Tiếng chuông từ Sài Gòn

Tiếng chuông báo cuộc gọi video khẩn cấp từ Vũ Lan Anh xé toạc bầu không khí tĩnh mịch của căn nhà rường đúng lúc My vừa nhóm xong bếp lửa chuẩn bị cho món tiếp theo.

Âm thanh dồn dập, gắt gỏng từ chiếc loa ngoài máy tính xách tay dội thẳng vào những cột kiền kiền mốc thếch, đập vào lớp ngói âm dương phủ rêu xám ngắt rồi rớt thõng xuống nền gạch tàu lạnh buốt. Mùi khói rơm ngai ngái vừa nhen lên nơi góc chái bếp chưa kịp bén vào thanh củi phi lao khô thì My đã giật thót mình, vội vàng buông thanh cời sắt xuống đất. Tiếng kim loại va vào đá hoa ong vang lên một tiếng “keng” khô khốc, trơ trọi. Cô lau quẹt bàn tay còn dính vệt muội than đen nhẻm vào ống quần bò bạc màu, bước vội qua ngưỡng cửa bức bàn ngăn cách gian bếp với gian nhà trên, nơi chiếc laptop mỏng dính màu xám tro đang rung bần bật trên mặt bàn gỗ cắt may mà ông Phúc vừa bọc lại bằng dải lụa xanh hôm trước.

Gương mặt Vũ Lan Anh hiện lên trên màn hình với độ phân giải sắc nét đến tàn nhẫn. Vị Giám đốc điều hành của Sao Nam vẫn giữ nguyên vẻ sắc sảo không chút tì vết: mái tóc cắt ngắn uốn phồng chuẩn xác từng lọn, áo sơ mi lụa màu mận chín cài kín cổ, và đôi môi thoa son đỏ thẫm mím chặt thành một đường thẳng tắp không gợn sóng. Đằng sau lưng chị là vách kính trong suốt nhìn xuống ngã tư quận Nhất nhộn nhịp xe cộ, ánh nắng trưa Sài Gòn chói chang hắt lên những tòa cao ốc bê tông, ánh đèn huỳnh quang trắng lóa trong phòng làm việc phản chiếu lên gọng kính mắt mèo của chị thành hai vệt sáng lạnh lẽo, vô hồn.

“My, em bắt máy trễ ba phút bốn mươi giây,” giọng Lan Anh không gắt gỏng nhưng đanh thép như lưỡi dao gọt hoa quả, từng âm tiết nhả ra đều mang sức nặng của một người nắm quyền sinh sát trong tay suốt mười lăm năm chinh chiến thương trường. “Chị biết em đang trong kỳ nghỉ phép không lương giải quyết việc thừa kế. Nhưng hợp đồng bốn tỷ của chuỗi bán lẻ Tiên Phong sắp sửa biến thành tro bụi rồi, nếu em không nhảy vào can thiệp ngay bây giờ.”

My nén một tiếng thở hắt ra, kéo chiếc ghế đẩu bằng gỗ gõ ngồi xuống. Bàn tay cô bất giác đặt lên bàn phím, những đầu ngón tay hơi run rẩy vì vừa chạm vào củi lạnh ngoài vườn. “Em tưởng Hoàng Duy đã nhận bàn giao toàn quyền từ thứ Sáu tuần trước? Bản kế hoạch tổng thể em đã chốt từng khung thông điệp, từng giai đoạn phân bổ ngân sách và các điểm chạm truyền thông then chốt rồi mà chị?”

“Kế hoạch của em nằm trên giấy, còn Duy thì vừa làm đảo lộn nó trong buổi thuyết trình sáng nay!” Lan Anh đưa hai ngón tay thon dài day day thái dương, giọng bắt đầu bộc lộ sự sốt ruột không thể che giấu. “Duy tự ý đổi thông điệp cốt lõi từ ‘Gắn kết gia đình truyền thống’ sang một cái concept trải nghiệm số hóa giật gân rẻ tiền gì đó để chiều theo ý tay giám đốc marketing mới bên họ. Phía ban điều hành Tiên Phong nổi trận lôi đình. Họ bảo chúng ta đánh mất định vị ấm cúng, biến chiến dịch Tết của một thương hiệu quốc gia thành trò hề công nghệ nửa mùa. Họ dọa rút toàn bộ gói tài trợ trước năm giờ chiều nay nếu không có một bản đề xuất hiệu chỉnh trả lại đúng tinh thần ban đầu. Duy đang hoảng loạn, cả đội ngũ thì như rắn mất đầu. Em phải can thiệp ngay, My.”

“Nhưng chị Lan Anh…” My ngập ngừng, mắt nhìn qua khung cửa sổ lá sách đang mở he hé về phía chái bếp. “Bản đề xuất đó em đã dành ròng rã hai tháng trời khảo sát thị trường cùng các chuyên gia xã hội học. Duy biết rất rõ nếu gạt bỏ yếu tố sum họp gia đình thì toàn bộ hệ thống bán lẻ của họ ở các tỉnh miền Trung và miền Tây sẽ hoàn toàn gãy vụn…”

“Không có nhưng nhị gì cả,” Lan Anh dứt khoát cắt ngang, ánh mắt sắc lẹm xuyên thẳng qua thấu kính camera găm chặt vào My. “Chị ký duyệt cho em ba tháng về quê lo việc gia đình, không phải để em ngồi nhìn công sức cả năm của đội ngũ đổ xuống sông xuống biển. Chị không cần nghe phân tích đúng sai lúc này, chị cần một giải pháp sống còn trước năm giờ chiều. Toàn bộ tài liệu, biên bản ghi nhận phản hồi của đối tác và tệp ghi âm cuộc họp hội đồng sáng nay chị đã đẩy hết vào thư mục khẩn cấp trên máy chủ. Đọc lại, viết lại bản định hướng thông điệp, sửa lại ba mươi slide thuyết trình và gửi lại cho chị trước mười hai giờ trưa. Em là trưởng nhóm, em có trách nhiệm tới cùng với hợp đồng này. Chị không chấp nhận bất kỳ lý do cá nhân nào làm hỏng việc của Sao Nam.”

Cuộc gọi ngắt phụt không một lời chào tạm biệt. Màn hình máy tính chuyển sang giao diện hòm thư điện tử với hàng chục lá cờ đỏ nhấp nháy liên hồi, kèm theo những dòng thông báo đỏ quạch báo hiệu tin nhắn khẩn cấp từ các nhóm nội bộ.

Một phản xạ có điều kiện đã được tôi luyện suốt bảy năm lăn lộn ở đất Sài Gòn lập tức trỗi dậy, bóp nghẹt và nhấn chìm mọi cảm xúc do dự vừa nhen nhóm trong lòng My. Đó là thứ quán tính đáng sợ của một kẻ đã quen sống bằng deadline, ăn ngủ bằng những bản báo cáo hiệu suất và tồn tại dựa trên nỗi sợ bị thay thế. Cô quên bẵng vết bùn đất Cồn Hến còn vương trên mép giày vải sau buổi sáng làm món cơm hến cho ông Lộc, quên cả phong thư ố vàng chưa gửi của bà Lành nằm im lìm trong ngăn kéo tủ thờ, và quên luôn ngọn lửa nhỏ dưới chái bếp vừa mới được mồi bằng nắm rơm khô đầu tiên.

Những ngón tay My lướt thoăn thoắt trên bàn phím. Tiếng gõ lách cách giòn giã vang lên không ngớt, đều đặn, khô khốc và sắc nhọn như tiếng kéo cắt vải trong một xưởng may công nghiệp đang chạy đua với đơn hàng xuất khẩu. Cô mở tài liệu, quét mắt qua những dòng nhận xét gay gắt của đối tác bằng tốc độ của một cỗ máy đã lập trình hoàn hảo. Những thuật ngữ tiếp thị quen thuộc — *brand narrative, emotional touchpoint, customer journey, conversion rate, omnichannel integration* — ùa về xối xả, lấp kín tâm trí cô bằng một thứ kích thích căng thẳng đầy ma lực.

Suốt ba tiếng đồng hồ của buổi sáng mùa đông xứ Huế, căn nhà rường cổ kính với tuổi đời hơn nửa thế kỷ dường như hoàn toàn biến mất khỏi nhận thức của My. Không còn tiếng chim sâu ríu rít chuyền cành trên cây khế già đầu hiên, không còn tiếng nước sông An Cựu đục ngầu cuộn chảy ngoài bến vắng, không còn mùi thơm thoang thoảng của tinh dầu sả chanh treo nơi góc cột. Cả thế giới thu nhỏ lại vừa vặn trong cái bóng lưng còng xuống của người phụ nữ ba mươi tuổi đang dán chặt mắt vào luồng ánh sáng xanh lạnh lẽo phát ra từ màn hình võng mạc mười bốn inch.

Cô sửa từng câu chữ, căn chỉnh từng mốc thời gian, gạch bỏ không thương tiếc những ý tưởng sáng tạo tùy tiện, thiếu thực tế của Hoàng Duy và dựng lại bộ khung chiến dịch bằng sự chuẩn xác, già dơ của một kẻ chưa từng cho phép mình thất bại trước bất kỳ một cuộc đấu thầu nào. Bàn phím kêu lách cách liên hồi, từng phím gõ nện xuống mặt bàn gỗ cắt may như những nhát búa nhỏ. My bị cuốn vào guồng quay chóng mặt ấy, cảm thấy hơi thở mình dồn dập, lồng ngực thắt lại trong một cảm giác thỏa mãn kỳ dị: cảm giác quyền lực, cảm giác mình vẫn là người nắm giữ linh hồn của dự án, người duy nhất có đủ bản lĩnh và sự tinh quái để dọn dẹp đống đổ nát mà kẻ khác gây ra.

Đúng mười một giờ mười lăm phút, khi My vừa nhấn lưu phiên bản slide thứ mười tám, chuẩn bị đẩy tệp sang hòm thư của Lan Anh thì màn hình góc phải nhảy chuông báo cuộc gọi thoại nội bộ.

Tên của Nguyễn Hoàng Duy hiện lên, nhấp nháy một màu đỏ hung bạo.

My đeo tai nghe, vừa bấm nhận cuộc gọi vừa đưa tay với lấy cốc nước lọc nguội ngắt đóng váng bụi bên cạnh. Chưa kịp cất tiếng chào theo thói quen lịch thiệp của chốn văn phòng, giọng nói đay nghiến, thở dốc vì giận dữ của Duy đã nổ tung bên màng nhĩ cô:

“Chị My! Rốt cuộc chị đang muốn làm cái trò gì vậy hả?”

My khựng lại, ngón tay dừng sững giữa khoảng không phía trên bàn phím. “Chị đang sửa lại bản thuyết trình giúp em theo lệnh trực tiếp của chị Lan Anh. Đối tác dọa hủy hợp đồng trước năm giờ chiều, em có biết tính chất nghiêm trọng của việc này không?”

“Tôi không cần chị ‘giúp’ theo cái kiểu trịch thượng và bóp nghẹt người khác như thế!” Tiếng Duy đập mạnh tập tài liệu xuống mặt bàn kính ở đầu dây bên kia nghe chát chúa, âm thanh vang dội qua đường truyền làm tai My ong lên buốt nhức. “Chị xin nghỉ phép ba tháng, chị rời bỏ văn phòng, bàn giao lại toàn bộ quyền điều phối chiến dịch cho tôi trước mặt ban giám đốc và toàn thể nhân sự. Vậy mà mới có một khúc mắc nhỏ với khách hàng trong buổi sáng nay, chị đã lập tức ngồi từ xa can thiệp thô bạo, phủ nhận sạch trơn định hướng mới của tôi? Chị sửa nát bét cái deck thuyết trình mà không thèm nhắn cho tôi lấy một tiếng! Chị muốn chứng minh cho cả công ty thấy là không có Kiều My thì cái team này chỉ là một lũ bất tài vô dụng, một đám bù nhìn đúng không?”

Cơn giận bốc lên đỉnh đầu khiến hai bên thái dương My giật thắt liên hồi. Cô siết chặt quai cốc nước, các đốt ngón tay trắng bệch ra: “Duy! Em ăn nói cho cẩn thận! Chị không hề phủ nhận công sức tìm tòi của em, nhưng em tự ý đổi thông điệp của khách hàng từ tình cảm gia đình sum họp sang công nghệ số hóa hào nhoáng mà không lường trước hậu quả định vị. Khách hàng họ phản ứng gay gắt là hoàn toàn có cơ sở! Chị đang cứu cái hợp đồng này, cứu cả uy tín của chính em trước mặt chị Lan Anh và ban giám đốc đấy!”

“Cứu tôi? Hay chị sợ mất cái ghế trưởng nhóm mà chị đã ngồi lì suốt ba năm qua?” Duy cười khẩy, giọng nói pha lẫn sự cay cú, chua chát và mỉa mai đến tột cùng. “Chị vừa muốn về quê an nhàn đóng vai người con hiếu thảo, người cháu đoan trang giữ gìn nhà cổ, lại vừa muốn nắm chặt sợi dây cương điều khiển văn phòng từ xa. Chị tham lam vừa thôi chứ! Nếu chị đã chọn buông tay để nghỉ ngơi ba tháng, thì hãy buông cho dứt khoát! Đừng có nửa nạc nửa mỡ, vừa vắng mặt ở công ty lại vừa muốn kiểm soát từng dấu chấm dấu phẩy, khiến anh em bên dưới không biết phải nghe theo mệnh lệnh của ai!”

Từng lời của Duy như những mũi kim nhọn hoắt đâm thẳng vào nỗi bất an sâu kín nhất mà My cố tình chôn chặt bấy lâu dưới đáy lòng. Đúng, cô sợ. Cô sợ đến run rẩy. Cô sợ rằng chỉ cần mình lùi lại một bước, chỉ cần mình vắng mặt quá lâu bên ngoài chiếc lồng kính điều hòa nhiệt độ ấy, cả một hệ sinh thái quyền lực, sự nể trọng và vị thế xã hội mà cô đã đánh đổi bằng cả thanh xuân, bằng những bữa cơm hộp nguội ngắt, bằng những cơn đau dạ dày quằn quại và bằng chính sự ân hận muộn màng trước cuộc gọi mười bảy giây của bà nội sẽ lập tức bốc hơi không dấu vết. Cô sợ mình trở thành một kẻ thừa thãi, một cái bóng mờ nhạt bị dòng chảy khốc liệt của thương trường đào thải không thương tiếc.

“Chị làm tất cả vì trách nhiệm chung đối với dự án này…” My cố ghìm giọng xuống, nhưng từng thớ cơ trên gương mặt cô đã cứng đờ ra, giọng nói bắt đầu run rẩy vì uất nghẹn.

“Trách nhiệm hay là sự ích kỷ và lòng kiêu ngạo bệnh hoạn của chị?” Duy gằn từng tiếng một, hơi thở hắt qua micro nghe sắc lạnh như dao cạo. “Để tôi nói cho chị biết một tin nội bộ, chị My ạ. Ban giám đốc đang chuẩn bị tái cơ cấu chức danh vào quý một năm sau. Họ cần một người dấn thân trọn vẹn tại hiện trường, chứ không cần một người đứng núi này trông núi nọ. Nếu chị nghĩ chị có thể ôm chiếc laptop ngồi giữa một xó xỉnh ẩm mốc nào đó ngoài Huế mà tiếp tục chỉ tay năm ngón suốt ba tháng ròng, thì chị lầm to rồi. Hoặc là chị đặt vé máy bay quay về đây ngay trong tuần này để tự tay làm việc với Tiên Phong, hoặc là chị để yên cho tôi giải quyết theo cách của tôi. Bằng không, cái ghế trưởng nhóm của chị, ngày chị quay lại e là người ta đã dọn sạch đồ đạc của chị ra hành lang rồi!”

“Cậu dọa tôi đấy à Hoàng Duy?” My nghiến răng, lồng ngực phập phồng dữ dội, móng tay cắm sâu vào lòng bàn tay đến rớm máu.

“Tôi không rảnh để dọa chị, tôi chỉ nói cho chị biết sự thật về cái giá của sự lựa chọn mà thôi!”

Tiếng Duy gắt lên lần cuối rồi dập máy cái rụp.

Âm thanh tút tút kéo dài đơn độc vang lên bên tai My, khô khốc và tàn nhẫn. Không gian căn phòng rơi vào một sự im lặng nghẹt thở, nặng nề như chì đúc. Cơn giận cào xé khiến hai bàn tay My run bần bật, mồ hôi lạnh toát ra ướt đẫm sống lưng và hai bên thái dương. Cô nhìn chằm chằm vào bản kế hoạch ba mươi slide đang mở dở trên màn hình, những con số đo lường, những biểu đồ phân nhánh rực rỡ sắc màu bỗng nhiên nhòe đi trước mắt cô thành những vệt sáng quái đản. Sự giằng xé tàn khốc giữa vị thế nghề nghiệp mà cô tôn thờ như sinh mệnh suốt một thập kỷ qua và lời thề giữ căn nhà rường trong ba tháng tại Huế bỗng chốc hóa thành một chiếc gọng kìm bằng thép nung đỏ, bóp nghẹt lồng ngực cô, khiến cô cảm thấy khó thở như đang bị dìm sâu dưới đáy nước lạnh.

Giữa lúc đầu óc My đang quay cuồng trong cơn uất nghẹn, bẽ bàng và hoảng loạn tột độ, một mùi khét lẹt, nồng nặc và hắc búa từ đâu xộc thẳng vào cánh mũi cô.

Mùi vị ấy lạ lùng và dữ dội, kéo phăng cô ra khỏi cơn mê muội của màn hình kỹ thuật số.

My bừng tỉnh, giật phắt tai nghe ra khỏi tai, vứt lăn lóc trên mặt bàn.

Đó hoàn toàn không phải mùi khét của đồ ăn bị cháy khét thông thường, mà là mùi vải bố ẩm mục, mùi rơm rạ khô bị thiêu đốt ngùn ngụt quện lẫn mùi gỗ dầu bắt lửa. Kèm theo đó là tiếng nổ tí tách, lách tách ngày một dồn dập vang lên từ phía sau nhà, cùng những đợt khói xám đục ngầu, dày đặc bắt đầu cuộn tròn qua khe cửa gỗ của chái bếp, tràn vào gian nhà chính như một đàn rắn độc.

“Chết rồi!”

My hét lên một tiếng thất thanh, tiếng kêu xé toang sự câm lặng của gian nhà rường. Cô buông rơi chiếc bút bi xuống nền gạch. Ký ức kinh hoàng về việc cô đặt một ấm nước lớn lên bếp củi từ sáng sớm để đun sôi lấy nước trụng thau chậu làm bánh trước khi cuộc gọi của Lan Anh ập đến bỗng trỗi dậy như một gáo nước đá dội thẳng xuống đỉnh đầu.

Cô đã ngồi bất động, chìm đắm trong thế giới ảo của bản kế hoạch suốt gần bốn tiếng đồng hồ. Bốn tiếng đồng hồ bỏ mặc ngọn lửa tự do hoành hành nơi gian bếp cổ.

My lao như bay xuống bậc tam cấp dẫn ra chái bếp sau, đôi dép xốp trượt đi trên nền gạch tàu trơn nhẫy khiến cô suýt ngã sấp mặt. Vừa đẩy tung cánh cửa gỗ khép hờ, một luồng khói đen kịt, cay xè và nóng rẫy lập tức táp thẳng vào mặt khiến cô sặc sụa, ho dữ dội, nước mắt nước mũi trào ra giàn giụa làm cay xè hai mí mắt. Gian bếp nhỏ thân thuộc của bà Lành giờ đây ngập chìm trong một màn sương mù mịt mùng, đặc quánh và ngột ngạt đến nghẹt thở.

Chiếc ấm nhôm Liên Xô cũ kỹ của bà Lành đặt trên kiềng sắt ba chân đã cạn trơ đáy từ lúc nào không hay. Đáy ấm bị nhiệt lượng khủng khiếp tích tụ suốt nhiều giờ nung đỏ rực như một hòn than khổng lồ giữa bóng tối, thành ấm phồng rộp, méo mó và biến dạng thảm hại. Tệ hại hơn cả, những tàn than hồng rực do lửa bốc quá đà từ ống khói hẹp bị gió luồn qua khe nứa thổi tung tóe ra xung quanh, bén thẳng vào đống rơm khô dự trữ nhét dưới gầm chạn bát bằng gỗ mít mục. Ngọn lửa đỏ lòm, hung hãn đang liếm láp từng sợi rơm khô, bốc khói đen sì và bắt đầu bén lên thanh giằng phía dưới của chiếc chạn bát — nơi lưu giữ những chiếc hũ sành muối kiệu, những chiếc bát sứ men lam cổ và chiếc phong bì di vật của bà Lành nằm trong hộp gỗ nhỏ.

“Cứu… có ai không… cháy rồi!”

My hoảng loạn gào thét thất thanh, giọng cô lạc đi giữa những cơn ho rũ rượi vì ngạt khí độc. Cô vớ lấy chiếc gáo dừa múc nước trong lu sành bên cạnh định dội vào ngọn lửa, nhưng hai đầu gối cô bủn rủn đến mức khuỵu hẳn xuống nền gạch ướt át. Chiếc gáo dừa tuột khỏi bàn tay run rẩy rơi xuống đất vỡ toang thành hai mảnh, nước lã lênh láng dưới chân mà ngọn lửa thì vẫn ngùn ngụt bốc cao, táp liếm vào vách nứa khô giòn của chái bếp. Trong khoảnh khắc tuyệt vọng tột cùng ấy, nhìn ngọn lửa hung tợn sắp sửa nuốt trọn góc bếp của bà, My cảm thấy một nỗi kinh hoàng chết điếng bao trùm lấy toàn bộ thân xác. Cô thấy mình bất lực, vô dụng và trần trụi đến thảm thương.

Đúng lúc đó, cánh cửa liếp phía sau giàn mướp bị một lực mạnh đạp tung ra.

Một bóng người vạm vỡ lao vụt qua làn khói xám đặc quẹt.

Trần Minh Thiện xuất hiện như một cơn gió lốc mùa đông. Trên gương mặt anh không hề có nét hoảng loạn hay bối rối, ánh mắt sắc sảo và bình tĩnh lạ thường. Trên hai tay anh là hai chiếc bao tải gai lớn đã được nhúng sũng nước lạnh từ chiếc bể xi măng ngoài sân, nước đùng đục còn nhỏ tong tỏng dọc theo bước chân dứt khoát của anh. Không một động tác thừa, không một tiếng quát tháo vô ích, Thiện bước sải chân dài tới sát kiềng sắt, trùm chiếc bao tải ướt sũng đầu tiên phủ kín mít lên miệng lò và chiếc ấm nhôm đang đỏ rực để cô lập hoàn toàn nguồn nhiệt và cắt đứt dưỡng khí. Ngay sau đó, anh dùng chiếc bao tải ướt thứ hai quất mạnh, dập phủ lên đống rơm khô đang bùng cháy dưới gầm chạn gỗ mít.

Tiếng xèo xèo chói tai vang lên dữ dội kèm theo một luồng hơi nước nóng bỏng bốc nghi ngút lên xà nhà. Thiện dùng đôi ủng da dẫm mạnh lên lớp bao ướt, miết chặt từng góc, dập tắt từng tia lửa hoa mai vừa nhe nanh múa vuốt cho đến khi những đốm than cuối cùng bị bóp nghẹt hoàn toàn dưới lớp vải gai dày đẫm nước. Anh nhanh tay vớ lấy chiếc xẻng sắt dựng bên hốc tường gạch, xúc toàn bộ đống tro rơm còn âm ỉ khói hất mạnh ra khoảng sân đất trống phía sau giàn mướp, rồi quay lại giật toang hai cánh cửa sổ lá sách bằng gỗ kiền kiền để ngọn gió mùa đông lùa vào tống khứ làn khói độc ra ngoài vườn.

Toàn bộ quá trình cứu hỏa nghẹt thở chỉ diễn ra trong chưa đầy ba phút đồng hồ, nhanh gọn, dứt khoát, điềm tĩnh và chuẩn xác đến từng cử động cơ bắp.

Khói đen dần dần loãng đi theo làn gió bấc lùa qua ô cửa sổ mở toang, để lại một hiện trường hỗn độn, hoang tàn và tang thương đến nhói lòng: nền gạch tàu loang lổ những vệt tro đen, bùn đất và nước bẩn nhơ nhớp; chiếc chạn gỗ mít cổ thụ bị lửa liếm nám đen một mảng lớn ở chân đỡ bên phải, gỗ sùi lên những vệt than xù xì; chiếc ấm nhôm gia bảo của bà Lành đã bị nhiệt độ nung chảy méo mó một bên quai cầm, trơ trọi như một phế tích; và mùi khét lẹt nồng nặc của rơm cháy quện với mùi hôi hám của kim loại quá nhiệt vẫn còn bám chặt vào từng thớ gỗ của căn nhà rường.

My ngồi bệt dưới nền đất ướt nhẹp bên cạnh vũng nước bẩn, hai bàn tay buông thõng run lẩy bẩy không sao kiểm soát nổi, mặt mày, tóc tai và vạt áo len dính đầy những vệt muội than đen xì lem luốc. Trái tim cô vẫn đập loạn xạ trong lồng ngực như muốn xé toang xương sườn nhảy ra ngoài, từng cơn ho rũ rượi, khô khốc kéo đến khiến cô gập gập cả người lại, nước mắt chảy dài làm trôi đi lớp tro xám trên gò má.

Thiện buông chiếc xẻng sắt xuống nền gạch, tạo nên một tiếng va chạm trầm đục. Anh đứng sừng sững giữa gian bếp ngập tràn hơi nước xám xịt, lồng ngực vạm vỡ phập phồng sau một hồi vận động căng thẳng. Đôi bàn tay vốn chỉ quen lướt êm ái trên phím đàn tranh và vuốt ve những sợi dây đàn guitar giờ đây thâm đen vì muội than rơm rạ, mu bàn tay phải có một vệt phỏng đỏ rát rớm máu do một tàn lửa lớn bắn trúng lúc dập lò.

Anh không hề vội vàng đưa tay đỡ My dậy, cũng không buông ra một lời hỏi han ân cần hay an ủi xoa dịu như tính cách nhẫn nại thường ngày của anh.

Thiện nhìn My bằng một ánh mắt nghiêm khắc, lạnh lùng và nặng nề đến tàn nhẫn — một ánh mắt xa lạ, sắc bén mà cô chưa từng thấy ở người thầy giáo dạy nhạc vốn luôn điềm đạm, khiêm nhường và lặng lẽ này. Ánh mắt ấy nhìn xoáy sâu vào gương mặt đang tái nhợt, thất thần vì kinh hãi của cô, rồi chậm rãi chuyển hướng, nhìn xuyên qua ngưỡng cửa bức bàn lên chiếc laptop vẫn đang sáng rực đèn ở gian nhà trên, nơi tiếng chuông thông báo tin nhắn mới từ nhóm làm việc Sao Nam vẫn thỉnh thoảng vọng xuống từng hồi bíp bíp vô hồn, chát chúa.

“Cô My,” giọng Thiện trầm xuống, từng từ ngữ thốt ra từ miệng anh nặng trịch như những tảng đá hoa cương nện xuống bầu không khí ngột ngạt của gian bếp. “Nếu lòng cô vẫn còn đặt trọn ở những căn phòng máy lạnh ngoài Sài Gòn, thì xin cô, hãy đóng máy tính lại và mua vé máy bay quay vào đó ngay ngày hôm nay đi.”

My run rẩy ngẩng đầu lên, bờ môi nhợt nhạt mím chặt lại, giọng cô vỡ vụn ra từng mảnh: “Tôi… tôi chỉ xử lý một sự cố khẩn cấp của công ty… Hợp đồng bốn tỷ của cả một tập thể…”

“Một sự cố gấp của công ty cô đáng giá hơn cả căn nhà này sao?” Thiện giơ ngón tay chỉ thẳng vào góc chạn gỗ bị cháy sém đen ngòm, giọng anh run lên vì một cơn thịnh nộ bị nén chặt đến cực hạn. “Chỉ cần tôi chạy sang chậm ba mươi giây nữa thôi, ngọn lửa này đã bén lên rui mè, táp lên mái lá khô trên trần. Căn nhà gỗ trăm năm của mệ Lành sẽ biến thành một đống tro tàn hoang phế, chỉ vì một bản kế hoạch vô tri trên màn hình máy tính của cô!”

“Tôi không cố ý… Tôi thật sự không cố ý…” Nước mắt My trào ra giàn giụa, hòa lẫn với muội than trên gò má chảy dài thành những vệt xám ngoét thảm hại. “Tôi bị dồn vào chân tường rồi anh Thiện có hiểu không? Cả sự nghiệp tôi gầy dựng bao năm nay bằng mồ hôi nước mắt đang bị đe dọa tước đoạt. Người ta muốn đẩy tôi ra rìa, người ta bảo tôi vô trách nhiệm, người ta dọa lấy mất chiếc ghế trưởng nhóm của tôi…”

“Vậy cô nghĩ căn bếp của mệ Lành là trò chơi con trẻ chắc?” Thiện ngắt lời cô một cách tàn nhẫn, giọng anh không gào thét nhưng đanh thép, lạnh lùng và dứt khoát lạ thường. “Bếp lửa củi này không phải là cái máy tính để cô bấm nút tạm dừng khi bận rộn rồi quay lại bấm nút tiếp tục khi rảnh rỗi! Lửa bếp củi là sự sống, nó cần sự hiện diện trọn vẹn từng hơi thở của con người. Người nhóm bếp phải đặt cả tai, mắt, mũi và toàn bộ cái tâm của mình vào từng thanh củi, từng ngọn khói, từng tiếng sôi của nước. Mệ Lành năm xưa một đời giữ cái bếp này chưa bao giờ để lửa cháy quá tầm mắt, chưa bao giờ để một chiếc ấm nước sôi đến cạn đáy, bởi vì mệ trân trọng từng ngọn lửa sưởi ấm cho người khác, mệ coi bếp lò là trái tim của mái nhà!”

Thiện bước lại gần thêm một bước, chiếc bóng cao lớn của anh phủ xuống thân hình đang co ro của My. Anh cúi xuống, nhìn thẳng vào đôi mắt đỏ ngầu, ướt đẫm của cô. Sự giận dữ trong mắt anh dần chùng xuống, nhường chỗ cho một nỗi xót xa, thất vọng sâu sắc:

“Cô My à, căn bếp cũ này có linh hồn của nó đấy. Nó biết rất rõ người đứng bếp có thật lòng với nó hay không. Nếu tâm trí cô bị phân tán, nếu đầu óc cô chỉ mải miết toan tính được mất, chức danh, quyền lực, tiền bạc ở một nơi xa xôi nghìn cây số, thì căn bếp này sẽ không bao giờ mở lòng dung nạp cô đâu. Và tôi nói cho cô biết một điều cay đắng này: món ăn nấu ra từ một tâm trí hoảng loạn, chia năm xẻ bảy và đầy rẫy sự sợ hãi, ích kỷ như thế này, chỉ mang lại sự cay đắng, nghẹn ứ cho người nhận mà thôi. Nó không phải là sự chăm sóc hay báo hiếu. Nó là sự xúc phạm đối với di nguyện thiêng liêng của mệ Lành!”

Từng lời, từng chữ của Thiện như một hồi chuông đại hồng chung giáng thẳng vào sự u mê, kiêu ngạo và bướng bỉnh bấy lâu nay trong tâm thức My.

Cô nhìn trân trân vào bàn tay cháy sém muội than của mình, rồi nhìn chiếc ấm nhôm méo mó của bà đang nằm chỏng trơ, biến dạng dưới nền đất ướt. Chiếc ấm ấy, bà Lành đã dùng suốt hơn ba mươi năm qua để đun nước pha trà gừng cho xóm giềng mỗi sớm mưa dầm gió bấc, cẩn trọng nâng niu lau chùi từng chút một sau mỗi lần sử dụng. Vậy mà chỉ trong một buổi sáng nay, cô đã suýt thiêu rụi nó cùng toàn bộ căn nhà rường kỷ niệm của tổ tiên chỉ vì một trận cãi vã danh lợi với Hoàng Duy, vì một cơn hoảng loạn sợ mất đi sự công nhận của những kẻ sẵn sàng gạt bỏ cô bất cứ lúc nào khi cô không còn mang lại giá trị thặng dư.

Cô đã quá ngạo mạn. Cô tưởng mình tài giỏi, tưởng mình có thể một tay ôm lấy di sản văn hóa ẩm thực của bà, tay kia vẫn giữ chặt không buông một chút nào quyền kiểm soát độc tài nơi công sở. Cô muốn cả hai: vừa muốn làm đứa cháu hiếu thảo tìm về cội nguồn, vừa muốn làm bà hoàng quyền lực trong phòng họp kính mờ. Và sự tham lam, nửa vời ấy suýt chút nữa đã biến tất cả thành tro bụi.

Một khoảng im lặng kéo dài trôi qua giữa hai người. Gian bếp lúc này chỉ còn lại tiếng gió đông xào xạc thổi qua rặng chuối sau vườn và tiếng thở dốc đã dần bình ổn trở lại của cả hai.

Thiện không nói thêm bất kỳ lời nào nữa. Anh lẳng lặng cúi xuống, nhặt chiếc xẻng sắt và mang hai chiếc bao tải gai sũng nước ra giếng sau để giặt giũ cặn tro. Từng cử chỉ của anh dứt khoát, điềm tĩnh và thong thả. Hành động ấy không mang sự trừng phạt hay giận dỗi, mà là một sự tôn trọng tuyệt đối dành cho quyền tự lựa chọn của My: anh đã vạch rõ lằn ranh nghiệt ngã giữa hai con đường, phần còn lại hoàn toàn phụ thuộc vào sự tỉnh thức của chính cô.

My ngồi bất động trên thềm gạch lạnh thêm vài phút dài dằng dặc. Hơi lạnh từ đá ngấm dần qua lớp vải quần bò ướt sũng, ngấm vào da thịt, nhưng cái lạnh thể xác ấy không thấm tháp gì so với sự rúng động trong tâm can cô. Cô hít một hơi thật sâu, cảm nhận vị khét nồng, hăng hắc còn đọng lại nơi cuống họng — một vị đắng chát, cay nồng của sự thức tỉnh muộn màng nhưng sống còn.

Cô chống hai tay xuống nền gạch, chậm rãi đứng dậy. Đầu gối cô run rẩy, cơ bắp đau nhức nhưng ánh mắt cô đã thôi không còn vẻ hoảng loạn, dao động hay bấn loạn như trước nữa. Cô bước từng bước vững vàng lại gần giếng nước rêu phong ngoài sân sau, kéo một gàu nước sâu, múc dòng nước trong vắt dội thẳng lên mặt và hai bàn tay để rửa sạch lớp muội than nhơ nhớp. Dòng nước giếng mùa đông xứ Huế buốt thấu tận xương tủy như gột rửa đi lớp bụi mờ của những toan tính bon chen, kéo cô hoàn toàn rời khỏi cơn ác mộng Sài Gòn để trở về với thực tại trần trụi của buổi sớm An Cựu.

My bước từng bước chậm rãi nhưng kiên định lên gian nhà chính.

Chiếc máy tính xách tay vẫn đang mở toang, quạt tản nhiệt kêu ro ro trong tĩnh mịch, màn hình vẫn sáng rực với hàng loạt tin nhắn hối thúc đầy căng thẳng của Lan Anh và những biểu tượng chấm than màu đỏ của Duy. My kéo chiếc ghế đẩu lại, ngồi xuống, giữ cho lưng mình thẳng tắp như một thân trúc. Cô không mở bản kế hoạch ba mươi slide đang dở dang kia ra nữa. Cô không thèm nhìn lại những biểu đồ chuyển đổi hay những chỉ số tiếp cận khách hàng phù phiếm ấy.

Thay vào đó, cô mở một khung thư điện tử mới toanh trên nền trắng tinh khiết, gõ địa chỉ người nhận trực tiếp là Vũ Lan Anh, đồng gửi cho Nguyễn Hoàng Duy và toàn bộ các thành viên trong nhóm truyền thông chiến dịch Tiên Phong.

Bàn tay cô lướt trên bàn phím. Lần này, không còn sự hối hả, giật cục, cuống cuồng của một kẻ say máu quyền lực, mà từng phím gõ nện xuống chậm rãi, mạch lạc, đanh thép và dứt khoát:

*“Kính gửi chị Lan Anh và gửi Duy,*

*Về chiến dịch bốn tỷ của đối tác Tiên Phong: Tôi đã rà soát toàn bộ phản hồi từ phía ban điều hành khách hàng. Định hướng cốt lõi ban đầu về ‘Gắn kết gia đình truyền thống’ là nền tảng sống còn và duy nhất không thể thay đổi, bởi đó chính là lý do Tiên Phong lựa chọn hợp tác với Sao Nam giữa hàng chục đơn vị truyền thông khác. Tôi đã khôi phục lại toàn bộ cấu trúc thông điệp nguyên bản này trong thư mục dữ liệu dùng chung của dự án.*

*Tuy nhiên, việc triển khai thực tế và điều chỉnh chi tiết các hạng mục từ thời điểm này trở đi sẽ do Hoàng Duy toàn quyền quyết định và chịu trách nhiệm với tư cách Quyền Trưởng nhóm dự án. Duy có sự nhạy bén thực tế với thị trường hiện tại, và đội ngũ cần một người chỉ huy duy nhất có mặt trực tiếp tại hiện trường để đưa ra quyết định kịp thời, thay vì một sự chỉ đạo nửa vời, đứt quãng và mang tính áp đặt từ xa.*

*Tôi đang trong thời gian nghỉ phép việc gia đình ba tháng theo đúng thỏa thuận đã được Tổng Giám đốc ký duyệt. Để đảm bảo không làm xáo trộn quy trình vận hành của công ty nhưng vẫn giữ đúng cam kết hỗ trợ khi thật sự cần thiết, tôi xin ấn định khung giờ làm việc duy nhất như sau:*

*Tôi sẽ chỉ mở máy tính và phản hồi email cố vấn chuyên môn đúng một khung giờ cố định từ 17:30 đến 18:30 mỗi ngày. Ngoài khung giờ trên, tôi sẽ không nhận cuộc gọi, không tham gia các buổi họp đột xuất và không can thiệp vào bất kỳ quyết định điều phối thực tế nào của Duy.*

*Chúc Duy và cả nhóm hoàn thành xuất sắc buổi bảo vệ phương án chiều nay.*

*Trân trọng,* *Kiều My.”*

My đọc lại bức thư một lần từ đầu đến cuối. Từng câu chữ đều rõ ràng, minh bạch, phân định ranh giới dứt khoát không một chút nhập nhằng hay luyến tiếc. Cô đang trao lại toàn bộ quyền lực và trách nhiệm cho Duy — không phải như một sự đầu hàng hèn nhát hay một cuộc trốn chạy vô trách nhiệm, mà là một sự thừa nhận tỉnh táo, can đảm về giới hạn của bản thân. Cô không thể vừa nhóm ngọn lửa sưởi ấm căn nhà cổ ở Huế lại vừa muốn làm bá chủ phòng họp máy lạnh ở Sài Gòn. Nếu Duy muốn chứng minh năng lực để bước lên nấc thang mới, đây chính là sân khấu của cậu ấy. Còn chiếc ghế trưởng nhóm của cô? Nếu nó bị tước đoạt chỉ vì ba tháng cô dành trọn vẹn cho gia đình và cho sự cứu rỗi linh hồn mình, thì chiếc ghế danh vọng đó vốn dĩ cũng chưa từng thuộc về cô một cách bền vững.

My nhấn nút gửi. Tiếng vút nhẹ báo hiệu email đã bay đi vang lên thanh thản giữa gian phòng.

Ngay sau đó, cô với tay lấy chiếc điện thoại di động thông minh đặt bên cạnh bàn phím. Không một giây chần chừ hay do dự, My gạt chiếc nút gạt nhỏ bên thân máy sang chế độ im lặng hoàn toàn, rồi vào phần cài đặt tắt luôn tính năng rung và tắt cả kết nối mạng di động 4G lẫn sóng wifi. Màn hình điện thoại tối sầm lại, trở thành một phiến kính đen tuyền, câm lặng và vô hại.

Cô gập nắp chiếc máy tính xách tay lại. Tiếng “tách” dứt khoát khi khớp bản lề khép vào nhau nghe nhẹ nhõm lạ kỳ. Cô rút phích cắm sạc, cuộn tròn dây cáp gọn gàng, rồi ôm chiếc laptop bước về phía chiếc tủ gỗ chè ba buồng chạm trổ hoa văn nằm phía sau bàn thờ tổ tiên — nơi khuất tầm mắt nhất trong gian nhà rường. Cô đặt chiếc máy tính vào sâu bên trong ngăn tủ tối, khép cánh cửa gỗ lại, cài then cẩn thận.

Một cảm giác nhẹ nhõm đến rợn ngợp, tựa như một tảng đá ngàn cân đè nặng lên lồng ngực suốt bao năm tháng vừa được ai đó dỡ bỏ đi, lan tỏa khắp từng mạch máu, từng thớ thịt của My. Không gian căn nhà rường bỗng chốc yên ắng lạ thường. Tiếng lá khế xào xạc reo vui ngoài hiên, tiếng nước mưa sót lại nhỏ tong tỏng từ máng xối xuống bể cạn, và tiếng thở đều đặn, sâu thẳm của chính cô bỗng trở nên rõ mồn một, sống động và chân thực hơn bao giờ hết. Cô nhận ra thế giới này không hề sụp đổ khi cô ngắt kết nối mạng. Ngược lại, cuộc đời thực chỉ vừa mới bắt đầu mở ra trước mắt cô.

My quay trở xuống chái bếp sau.

Thiện đã dọn dẹp xong toàn bộ đống rơm cháy rụi và tro than ẩm ướt, đang dùng chiếc chổi đót cán tre quét lại những hạt bụi than cuối cùng vương vãi trên nền gạch tàu. Chiếc ấm nhôm biến dạng đã được anh dọn dẹp cất vào góc chứa phế liệu phía sau vách nứa, thay vào đó là một chiếc nồi đất nung dày dặn, màu nâu sẫm mộc mạc được anh đặt ngay ngắn trên chiếc kiềng sắt ba chân vừa được cạo sạch tàn tro.

Nghe tiếng bước chân My đi xuống bậc tam cấp, Thiện dừng tay chổi, ngẩng đầu lên nhìn. Ánh mắt anh thoáng chút ngạc nhiên pha lẫn kín đáo quan sát khi nhận thấy nét mặt cô lúc này đã hoàn toàn bình thản, đôi mắt trong veo không còn vẻ bồn chồn, tán loạn, bấn loạn của kẻ bị ma đưa lối quỷ dẫn đường như buổi sáng.

“Tôi đã gửi email bàn giao toàn bộ quyền điều phối cho họ rồi,” My cất tiếng, giọng cô nhẹ nhàng, trong trẻo nhưng mang một sức nặng vững chãi từ sâu thẳm nội tâm. “Mỗi ngày tôi chỉ dành đúng một tiếng đồng hồ vào cuối buổi chiều để hỗ trợ họ nếu thật sự cần thiết. Điện thoại tôi đã tắt sóng. Từ giờ cho đến chiều tối, tâm trí và bàn tay tôi hoàn toàn thuộc về căn bếp này.”

Thiện nhìn cô thật sâu trong vài giây ngắn ngủi, rồi khóe môi cương nghị của anh khẽ giãn ra thành một nụ cười ấm áp, bao dung quen thuộc. Anh gật đầu, đưa cán chổi đót về phía cô: “Vậy thì tốt lắm. Việc đầu tiên của người muốn nấu bếp tử tế là phải tự tay quét sạch tàn tích của sự lơ đễnh do chính mình gây ra.”

My mỉm cười đón lấy chiếc chổi tre từ tay anh.

Cô cúi người, cặm cụi quét từng vệt tro xám mịn màng còn sót lại nơi góc tường, gom lại cẩn thận thành một bọc lá chuối khô rồi mang ra đổ vào gốc cây khế già sau vườn để làm phân bón. Cô múc từng chậu nước giếng trong vắt, dùng khăn vải thô lau sạch những vết ám khói đen sì trên chân chiếc chạn gỗ mít cổ thụ, rửa sạch từng chiếc rổ tre, từng chiếc nia phơi bột, từng chiếc muôi gỗ mun, sắp xếp lại mọi vật dụng nấu nướng về đúng vị trí tôn nghiêm, ngăn nắp vốn có của nó.

Khi chái bếp nhỏ đã hoàn toàn trở lại vẻ phong quang, thanh sạch, thơm tho mùi gỗ thông, mùi vôi tường và mùi đất nung khô ráo, My mới bước chậm rãi lại bên chiếc bàn gỗ nhỏ đặt cạnh cửa sổ, nơi cuốn sổ tay bọc vải hoa nhí sờn gáy của bà nội đang nằm bình yên dưới vệt nắng đông vừa hắt qua kẽ lá.

My nâng niu mở từng trang giấy mỏng đã ố vàng theo năm tháng. Món cơm hến cay nồng, đậm đà tình nghĩa xóm giềng dành cho ông Lộc đã được hoàn thành trọn vẹn vào ngày hôm qua, khép lại trang viết thứ ba bằng một dấu tích mực đỏ nhỏ nhắn của bà.

Đầu ngón tay My lướt khẽ trên mặt giấy thô ráp, lật sang trang tiếp theo.

Dòng chữ trên trang sổ thứ tư hiện ra: Chè bột lọc heo quay cho cô Hương mầm non - ngọt ngoài mặn trong.