Khủng hoảng cổ phần và quyền lực

Chiếc điện thoại bàn màu xám đục nhãn hiệu Panasonic đặt trên góc bàn gỗ ép réo lên những hồi chuông thất thanh vào đúng hai giờ mười lăm phút sáng.

Âm thanh kim loại khô khốc, sắc nhọn xé toạc bầu không khí đặc quánh trong căn phòng tầng hai rộng vỏn vẹn hai mươi lăm mét vuông. Gian phòng nằm sâu trong con ngõ ngoằn ngoèo nối giữa phố Chùa Bộc và ngõ 252 Tây Sơn, bốn bề vách tường vôi quét dở lở loét những mảng ẩm mốc màu xám xịt do ngấm nước mưa phùn từ đầu mùa đông. Tiếng chuông không chỉ dội vào bức tường gạch mỏng mà còn rung bần bật trên mặt bàn ép phủ mùn cưa, như một thứ còi báo động phòng không rền rĩ giữa đêm buốt giá cuối tháng mười hai năm 2010.

Phạm Đức Anh vừa quăng chiếc áo khoác gió hai lớp còn đẫm sương đêm lên lưng ghế gập bằng sắt. Hơi thở anh vẫn còn phả ra từng luồng khói trắng đục sau chặng đường kéo ga chiếc Wave Alpha màu đỏ cờ từ xóm trọ Khương Thượng vòng qua ngã tư sở bụi bặm. Mười đầu ngón tay anh tê cóng đến mất cảm giác, nhưng bàn tay vẫn phản xạ cực nhanh chộp lấy ống nghe tổ ong đã ngả màu ố vàng.

"Minh Anh xin nghe..."

"Chúng mày làm ăn cái kiểu chó gì thế hả?!"

Âm lượng ở đầu dây bên kia gầm thét như muốn làm nổ tung màng loa bằng nhựa. Tiếng quát tháo mang theo sự hung hãn bặm trợn của một gã buôn đường trường dày dạn sương gió, át hẳn tiếng rít gầm gừ của chiếc quạt thông gió gắn trên ô chớp cửa sổ. Đó là giọng của anh Thành Long, chủ doanh nghiệp tư nhân phân phối phụ tùng xe máy Long Phát ở phố Huế, người mới vừa ký hợp đồng mười tám triệu đồng với nhóm vào chiều thứ Bảy tuần trước.

"Hơn một nghìn đại lý tuyến huyện từ mạn Bắc Giang, Vĩnh Phúc đổ về đang dán mắt vào màn hình canh đúng hai giờ sáng để ôm lô giảm xóc với má phanh nhập khẩu giảm giá ba mươi phần trăm, thế mà vừa bấm chuột một cái thì cả cái trang web lẫn cái hệ thống đặt hàng trắng phớ ra một màu đen ngòm! Tao bấm gọi vào số máy bàn thì báo bận, gọi số kỹ thuật thì tút dài! Chúng mày có biết một tiếng sập mạng giữa đợt gom hàng này tao thiệt hại bao nhiêu tiền không? Hàng trăm triệu tiền doanh số của tao chứ không phải mớ rau muống ngoài chợ đâu!"

Đức Anh hít một hơi sâu, luồng không khí buốt giá tràn vào lồng ngực làm đông cứng mọi sự phân tâm: "Anh Long, anh bình tĩnh nghe em nói. Đội kỹ thuật của em đang túc trực ngay tại phòng máy..."

"Bình tĩnh cái mả mẹ chúng mày à!" Tiếng đập bàn rầm rầm vọng qua ống nghe. "Tao cho chúng mày đúng một tiếng rưỡi nữa! Nếu trước bốn giờ sáng mà cái hệ thống của tao không chạy trơn tru lại để các đại lý lên đơn, thì sáng mai đừng có trách tao cho người mang giấy thanh lý hợp đồng đến tận cửa! Sáu triệu tiền cọc ứng trước chúng mày phải ói ra từng xu, kèm theo khoản bồi thường thiệt hại doanh thu ghi trong phụ lục! Còn nếu không có tiền trả, tao cho dân xã hội qua dọn sạch cái văn phòng rách của chúng mày ở Chùa Bộc đấy! Nhớ mặt tao!"

*Tút... tút... tút...*

Chuỗi âm thanh khô khốc dội lại màng nhĩ. Đức Anh từ tốn đặt ống nghe xuống chốt tiếp xúc, không hề biểu lộ một tia cuống quýt. Anh đứng sững lại trong hai giây, hai bàn tay buốt lạnh siết chặt lấy mép bàn gỗ ép đến mức các đốt ngón tay trắng bệch. Một mùi khét lẹt quen thuộc của linh kiện điện tử bị quá tải nhiệt bốc lên từ góc phòng sau lưng anh.

Anh quay ngoắt lại.

Dưới thứ ánh sáng xanh lơ lạnh lẽo chập chờn phát ra từ màn hình CRT mười bảy inch hiệu Samsung SyncMaster, Bùi Hoàng Nam đang ngồi gập người trên chiếc ghế xoay đã gãy mất một bên tay vịn nhựa. Cậu kỹ sư công nghệ thông tin khóa 49 Bách khoa cắm chặt mười ngón tay vào mái tóc bù xù bết dính mồ hôi dầu. Đôi mắt cậu dại đi, viền mắt đỏ ngầu những tia máu li ti chằng chịt như mạng nhện sau nhiều đêm thức trắng. Trên mặt bàn làm việc bừa bãi, hai vỏ lon nước tăng lực Bò Húc đã bị bóp méo xẹp lép nằm lăn lóc bên cạnh chiếc gạt tàn thủy tinh hình hoa mai ngập ngụa đầu lọc thuốc lá Thăng Long cuốn dở.

Cạnh chân bàn, trên chiếc giá sắt ba tầng tự hàn, thùng máy chủ tự chế—lắp ráp chắp vá từ vỏ case Đông Nam Á mỏng dính, bo mạch chủ GIGABYTE bãi và bộ nguồn noname màu xám—đang phát ra tiếng quạt tản nhiệt hú dài từng chập như tiếng cưa gỗ. Mùi nhựa thông cháy và mùi kim loại nóng ran bốc lên nồng nặc, quyện với mùi ẩm mốc của góc phòng tạo nên một thứ tử khí ngột ngạt.

"Nam, tình hình thế nào rồi?" Đức Anh sải bước dài tới, giọng nói trầm và đanh như thép nguội, ghim thẳng vào khoảng không gian hỗn loạn. "Đừng vò đầu bứt tai nữa. Hít sâu một hơi rồi báo cáo chính xác: hỏng phần cứng hay cơ sở dữ liệu bị khóa?"

"Sập... sập sạch sẽ rồi Đức Anh ơi..." Nam run rẩy lắp bắp, thanh âm méo mó như người sắp hụt hơi. Cậu ta hoảng loạn ấn liên hồi những phím mũi tên trên chiếc bàn phím Mitsumi bóng nhẫy, nhưng màn hình dòng lệnh Linux chỉ đáp lại bằng những thông báo lỗi đỏ lòm chạy trôi vô tận. "Toàn bộ bảng dữ liệu InnoDB của bên anh Long bị vỡ vụn chỉ mục. Dịch vụ MySQL cứ nạp lên được chừng năm giây là hệ thống tự động 'kill' không thương tiếc vì cạn sạch bộ nhớ RAM. Đường truyền ADSL gói doanh nghiệp của VNPT nghẽn cứng ngắc, lưu lượng băng thông đẩy ra ngoài chạm mốc tuyệt đối một trăm phần trăm suốt từ mười một giờ đêm đến giờ..."

Đức Anh không hỏi thêm câu nào. Anh kéo phắt chiếc ghế nhựa đỏ xếp cạnh tường, ngồi sát vào mép bàn máy chủ. Trong bộ não từng kinh qua gần hai thập kỷ thăng trầm cùng sự bùng nổ của hạ tầng số Việt Nam ở kiếp trước, bản năng của một kiến trúc sư hệ thống lập tức trỗi dậy, quét qua từng dữ kiện với sự lạnh lùng tuyệt đối.

Năm 2010, hạ tầng internet cáp đồng ADSL tại Hà Nội vẫn là một thứ vô cùng mỏng manh, tốc độ tải lên hiếm khi vượt quá mức một megabit mỗi giây. Một chiếc máy chủ nghiệp dư lắp bằng chip Intel Core 2 Duo E7500, cắm hai thanh RAM Kingston một gigabyte chạy kênh đôi, nếu chỉ phục vụ luồng giao dịch của một nghìn đại lý phụ tùng xe máy truy cập bảng giá thì cùng lắm chỉ xảy ra hiện tượng nghẽn hàng đợi truy vấn khiến trang web load chậm từ năm đến mười giây. Tuyệt đối không thể nào dẫn tới việc cạn kiệt toàn bộ tài nguyên bộ nhớ vật lý và làm nghẽn đứng toàn bộ cổng mạng ra vào của modem Zyxel như một đợt tấn công từ chối dịch vụ thế này.

"Rời tay khỏi bàn phím, để tôi." Đức Anh gằn giọng.

Nam ngập ngừng buông tay, cơ thể co rúm lại lùi sâu vào lòng chiếc ghế xoay cũ kỹ, ánh mắt đảo liên hồi đầy vẻ chột dạ và sợ sệt.

Những ngón tay của Đức Anh chạm vào bàn phím. Tiếng gõ lách cách giòn giã vang lên dứt khoát giữa đêm khuya. Anh dùng tổ hợp phím tắt mở nhật ký tiến trình hệ thống, chuyển sang màn hình giám sát thời gian thực bằng lệnh `top`.

Ngay trên đỉnh bảng danh sách tài nguyên, đè bẹp cả tiến trình máy chủ web Apache và dịch vụ lưu trữ dữ liệu MySQL, là một tiến trình chạy ngầm mang tên `net_spider_daemon.bin`.

Con số hiển thị ở cột sử dụng CPU là 99.4%. Cột chiếm dụng bộ nhớ RAM ghi nhận hơn 1.4 GB dung lượng ảo. Hàng nghìn kết nối mạng ngầm liên tục được mở ra qua các cổng socket ngoại vi, điên cuồng gửi đi các gói tin cào dữ liệu dạng nhị phân ra khắp các diễn đàn mua bán phụ tùng và các trang rao vặt lớn tại Việt Nam như MuaBan, RongBay, Enbac.

Đức Anh khựng ngón tay trên phím bấm. Bằng một vài thao tác truy vết nguồn gốc tập tin thực thi, đường dẫn tuyệt đối của tiến trình hiện ra rõ mồn một trên nền đen của màn hình console:

`/home/nam_bh/workspace/personal_tools/web_cache_crawler/`

Căn phòng tầng hai bỗng chốc im ắng đến rợn người. Chỉ còn lại tiếng ro ro khô khốc của ổ cứng cơ Seagate 160GB đang đọc ghi dữ liệu quá tải và tiếng chiếc đồng hồ treo tường Kim Đào phát ra từng nhịp tích tắc khô lạnh, nhích dần về phía hai giờ ba mươi phút sáng.

Đức Anh chầm chậm xoay người lại. Ánh mắt anh không hề có ngọn lửa giận dữ bốc đồng, nhưng cái nhìn sâu hoắm, sắc lẻm và lạnh ngắt như băng đá của anh dán chặt vào gương mặt đang tái mét của người bạn cùng trang lứa.

"Cái này là cái gì đây hả Nam?"

Nam rụt cổ xuống, hai bả vai gầy guộc co quắp lại dưới lớp áo nỉ màu xám đã sờn chỉ ở cổ tay áo. Hai bàn tay cậu xoắn chặt lấy mép gấu áo, mồ hôi lạnh toát ra ướt đẫm hai bên thái dương và nhỏ giọt xuống chiếc quần bò bạc màu. Cậu không dám nhìn thẳng vào mắt Đức Anh.

"Em... em xin lỗi..." Giọng Nam nghẹn lại trong cổ họng, méo mó và run lẩy bẩy. "Đấy là... đấy là cái công cụ tự động quét dữ liệu bóc tách giá phụ tùng từ các diễn đàn mà em tự viết thêm... Em tính làm một con bot gom dữ liệu tự động để hoàn thiện đồ án tốt nghiệp mở rộng, sau này... sau này nếu ổn thì có thể bán lại bản quyền dạng tiện ích cho mấy bên làm sàn thương mại điện tử nhỏ... Em thấy ban đêm máy chủ của công ty mình thường dư thừa băng thông mạng, mà bên anh Long thì bảo đúng hai giờ sáng mới bắt đầu phát động đợt xả hàng khuyến mại... nên em nghĩ... em lén cắm cho nó chạy thử từ lúc mười một giờ đêm để thu thập một mớ dữ liệu mẫu..."

"Và cậu không hề kiểm soát vòng lặp đệ quy trong thuật toán bóc tách dữ liệu?" Đức Anh cắt ngang, từng chữ nhả ra chậm rãi, nặng trịch như đá tảng đè lên ngực đối phương. "Cậu không giải phóng con trỏ bộ nhớ sau mỗi lần cào trang HTML, khiến nó nhân bản hàng nghìn tiến trình con dạng ma, nuốt trọn dung lượng hai thanh RAM còi cọc của cái máy tính bàn này, vét sạch từng kilobit băng thông đường truyền ADSL của VNPT, rồi ép toàn bộ cơ sở dữ liệu của khách hàng sập nguồn đúng lúc họ bắt đầu chương trình bán hàng sống còn?!"

"Em sai rồi... Đức Anh ơi, em thề là em không cố ý phá hoại công ty đâu!" Nam bưng kín lấy mặt, những giọt nước mắt hoảng loạn rốt cuộc cũng trào ra qua kẽ tay, làm ướt nhòe những vết bụi than trên má. "Em chỉ muốn kiếm thêm một chút... Em không ngờ con bot nó lại ngốn ram kinh khủng đến thế khi gặp phải các trang web có cấu trúc lồng nhau... Bảng cơ sở dữ liệu của anh Long bị lỗi chỉ mục rồi, toàn bộ danh mục giảm xóc với bố thắng xe máy mất trắng sạch sẽ... Bây giờ mà đền hợp đồng sáu triệu tiền cọc, lại thêm tiền bồi thường doanh số hàng chục triệu, em lấy đâu ra tiền mà đền... Em làm liên lụy đến tất cả mọi người rồi... Em giết chết công ty rồi..."

Đức Anh nhìn dáng vẻ suy sụp, run rẩy đến thảm hại của cậu sinh viên vừa rời ghế nhà trường Bách khoa. Một cảm giác mỏi mệt xen lẫn chua xót trào dâng trong đáy mắt anh.

Đây chính là bi kịch kinh điển của những nhóm khởi nghiệp đi lên từ tình cảm anh em, bè bạn: chuyên môn kỹ thuật có thể sáng dạ, lòng nhiệt huyết có thể hừng hực như lửa than, nhưng ý thức về kỷ luật vận hành chuyên nghiệp và ranh giới sinh tử giữa tài sản công ty với quyền lợi cá nhân thì hoàn toàn mờ mịt. Sự tùy tiện, cảm tính và thói làm việc theo kiểu sinh viên làm thêm luôn là thứ chất độc ngấm ngầm đầu tiên ăn mòn và khai tử những mô hình kinh doanh non trẻ, trước cả khi các đối thủ cạnh tranh trên thương trường kịp ra tay triệt hạ.

"Bỏ tay ra khỏi mặt, Nam." Đức Anh giáng một cú đập dứt khoát xuống mặt bàn gỗ ép.

Tiếng *chát* đanh gọn vang lên như một phát súng lệnh, chặt đứt cơn hoảng loạn đang nhấn chìm Nam.

"Khóc lóc hay tự trách lúc này không cứu được cái máy chủ trước bốn giờ sáng đâu! Nếu muốn chuộc lỗi thì mở to hai mắt ra mà nhìn tôi xử lý đây!"

Đức Anh lập tức gõ lệnh dừng khẩn cấp toàn bộ các tiến trình ma của con bot bằng cú pháp `killall -9 net_spider_daemon.bin`. Anh cách ly hoàn toàn thư mục cá nhân của Nam, khóa chặt quyền thực thi mã nguồn lạ, dọn sạch hàng nghìn kết nối mạng đang bị treo cứng trong hàng đợi socket. Màn hình console lập tức phản hồi mượt mà trở lại.

Anh nhanh chóng mở tệp tin cấu hình `my.cnf`, kích hoạt chế độ cứu hộ cơ sở dữ liệu `innodb_force_recovery=3` nhằm bỏ qua các khối dữ liệu bị hỏng chỉ mục do mất điện hoặc cạn bộ nhớ đột ngột, ép dịch vụ MySQL khởi động lại thành công.

"Vẫn... vẫn mất sạch bảng dữ liệu danh mục hàng phụ tùng xe máy của anh Long rồi..." Nam nín thở ghé sát mắt vào màn hình, run rẩy chỉ tay vào dòng thông báo lỗi bảng rỗng.

"Tôi có bản sao lưu tệp văn bản thô xuất ra từ chiều hôm qua lưu trong ổ cứng phụ." Đức Anh bình thản rút chiếc USB Kingmax hai gigabyte màu trắng đục đeo ở chùm chìa khóa trong túi áo khoác, cắm thẳng vào cổng USB phía sau thùng máy case. "Cậu ngồi xuống đây! Viết ngay một đoạn mã PHP ngắn, lặp qua từng dòng của tệp sao lưu này để nạp lại toàn bộ danh mục sản phẩm vào bảng cơ sở dữ liệu mới. Sau đó, áp dụng ngay giải pháp bộ nhớ đệm trang tĩnh mà chúng ta từng làm cho web bán đồ cũ của anh Tuấn ở phố Vọng: khóa toàn bộ quyền truy cập trực tiếp vào cơ sở dữ liệu đối với người dùng vãng lai, chỉ cho phép máy chủ nhả ra các tệp HTML tĩnh để giải phóng tuyệt đối tải cho bộ nhớ RAM! Cậu có đúng ba mươi phút để viết và kiểm thử. Có làm được không?!"

Nhìn thấy chiếc phao cứu sinh duy nhất giữa vùng nước xoáy, đôi mắt dại đi của Nam bừng lên một tia sáng sinh tồn. Cậu quệt vội giọt nước mắt còn vương trên gò má, ngồi thẳng lưng dậy, hai bàn tay đặt lên bàn phím gõ lách cách như một cỗ máy được lên dây cót tối đa.

Trong lúc Nam tập trung cao độ để viết đoạn mã khôi phục, Đức Anh với tay dọn dẹp đống giấy tờ kỹ thuật bừa bãi vương vãi trên mặt bàn để lấy chỗ đặt cuốn sổ tay ghi chép thông số cấu hình. Bất chợt, ánh mắt anh khựng lại.

Dưới góc chân chiếc bàn phím Mitsumi bám đầy bụi, một mẩu giấy ghi chú hình vuông màu vàng nhạt bị gấp mép thò ra ngoài một nửa. Trên mặt giấy là những dòng chữ viết tay bằng mực bút bi Thiên Long màu xanh, nét chữ nắn nót và có phần vội vã:

*“Nhà hàng bia Tiệp, phố Huỳnh Thúc Kháng – 18h30 thứ Năm tuần này. Gặp anh Khánh / Phụ trách tuyển dụng dự án TMĐT bán lẻ linh kiện miền Bắc. Đề xuất: Lương cứng 6 triệu/tháng + Thưởng chỉ số KPI.”*

Đồng tử của Đức Anh khẽ co rút lại.

Cái tên "anh Khánh" đập vào tâm trí anh như một luồng gió độc thổi qua từ những ngày tháng khốn khó trước đây. Đặng Quốc Khánh. Con kền kền chuyên săn tìm và giăng bẫy những nhóm sinh viên ngây thơ ở ngõ Trại Tóc, kẻ vừa bị Đức Anh và các cộng sự đánh bật khỏi địa bàn quận Thanh Xuân vài tháng trước, giờ đây dường như đang âm thầm quay trở lại lượn lờ quanh khu vực Chùa Bộc để rình mồi. Thì ra những vòi bạch tuộc đầy cám dỗ tiền bạc của thị trường đã bắt đầu vươn tới, chạm vào những vết rạn nứt tâm lý của chính những thành viên cốt lõi bên cạnh anh.

Đức Anh im lặng, không để lộ một gợn sóng cảm xúc nào trên gương mặt. Anh khẽ đẩy mẩu giấy vàng trượt sâu trở lại dưới góc bàn phím, che khuất nó dưới lớp bụi mỏng. Anh nhìn bóng lưng gầy còm của Nam đang còng xuống, hai bả vai nhấp nhô theo từng nhịp gõ phím hối hả trước màn hình máy tính. Một nỗi trăn trở nặng trĩu đè nặng lên tâm trí anh: Lòng trung thành trong kinh doanh không bao giờ có thể duy trì thuần túy bằng sự nể nang, những lời hứa hẹn suông hay thứ tình bạn sinh viên lãng mạn. Nếu một tổ chức không thể xây dựng được một cơ chế phân chia quyền lợi sòng phẳng, một cấu trúc lương thưởng rõ ràng và một kỷ luật vận hành sắt đá, thì chiếc thuyền nhỏ Minh Anh này sẽ sớm bị những làn sóng tiền bạc trần trụi ngoài kia xé nát thành từng mảnh vụn.

Đúng ba giờ bốn mươi phút sáng, dòng chữ thông báo trên màn hình console chuyển sang màu xanh lục dịu mát: *Database Restored Successfully - Static Cache Generated*.

Đức Anh cầm chiếc điện thoại Nokia 1208 trên bàn, bấm dãy số của anh Thành Long. Bằng chất giọng điềm tĩnh, chuyên nghiệp và vững vàng, anh thông báo hệ thống đã được phục hồi hoàn toàn với tốc độ tải trang nhanh gấp ba lần trước đó, đồng thời chủ động đề xuất miễn phí toàn bộ cước phí bảo trì kỹ thuật của tháng đầu tiên như một lời tạ lỗi chân thành cho sự cố nghẽn mạng ngoài ý muốn. Tiếng thở phào nhẹ nhõm kèm theo vài câu càu nhàu đã bớt phần gay gắt của vị khách hàng buôn phụ tùng xe máy báo hiệu cơn bão ngầm đầu tiên trong đêm đã tạm thời lắng xuống.

Thế nhưng, khi vệt sáng nhờ nhờ của buổi bình minh mùa đông dần hé lộ phía sau khung cửa sổ ô chớp bám bụi, căn phòng làm việc ở Chùa Bộc vẫn không hề có lấy một giây phút bình yên.

***

Tám giờ ba mươi phút sáng.

Cánh cửa gỗ thông của văn phòng bị ai đó đẩy tung ra một tiếng *rầm* chát chúa, đập mạnh vào gờ tường vôi khiến bụi trần rơi lả tả xuống sàn nhà.

Mai Thu Phương bước xộc vào phòng. Gương mặt thanh tú của cô gái mỹ thuật công nghiệp trắng bệch vì giận dữ, mái tóc ngắn cá tính còn bết dính những hạt mưa phùn mùa đông buốt giá. Đôi mắt một mí sắc sảo thường ngày vốn ngập tràn những ý tưởng sáng tạo giờ đây đỏ hoe và long lên sòng sọc. Cô vung mạnh cánh tay, ném phịch một tập mẫu in bao bì ni lông bóng loáng và những chiếc vỏ hộp các-tông dày cộp xuống giữa mặt chiếc bàn họp lớn.

"Đức Anh! Chị Trang! Hai người ra đây mà nhìn cho rõ cái này đi!" Tiếng Phương vang lên lanh lảnh, vỡ vụn ra trong sự uất ức tột cùng bị dồn nén. "Đây rốt cuộc là cái trò gì hả?!"

Kiều Trang vừa bước lên hết những bậc cầu thang hẹp, chiếc cặp da màu nâu sẫm đựng sổ sách kế toán kẹp chặt bên nách, chiếc áo khoác dạ màu be còn vương hơi lạnh của phố xá buổi sớm. Thấy thái độ giận dữ bất thường của Phương, cô lập tức rảo bước lại gần chiếc bàn họp, khẽ nhíu mày cúi xuống nhặt chiếc vỏ hộp các-tông lên quan sát.

Trên mặt chiếc hộp đựng má phanh xe máy mới tinh tươm, toàn bộ hệ thống hình vẽ minh họa đường nét kỹ thuật tinh xảo, dải màu nhận diện thương hiệu phối theo tông xanh coban và vàng ánh kim hiện đại, cùng chiếc logo cách điệu hình cánh chim sấm sét—tác phẩm mà Phương đã phải thức ròng rã suốt hai tuần lễ, còng lưng trên chiếc bảng vẽ Wacom cũ kỹ để chỉnh sửa từng điểm nút véc-tơ trên phần mềm Illustrator—đều được in ấn vô cùng sắc nét. Chỉ có điều, ngay phía dưới góc phải của chiếc hộp, một dòng chữ in hoa màu đen nổi bật đập thẳng vào mắt người nhìn:

*Bản quyền hình ảnh bao bì và nhãn hiệu thuộc sở hữu độc quyền của Công ty TNHH Thiết bị Điện và Phụ tùng Long Phát*.

"Sáng nay em đạp xe qua chợ Giời rồi tạt qua mấy cửa hàng lớn ở phố Huế để tìm mua mấy tập giấy can mỹ thuật," ngực Phương phập phồng dữ dội dưới lớp áo len cao cổ, hai bàn tay nắm chặt lại run bần bật, "em tình cờ nhìn thấy xe tải của lão Long đang bốc dỡ hàng trăm thùng các-tông phụ tùng in hệt như thế này xuống các đại lý phân phối! Lão ấy bê nguyên xi bộ nhận diện thương hiệu, toàn bộ các bản vẽ chi tiết linh kiện máy móc và các biểu tượng đồ họa mà em thiết kế riêng cho giao diện website của lão để mang đi in ấn hàng loạt lên bao bì hộp giấy, in lên túi ni lông thương mại rồi tung ra khắp các chợ đầu mối miền Bắc!"

Nước mắt Phương bắt đầu trào ra, lăn dài trên gò má lạnh ngắt: "Em tức quá gọi điện thẳng cho lão Long để chất vấn, mọi người có biết lão ấy trả lời em một cách trâng tráo thế nào không?! Lão bảo trong hợp đồng ghi rõ số tiền mười tám triệu là trọn gói 'xây dựng giải pháp hình ảnh và website thương mại', bọn mình bàn giao toàn bộ tệp thiết kế gốc cho lão thì lão có toàn quyền sử dụng để mang đi in ấn kinh doanh trên mọi mặt trận, không việc gì phải trả thêm cho em một xu cắc nào hết!"

Phương quay ngoắt sang nhìn Kiều Trang, ánh mắt như muốn thiêu đốt người phụ trách pháp lý và tài chính của nhóm:

"Chị Trang, lúc chị ngồi soạn thảo cái hợp đồng kinh tế đó, chị có đưa điều khoản bảo hộ quyền tác giả hình ảnh mỹ thuật vào không?! Tại sao bao nhiêu chất xám của em, bao nhiêu đêm em thức trắng đến hai ba giờ sáng, mờ cả hai mắt để tỉa tót từng đường nét véc-tơ lại bị biến thành một món quà khuyến mại tặng kèm miễn phí để người ta trục lợi thương mại trắng trợn như thế hả?!"

Kiều Trang mím chặt đôi môi mỏng. Khuôn mặt cô gái sinh viên kinh tế thoáng chút bối rối hiếm thấy, nhưng cô nhanh chóng hít một hơi sâu để lấy lại vẻ điềm tĩnh và chuẩn mực thường ngày. Cô đặt chiếc cặp da lên bàn, kéo khóa, rút ra bản hợp đồng kinh tế gốc có chữ ký đỏ chót của hai bên, lật nhanh tới trang điều khoản trách nhiệm và quyền sở hữu trí tuệ.

"Trong điều khoản dịch vụ số 4.2..." Trang cất giọng, âm sắc chùng xuống và chứa đầy sự tự trách, "chúng ta mới chỉ quy định cụ thể về quyền sở hữu mã nguồn phần mềm, cấu trúc dữ liệu và quyền quản trị trên máy chủ web... Chúng ta... chúng ta chưa có kinh nghiệm thực tế trong việc phân tách rạch ròi giữa quyền tác giả hình ảnh mỹ thuật số với quyền khai thác thương mại phái sinh trên các ấn phẩm vật lý ngoài đời thực... Phía khách hàng đã lợi dụng triệt để lỗ hổng ngữ nghĩa của cụm từ 'bàn giao toàn bộ tư liệu thiết kế trọn gói'..."

"Nói tóm lại là công sức của em coi như đồ bỏ đi chứ gì?!" Phương gạt phăng tập vỏ hộp trên bàn, khiến chúng rơi lả tả xuống sàn nhà lát gạch men xám xịt. "Lần trước bị thằng cha Đặng Quốc Khánh lừa quỵt mất tiền công thiết kế catalogue ở ngõ Trại Tóc đã đành, bây giờ đến chính cái công ty do mình đứng tên thành lập, mở miệng ra là nói bảo vệ quyền lợi và giá trị của sinh viên sáng tạo, mà cũng để cho khách hàng bóc lột em không công một cách nhục nhã như thế này à?! Nếu như công ty xem cái nghề vẽ vời của em chỉ là thứ đồ trang trí miễn phí không đáng một xu, thì em xin rút! Em thà ra ngoài nhận làm tự do cho các xưởng in quảng cáo nhỏ lẻ còn được người ta trả tiền tươi thóc thật, không phải mang cái bực vào người thế này!"

Căn phòng tầng hai rơi vào một khoảng lặng chết chóc và ngột ngạt. Bùi Hoàng Nam vẫn ngồi co ro ở góc bàn kỹ thuật, mặt cúi gằm xuống sát đầu gối, hai bàn tay bấu chặt vào ống quần, không dám hé răng nửa lời sau thảm họa suýt làm nổ tung toàn bộ cơ sở dữ liệu hồi rạng sáng.

Đúng vào lúc sự căng thẳng đang kéo căng như một sợi dây đàn sắp đứt, tiếng bước chân huỳnh huỵch từ cầu thang sắt ngoài hành lang lại dội lên, kèm theo những tiếng thở dồn dập, phì phò như ống bễ lò rèn.

Nguyễn Mạnh Hùng—Hùng Béo—đẩy phắt cánh cửa bước vào.

Cảnh tượng trước mắt của người phụ trách thị trường khiến ai nhìn vào cũng phải giật mình. Chiếc áo khoác gió đồng phục màu xanh công nhân của cậu bám đầy một lớp bụi đường màu vàng quạch từ các công trường xây dựng, vạt áo bên phải ướt sũng và lem luốc bùn đất sình lầy do bị nước bẩn từ các vũng nước đọng ngoài ngõ Chùa Bộc bắn lên trong cơn mưa phùn. Hai bàn tay to bè của Hùng đỏ ửng lên vì cóng, các khớp ngón tay nứt nẻ từng vệt sâu rướm máu tươi do phải vít ga chiếc xe máy cà tàng liên tục giữa trời đông buốt giá chỉ mười hai độ C từ tận năm giờ sáng. Cậu vừa phải chạy một mạch từ chợ Đống Mác qua chợ Giời, rồi ngược xuống bến xe Giáp Bát để giao các gói mẫu linh kiện thử nghiệm cho các chủ xe khách liên tỉnh.

Vừa bước chân vào phòng, nghe thấy tiếng Phương gắt gỏng và nhìn thấy đống vỏ hộp vương vãi trên sàn, ngọn lửa ức chế tích tụ suốt nhiều ngày đêm trong lòng Hùng bùng cháy dữ dội. Cậu ném phịch chiếc mũ bảo hiểm nửa đầu bám đầy bùn đất lên chiếc bàn trà kính nứt góc, mặt đỏ tía tai, thở hắt ra từng luồng hơi nóng nồng nặc mùi mệt mỏi và khói bụi.

"Mới sáng ngày ra chúng mày đã om sòm hết cả cái văn phòng lên thế hả?!" Hùng gắt lên, giọng khàn đặc và thô ráp vì hít phải sương muối và khói xăng suốt mấy tiếng đồng hồ. "Phương, bà đừng có ở đấy mà mở mồm ra là kêu gào khóc lóc vì mấy cái bức vẽ trên máy tính! Bà ngồi trong phòng kín, có quạt sưởi ấm áp, cắm tai nghe nhạc rồi rung đùi di chuột vẽ vời, cùng lắm chỉ tốn tí thời gian với chất xám! Còn tôi đây này! Bà có biết từ sáng sớm tinh mơ tôi đã phải vác cái mặt dày này ra đường như thế nào không?!"

Hùng quệt mạnh mu bàn tay nứt nẻ lên sống mũi, trừng mắt nhìn quanh căn phòng:

"Tôi phải luồn lách qua từng cái ngách lầy lội ở chợ Đống Mác, chui rúc vào từng sạp hàng tối tăm ở chợ Giời, quỳ lụy nịnh nọt từng lão chủ tiệm khó tính như quỷ sứ để người ta chịu liếc mắt nghe thử cái giải pháp tra cứu kho hàng của mình! Tôi phải rút từng điếu thuốc lá Vinataba đút lót cho mấy lão bảo vệ bến xe Giáp Bát để các lão cho gửi mấy gói hàng mẫu linh kiện của dì Hòa với anh Tuấn lên xe khách về Nam Định! Gió đông nó thổi buốt đến tận xương tủy, hai cái đầu gối tôi tê dại đi không gập lại được, suýt nữa thì đâm sầm vào đuôi xe tải ở ngã tư Vọng!"

Hùng thở dốc, hai vai rung lên bần bật:

"Thế mà cuối tháng trước, sau khi trừ sạch sành sanh các loại tiền quỹ dự phòng rủi ro, tiền thuê nhà với tiền mua thiết bị cho tụi kỹ thuật, cái khoản lương cứng hỗ trợ xăng xe của tôi được bao nhiêu?! Ba trăm nghìn đồng! Ba trăm nghìn bạc giữa cái đất Hà Nội đang bão giá từng ngày này! Một bát phở đầu ngõ bây giờ đã hai mươi lăm nghìn, một lần dắt bộ vào quán vá cái săm xe máy thủng đã mất mười lăm nghìn bạc! Tôi chạy mòn cả đôi lốp xe, ngửi trọn khói bụi đường phố suốt từ sáng sớm đến nửa đêm, khách hàng nó chửi bới, nó nhục mạ thì tôi là thằng đầu tiên phải giơ đầu ra chịu báng, thế mà lúc nào mấy người cũng mở mồm ra bảo là 'anh em làm vì tương lai, vì tình cảm'!"

Hùng quay ngoắt sang nhìn trừng trừng vào Đức Anh. Ánh mắt của người bạn thân nối khố từ thuở còn cởi truồng tắm mưa ở vùng quê nghèo rực lên sự chua chát, cay đắng và phẫn uất bị dồn nén đến tận cùng giới hạn chịu đựng:

"Đức Anh! Tao với mày là anh em chí cốt từ thuở hàn vi, mày nói gì tao cũng tin, mày chỉ đằng đông tao không bao giờ dám bước sang đằng tây! Nhưng công ty này thành lập rồi, có giấy phép kinh doanh, có biển hiệu treo đàng hoàng trước ngõ rồi, mà cách

vận hành chẳng khác gì cái nhóm sinh viên làm thêm thời năm nhất! Thằng làm kỹ thuật thì làm chui việc riêng, đứa làm mỹ thuật thì đòi bỏ đi, thằng chạy thị trường như tao thì đói rã họng! Mày tính để cái công ty này sống bằng niềm tin đến bao giờ nữa hả?!"

Từng lời nói của Hùng như những nhát búa nện thẳng vào bầu không khí đặc quánh trong căn phòng tầng hai. Giọng cậu khàn đặc, vỡ ra ở những âm tiết cuối cùng, mang theo cả mùi khói thuốc lào vỉa hè bám trên cổ áo bạc màu và hơi thở hắt ra gấp gáp vì cuống họng khô rát. Không một ai lên tiếng. Tiếng quạt tản nhiệt của chiếc máy chủ cũ kỹ vẫn rù rù quay đều dưới gậm bàn, phả ra luồng nhiệt ấm nồng lẫn mùi vi mạch cháy khét của một đêm trắng dài dằng dặc. Sự thật trần trụi về tiền bạc, về từng đồng bạc lẻ mua gói xôi lót dạ, về những áp lực cơm áo gạo tiền nghiệt ngã của đời sống thực tế đã xé toạc lớp vỏ bọc hào nhoáng của lẵng hoa chúc mừng khai trương vẫn còn cắm héo hon nơi góc chiếu nghỉ cầu thang.

Gió đông ngoài ban công khẽ giật mạnh tấm rèm nhựa giả gỗ, tạo nên những tiếng lách cách rời rạc, lạnh lẽo. Dưới sàn nhà, mấy tàn thuốc lá rơi vãi cùng những mẩu giấy vẽ phác thảo vo tròn nằm lăn lóc bên cạnh đôi giày vải Thượng Đình lấm lem bùn đất chợ Giời của Hùng.

Lúc này, Kiều Trang chậm rãi bước tới chiếc bàn họp trung tâm. Dáng vẻ của cô gái sinh viên Đại học Kinh tế Quốc dân vẫn giữ được sự chuẩn mực, lạnh lùng và cứng cỏi đến kinh ngạc, hoàn toàn đối lập với cơn hỗn loạn vừa bùng phát. Cô mặc chiếc áo khoác dạ màu tro cài cúc cao đến tận cổ, mái tóc cột gọn gàng sau gáy để lộ vầng trán thanh tú nhưng nghiêm nghị. Trang đặt mạnh chiếc cặp da sờn góc xuống mặt bàn, kéo khóa roẹt một đường dứt khoát. Từ bên trong, cô rút ra một tập hồ sơ dày cộp kẹp bằng bìa còng xanh thẫm, rồi dằn mạnh xuống mặt bàn gỗ ép một tiếng *bộp* đanh gọn, dội vang giữa bốn bức tường vôi quét dở.

"Tất cả trật tự, ngồi xuống ghế hết cho tôi!"

Giọng nói của Kiều Trang không hề gắt gỏng hay the thé, nhưng âm lượng sắc bén, rõ ràng và uy quyền sắt đá toát ra từ người nắm giữ hòm tiền lập tức khiến cả Hùng Béo lẫn Mai Thu Phương phải sững lại. Hùng còn đang thở dốc, lồng ngực phập phồng sau cơn thịnh nộ, nhưng bắt gặp ánh mắt lạnh tanh không một gợn sóng của Trang, cậu đành hậm hực kéo chiếc ghế xoay nhựa màu đỏ ngồi phịch xuống, hai tay khoanh chặt trước ngực. Phương cũng lẳng lặng kéo ghế lùi lại nửa bước, đôi bờ vai gầy khẽ run lên dưới lớp áo len mỏng, đôi mắt ầng ậng nước dán chặt xuống mặt sàn. Nam lấm lét rời khỏi bàn máy tính, kéo lê đôi dép xốp trong tiếng lẹt xẹt nặng nề, lẳng lặng đến nép mình ở góc xa nhất của chiếc bàn dài, hai bàn tay luống cuống đan vào nhau giấu dưới gầm bàn.

Trang không vội nói ngay. Cô rút từ túi áo ra chiếc bút bi Thiên Long nắp xanh, mở nắp cắm cạch vào đuôi bút, rồi lật giở từng trang tài liệu bằng những động tác chuẩn xác, dứt khoát như một kế toán viên kỳ cựu đang bước vào phiên thanh tra quyết định sinh mệnh doanh nghiệp. Bảng cân đối thu chi, dòng tiền dự toán và nhật trình giải ngân nội bộ vừa được cô cặm cụi thức trắng đêm qua để tổng hợp, đối chiếu từng hóa đơn đỏ, từng mảnh giấy biên nhận viết tay được trải rộng ra trước mặt bốn người.

"Các người muốn nói về sự công bằng đúng không? Muốn kể công, kể khổ và đòi hỏi quyền lợi đúng không? Vậy thì mở to mắt ra mà nhìn thẳng vào những con số thực tế này đi!"

Trang dùng đầu bút bi gõ mạnh xuống từng cột số liệu chi tiết được kẻ bằng mực đỏ:

"Tiền thuê văn phòng số 12 ngõ Chùa Bộc này: hai triệu tám trăm nghìn một tháng. Điều khoản chủ nhà bắt thanh toán tối thiểu ba tháng một lần, cộng thêm một tháng tiền cọc giữ nhà để đảm bảo an ninh trật tự, tổng cộng đã bay đứt mười một triệu hai trăm nghìn đồng ngay trong tuần đầu tiên! Chi phí lắp đặt đường truyền internet cáp đồng ADSL gói doanh nghiệp của VNPT, tiền điện máy chủ và ba dàn máy tính bàn cắm chạy hai mươi tư trên bảy, tiền mực nạp cho con máy in Canon LBP 2900 cũ, tiền giấy bãi bằng, vật tư tiêu hao lặt vặt: ước tính khiêm tốn nhất cũng ngốn một triệu rưỡi mỗi tháng!"

Trang ngước mắt lên, ánh nhìn sắc như dao cạo lướt qua từng khuôn mặt đang sượng sùng:

"Tổng số vốn quỹ tiền mặt thực tế mà chúng ta tích lũy được từ ba hợp đồng thiết kế web tĩnh trước đó, sau khi cắn răng chi trả các khoản cứng cho cái văn phòng này, hiện tại trong két sắt chỉ còn vỏn vẹn hai mươi mốt triệu sáu trăm năm mươi nghìn đồng! Hai mươi mốt triệu bạc cho một pháp nhân vừa mới cầm giấy phép kinh doanh!"

Trang xoay tập tài liệu sang hướng Hùng Béo, ngón tay trỏ miết mạnh lên hàng số chi phí bán hàng:

"Hùng bảo lương cứng ba trăm nghìn là bèo bọt, là sỉ nhục công sức dầm mưa dãi nắng của cậu? Đúng, ba trăm nghìn giữa cái đất Hà Nội đang sốt giá từng bát phở, từng lít xăng này chẳng đủ cho cậu đổ bốn bình xăng xe Wave Tàu! Nhưng cậu có biết công ty chúng ta chưa hề có một nguồn dòng tiền định kỳ nào ổn định không? Nếu chiều theo ý cậu, nâng mức hỗ trợ cứng lên một triệu đồng, cộng thêm thù lao cố định tối thiểu một triệu rưỡi cho Nam để trực kỹ thuật, một triệu cho Phương để duy trì vẽ đồ họa, thì chỉ riêng tiền nuôi bộ máy bốn con người này cộng với tiền nhà, tiền mạng đã ngốn đứt gần bảy triệu một tháng! Với hơn hai mươi triệu tích lũy này, cái văn phòng Minh Anh này chỉ đủ tiền thở thoi thóp đúng ba tháng mười ngày trước khi chính thức phá sản, đóng cửa và lôi nhau ra tòa giải thể!"

Hùng Béo mím chặt môi, cơ mặt giật giật nhưng không thể thốt ra được nửa lời phản bác trước những phép tính trừ lạnh lùng, tàn nhẫn đang hiển hiện đen trắng trên mặt giấy A4.

Trang lại quay ngoắt mũi bút sang phía Mai Thu Phương, ánh mắt không hề có chút nhân nhượng của tình chị em thường ngày:

"Còn Phương! Cậu khóc lóc đòi quyền tác giả, đòi giữ lại file gốc và dọa bỏ đi vì cảm thấy bị bóc lột? Cậu học mỹ thuật công nghiệp, cậu sống bằng cảm xúc bay bổng, nhưng cậu bước chân vào thương trường thì cái đầu phải lạnh! Hợp đồng dịch vụ số 04 ký với Công ty Phụ tùng Cơ khí Thành Long do chính tay tôi rà soát điều khoản mẫu. Hợp đồng chỉ ghi chung chung một câu chết người: 'Bên B có trách nhiệm bàn giao toàn bộ giao diện và các tài sản hình ảnh liên quan cho Bên A đưa vào sử dụng'! Trong hợp đồng không hề có một dòng phụ lục nào quy định ranh giới giữa quyền sử dụng kỹ thuật số trên website và quyền sở hữu thương mại để in ấn bao bì công nghiệp!"

Trang đập nhẹ tập giấy tờ xuống mặt bàn, giọng đanh lại:

"Nếu cậu đùng đùng ôm máy bỏ đi, giữ lại mã nguồn đồ họa và font chữ, lão Thành Long hoàn toàn có cơ sở pháp lý để vin vào cớ chúng ta vi phạm tiến độ bàn giao. Lão sẽ đình chỉ ngay lập tức khoản thanh toán đợt hai trị giá mười hai triệu đồng—khoản tiền sống còn để chúng ta duy trì tiền thuê nhà quý tới! Tệ hơn nữa, nếu lão làm căng, thuê luật sư kiện ngược lại Công ty Minh Anh vì làm đình trệ kế hoạch ra mắt lô phụ tùng xe máy của lão, thì không những toàn bộ tiền công thiết kế của cậu trong dự án này biến thành con số không tròn trĩnh, mà công ty còn phải đền bù hợp đồng đến sạt nghiệp! Lúc đó, cái danh dự sáng tạo và quyền tác giả của cậu có mang ra bồi thường thiệt hại trước tòa được không?!"

Phương cúi gằm mặt, hai bàn tay bấm chặt vào gấu áo len đến mức các đầu ngón tay trắng bệch. Nước mắt cô ứa ra, rơi tí tách xuống đùi, nhưng sự nghẹn ngào uất ức ban nãy đã bị thay thế bởi nỗi sợ hãi trước một kịch bản pháp lý khủng khiếp mà cô chưa từng mường tượng tới khi còn ngồi trên ghế giảng đường.

Cuối cùng, Kiều Trang quay thẳng sang nhìn Đức Anh. Ánh mắt cô không hề né tránh, giọng nói thẳng thắn đến mức tàn nhẫn, không hề kiêng nể tư cách Giám đốc điều hành hay người khởi xướng của anh:

"Và vấn đề lớn nhất, căn bệnh trầm kha nhất đe dọa bóp chết Công ty Minh Anh ngay từ trong trứng nước, không nằm ở sự thiếu thốn tiền bạc, mà nằm ở chính cách điều hành của người đứng đầu!"

Trang hít một hơi sâu, từng lời thốt ra như xát muối vào thực tại:

"Cách vận hành dựa trên tình cảm anh em, xuề xòa nể nang, chín bỏ làm mười đang biến cái công ty này thành một mớ bòng bong vô trách nhiệm! Một người tự ý chạy phần mềm thử nghiệm cá nhân trên máy chủ dịch vụ giữa đêm khuya làm sập hệ thống của khách mà không có bất kỳ quy chế kỷ luật hay mức phạt cụ thể nào; một người vẽ xong thì đòi hỏi quyền lợi vượt ngoài phạm vi hợp đồng đã ký kết; một người chạy thị trường thì ấm ức, bất mãn vì không có cơ chế hoa hồng minh bạch; còn Giám đốc thì luôn đóng vai người anh cả tốt bụng, lặng lẽ móc tiền túi của mình ra để đi vá víu những lỗ hổng do sự tùy tiện, thiếu chuyên nghiệp của người khác gây ra!"

Trang đặt hai bàn tay đan chặt lên tập tài liệu, lưng thẳng tắp, tuyên bố dứt khoát bằng giọng điệu không có đường lui:

"Nếu ngày hôm nay, ngay trong buổi sáng này, chúng ta không ngồi lại để rạch ròi được quyền lợi, trách nhiệm, nghĩa vụ và cơ chế phân chia tài chính bằng văn bản pháp lý có chữ ký ràng buộc của từng người, thì tôi xin rút toàn bộ phần vốn góp ba mươi phần trăm của mình! Tôi sẽ bàn giao lại sổ sách, bàn giao két tiền mặt ngay tại chỗ này! Tôi đến đây để xây dựng một doanh nghiệp kinh doanh công nghệ nghiêm túc, chứ không rảnh rỗi để tiếp tục làm thủ quỹ kiêm bảo mẫu cho một đoàn kịch sinh viên vụng về đang chờ ngày giải tán!"

Lời tuyên bố đanh thép của Kiều Trang như một gáo nước băng tạt thẳng vào mặt từng người trong phòng. Không gian chết lặng. Tiếng gió rít qua khe cửa sổ bằng sắt hoen gỉ nghe buốt nhói. Hùng Béo lặng thinh, cúi đầu trân trối nhìn vết nứt rớm máu trên kẽ ngón tay cái—vết thương do cậu va phải mép thùng hàng kim khí sắt nhọn ở chợ Giời sáng nay mà lúc nãy vì giận dữ quá nên không hề cảm thấy đau. Phương cắn chặt môi đến mức bật máu, không thốt nổi một lời phân bua. Nam thì co rúm người lại trên ghế, mặt cắt không còn một giọt máu, ánh mắt dại đi vì ân hận và sợ hãi.

Mọi ánh mắt, mọi sự dồn nén nghẹt thở trong căn phòng lúc này đều đổ dồn về phía người đàn ông duy nhất vẫn ngồi bất động ở đầu bàn: Phạm Đức Anh.

Đức Anh ngồi đó, hai bàn tay đặt phẳng phiu trên mặt bàn gỗ. Suốt từ đầu cuộc tranh cãi nảy lửa cho đến màn vạch trần số liệu tàn nhẫn của Kiều Trang, anh không hề ngắt lời bất kỳ ai. Anh đã lắng nghe trọn vẹn từng tiếng gầm gừ phẫn uất của Hùng, từng tiếng sụt sùi tủi thân của Phương, sự bối rối hèn nhát của Nam và cả sự sắc sảo, lạnh lùng của Trang.

Dưới vẻ ngoài của một chàng thanh niên hai mươi hai tuổi vừa bước chân ra khỏi cánh cổng trường đại học, linh hồn của Đức Anh lại là một người đàn ông ba mươi tám tuổi từng lăn lộn qua đủ mọi thăng trầm, nếm trải trọn vẹn vị đắng của những lần phá sản, đổ vỡ và phản bội ở kiếp trước.

Trong tâm trí anh, những thước phim ký ức của dòng đời cũ lại chậm rãi quay về, rõ mồn một như mới xảy ra ngày hôm qua. Những năm 2010–2012, làn sóng khởi nghiệp công nghệ bùng nổ tại Việt Nam. Biết bao nhóm bạn trẻ tài năng, nhiệt huyết, từng chia nhau nửa gói mì tôm sống trong những căn phòng trọ ẩm thấp thời sinh viên, đã cùng nhau gầy dựng nên những dự án đầy hứa hẹn. Thế nhưng, bi kịch chung của đại đa số họ không phải là bị đối thủ cạnh tranh đè bẹp, cũng chẳng phải vì thiếu ý tưởng đột phá, mà chính là sự nhập nhằng chết người giữa hai chữ "tình nghĩa" và "luật chơi".

Khi còn trắng tay, người ta có thể sống bằng niềm tin và sự hy sinh vô điều kiện. Nhưng khi guồng quay thương trường bắt đầu xuất hiện những đồng tiền thật, những hợp đồng tiền triệu, tiền trăm triệu, thì sự thiếu vắng của một khung pháp lý nội bộ minh bạch, sự mập mờ về tỷ lệ cổ phần và quyền hạn đã biến những người anh em từng thề đồng cam cộng khổ trở thành những kẻ thù không đội trời chung. Họ nghi kỵ lẫn nhau, xâu xé nhau, kiện cáo nhau ra tòa, và cuối cùng để mặc cho đứa con tinh thần chết yểu trong sự tiếc nuối và thù hận.

Đức Anh hít một hơi thật sâu, luồng không khí lạnh buốt tràn vào lồng ngực làm bừng tỉnh mọi giác quan. Anh tự nhủ với chính mình: *Mày đã được trao cho cơ hội làm lại cuộc đời này một lần nữa. Mày tuyệt đối không bao giờ được phép để cái kết cục bi thảm, ấu trĩ ấy lặp lại ở căn phòng số 12 ngõ Chùa Bộc này.*

Anh từ tốn đứng dậy. Thân hình cao ráo, vững chãi của anh toát ra một phong thái điềm tĩnh, đĩnh đạc và từng trải đến kỳ lạ. Không một nét giận dữ, không một thoáng bối rối, ánh mắt anh sâu thẳm quét qua từng người đồng đội, mang theo sức nặng của một người nắm quyền sinh sát nhưng đầy lòng bao dung.

Đức Anh bước vòng qua mép bàn, đứng đối diện với cả bốn người. Trước ánh nhìn sững sờ của Hùng, Nam, Phương và Trang, anh bất ngờ gập người xuống, cúi đầu một góc chín mươi độ trước mặt họ.

Một cái cúi đầu trang trọng, sâu sắc và chân thành tuyệt đối.

"Trước hết, với tư cách là Giám đốc điều hành, là người đại diện theo pháp luật của Công ty TNHH Dịch vụ Số Minh Anh, tôi xin nhận toàn bộ trách nhiệm về mình."

Giọng Đức Anh vang lên trầm ấm, tròn vành rõ chữ, lan tỏa khắp căn phòng, xua tan đi sự căng thẳng nghẹt thở đang đè nặng. Khi anh ngẩng đầu lên, nét mặt anh sáng rõ, không hề có chút né tránh:

"Trang đã nói hoàn toàn đúng, không sai một chữ nào. Lỗi lớn nhất ngày hôm nay không thuộc về Nam, không thuộc về Phương, và càng không thuộc về Hùng. Lỗi lớn nhất, bản chất nhất thuộc về chính tôi. Tôi là người cầm lái, nhưng tôi đã chủ quan, mang nặng tâm lý nể nang, ỷ lại vào tình cảm anh em thân thiết mà trì hoãn việc xây dựng một bộ khung pháp lý và quy chế vận hành chuẩn mực ngay từ ngày đầu tiên chúng ta bước chân vào căn phòng này. Sự xuề xòa, thiếu rành mạch của tôi chính là mảnh đất dung dưỡng cho sự tùy tiện, đẩy Hùng vào cảnh ấm ức, đẩy Phương vào nỗi hoang mang, khiến Nam mất phương hướng và khiến Trang phải chịu đựng gánh nặng tâm lý nặng nề đến mức này."

Đức Anh bước từng bước vững chãi về phía góc phòng, nơi có chiếc bảng fooc trắng gắn trên bức tường quét vôi vàng nhạt. Anh cầm lấy cây bút dạ xanh đặt trên gá bảng, mở nắp bút bằng một tiếng *tách* dứt khoát.

"Nhưng chúng ta lập ra Công ty Minh Anh không phải để dựng nên một gánh hát rong sinh viên làm trò chơi ngắn hạn!" Ánh mắt Đức Anh bừng lên ngọn lửa quyết đoán sắt đá, giọng nói của anh truyền đi một luồng sinh khí mạnh mẽ: "Chúng ta đã cùng nhau vượt qua những ngày đông bão giá rét buốt, đã lặn lội về tận Nam Định để thuyết phục từng tiểu thương đưa hàng trăm sản phẩm dệt may, cơ khí lên không gian mạng. Chúng ta đã bảo vệ thành công đồ án tốt nghiệp loại Giỏi bằng chính năng lực thật của mình, thì cớ sao hôm nay chúng ta lại chịu gục ngã trước bài toán quản trị sơ khai đầu đời này?! Tôi tuyên bố: Ngay tại thời điểm này, triệu tập cuộc họp Hội đồng thành viên bất thường của Công ty TNHH Dịch vụ Số Minh Anh để tiến hành tái cấu trúc toàn diện!"

Anh quay mặt lại bảng fooc trắng, cánh tay vung lên viết những nét chữ hoa to bản, thẳng thớm và dứt khoát:

**1. CƠ CHẾ PHÂN PHỐI CỔ PHẦN RÀNG BUỘC THEO THỜI GIAN (VESTING 4 NĂM)**

Đức Anh quay lại, nhìn thẳng vào Nam và Hùng:

"Con số vốn điều lệ ba mươi triệu đồng ghi trên giấy phép kinh doanh của Sở Kế hoạch và Đầu tư chỉ là thủ tục pháp lý hành chính ban đầu. Giá trị thực sự của Minh Anh không nằm ở mấy chục triệu tiền mặt đó, mà nằm ở chất xám, công sức cống hiến và sự gắn kết sống còn của từng người ngồi trong căn phòng này."

Anh dùng bút vạch các tỷ lệ cụ thể lên bảng:

"Tôi đề xuất phân chia lại toàn bộ một trăm phần trăm cơ cấu sở hữu nội bộ của công ty dựa trên năng lực và trách nhiệm cốt lõi: - Tôi nắm giữ ba mươi lăm phần trăm (35%) với vai trò định hướng chiến lược tổng thể, tìm kiếm đối tác lớn và chịu trách nhiệm pháp lý cao nhất trước pháp luật; - Trần Kiều Trang nắm giữ hai mươi lăm phần trăm (25%), toàn quyền quyết định về quản trị dòng tiền, kiểm soát chi phí và thẩm định hợp đồng; - Bùi Hoàng Nam nắm giữ mười lăm phần trăm (15%), chịu trách nhiệm phát triển công nghệ, quản trị mã nguồn và hạ tầng mạng; - Nguyễn Mạnh Hùng nắm giữ mười lăm phần trăm (15%), chịu trách nhiệm mở rộng thị trường, phát triển kinh doanh và chăm sóc khách hàng; - Mai Thu Phương nắm giữ mười phần trăm (10%), chịu trách nhiệm thiết kế mỹ thuật số, xây dựng bộ nhận diện thương hiệu."

Cả phòng im phăng phắc. Nam mở to mắt, Hùng nín thở, còn Phương thì ngơ ngác nhìn con số mười phần trăm mang tên mình. Đức Anh gõ nhẹ đầu bút dạ lên mặt bảng, nhấn mạnh:

"Nhưng con số phần trăm này không phải là chiếc bánh vẽ được phát không để ai muốn cầm đi đâu thì cầm! Tất cả năm người chúng ta, từ tôi, Trang cho đến Nam, Hùng, Phương, bắt buộc phải ký một Thỏa thuận Ràng buộc Cổ phần theo lộ trình bốn năm—cơ chế Vesting chuẩn quốc tế. Cụ thể: Năm đầu tiên là thời gian thử thách cam kết (Cliff). Kết thúc đúng một năm tròn kể từ ngày ký, nếu hoàn thành KPI công việc và không vi phạm kỷ luật nghiêm trọng, mỗi người mới chính thức sở hữu hai mươi lăm phần trăm trên tổng số cổ phần danh nghĩa của mình. Các năm tiếp theo, cứ mỗi quý trôi qua, cổ phần sẽ được mở khóa dần theo tỷ lệ đều đặn!"

Đức Anh nhìn xoáy vào Nam:

"Nếu bất kỳ ai tự ý rời bỏ công ty trước khi kết thúc năm đầu tiên, toàn bộ số cổ phần cam kết đó sẽ bị hủy bỏ và thu hồi một trăm phần trăm về quỹ dự phòng chung của công ty với giá không đồng! Nếu rời đi sau năm thứ hai hoặc năm thứ ba, công ty giữ quyền ưu tiên mua lại toàn bộ phần cổ phần đã mở khóa theo giá trị sổ sách kế toán thực tế do Kiều Trang kiểm toán và định giá! Không một ai được phép mang công sức, bí mật công nghệ và tài sản trí tuệ của tập thể này ra ngoài để trục lợi cá nhân hay sang nhượng cho bất kỳ bên thứ ba nào!"

Lồng ngực Bùi Hoàng Nam khẽ thắt lại. Cậu cảm thấy một luồng điện chạy dọc sống lưng. Dưới ngăn bàn phím máy tính của cậu, nơi chỉ cách những ngón tay gầy guộc vài phân, mẩu giấy ăn ghi nguệch ngoạc số điện thoại kèm lời hứa hẹn mức lương cứng sáu triệu đồng mỗi tháng của Đặng Quốc Khánh vẫn còn nằm im ỉm. Mức lương sáu triệu kia từng làm cậu chao đảo cả đêm qua, nhưng đặt cạnh mười lăm phần trăm cổ phần của một công ty công nghệ có nền tảng vững chắc, có lộ trình sở hữu rõ ràng và được điều hành bởi một người có tầm nhìn xuyên suốt như Đức Anh, tờ giấy hẹn đó bỗng chốc trở nên rẻ rúng và tầm thường như một cái bẫy chuột vụng về.

Đức Anh quay lại bảng, viết tiếp dòng thứ hai bằng mực xanh:

**2. QUY CHẾ BẢN QUYỀN VÀ PHÂN ĐỊNH SỞ HỮU TRÍ TUỆ MINH BẠCH**

Anh quay sang nhìn Mai Thu Phương, ánh mắt ấm áp nhưng đầy tính nguyên tắc:

"Phương, công sức sáng tạo, từng nét vẽ vector, từng cách phối màu của cậu là tài sản trí tuệ vô giá của Minh Anh. Không một ai, kể cả tôi hay khách hàng, có quyền xem nó là thứ quà tặng kèm miễn phí!"

Đức Anh giải thích cặn kẽ:

"Bắt đầu từ hợp đồng này và toàn bộ các hợp đồng về sau, Trang sẽ soạn thảo một điều khoản chuẩn mực: Khách hàng ký hợp đồng xây dựng website chỉ được cấp quyền sử dụng hình ảnh và giao diện đồ họa trên không gian số của tên miền đó! Nếu khách hàng muốn lấy các file thiết kế gốc độ phân giải cao để in ấn bao bì thương mại, làm biển quảng cáo tấm lớn ngoài trời hay dập nổi trên vỏ hộp sản phẩm vật lý, họ bắt buộc phải ký một 'Phụ lục Chuyển nhượng Quyền Sở hữu Công nghiệp và Bản quyền Thương mại' riêng biệt!"

Nói đoạn, Đức Anh thò tay vào túi áo khoác, rút ra chiếc ví da đã sờn mép. Anh mở ví, rút ra năm tờ tiền polymer mệnh giá hai trăm nghìn đồng còn mới cứng, bước tới đặt ngay ngắn lên mặt bàn trước mặt Mai Thu Phương:

"Đây là một triệu đồng, trích từ khoản tiền cá nhân của tôi, tạm ứng bồi hoàn công sức sáng tạo bổ sung cho mẫu thiết kế phụ tùng Thành Long của cậu."

Phương giật mình, vội xua tay: "Anh Đức Anh... em không thể lấy tiền riêng của anh..."

"Cứ cầm lấy, đây là sự tôn trọng tối thiểu dành cho chất xám của cậu," Đức Anh kiên quyết gạt đi, giọng trầm tĩnh: "Chiều nay, đúng hai giờ, tôi và Hùng sẽ trực tiếp mang bản Phụ lục Chuyển nhượng Bản quyền bổ sung sang xưởng cơ khí gặp ông Thành Long. Chúng ta sẽ làm việc trên tinh thần đối tác sòng phẳng: Nếu ông ta muốn tiếp tục sử dụng mẫu thiết kế của Phương trên hàng chục nghìn vỏ hộp phụ tùng đang chuẩn bị đưa vào khuôn dập, ông ta phải trả thêm tối thiểu năm triệu đồng phí bản quyền thương mại độc quyền! Bằng không, chúng ta sẽ gửi công văn cảnh báo pháp lý và đề nghị Đội Quản lý Thị trường can thiệp vì hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp! Số tiền năm triệu bản quyền thu về đó, Phương sẽ được hưởng trực tiếp ba mươi phần trăm, tương đương một triệu rưỡi, số còn lại sẽ nộp thẳng vào quỹ dự phòng công ty!"

Nhìn tập tiền nằm ngay ngắn trên mặt bàn, rồi ngước nhìn ánh mắt kiên nghị, che chở nhưng đầy bản lĩnh của Đức Anh, cổ họng Phương nghẹn lại. Cơn uất ức, tủi thân giằng xé suốt buổi sáng bỗng chốc tan biến như mây khói. Cô nhận ra giá trị của mình không bị chà đạp; ngược lại, cô đang được người đứng đầu công ty dùng chính danh dự và hiểu biết pháp luật sắc bén của mình để bảo vệ đến cùng.

Đức Anh không dừng lại, anh quay sang mục thứ ba:

**3. CHÍNH SÁCH HOA HỒNG DOANH SỐ VÀ LƯƠNG CỨNG LŨY TIẾN**

Anh nhìn thẳng vào Nguyễn Mạnh Hùng. Đôi mắt người bạn thân nối khố của anh vẫn còn đỏ hoe vì thiếu ngủ và vì những uất ức dồn nén của một kẻ phải lăn lộn ngoài đầu sóng ngọn gió.

"Hùng, cậu là mũi giáo tiên phong của Minh Anh ngoài thương trường. Không một vị tướng nào có quyền bắt người lính của mình xông pha trận mạc với một khẩu súng không có đạn và một chiếc bình xăng rỗng tuếch!"

Đức Anh gằn từng tiếng, rõ ràng và dứt khoát:

"Kể từ ngày hôm nay, mức lương cứng hỗ trợ xăng xe, điện thoại và chi phí sinh hoạt tối thiểu của cậu sẽ được nâng từ ba trăm nghìn lên một triệu đồng một tháng! Số tiền này sẽ được Kiều Trang ưu tiên giải ngân cố định vào đúng ngày mùng một đầu tháng, không chậm trễ một ngày!"

Hùng ngẩng phắt đầu lên, lồng ngực đập thình thịch. Đức Anh tiếp tục:

"Nhưng quan trọng hơn cả, chúng ta chấm dứt vĩnh viễn cái trò thưởng tùy hứng, nể nang! Cậu sẽ được hưởng mười lăm phần trăm (15%) hoa hồng trực tiếp trên tổng giá trị ròng của mọi hợp đồng do chính cậu khai thác, đàm phán và chăm sóc nghiệm thu thành công! Điển hình như hợp đồng Thành Long trị giá mười tám triệu đồng này: Ngay sau khi chiều nay tôi và cậu thu hồi đủ mười hai triệu tiền đợt hai cộng với năm triệu tiền bản quyền bao bì, tổng giá trị hợp đồng là hai mươi ba triệu đồng. Trừ đi các chi phí hạ tầng máy chủ trực tiếp, cậu sẽ bỏ túi trọn vẹn hơn ba triệu đồng tiền hoa hồng tươi rói! Cậu mang về càng nhiều hợp đồng lớn, thu nhập của cậu sẽ càng tăng lũy tiến, không có bất kỳ mức trần nào giới hạn năng lực của cậu!"

Hùng Béo sững sờ. Đôi môi thâm xì vì khói thuốc của cậu khẽ run rẩy. Trong đầu cậu, những con số bắt đầu nhảy múa một cách rõ ràng: Một triệu lương cứng, cộng với hoa hồng ba triệu của một hợp đồng... chỉ cần mỗi tháng cậu cày cuốc đem về hai hợp đồng vừa phải, thu nhập của cậu hoàn toàn có thể chạm mốc bốn đến năm triệu đồng! Giữa năm 2010, một sinh viên vừa tốt nghiệp ra trường có mức thu nhập năm triệu đồng là niềm mơ ước cháy bỏng, đủ để cậu đàng hoàng gửi về quê phụng dưỡng bố mẹ một khoản, đủ để cậu tự tin ngẩng cao đầu đổ đầy bình xăng chiếc xe Wave mà không phải móc từng đồng tiền lẻ rách nát. Quan trọng hơn tất cả, cậu cảm thấy những giọt mồ hôi, những vết nứt nẻ rớm máu trên đôi bàn tay mình đã được nhìn nhận bằng một sự sòng phẳng đầy tự trọng.

Cuối cùng, Đức Anh viết dòng chữ thứ tư lên mặt bảng:

**4. KỶ LUẬT HẠ TẦNG VẬN HÀNH VÀ NGÂN SÁCH R&D ĐỘC LẬP**

Anh quay ngoắt lại, ánh mắt nghiêm nghị như một vị thẩm phán dừng lại trên người Bùi Hoàng Nam:

"Nam! Máy chủ chứa dữ liệu và website của khách hàng là trái tim, là sinh mệnh và là danh dự của Công ty Minh Anh. Chúng ta làm dịch vụ số, một phút sập mạng là một phút khách hàng mất niềm tin, mất doanh thu. Tôi tuyên bố ban hành kỷ luật sắt: Nghiêm cấm tuyệt đối mọi hành vi cài đặt, chạy thử nghiệm công cụ cá nhân, bot cào dữ liệu hay bất kỳ đoạn mã chưa qua kiểm duyệt nào lên máy chủ vận hành chính thức! - Vi phạm lần thứ nhất: Phạt trừ năm mươi phần trăm thù lao kỹ thuật của tháng đó; - Vi phạm lần thứ hai: Bãi miễn ngay lập tức chức danh Trưởng nhóm Kỹ thuật và kích hoạt điều khoản thu hồi toàn bộ cổ phần cam kết!"

Bùi Hoàng Nam run rẩy, hai tai đỏ bừng vì xấu hổ. Cậu cúi đầu thật thấp, lí nhí trong cổ họng:

"Em... em xin nhận lỗi... Em xin chấp hành nghiêm chỉnh mọi hình thức kỷ luật của công ty..."

"Nhưng," giọng Đức Anh bỗng chùng xuống, mang theo một sự ấm áp và thấu hiểu lạ kỳ, "Minh Anh là một công ty công nghệ, và tôi sẽ không bao giờ cho phép biến công ty này thành một cái trại lính bóp nghẹt sự sáng tạo của kỹ sư! Tôi biết ý tưởng của cậu về việc xây dựng một bộ đệm dữ liệu (caching mechanism) để tối ưu hóa băng thông đường truyền trong nước là một hướng đi vô cùng chuẩn xác cho tương lai khi lượng người dùng internet bùng nổ."

Đức Anh quay sang Kiều Trang:

"Trang, trích ngay hai triệu đồng từ quỹ tiền mặt dự phòng. Chiều nay, Hùng sẽ lấy xe chở Nam ra phố Lê Thanh Nghị, tìm mua một thùng máy tính để bàn cũ chạy chip Pentium 4, gắn thêm một ổ cứng tám mươi gigabyte và đăng ký kéo thêm một đường truyền ADSL phụ trợ gói cá nhân của FPT về cắm riêng ở góc phòng kia. Đó sẽ là môi trường thử nghiệm độc lập—một 'Staging Server' hoàn toàn tách biệt của riêng cậu, Nam ạ! Cậu có thể thức trắng đêm, thỏa sức viết mã, thử nghiệm bot cào dữ liệu, làm sập hệ thống thử nghiệm đó một trăm lần mỗi ngày cũng không ai trách phạt cậu, miễn là hệ thống vận hành chính thức của khách hàng không bị ảnh hưởng dù chỉ một giây!"

Căn phòng tầng hai bỗng chìm vào một khoảng lặng sâu thẳm.

Nhưng lần này, không còn là cái im lặng nghẹt thở, u ám của những nghi kỵ, dằn vặt hay những toan tính nhỏ nhen nữa. Đó là sự tĩnh lặng của sự thấu suốt, của niềm tin được hàn gắn và lòng nể phục tuyệt đối. Từng giải pháp Đức Anh đưa ra không hề là những lời hứa suông đãi bôi, mà là những đòn bẩy quản trị mẫu mực, vừa chặt chẽ về mặt pháp lý, vừa thấu tình đạt lý về mặt con người, giải quyết tận gốc rễ nỗi đau của từng thành viên.

Kiều Trang đứng lặng nhìn người thanh niên đang đứng cạnh chiếc bảng fooc trắng. Đôi mắt trong veo sau cặp kính cận của cô gái ngành kinh tế ánh lên những tia nhìn kinh ngạc pha lẫn thán phục. Cơ chế Vesting bốn năm? Phân tách rành mạch giữa quyền nhân thân tác giả và quyền chuyển nhượng tài sản thương mại? Hệ thống hoa hồng lũy tiến gắn chặt với dòng tiền thực thu? Môi trường Staging độc lập cho R&D?... Đây đều là những khái niệm quản trị doanh nghiệp hiện đại bậc nhất của các tập đoàn công nghệ đa quốc gia, những thứ mà giáo trình đại học năm 2010 của cô chưa từng một lần đề cập tới một cách thực tế và sống động đến thế. Người đàn ông này, rốt cuộc anh ta lấy đâu ra một tầm nhìn chiến lược sâu rộng và một bản lĩnh chèo lái già dặn đến rợn người như vậy?

Một nụ cười hiếm hoi khẽ nở trên gương mặt kiên nghị của Kiều Trang. Cô chậm rãi bước lên phía trước, nhặt cây bút dạ đen nằm trên khay, ký xoẹt một chữ ký sắc sảo vào góc dưới cùng của bảng fooc trắng:

"Tôi, Trần Kiều Trang, đại diện quản trị tài chính, hoàn toàn đồng thuận với bốn nguyên tắc tái cấu trúc này. Ngay đầu giờ chiều nay, tôi sẽ hoàn thiện văn bản Thỏa thuận Cổ đông và Quy chế Hoạt động Nội bộ để tất cả chúng ta cùng ký kết bằng mực đen giấy trắng."

Hùng Béo hít một hơi thật sâu, quệt mạnh mu bàn tay thô ráp ngang sống mũi rồi sải bước tiến lên. Cậu giật lấy cây bút dạ trên tay Trang, vung tay ký một chữ ký to tướng, nguệch ngoạc nhưng tràn đầy sinh lực:

"Mẹ kiếp! Nói được làm được như thế này thì tao còn có cái gì để mà cằn nhằn nữa! Ký thì ký! Chiều nay tao với mày đi gặp lão Long phụ tùng, Đức Anh ạ! Tao thề trong tháng này, tao sẽ cày nát từng con ngõ ở cái đất Hà Nội này để mang về thêm ít nhất ba cái hợp đồng nữa cho chúng mày xem!"

Mai Thu Phương cũng khẽ lau đi vệt nước mắt còn vương trên gò má, mỉm cười bước lại gần chiếc bàn. Cô cầm cây bút, nắn nót ký tên mình bên dưới chữ ký của Hùng:

"Em cũng ký... Em xin lỗi mọi người vì lúc nãy đã bốc đồng dọa bỏ đi... Em hứa ngay trong tối nay sẽ hoàn thiện lại toàn bộ các bản vẽ kỹ thuật và xuất file chuẩn xác nhất cho bộ nhận diện của xưởng anh Long."

Cuối cùng, Bùi Hoàng Nam ngẩng cao đầu. Đôi mắt của chàng kỹ sư trẻ đã lấy lại được ánh sáng tự tin và sự kiên định vốn có. Cậu bước tới trước mặt Đức Anh, đưa bàn tay gầy guộc nhưng ấm áp ra phía trước:

"Cảm ơn anh, Đức Anh. Cảm ơn anh đã cho em một bài học nhớ đời... và cho em một cơ hội thực sự để làm lại cho đúng."

Đức Anh mỉm cười rạng rỡ, siết chặt lấy bàn tay của người đồng đội. Hùng Béo liền áp bàn tay thô ráp của mình lên trên, rồi đến bàn tay búp măng của Phương, và cuối cùng là bàn tay dứt khoát của Kiều Trang. Năm bàn tay một lần nữa xếp chồng lên nhau giữa không gian nhỏ bé của căn phòng số 12 ngõ Chùa Bộc. Nhưng lần này, sự gắn kết của họ không còn dựa trên sự ngây thơ, bồng bột của tình bạn thời sinh viên, mà đã được tôi luyện và đóng đinh bằng kỷ luật thép của một doanh nghiệp thương trường thực thụ.

***

Mười hai giờ trưa.

Cơn mưa phùn mùa đông dầm dề suốt từ đêm qua bỗng nhiên tạnh hẳn. Một vài vệt nắng hanh hao le lói rọi qua ô cửa kính mờ sương, hắt lên sàn nhà những vệt sáng vàng nhạt ấm áp. Không khí căng thẳng nghẹt thở ban nãy đã hoàn toàn biến mất, nhường chỗ cho tiếng cười nói rộn rã và tiếng lách cách quen thuộc của bàn phím cơ.

Hùng Béo vừa chạy ù xuống đầu ngõ mua về một bọc bánh mì pa-tê nóng hổi bọc trong giấy báo. Mùi thơm ngậy của pa-tê rán, mùi thơm nồng của hạt tiêu và vị cay xè của ớt bột lan tỏa khắp căn phòng. Cả nhóm vừa vui vẻ chia nhau từng ổ bánh mì giòn rụm, vừa chuyền tay nhau đọc to từng điều khoản trong bản dự thảo thỏa thuận cổ đông mà Kiều Trang đang cặm cụi gõ lách chách trên chiếc máy tính xách tay cá nhân.

Bùi Hoàng Nam ngồi trước máy tính chính của mình, miệng nhai nhồm nhoàm miếng bánh mì, một tay rê chuột mở trình duyệt Firefox để kiểm tra lại hệ thống máy chủ vừa được khởi động lại mượt mà. Tiện tay, cậu mở thêm vài tab trình duyệt để lướt qua các diễn đàn công nghệ lớn nhất miền Bắc lúc bấy giờ như Vozforums, Diễn đàn Tinh Tế và trang Mua Rẻ—những nơi mà dân công nghệ và giới tiểu thương Hà Nội thường xuyên tụ tập trao đổi thông tin.

Bất chợt, tiếng nhấp chuột lách cách của Nam dừng bặt.

Chiếc bánh mì pa-tê đang ăn dở trên tay cậu tuột khỏi những ngón tay, rơi phịch xuống mặt bàn phím máy tính.

"Mọi người... mau... mau qua đây xem cái này đi!"

Giọng Nam vang lên một cách kỳ lạ, âm sắc lạc đi, vừa run rẩy vừa xen lẫn sự kinh ngạc và căng thẳng tột độ.

Đức Anh đang uống dở ngụm nước chè ấm, nghe thấy ngữ điệu bất thường của Nam liền lập tức đặt cốc xuống bàn. Anh cùng Kiều Trang và Hùng Béo nhanh chóng bước tới, đứng vây kín sau lưng ghế của chàng kỹ sư.

Trên màn hình máy tính CRT mười bảy inch lồi sáng rực, ở ngay vị trí banner đầu trang danh giá nhất của toàn bộ các diễn đàn Vozforums và Mua Rẻ, một chiến dịch quảng cáo biểu ngữ rầm rộ với tông màu cam đỏ rực lửa đang nhấp nháy liên hồi, chiếm trọn toàn bộ nửa trên tầm mắt người xem. Dòng chữ tiêu đề in hoa đậm nét, giật gân đầy tính khiêu khích và ngạo nghễ đập thẳng vào mắt mọi người:

*"FLASHCOMMERCE – ĐẠI SỨ MẠNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ TỐC ĐỘ CAO! MIỄN PHÍ TOÀN BỘ WEBSITE VÀ GIAN HÀNG SỐ CHO TIỂU THƯƠNG! CAM KẾT HOÀN TIỀN VÀ TẶNG THƯỞNG MỘT TRIỆU ĐỒNG NẾU GIAO CHẬM TRONG HAI MƯƠI TƯ GIỜ!"*

Bên dưới biểu ngữ quảng cáo phô trương đầy mùi tiền bạc đó là bức ảnh chụp một người đàn ông trẻ tuổi với mái tóc vuốt keo bóng lộn, mặc bộ vest đen lịch lãm cắt may vừa vặn. Một tay anh ta cầm chiếc điện thoại nắp trượt Nokia 8800 mạ vàng thời thượng áp lên tai, tay kia đặt hờ hững trên yên chiếc xe máy tay ga Honda Dylan màu đỏ rực bóng loáng—biểu tượng tột đỉnh của sự giàu sang, sành điệu của giới trẻ Hà thành năm 2010.

Dòng chữ giới thiệu in nghiêng bên cạnh bức ảnh ghi rõ:

*Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Sáng lập FlashCommerce – Doanh nhân trẻ Đặng Quốc Khánh.*