Trà sữa không sinh ra từ phép màu

Khói than mù mịt cuộn lên từng luồng xám đục từ góc chái bếp phía tây, quẩn quanh dưới những rui mè bám đầy bồ hóng đen kịt. Mẻ lá trà vùng đồi đầu tiên bị quá lửa rít lên lẹt đẹt dưới đáy chảo gang, tỏa ra mùi khét lẹt nồng nặc át cả vị ngai ngái ẩm ướt cố hữu của gian bếp mùa hạ. Hơi nóng hầm hập phả thẳng vào mặt khiến An Trà nghẹt thở.

Nàng ho sặc sụa, vội vàng buông chiếc muôi gỗ mun xuống cạnh mép lò, dùng vạt tay áo thô quẹt vội giọt mồ hôi đang túa ra ròng ròng bên thái dương. Dưới đáy chiếc chảo gang xám xịt dày cộm, một vốc lá trà bánh tẻ hái vội từ các triền đồi ngoại ô đã cháy sém quá nửa. Những phiến lá quăn queo, co rúm lại thành những vụn than giòn rụm, bốc lên thứ khói cay sè làm sống mũi nàng cay xè, nước mắt trào ra quanh khóe mi. An Trà cẩn thận dùng đầu ngón tay khẽ miết thử một mảnh lá vụn chưa cháy hết, đưa lên đầu lưỡi nếm thử theo thói quen nghề nghiệp đã ngấm sâu vào tủy não.

Chát. Một vị chát gắt gỏng, thô lậu xộc thẳng lên cuống họng, kéo theo dư vị ngai ngái nồng nặc của diệp lục chưa phân hủy và nhựa tươi sót lại. Nó không hề có lấy một tia ngọt hậu thanh tao hay hương cốm non thoang thoảng mà các bậc tao nhân mặc khách vẫn thường tốn giấy mực ngợi ca trong thi phú. Thứ nước này nếu cố đem ninh nấu, chỉ e sẽ biến thành một thứ độc dược cồn cào làm thắt nghẽn dạ dày người uống.

"Khởi nghiệp chưa kịp manh nha thành hình mà lá phổi đã muốn đình công trước rồi," An Trà khẽ lẩm bẩm tự trào, bàn tay khẽ đấm nhẹ vào vùng ngực đang ran rát.

Ở thế giới cũ của nàng, việc thiết lập cốt trà cho một thương hiệu đồ uống chưa bao giờ là bài toán bế tắc đến mức này. Chỉ cần một cuộc gọi đến nhà cung ứng uy tín, từng bao trà đen Assam lên men đậm đà, trà Ô Long rang củi bốn lửa hay trà nhài sấy lạnh đều sẽ được chuyển đến tận cửa, đóng gói hút chân không với các chỉ số về độ ẩm, tỷ lệ tanin và nồng độ hương thơm chuẩn hóa đến từng phần trăm. Người pha chế chỉ việc canh đúng nhiệt độ nước trên bình đun kỹ thuật số, cài đặt đồng hồ bấm giờ chuẩn từng giây để chiết xuất trọn vẹn hương vị tinh túy nhất.

Thế nhưng ở đây, giữa bốn bức tường gạch vồ rêu phong ẩm thấp của Kho Bếp Đông triều Đại Ninh, mọi tiện nghi của thế kỷ hai mươi mốt đều đã biến thành hư ảnh. Trà thô do dịch trạm chuyển về từ các vùng gò đồi trung du thực chất chỉ là lá non phơi nắng dở trên các nong tre thưa, vẫn còn giữ nguyên vẹn tính mộc hung hãn, hoang dã của loài cây cỏ dại nơi rừng sâu. Nhựa chát còn nguyên trong từng cuống lá xanh đậm, nếu cứ bạ đâu đun đấy, hòa với đường mía hay nước khoáng giếng sâu, thứ nước chè này không thể xoa dịu nổi những cơn khát của đám lính gác hay đám cung nhân vất vả, chứ đừng nói đến chuyện biến thành một món hàng có thể khiến người ta vui vẻ móc từng đồng tiền đồng trong túi áo ra đánh đổi.

"Cô nương định xông khói cho cả cái chái bếp này thành cái lò hun thịt lợn gác bếp đấy à?"

Một giọng nói mang theo ý cười khô khốc, quen thuộc vang lên từ phía ngách cửa thông gió. Tống Diệp bước vào, chiếc quạt nan rách mép trên tay nàng phe phẩy lia lịa để lùa bớt làn khói quẩn đang lờ đờ trôi ngang tầm mắt. Nàng liếc nhìn chiếc chảo gang đáy dầy đang còn hừng hực lửa ngọn, rồi dời mắt sang khuôn mặt lem luốc nhọ nồi chẳng khác nào mèo hoa của An Trà, không kìm được tiếng thở dài ngao ngán:

"Lá trà đồi búp dày cùi, nhựa chát còn đọng chặt trong từng thớ gân li ti. Cô đem trút cả vào chảo gang rồi thúc củi gầm cháy bừng bừng thế kia, bên ngoài thì cháy khét lẹt thành than mà bên trong nhựa sống chưa kịp thoát ra ngoài, không đắng ngắt đến tê cả đầu lưỡi mới là chuyện lạ. Đi theo ta, đừng có ở đây hành hạ cái chảo gang của phòng bếp nữa."

Tống Diệp dứt khoát cầm xẻng sắt vùi một lớp tro dày lên mấy thanh củi gầm đang cháy dở, dập tắt ngọn lửa đang liếm láp đáy nồi. Nàng nắm lấy cổ tay An Trà, kéo xềnh xệch nàng rời khỏi gian bếp ngột ngạt, rảo bước đi sâu vào khu chái đông—nơi đặt dãy lò rang chuyên sấy thực phẩm khô và các loại thảo dược lưu trữ của toàn bộ kho lương.

Khác hẳn với vẻ oi nồng, chật chội ở chái tây, góc chái đông này râm mát và yên ắng hơn hẳn. Trên góc tường gạch treo lủng lẳng mấy bó ngải cứu khô cùng hương trầm xua muỗi thoang thoảng dịu nhẹ. Tại đây, bên cạnh chiếc lò đất nung hình bán nguyệt đắp dày bằng đất sét trộn rơm băm, một lão thợ rang trà lưng còng rạp đang ngồi xếp bằng trên chiếc chiếu cói đã sờn rách mép.

Than trong lòng lò đất không hề có ngọn lửa đỏ rực, mà chỉ là một lớp than hoa đượm hồng phủ một tầng tro xám mỏng như tuyết rây, tỏa ra luồng nhiệt liu riu, ấm áp và vô cùng đồng đều. Lão thợ tên Lữ, tuổi chừng ngoài lục tuần, mái tóc hoa râm búi lỏng sau gáy bằng một chiếc trâm tre vót vụng. Đôi bàn tay trần của lão thô ráp, sần sùi với những vết chai dày cộm như vỏ cây dâu rừng lâu năm, lúc này đang thoăn thoắt đảo từng vốc lá trà tươi trong lòng chiếc chảo gang sâu lòng đặt nghiêng trên miệng lò.

"Bác Lữ, con bé này vừa thoát khỏi một trận ốm thập tử nhất sinh, đầu óc còn ngơ ngác như người vừa rơi từ trên mây xuống đất, lại nảy ra cái ý định rang trà nấu nước," Tống Diệp cất tiếng, bước chậm lại và khẽ cúi người chào lão thợ một cách cung kính khác hẳn vẻ bỗ bã thường ngày. "Nhờ bác gõ cho nó mấy đường cơ bản, chỉ bảo cho nó biết thế nào là lửa là trà, kẻo nó lại đốt trụi cả chái củi khô của kho bếp thì khốn."

Bác Lữ không ngẩng đầu lên ngay. Đôi mắt kèm nhèm nhưng sắc sảo của lão dường như đã dính chặt vào từng biến chuyển nhỏ nhất của đám lá xanh đậm đang chuyển mình dưới lòng bàn tay. Lão dùng lòng bàn tay xoa nhẹ theo hình tròn, đảo đều từ mép chảo vào tận tâm lò rồi lại hất ngược ra ngoài, động tác mềm mại, uyển chuyển nhưng dứt khoát đến kỳ lạ, hoàn toàn không để một chiếc lá nào nằm yên quá hai nhịp thở trên mặt gang nóng.

"Muốn khử cho hết tính hung hăng của trà mộc, chớ có bao giờ tham nhanh tham nóng," Bác Lữ cất giọng khàn đục, trầm trầm như tiếng cọ xát của sỏi đá dưới lòng suối cạn. "Lá trà đồi hái về, phơi héo sương mai trên nong tre cho thoát bớt hơi nước bề mặt, cái chát gắt thực chất nằm ở lớp nhựa non bọc quanh gân lá. Muốn thuần hóa nó, phải bỏ vào chảo gang dày, than dùng phải là than hoa gỗ nghiến đượm lửa mà tuyệt đối không bén ngọn. Nhiệt chỉ cần vừa đủ ấm lòng bàn tay khi hơ cách đáy chảo chừng nửa gang tay là được."

Lão thợ bất ngờ vươn tay, những ngón tay khô khốc như cành cây khô nắm lấy cổ tay An Trà, kéo nhẹ nàng lại sát mép lò:

"Hơ tay thử vào đây xem."

An Trà nín thở, đưa lòng bàn tay lại gần đáy chảo gang. Nàng cảm nhận được một luồng nhiệt âm ỉ, không hề rát buốt hay hầm hập như ngọn lửa củi ban nãy, mà sâu lắng, dịu nhẹ và thấm thía.

"Đấy, đưa cả hai tay vào mà đảo," Bác Lữ buông tay nàng ra, nhường lại nửa khoảng trống trước miệng chảo. "Rang trà mộc không được dùng muôi sắt muôi gỗ, phải dùng chính da thịt của mình mà cảm nhận độ ẩm của từng phiến lá. Đảo tròn, nâng nhẹ từng vốc lên cho lá tơi ra hứng gió trời, rồi lại ép nhẹ mu bàn tay xuống lòng chảo để nhiệt rút kiệt nước từ trong ruột ra. Khi nào tai nghe thấy tiếng lách tách thật khẽ, đều đặn như tiếng tằm ăn rỗi lúc nửa đêm, mùi ngai ngái nồng nồng của cỏ dại biến mất hoàn toàn, thay vào đó là mùi hạt dẻ nướng ngòn ngọt thơm ấm lan tỏa, lúc ấy mới là thời điểm hạ lửa."

An Trà chăm chú lắng nghe, không bỏ sót một chi tiết nào. Nàng hít sâu một hơi, khẽ luồn những ngón tay mềm mại vào trong chảo gang. Từng đợt lá trà ram ráp lướt qua kẽ ngón tay nàng. Ban đầu, đầu ngón tay cảm thấy nhói buốt vì nhiệt, nhưng theo nhịp đảo mềm mại mà Bác Lữ vừa thị phạm, nàng dần tìm được nhịp điệu của sự cân bằng.

Lá trà được nâng lên không trung, đón lấy làn gió mát từ chái đông thổi qua, rồi lại hạ xuống tiếp xúc với bề mặt gang nóng ấm. Dưới ngọn lửa than liu riu và sự dẫn dắt kiên nhẫn của người thợ già, chất nhựa chát gắt ban nãy dường như bị thuần phục từng chút một. Làn khói xanh mảnh mai như dải lụa bốc lên từ chảo gang không còn mùi cay khét, mà mang theo một phong vị mộc mạc, đậm đà, gợi nhớ đến những búp trà hoang dại được tắm mình trong sương sớm và nắng gió vùng trung du.

Khi Bác Lữ gật đầu ra hiệu dứt điểm, An Trà nhanh tay trút toàn bộ mẻ trà ra chiếc nia tre đan thưa đặt cạnh lò để hạ nhiệt. Sắc lá lúc này đã ngả hẳn sang màu xanh đen ánh nâu cổ kính, cánh trà xoăn tít, cong vút tơi xốp, bóp nhẹ trong lòng bàn tay nghe giòn rụm mà tuyệt đối không bị nát vụn thành tro than.

An Trà khẽ nhón vài lá trà nguội bỏ vào miệng, cắn nhẹ và nhai chậm rãi. Vị chát ban đầu chỉ thoáng lướt qua đầu lưỡi rất nhẹ như một cái chạm khẽ, rồi lập tức tan biến không để lại chút gắt gỏng nào, nhường chỗ hoàn toàn cho vị ngọt hậu sâu lắng, đượm đà và ấm sực nơi cuống họng. Đó chính là thứ hậu vị ngọt ngào bền lâu mà thuật ngữ nghề trà gọi là "hồi cam".

Nàng thở phào một hơi dài, lồng ngực như trút bỏ được một tảng đá ngàn cân đè nặng bấy lâu. Nền móng đầu tiên—cốt trà—đã tìm ra phương hướng giải quyết triệt để. Quy trình xử lý nhiệt thủ công tinh tế này hoàn toàn có thể được nàng chuẩn hóa thành các bước đo lường thực tế, ghi chép lại thành công thức rõ ràng. Thế nhưng, niềm vui ngắn chẳng tày gang, bài toán hóc búa tiếp theo lập tức hiện lên trong tâm trí: sữa tươi lấy ở đâu ra giữa chốn thâm nghiêm, quản lý nghiêm ngặt này?

***

Vừa bước ra khỏi chái bếp rang trà để hong khô mồ hôi đang làm ướt sũng vạt áo vải gai, An Trà bỗng cảm nhận được một lực kéo nhẹ ở góc tay áo bên phải.

Nàng giật mình quay người lại, nhận ra Vũ Mai đang nép mình sau hàng cột gỗ lim to bản của góc hành lang vắng vẻ—lối đi phụ ít người qua lại nối liền giữa chái đông và kho lương thảo dự trữ. Khuôn mặt cô gái trẻ lộ rõ vẻ rụt rè, căng thẳng tột độ. Đôi mắt nàng đảo quanh quất bốn phía như sợ có bóng dáng của viên giám sát hay lính tuần tra nào đó bất chợt xuất hiện.

"An Trà tỷ... tỷ sang bên này một chút, muội có chuyện quan trọng muốn thưa."

Nhận thấy vẻ hệ trọng trong ánh mắt của cô gái, An Trà không hỏi nhiều, lập tức bước theo Vũ Mai vào góc khuất dưới bóng râm dày đặc của giàn hoa tiêu leo kín một mảng tường gạch. Vũ Mai đưa hai bàn tay nhỏ nhắn nắm chặt lấy mép vạt áo, ngón tay xoắn chặt vào nhau đến mức các khớp ngón trắng bệch. Nàng ngập ngừng một lát, khẽ nuốt nước bọt rồi mới hạ giọng xuống mức lí nhí chỉ vừa đủ hai người nghe:

"Hôm qua... muội đứng bên ngoài cửa sổ, vô tình nghe thấy tỷ bàn bạc với Tống Diệp tỷ về việc tìm nguồn nước trắng đục thơm ngậy để nấu trà giải nhiệt, thay thế cho thứ bột sữa béo khó tìm. Có phải... có phải tỷ đang ráo riết tìm nguồn cung sữa dê, sữa bò tươi không?"

Đôi mắt An Trà bừng sáng lên như bắt được vàng: "Muội có đầu mối sao?"

Vũ Mai khẽ gật đầu, hai gò má ửng đỏ lên vì hồi hộp và lo lắng: "Chị ruột của muội... tên là Vũ Lan. Chị ấy hiện đang một mình cai quản trang trại Thanh Khê ở vùng ngoại thành phía tây, cách kinh thành chừng nửa ngày đường xe ngựa thong thả. Trang trại của gia đình muội từ đời trước đã nuôi một đàn dê cỏ bản địa và một lượng nhỏ bò sữa giống địa phương. Thỉnh thoảng chị Lan vẫn chuyển sữa tươi mới vắt vào nội thành để giao cho các tiệm thuốc bắc lớn dùng nấu cao bồi bổ khí huyết, hoặc bán lẻ cho các nhà bếp của vài tư gia quý tộc quyền quý."

Trong lồng ngực An Trà, trái tim đập rộn lên từng nhịp mạnh mẽ. Đây chẳng phải chính là chiếc chìa khóa vạn năng để mở toang nút thắt nghẽn của toàn bộ chuỗi cung ứng hay sao? Nhưng nàng chưa kịp cất lời reo vui thì Vũ Mai đã vội vàng nắm chặt lấy cổ tay nàng, nét mặt càng thêm phần bối rối, e ngại:

"Nhưng An Trà tỷ ơi, tính tình chị Lan nhà muội thẳng thắn và cứng nhắc lắm. Một thân một mình chèo chống nông trang vất vả, lại từng chịu không ít thiệt thòi, lừa lọc ngoài chợ đời nên chị ấy cảnh giác với người lạ vô cùng. Trưa hôm nay chị ấy có một chuyến xe thồ chở cỏ khô và hàng giao qua cổng dịch, muội đã đánh bạo lén hẹn chị mang theo một bình nhỏ làm mẫu thử. Tỷ có dám cùng muội ra Cửa Tây Dịch để gặp chị ấy nói chuyện một phen không?"

"Đi chứ, việc hệ trọng liên quan đến chén cơm manh áo thế này, tuyệt đối không thể chần chừ một khắc nào!" An Trà dứt khoát đáp ngay không một giây do dự.

Thế nhưng, ngay trong khoảnh khắc xoay người định bước đi, ánh mắt tinh tường của An Trà bỗng bắt gặp một chi tiết bất thường. Dưới lớp ống tay áo thụng màu xanh xám của Vũ Mai, có một góc giấy bản thô màu vàng nhạt đang lấp ló thò ra ngoài. Vừa lúc ấy, từ phía đầu hành lang đằng xa vang lên tiếng đế giày da nện cồm cộp trên nền đá hộc cùng tiếng quát tháo điều chuyển nhân lực của một viên giám sát kho.

Vũ Mai giật bắn mình như kẻ phải tội, mặt cắt không còn một hột máu. Nàng vội vàng luống cuống nhét sâu xấp giấy nháp chép tay vụn vặt ấy vào tận sâu trong đáy tay áo, trán rịn ra một tầng mồ hôi hột li ti. Trong đáy mắt cô gái trẻ thoáng hiện lên vẻ hoang mang, sợ hãi tột cùng, giống hệt như một kẻ đang liều mạng giấu giếm một bí mật chết người liên quan đến những con số kiểm kê lương thảo mà nàng vừa mới ghi chép lúc ban sáng.

An Trà khẽ nheo mắt, ghi nhận trọn vẹn chi tiết kỳ lạ ấy vào trong trí nhớ. Nàng cảm nhận được những cơn sóng ngầm đang cuộn trào dưới đáy những ngăn kho ẩm mốc này, nhưng nàng hiểu rất rõ quy tắc sinh tồn: lúc này tuyệt đối chưa phải thời điểm thích hợp để gặng hỏi hay bóc trần điều gì. Sự tin cậy nơi chốn cung đình đầy rẫy tai vách mạch rừng này chỉ có thể được bồi đắp bằng sự kiên nhẫn và việc tôn trọng ranh giới sống còn của nhau.

***

Đầu giờ Ngọ, ánh nắng chói chang như thiêu như đốt dội thẳng xuống khoảng sân đá rộng thênh thang phía ngoài Cửa Tây Dịch.

Đây là một trong những cửa ngách quan trọng của kinh thành, cổng dịch trạm chuyên dụng dành riêng cho việc vận chuyển quân lương, củi đốt, than đá và các loại thực phẩm tươi sống từ vùng ngoại ô vào phục vụ cho nhu cầu khổng lồ của đại nội. Không khí nơi đây lúc nào cũng đặc quánh mùi phân ngựa, mùi ngai ngái của rơm rạ ẩm ướt hòa lẫn với mùi khói bụi mịt mù. Từng đoàn xe ngựa kéo, lừa thồ và phu khuân vác áo ướt đẫm mồ hôi ra vào tấp nập không ngớt. Tiếng bánh xe gỗ bọc sắt nghiến ken két chói tai trên nền đá hộc gồ ghề hòa cùng tiếng quát tháo kiểm tra giấy thông hành gắt gỏng của lính canh gác cổng tạo nên một khung cảnh hỗn tạp, ồn ã và đầy căng thẳng.

Đứng nép bên cạnh một cỗ xe bò chở đầy những bó cỏ khô chất cao ngất ngưởng cùng mấy chiếc thùng gỗ lớn chằng néo bằng dây thừng gai chắc chắn là một nữ tử trạc ngoài ba mươi tuổi.

Nàng khoác trên mình bộ y phục may bằng vải thô nhuộm màu nâu đất gọn gàng, ống tay và gấu quần đều được bó chặt bằng dải xà cạp vải gai, mái tóc đen dày búi cao gọn gàng sau gáy và quấn chặt bằng một chiếc khăn chàm bạc màu. Nước da bánh mật khỏe khoắn, dạn dày sương gió cùng đôi gò má hơi cao làm nổi bật lên đôi mắt sắc sảo, kiên nghị và phảng phất vẻ phòng bị lạnh lùng. Toàn thân người phụ nữ toát ra phong thái cứng cỏi của một người quen lao động nặng nhọc, một người phải tự mình đứng mũi chịu sào, lèo lái cả một cơ nghiệp chăn nuôi giữa muôn vàn trắc trở ngoài xã thành. Đó chính là Vũ Lan.

"Chị Lan!" Vũ Mai rảo bước chạy lại gần cỗ xe, cất tiếng gọi khẽ khàng, giọng run run vì lo lắng.

Vũ Lan quay ngoắt người lại. Ánh mắt nghiêm nghị, sắc bén như dao cạo của nàng thoáng dịu lại đôi chút khi nhìn thấy bóng dáng nhỏ nhắn của em gái mình, nhưng vẻ ấm áp hiếm hoi ấy lập tức bị thu hồi, thay thế bằng một bức tường phòng thủ kiên cố ngay khi nàng nhận thấy An Trà đang bước theo sau trong bộ y phục chỉnh tề của một nữ quan thuộc kho bếp nội đình.

"Đây là An Trà tỷ tỷ, người phụ trách việc thử nghiệm mà muội đã kể với chị hôm trước," Vũ Mai lí nhí giới thiệu, hai tay lại nắm chặt lấy mép áo.

Vũ Lan chỉ khẽ gật đầu chào theo đúng phép tắc xã giao lạnh nhạt nơi phố chợ. Không một lời vòng vo khách sáo dư thừa, nàng thọc tay vào chiếc sọt tre lót rơm dày trên thùng xe, lấy ra một chiếc bình gốm nhỏ tráng men da lươn màu nâu sẫm, dùng ngón tay bật chiếc nút đậy bện bằng lá chuối khô đã hơ lửa rồi chìa thẳng về phía An Trà:

"Mẫu sữa dê tươi vắt từ đàn dê cỏ lúc rạng sáng nay, đã được ta đích thân lọc qua ba lớp vải màn sạch tinh tươm. Cô nương nếm thử đi rồi hãy nói chuyện tiếp."

An Trà đón lấy chiếc bình gốm mát rượi. Dòng sữa bên trong có màu trắng ngà tự nhiên, sánh đặc và quánh hơn hẳn so với những hộp sữa tiệt trùng công nghiệp đã qua xử lý tách béo ở thế kỷ hai mươi mốt. Nàng đưa miệng bình lên gần mũi, khẽ hít một hơi thật sâu. Mùi gây đặc trưng của loài dê chỉ thoang thoảng lướt qua rất nhẹ, hoàn toàn không hề nồng nặc hay khó chịu, bởi nó đã bị lấn át bởi hương thơm ngai ngái, ngọt lành của cỏ non đẫm sương sớm.

Nàng khẽ nâng bình, nhấp một ngụm nhỏ vào đầu lưỡi. Vị béo ngậy, ngọt thanh lập tức bùng nổ, mịn màng trơn tru lan tỏa khắp vòm họng. Độ béo tự nhiên của mẻ sữa này vô cùng hoàn hảo, hàm lượng chất béo cao đến mức nàng có thể mường tượng ngay ra lớp bọt sữa bồng bềnh, dày mịn nếu nó được đánh nóng đúng kỹ thuật.

"Chất lượng sữa rất tuyệt vời," An Trà chân thành thốt lên lời khen ngợi, đôi mắt ánh lên niềm say mê thuần túy của một người làm nghề ẩm thực lâu năm khi tìm được nguồn nguyên liệu thượng hạng. "Vũ Lan tỷ, ta muốn đặt hàng trang trại Thanh Khê cung cấp nguồn sữa này đều đặn mỗi ngày. Trước mắt, ta cần một lượng ổn định để mở quầy nước giải nhiệt tại Hiên Trà Sau Bếp phục vụ cho cung nhân và lính trực kho. Nếu việc kinh doanh tiến triển thuận lợi, số lượng tiêu thụ chắc chắn sẽ tăng lên gấp nhiều lần..."

"Không được."

Hai từ ngắn gọn, đanh thép như tiếng búa nện xuống đe sắt của Vũ Lan cắt ngang phăng lời đề nghị của An Trà.

Vũ Mai đứng bên cạnh giật thót mình, mặt tái mét thảng thốt: "Chị Lan! Sao chị lại..."

Vũ Lan hoàn toàn phớt lờ vẻ hốt hoảng của em gái. Đôi mắt sắc lẹm của nàng nhìn thẳng xoáy vào mắt An Trà, từng lời thốt ra rành rọt, lạnh lùng:

"Cô nương, con bé Mai nhi nhà ta ruột để ngoài da, tính tình ngây thơ, cứ nghe người ta vẽ ra viễn cảnh tương lai tốt đẹp là sáng mắt lên tin ngay tắp lự, nhưng ta thì không. Ta hỏi thẳng cô một câu, cô lấy tư cách gì, lấy cái gì làm bảo chứng để cam kết việc tiêu thụ số lượng lớn và dài hạn với ta? Cô là quản sự có quyền xuất bạc của Nội đình, hay trong tay cô đang có sẵn một lượng lớn ngân lượng để đặt cọc trước tiền thức ăn, tiền cỏ khô cho đàn gia súc trong nửa năm tới?"

An Trà thoáng khựng lại một nhịp trước sự sắc sảo của đối phương. Nhưng nàng không hề lúng túng, bình tĩnh đáp lại:

"Hiện tại ta thử nghiệm bán hàng với tư cách cá nhân, sổ sách thu chi nguyên liệu đều được hạch toán độc lập với công quỹ. Khoản tiền cọc lớn cho cả nửa năm thì quả thật lúc này ta chưa thể có ngay..."

"Vậy thì đừng bao giờ mở miệng ra bàn chuyện hợp tác lâu dài với người làm nông," Vũ Lan cười khẽ một tiếng, nụ cười chứa đựng sự cay đắng và chát chúa của một người đã từng nếm trải quá nhiều cay đắng nơi thương trường lừa lọc. "Trang trại Thanh Khê của ta không phải là cái giếng không đáy, muốn múc bao nhiêu nước thì múc. Đàn dê cỏ và mấy con bò cái ở trại đang bước vào chu kỳ cạn sữa tự nhiên của mùa này. Tiết trời chuẩn bị chuyển sang thu khô hạn, cỏ tươi trên đồi ngày một khan hiếm, sản lượng sữa mỗi ngày tự khắc sẽ tụt giảm xuống một nửa. Động vật sống nuôi bằng da bằng thịt chứ có phải cái máy ép nước bằng sắt đá đâu mà các người cứ muốn nhiều là bắt nó phải có nhiều ngay được?"

Nàng khoanh hai cánh tay rắn rỏi trước ngực, giọng nói chùng xuống nhưng tràn đầy uy lực nghiêm nghị:

"Hơn nữa, bài học xương máu năm ngoái ta vẫn còn khắc cốt ghi tâm. Một phường buôn lớn có máu mặt trong kinh thành từng ký khế ước bao tiêu toàn bộ sữa của trang trại Thanh Khê, lời hứa hẹn rót mật vào tai nghe chừng êm ái lắm. Rốt cuộc thì sao? Bọn họ vin vào đủ thứ cớ vô lý rằng dịch trạm chuyển hàng chậm trễ làm sữa bị chua, dây dưa trì hoãn việc thanh toán tiền sữa suốt ba tháng ròng rã! Đàn vật nuôi không có cám ăn gầy trơ xương, đám phu cắt cỏ kéo đến vây kín cổng trại đòi tiền công rầm rĩ, ta suýt chút nữa phải cắn răng bán đứt cả mảnh đất hương hỏa của tổ tiên để trả nợ cho người ta. Từ dạo ấy trở đi, ta đã tự thề trước bàn thờ cha mẹ: làm ăn buôn bán với người chốn kinh kỳ, không có bạc trắng tiền tươi cầm chắc trong tay, tuyệt đối không bao giờ ký thác vận mệnh của cả đàn gia súc vào mấy lời hứa suông trót lưỡi đầu môi!"

Lắng nghe từng lời giãi bày gai góc nhưng chân thật đến trần trụi ấy, ngọn lửa hy vọng trong lòng An Trà không những không bị dập tắt, mà trái lại, sự kính trọng của nàng đối với người phụ nữ nông trang này lại càng tăng lên gấp bội.

Là một người từng điều hành doanh nghiệp, nàng hiểu thấu sự cay đắng của việc bị đứt gãy dòng tiền và sự phụ thuộc vào những hợp đồng ảo. Khởi sự kinh doanh bền vững chưa bao giờ là việc dùng sự khéo léo để đẩy rủi ro sang vai kẻ khác gánh chịu thay mình.

"Vũ Lan tỷ nói rất chí lý," An Trà gật đầu thật chậm, ánh mắt chân thành nhìn thẳng vào mắt đối phương mà không hề né tránh hay chớp mắt. "Là ta đã quá nôn nóng mà chưa tính toán thấu đáo đến chu kỳ sinh học tự nhiên của đàn vật nuôi, cũng như áp lực đè nặng lên dòng tiền của trang trại. Nếu đã như vậy, ta xin phép được đề xuất một phương thức giao dịch hoàn toàn mới: Chúng ta sẽ không ký kết bất kỳ khế ước bao tiêu dài hạn nào cả, và ta cũng tuyệt đối không yêu cầu tỷ phải gượng ép sản lượng vượt quá mức đàn gia súc có thể cho."

Vũ Lan khẽ nhướn mày, chờ đợi.

An Trà tiếp tục nói, giọng điệu dứt khoát và mạch lạc:

"Mỗi ngày, sau khi trừ đi lượng sữa cố định đã giao cho các tiệm thuốc bắc quen thuộc, lượng sữa dư thực tế của trại còn lại bao nhiêu, tỷ cứ cho người chia đều vào các bình gốm nhỏ dung tích đúng hai thăng mang đến cổng dịch này. Ta sẽ đứng đây đón hàng và thanh toán bằng tiền tươi ngay tại chỗ. Giao hàng nhận tiền liền tay, dứt điểm từng ngày một, tuyệt đối không nợ lại dù chỉ một đồng tiền lẻ, để tỷ không phải chịu bất kỳ một tia rủi ro nào về dòng vốn. Nếu ngày nào thời tiết khắc nghiệt khiến đàn gia súc cạn sữa, tỷ chỉ cần nhắn trước nửa buổi, ta sẽ tự khắc điều chỉnh lượng nước bán ra ở quầy trà. Tỷ thấy cách thức ấy có thể chấp nhận được không?"

Vũ Lan sững người lại trong chốc lát. Nàng nhìn trân trân vào gương mặt trẻ tuổi của An Trà, dường như vô cùng kinh ngạc khi thấy một nữ quan sống trong nhung lụa cung đình lại có thể thấu hiểu sâu sắc các khái niệm về dòng tiền, công nợ và tôn trọng quy luật chăn nuôi đến mức độ này.

Không gian giữa hai người chìm vào im lặng vài giây, chỉ còn tiếng gió rít qua khe cổng dịch và tiếng vó ngựa lộp cộp phía xa. Sau một hồi cân nhắc cẩn thận từng đường đi nước bước, những nếp nhăn căng thẳng trên trán Vũ Lan dần giãn ra, khóe môi nàng khẽ cong lên một nét cười nhẹ:

"Được. Nếu chơi đẹp bằng cách trả tiền tươi dứt điểm từng buổi thì ta nhận lời. Hai thăng mỗi ngày, đúng giờ Tỵ giao nhận tại Cửa Tây Dịch này. Nhưng ta vẫn phải nói trước cho cô rõ: sữa dê tươi nguyên chất không có hầm băng bảo quản thì cực kỳ mau hỏng. Mang vào trong cung rồi, cô phải lập tức đem nấu sôi khử khuẩn và dùng hết ngay trong ca trực buổi trưa. Quá nửa buổi chiều mà dùng không hết thì chỉ có nước hóa chua lét rồi đổ bỏ xuống cống, lúc đó tuyệt đối đừng có quay lại đây bắt đền trang trại Thanh Khê."

"Thành giao!" An Trà mỉm cười rạng rỡ, lập tức móc túi vải bên hông, đếm đủ từng đồng tiền lẻ cẩn thận trao tận tay Vũ Lan để thanh toán trọn vẹn cho bình sữa mẫu đầu tiên.

***

Ôm chiếc bình gốm đựng sữa dê tươi trở về góc bếp nhỏ được mượn tạm bên cạnh Hiên Trà Sau Bếp, An Trà bắt tay ngay vào việc thử nghiệm thành phần mang tính quyết định linh hồn của món uống: hạt dẻo.

Một ly trà sữa chuẩn mực mà thiếu đi sự hiện diện của những viên hạt dẻo dai giòn thì giá trị trải nghiệm của nó xem như đã vơi đi một nửa. Thế nhưng giữa bối cảnh lịch sử này, việc tìm kiếm bột năng chiết xuất từ củ sắn—thứ nguyên liệu vốn chỉ phổ biến ở các vùng nhiệt đới xa xôi chưa được khai phá—hoàn toàn là điều không tưởng.

Phương án thay thế khả dĩ duy nhất mà An Trà lùng sục được trong các góc kho nông sản địa phương chính là tinh bột củ nhu rừng. Đây là một loại củ dại mọc bám trên các vách đá vôi hiểm trở, được người dân miền sơn cước đào về, mài nhuyễn rồi gạn lọc lấy lớp bột trắng tinh khiết, vốn thường được các ngự y dùng để khuấy chè giải cảm, thanh nhiệt. Bột củ nhu có độ trong suốt và tính dẻo dai tự nhiên rất cao, nhưng cấu trúc phân tử tinh bột của nó lại vô cùng đỏng đảnh, thất thường chẳng khác nào thời tiết những ngày giao mùa.

Mẻ thử nghiệm đầu tiên diễn ra hoàn toàn theo thói quen ước lượng cảm tính. An Trà hòa một bát bột củ nhu với nước sôi sùng sục, dùng tay nhào nặn rồi vội vã vê thành những viên tròn nhỏ thả ngay vào nồi nước đang cuộn sóng trên bếp than. Kết quả thu về là một sự thất bại thảm hại: chuỗi liên kết tinh bột của củ nhu khi gặp nhiệt độ cao đột ngột liền bị phá vỡ hoàn toàn. Các viên bột lập tức tan rã, biến thành một nồi hồ quánh đặc, nhão nhoét, bám chặt vào đáy nồi và bốc lên mùi khét lẹt nồng nặc.

Đến mẻ thứ hai, nàng rút kinh nghiệm bằng cách tăng tỷ lệ bột khô lên gấp rưỡi, dùng sức cổ tay nhồi khối bột thật chặt và khô cứng, sau đó mới nặn viên đem luộc chín. Khi thấy những viên bột nổi lên, nàng nhanh tay vớt ra rồi thả ngay vào một chậu nước giếng mát lạnh vừa mới múc lên để hãm nhiệt theo cách làm trân châu hiện đại. Thế nhưng, chỉ sau độ một tuần trà ngâm trong làn nước lạnh, phần lõi bên trong của từng viên bột củ nhu đã bị thoái hóa cấu trúc, chai cứng ngắc lại chẳng khác nào những hòn sỏi đá. An Trà cắn thử một viên, lực phản hồi cứng đờ suýt chút nữa làm mẻ cả chiếc răng cửa của nàng.

"Lại hỏng bét nữa rồi," An Trà buông một tiếng thở dài thườn thượt, toàn thân mệt mỏi ngồi bệt xuống bậc thềm gạch dưới bóng râm giàn hoa tiêu. Nàng đưa hai tay ôm lấy đầu, các đầu ngón tay day mạnh vào hai bên huy thái dương đang căng lên nhức nhối. Căn bệnh overthinking cố hữu thời hiện đại lại bắt đầu trỗi dậy, bóp nghẹt tâm trí nàng bằng những luồng suy nghĩ tiêu cực.

Thời hạn phải thanh toán khoản nợ kỳ đầu tiên cho Trịnh Mộc chỉ còn chưa đầy hai ngày ngắn ngủi nữa. Ba quan tiền mặt đợt một giống như một lưỡi dao sắc nhọn đang lơ lửng treo ngay trên đỉnh đầu nàng theo từng nhịp thở dồn dập. Nếu như quầy nước tại Hiên Trà Sau Bếp không thể chính thức vận hành để tạo ra dòng tiền dương ngay từ ngày mai, toàn bộ bức tranh tài chính non trẻ mà nàng dày công vạch ra sẽ sụp đổ tan tành ngay từ vạch xuất phát, kéo theo chuỗi ngày tăm tối trong chốn lao dịch nô lệ.

"Không thể tiếp tục làm ăn theo lối cảm tính mò mẫm này được nữa. Trà sữa cổ đại cũng đòi hỏi tư duy quy chuẩn công nghiệp chính xác!" Nàng tự nghiến răng nhắc nhở bản thân, ánh mắt mệt mỏi bỗng chốc lóe lên ngọn lửa quyết đoán sắt đá.

An Trà dứt khoát đứng bật dậy. Nàng lục tìm trong chiếc hòm gỗ nhỏ mượn tạm từ phòng cân đối soát kho, lấy ra một chiếc cân tiểu ly bằng đồng thau tinh xảo—thứ vốn chỉ dùng để phân định liều lượng cho các vị thuốc bắc quý hiếm—cùng một chiếc đồng hồ giọt nước bằng gốm tráng men ba tầng mượn từ phòng ghi chép nhật trình của các thư lại.

Nàng bắt đầu thiết lập bảng tỷ lệ chuẩn hóa mang tính định lượng tuyệt đối cho công thức hạt dẻo.

Nước mía lau nguyên chất được nàng trút vào một chiếc niêu đất nhỏ, đun liu riu trên lớp than hoa hồng rực cho đến khi lượng nước bốc hơi phân nửa, cô đặc lại thành một thứ mật lỏng sánh mịn, ánh lên sắc nâu cánh gián ấm áp và tỏa ra hương thơm ngọt lịm đặc trưng.

Trên chiếc cân tiểu ly bằng đồng, An Trà tỉ mỉ gảy từng quả cân nhỏ xíu bằng hạt đậu: đúng tám đồng cân bột củ nhu rừng khô ráo, phối trộn chính xác với hai đồng cân bột gạo nếp cái hoa vàng để mượn đặc tính dẻo mềm xốp hạt, bù trừ cho tính giòn cứng của củ nhu. Cuối cùng, nàng múc ra đúng ba đồng cân nước mía cô đặc đang sôi lăn tăn sủi bọt trên bếp để làm chất dẫn liên kết, lấy màu sắc tự nhiên và tạo độ ngọt sâu cho khối bột.

Nước mía nóng rực được nàng dùng ống tre nhỏ châm từng giọt, từng giọt một vào âu bột khô. Đôi bàn tay thoăn thoắt nhồi trộn liên tục, cảm nhận từng sự biến đổi vi mô trong độ ẩm của khối tinh bột. Dưới tác động chuẩn xác của nhiệt lượng và lượng đường cô đặc, khối bột dần dần hình thành một thể thống nhất dẻo mịn tuyệt đối, không hề dính dính vào da tay, bề mặt bóng bẩy như một khối ngọc thạch màu hổ phách tuyệt mỹ.

Nàng đặt khối bột lên thớt gỗ sạch, nhanh thoăn thoắt xoa đều hai tay vê bột thành từng dải dài tròn trịa có đường kính chỉ bằng thân chiếc đũa tre, sau đó dùng một chiếc dao tre vót mỏng cắt thành từng viên nhỏ đều tăm tắp, tròn xoe như những hạt sen non đầu mùa.

"Bắt đầu tính thời gian!"

Nàng với tay rút chiếc chốt gỗ nhỏ trên miệng chiếc đồng hồ giọt nước ba tầng. Từng giọt, từng giọt nước trong vắt bắt đầu rơi xuống đều đặn: *Tách... tách... tách...* vào chiếc bình hứng phía dưới, tạo nên một nhịp điệu đo lường thời gian bất biến.

Nồi nước giếng trên bếp than lúc này bùng lên những đợt bọt khí sôi sùng sục. An Trà nhẹ nhàng rải đều mẻ hạt dẻo vừa cắt vào lòng nồi, tay cầm đôi đũa tre dài khuấy nhẹ theo một chiều cố định để các viên bột không bị lắng xuống dính chặt vào đáy gang.

Đúng mười lăm giọt nước lớn rơi xuống từ đồng hồ gốm—khoảng thời gian tương đương với độ một khắc đồng hồ—những viên hạt dẻo bắt đầu lần lượt nổi bồng bềnh trên mặt nước cuộn sóng. Lớp vỏ tinh bột bên ngoài của chúng dần chuyển từ màu đục sang một sắc thái trong suốt lấp lánh như ngọc hổ phách dưới ánh lửa bập bùng.

Ngay lập tức, An Trà dùng găng vải nhấc phắt chiếc nồi ra khỏi bếp than, đậy chặt nắp vung gỗ lại và ủ kín trong đúng mười giọt nước rơi tiếp theo. Nhiệt lượng âm ỉ còn lưu giữ trong lòng nồi nước sôi sẽ nhẹ nhàng làm chín thấu tận tâm của từng viên hạt mà không làm phá vỡ lớp vỏ liên kết bên ngoài.

Hết mười giọt nước canh chừng, nàng mở vung, dùng chiếc muôi thủng vớt trọn mẻ hạt dẻo ra. Nhưng lần này, nàng tuyệt đối không dại dột thả chúng vào chậu nước lạnh buốt như trước, mà trút thẳng toàn bộ vào một chiếc âu sành đã được rót sẵn một lớp nước đường mía ấm nóng, pha loãng vừa phải.

Thành phẩm hiện ra rực rỡ và sống động dưới ánh nắng vàng vọt của buổi ban trưa.

Những viên hạt dẻo củ nhu rừng khoác lên mình một màu nâu vàng óng ả, ngập tràn trong làn nước đường thơm ngát. An Trà hồi hộp múc một chiếc thìa sứ nhỏ, đưa một viên hạt dẻo vào miệng nếm thử.

Khi hàm răng khẽ cắn xuống, cảm giác đầu tiên ùa đến là một độ đàn hồi dẻo dai hoàn hảo đến mức đáng kinh ngạc. Lớp vỏ ngoài mềm mại, mướt mịn trượt qua kẽ răng, nhưng phần nhân bên trong lại nảy nhẹ, giòn sần sật đầy phấn khích. Vị ngọt thanh thoát, đậm đà của mật mía lau ngấm sâu, quyện chặt trong từng thớ tinh bột bùi bùi, béo nhẹ. Nàng kiên nhẫn để nguội chiếc âu sành suốt hơn nửa canh giờ rồi nếm lại một lần nữa: những viên hạt vẫn giữ nguyên được độ dẻo mềm êm ái, hoàn toàn không hề bị nhão nát biến dạng, cũng không hề bị lại bột hay chai sượng thành đá sỏi.

"Thành công rồi!"

An Trà khẽ thốt lên một tiếng reo vui mừng rỡ, cảm giác chiến thắng vỡ òa khiến lồng ngực nàng rung lên khe khẽ.

Không để lãng phí một khoảnh khắc nào, nàng lập tức bắt tay vào công đoạn phối trộn cuối cùng. Trên chiếc bếp than chỉ còn tàn lửa ấm, nàng bắc một chiếc nồi gốm nhỏ, rót vào một lượng sữa dê tươi Thanh Khê vừa vặn, đun sôi nhẹ lăn tăn để tiệt trùng tuyệt đối. Tiếp đó, nàng dùng muôi múc từng dòng sữa nóng hòa chung với phần nước cốt trà mộc đã được sao bằng than hoa đượm vị theo một tỷ lệ vàng vừa vặn được đong bằng chiếc bát sành có vạch mức.

Cuối cùng, nàng múc một thìa lớn những viên hạt dẻo củ nhu hổ phách óng ả thả vào đáy bát sành, rồi nhẹ nhàng rót dòng hỗn hợp trà sữa lên trên.

Sắc nâu trầm ấm của cốt trà mộc hòa quyện tuyệt mỹ với màu trắng ngà sánh ngậy của sữa dê, tạo nên một dòng chảy mượt mà mang sắc caramel ấm áp tựa như ánh nắng chiều mùa thu. Nàng đưa bát trà lên ngang mũi hít hà: hương thơm mộc mạc, nồng nàn của búp trà sao than đã hoàn toàn triệt tiêu, chế ngự sạch sẽ mùi gây nguyên thủy của sữa dê. Khi nhấp một ngụm lớn, vị béo ngậy thanh khiết nâng đỡ trọn vẹn cho hậu vị ngọt sâu lắng của lá trà vùng đồi, điểm xuyết thêm từng viên hạt dẻo nhai dai giòn vui miệng.

Không cần đến bất kỳ một loại hóa chất bảo quản hay phụ gia công nghiệp nào, không cần đến máy móc pha chế hiện đại, một bát trà sữa nguyên bản, tinh tế và hoàn mỹ chốn cổ đại đã chính thức được khai sinh bằng chính sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa kinh nghiệm thủ công bản địa và tư duy định lượng nghiêm ngặt của thời hiện đại.

An Trà vội vàng rút chiếc bút lông thỏ từ ống đựng, trải phẳng cuốn sổ tay bọc vải gai thô ráp của mình ra mặt bàn gỗ. Từng nét mực đen nhánh được nàng cẩn thận ghi chép lại: tỷ lệ chính xác của bột củ nhu và bột nếp, lượng nước mía cô đặc, số giọt nước canh thời gian sôi và ủ, định mức than hoa gỗ nghiến cần tiêu tốn cho một mẻ đun. Tất cả mọi biến số, từ một giọt nước đến từng đồng cân than củi, đều được nàng chuyển hóa một cách sòng phẳng thành các khoản chi phí tiền đồng cụ thể, sẵn sàng cho một bản giải trình tài chính minh bạch nhất để trình lên Quản sự Phạm Tĩnh.

Trời ngả dần về chiều, ánh hoàng hôn đỏ ối bắt đầu dát một lớp ánh sáng vàng cam rực rỡ lên những hàng ngói cong vút rêu phong của dãy nhà kho lương thảo. Gió chiều thổi qua mang theo cái se lạnh đầu thu làm dịu đi cái ngột ngạt của cả một ngày dài vật lộn bên bếp lò. An Trà cẩn thận thu dọn từng dụng cụ đo lường, ôm chặt cuốn sổ tính toán chi phí còn thơm mùi mực mới vào lòng, cất bước rảo quanh các khúc quanh hành lang để tiến về phía gian phòng đối soát, dự định hoàn thiện nốt tờ trình chi phí cuối cùng trước khi tiếng kẻng đổi ca vang lên.

Thế nhưng, ngay khi nàng vừa bước chân qua khúc quanh dẫn vào khoảng sân trước cửa phòng đối soát, bước chân nàng bỗng khựng lại giữa không trung.

Cả khoảng sân vắng ngắt dường như đang bị bao trùm bởi một sự tĩnh lặng dị thường, ngột ngạt đến mức khiến người ta nghẹt thở. Không còn tiếng cười nói hay tiếng tính toán bàn tính lách cách quen thuộc của các thư lại. Thay vào đó, ngay trước cánh cửa gỗ khép hờ của phòng đối soát, một bóng người cao lớn đang đứng sừng sững trong tư thế uy nghiêm, lạnh lùng.

Đó là một vị khách lạ mặt khoác trên mình bộ quan phục bằng lụa màu xanh thẫm thêu hoa văn chìm sắc nét của ngự sử đài, thắt lưng da nạm bạc sáng loáng. Trên hai bàn tay chắp sau lưng của vị quan chức ấy, một tập hồ sơ ghi chép chi tiêu cùng sổ sách niêm phong của kho bếp đang bị kẹp chặt dưới những ngón tay dài, gầy guộc và bất động như tượng đá.