngực áo cài chiếc huy hiệu đỏ chót của Ban điều phối Chợ Đèn Lồng chậm rãi bước tới. Đó là ông Đặng Quốc Vinh. Trên tay ông hôm nay không cầm chiếc kẹp biên bản xử phạt hành chính như chiều hôm trước, mà là một chiếc phong bì giấy màu nâu nhạt được dán kín mép bằng hồ dán.

Cả gian sạp An Lành bỗng chốc rơi vào một bầu không khí im lặng căng thẳng đến nghẹt thở. Quân theo phản xạ tự nhiên khẽ bước chếch lên phía trước nửa bước, dùng bờ vai rộng của mình chắn nửa người trước mặt Hân.

Ông Vinh dừng bước ngay trước mép quầy tạp hóa. Đôi mắt sắc lạnh, nghiêm nghị của người cựu chiến binh già đưa mắt quét qua một lượt khắp căn sạp: từ chiếc màn hình laptop đang nhấp nháy dòng mã lệnh của Hân, tập tài liệu đối soát dày cộp của Linh, chiếc máy ảnh cơ đeo trên vai Quân, cho đến âu nước chè xanh om gừng đang bốc khói trên bàn. Gương mặt ông phẳng lặng, đanh thép như mặt nước giếng cổ không một gợn sóng, tuyệt nhiên không để lộ bất kỳ một tia cảm xúc hay thái độ nào.

"Chào chị Lành," ông Vinh khẽ gật đầu cất lời chào bà Lành trước theo đúng phép tắc xóm giềng, rồi chuyển ánh mắt nghiêm khắc sang nhìn thẳng vào mặt Hân.

"Dạ, cháu chào bác Vinh ạ," Hân vội vã đứng thẳng người dậy, hai bàn tay nắm chặt vào mép vạt áo sơ mi để nén lại nhịp tim đang đập thình thịch trong lồng ngực.

Ông Vinh không nói những lời rào đón dông dài. Ông đặt chiếc phong bì giấy màu nâu nhạt xuống mặt bàn kính, ngay sát cạnh tập danh sách sáu sạp hạt nhân của Hân:

"Chiều hôm qua tôi đã nói rất rõ ràng quan điểm của Ban điều phối: Chợ Đèn Lồng là nơi mưu sinh chung của hơn bốn mươi hộ tiểu thương, là bộ mặt văn hóa của phố cổ này, không phải là cái sàn diễn công nghệ cá nhân để bất kỳ ai muốn thử nghiệm hay làm xáo trộn trật tự thì làm. Tuy nhiên, sáng sớm hôm nay tôi có đích thân đi một vòng qua sạp cô Ba, qua xe bánh mì chị Tư và nghe một số người cao tuổi trong chợ báo cáo lại về những việc cô và các cậu đang làm."

Ông Vinh ngừng lại một nhịp ngắn, ngón tay trỏ gõ nhẹ hai tiếng dứt khoát lên mặt chiếc phong bì giấy:

"Đây là giấy mời triệu tập chính thức của Ban điều phối chợ. Chiều ngày mai, đúng mười bốn giờ ba mươi phút, tại hội trường tầng hai nhà văn hóa Chợ Đèn Lồng, sẽ diễn ra cuộc họp toàn thể tiểu thương bất thường. Cô Trần Gia Hân sẽ có đúng mười lăm phút đứng trước mặt toàn bộ bốn mươi chủ sạp và Ban điều phối để thuyết trình, giải trình toàn bộ về cái gọi là 'Chợ Nhà Mình' này."

Hân nín thở, hai tai lùng bùng, cảm giác từng mạch máu trên thái dương đang giật lên từng hồi căng thẳng.

"Nếu cô thuyết phục được họ — chứng minh được bằng số liệu thực tế rằng nền tảng này mang lại doanh thu ròng thực sự cho bà con, bảo đảm trật tự lối đi công cộng, không gây mất an toàn cháy nổ và quan trọng nhất là không làm sứt mẻ chữ tín bao đời nay của khu chợ — Ban điều phối chúng tôi sẽ xem xét cấp phép hoạt động thử nghiệm có điều kiện trong vòng bốn tuần," ánh mắt ông Vinh đanh lại, giọng nói vang lên đanh thép như một phán quyết sắt đá không có chỗ cho sự thương lượng. "Nhưng nếu chỉ cần đa số tiểu thương bỏ phiếu trắng hoặc giơ tay phản đối vì lo sợ rủi ro, cô sẽ phải tự tay dỡ bỏ toàn bộ các bảng mã QR, tắt máy tính và chấm dứt vĩnh viễn mọi hoạt động số hóa tại khu chợ này. Chuẩn bị cho thật kỹ đi."

Nói dứt lời, ông Vinh dứt khoát quay lưng bước đi, không nán lại dù chỉ một giây. Dáng người thẳng tắp, cương nghị của người cựu chiến binh khuất dần sau những rặng đèn lồng vải lụa đỏ rực đang đung đưa dưới nắng trưa dọc lối ngõ cổ kính.

Trên mặt bàn kính cũ kỹ, chiếc phong bì giấy màu nâu nằm im lìm, lạnh lẽo bên cạnh chiếc laptop vẫn đang nhấp nháy những dòng mã nguồn màu xanh lá mạ dịu mát: *Chợ Nhà Mình - Khởi đầu của sự đồng thuận*. Tiếng chuông đồng hồ từ ngôi chùa Ông cổ kính phía đầu phố bỗng ngân vang từng hồi trầm ấm, trầm mặc lan tỏa qua những mái ngói rêu phong, báo hiệu một phiên chợ chiều lại sắp bắt đầu, mở ra trước mắt Hân một cánh cửa sinh tử nơi số phận của cả khu chợ đang chờ được định đoạt.