Một khoảng im lặng có ngày gửi

Các đợt truyền phát định kỳ liên sao mang theo chuỗi bản ghi dân sự từ Vọng Sa cập bến Triều Trắng, nhưng thư mục cá nhân của An ở tuổi bốn mươi tám bỗng xuất hiện một khoảng trống dữ liệu kéo dài tròn hai năm lịch chuẩn.

Đêm trên tầng gác xép của Nhà Nghe Mưa chìm trong tiếng rào rào của mưa mặn quất vào khung kính viền đồng. Mùa gió biển năm nay đến sớm, thổi những hạt nước mang theo hàm lượng muối khoáng đậm đặc từ bờ vịnh đập liên hồi vào các máng xối bằng hợp kim, tạo thành một chuỗi âm thanh lách tách khô khốc không bao giờ dứt. Mùi dầu thông dùng để lau chùi các trục quay cơ khí và bảng điều khiển bốc lên, quyện đặc với hơi ẩm tanh nồng của sóng triều đang vỗ bờ đá bên dưới chân thềm cảng. Gian phòng làm việc trên cao này vốn là nơi yên tĩnh nhất của tòa nhà cổ, nhưng đêm nay nó dường như cũng đang rung lên nhè nhẹ theo từng đợt gió rít luồn qua các khe ngói máng.

Trên mặt bàn gỗ dán tấm cách điện màu xám tro, bảng điều khiển quang học phát ra thứ ánh sáng xanh lơ lạnh lẽo. Vệt sáng quét ngang qua từng dải phân đoạn tệp vừa được giải mã thành công từ cụm ăng-ten thu nhận chính của Đài Chân Trời. Đó là những bản ghi âm thanh cá nhân được đánh mã định danh theo chuỗi thời gian liên tục của Kha: từ mốc hai mươi ba tuổi tròn trĩnh, trải dài qua từng mùa gió cho đến nửa đầu năm hai mươi tư tuổi — theo đợt truyền phát liên sao vừa kịp chạm tới tai An ở tuổi bốn mươi tám hôm nay.

Giọng nói của Kha ở quãng đời xa xôi ấy vang lên bên trong chụp tai nghe bọc da của An, mộc mạc, sáng rõ và tươi tắn một cách lạ lùng. Chàng trai hai mươi ba tuổi khi ấy đang sống giữa lòng một trạm ươm cây thực nghiệm tại bán cầu lạnh của Vọng Sa, nơi bề mặt hành tinh chỉ toàn những triền đá vôi xám xịt và các thung lũng đóng băng quanh năm. Qua lớp màng rung của tai nghe, An nghe thấy tiếng những chồi non dương xỉ đá đầu tiên cọ vào vách khay gieo hạt, cựa mình đội lớp đất xốp nhân tạo bốc khói mỏng dưới đèn quang phổ. Kha kể về tiếng róc rách không ngơi nghỉ của hệ thống đường ống tưới nhỏ giọt dẫn nước tuần hoàn từ tầng lọc sâu, và tiếng gió khô thổi ràn rạt, rít lên từng hồi u u qua các khe nứt ngoài vòm kính bảo hộ nhiều tầng.

Có những đoạn thu âm ngắn ngủi đến thắt lòng, chỉ kéo dài vỏn vẹn hai mươi hoặc ba mươi giây. Trong những tệp tin ngắn ấy, Kha dường như chẳng chuẩn bị trước bất kỳ lời nào để nói. Anh chỉ thở những hơi thật dài và nhẹ nhõm sau một ca trực đêm căng thẳng, buông lỏng hai vai tựa vào khung vách tôn lạnh ngắt, lắng nghe một nhánh cành khẳng khiu cọ xát sột soạt theo nhịp rung của quạt thông gió.

An đã quen thuộc với nhịp điệu ấy suốt bao nhiêu năm làm nghề phục chế âm thanh. Đó là nhịp thở đều đặn, nhẫn nại của một người bạn vô hình cách xa mình hai mươi sáu năm ánh sáng — một khoảng cách mà ánh sáng phải mất hơn một phần tư thế kỷ mới có thể vượt qua. Ở đầu bên kia của bóng tối sâu thẳm, một chàng trai trẻ đã từng đều đặn đóng gói từng lát cắt đời sống bình dị của mình, gửi chúng vào hư không vô tận mà hoàn toàn không có cách nào biết được liệu ở hành tinh Lam Hải xa xôi này, có một đôi tai nào sẽ đón lấy và gìn giữ chúng hay không.

Thế nhưng, chuỗi nhịp điệu êm đềm ấy bỗng nhiên vỡ vụn.

Ngay sau bản ghi ngắn ngủi kết thúc vào một buổi chiều cuối mùa gió lạnh năm Kha tròn hai mươi bốn tuổi — một bản ghi mà âm thanh cuối cùng chỉ là tiếng chốt cửa cơ khí kêu lách cách cùng tiếng thở dài khe khẽ — vệt sóng trên màn hình quang phổ đột ngột sụp xuống. Nó biến thành một đường thẳng tắp, lạnh lùng, phẳng lặng và câm nín tuyệt đối.

An chớp mắt, ngỡ rằng mắt mình bị mờ đi vì ánh sáng xanh của màn hình. Anh vươn ngón tay trỏ nhấn tổ hợp phím lệnh, yêu cầu hệ thống trích xuất toàn bộ bảng danh mục chỉ mục dự kiến và nhật ký đăng ký truyền thông của trạm phát Vọng Sa đi kèm đợt truyền phát liên sao.

Con trỏ quang học nhấp nháy liên hồi trên chuỗi nhãn thời gian tuyến tính của bảng danh mục chỉ mục trạm phát. Suốt hai mươi bốn tháng lịch chuẩn tính từ sau bản ghi đó, không có bất kỳ gói dữ liệu nào được đăng ký chuyển phát tiếp theo. Cột mốc thời gian trên sơ đồ cây chỉ mục dự kiến nhảy vọt một bước dài không tưởng: từ nhãn đăng ký cuối cùng năm Kha hai mươi tư tuổi trên danh mục trạm phát, nó nhảy thẳng sang tận mùa thu năm Kha hai mươi sáu tuổi rưỡi — một gói dữ liệu tương lai mà theo đúng quy luật hai mươi sáu năm ánh sáng, phải hơn bốn năm nữa, khi An ngoài năm mươi hai tuổi, mới có thể vượt qua bóng tối vũ trụ để thực sự cập bến Lam Hải.

Hai mươi bốn tháng lịch chuẩn hoàn toàn biến mất.

Hai năm ròng rã không một lời giải thích trên bảng chỉ mục đồng bộ. Không có một tệp âm thanh lưu nháp nào được trích xuất hay bảo lưu. Không có dấu hiệu của việc phong tỏa tần số, không có báo cáo gián đoạn kỹ thuật từ các trạm quan trắc trung chuyển, và cũng không hề có bất kỳ dấu vết nào của hiện tượng gói tin bị suy hao hay rơi rụng trên tuyến hành lang sóng liên sao. Khoảng trống ấy trơn lùi và sạch sẽ một cách tàn nhẫn, cho thấy trong suốt hai năm đó tại Vọng Sa, Kha đã hoàn toàn ngừng bước chân vào buồng thu âm, như thể nhịp sống của người gửi đã bị một lưỡi dao sắc lẹm cắt phăng ra khỏi tuyến liên lạc.

Một cảm giác hụt hẫng nhói buốt chạy dọc sống lưng An, buốt lạnh như thể có ai vừa áp một phiến băng mặn vào da thịt. Anh ngả mạnh người ra sau lưng chiếc ghế tựa bọc da đã sờn rách hết các mép chỉ, hai bàn tay vô thức bấu chặt lấy gờ gỗ mun của bàn máy.

Nỗi sợ hãi vô hình — thứ cảm xúc ngấm ngầm mà bất kỳ ai làm nghề giữ sóng, canh đài hay chuyển phát thư sao xa đều luôn tìm cách chối bỏ trong tâm can — giờ đây dâng ứ lên nơi lồng ngực, nghẹn đắng cuống họng.

Có điều gì khủng khiếp đã xảy ra với Kha ở tuổi hai mươi tư?

Một trận bão bụi silicat bất ngờ tràn qua thung lũng, xé toạc các vòm kính chịu lực và vùi lấp toàn bộ trạm ươm cây dưới lớp đất đá cằn cỗi? Một vụ rò rỉ khí độc từ các túi khí ngầm trong lòng đá vôi, hay một sự cố bức xạ vũ trụ quét qua bán cầu lạnh khi hệ thống lá chắn từ trường gặp trục trặc? Hoặc tồi tệ hơn, liệu có phải chàng trai trẻ ấy rốt cuộc đã kiệt sức trước sự câm lặng tuyệt đối của vũ trụ? Liệu có phải Kha đã nhận ra rằng việc đêm này qua đêm khác ngồi thì thầm tâm sự vào một chiếc micro vô tri, gửi tiếng nói của mình về phía một chấm sao mờ nhạt chẳng bao giờ thấy đáp lời, là một trò chơi hoang đường và vô vọng đến mức anh quyết định dập tắt thiết bị phát sóng, cắt đứt vĩnh viễn mối liên hệ mỏng manh này?

Đầu ngón tay An bắt đầu run rẩy. Anh kéo bàn phím cơ quang học về sát người, gõ liên tiếp các dòng lệnh rà soát lỗi hạ tầng tầng sâu trên mạng lưới lưu trữ. Anh mở bảng thông số bù trừ trôi dạt tần số Doppler qua từng năm, đối chiếu nhật ký bức xạ nền của các trạm lặp không gian đặt rải rác dọc theo tuyến hành lang chuyển tiếp giữa hai hệ sao. Anh lục lọi từng báo cáo vi sai từ trường, cố tìm lấy một lỗi kỹ thuật dù là nhỏ nhất — một vết rách tạm thời của bão từ trường liên hành tinh, một sự cố trễ pha của tinh thể giao thoa, hay một cụm dữ liệu phân tán bị thất lạc ngẫu nhiên trong tầng điện ly dày đặc của Lam Hải. Anh thèm muốn một sự cố kỹ thuật đến mức tuyệt vọng, chỉ để tự trấn an mình rằng Kha không hề bỏ cuộc, rằng Kha không gặp phải một thảm kịch sinh tử nào nơi xứ người xa xôi.

"Cạch."

Cánh cửa gỗ dày của xưởng phục chế bị đẩy bật vào trong, mang theo một luồng gió lạnh ẩm ướt nồng nặc vị muối biển và tiếng bước chân nện dứt khoát trên những thanh ván sàn.

Mai bước vào. Chiếc áo khoác chống nước đồng phục của Mạng Lưới Thư Chưa Đến vẫn còn sũng nước mưa, những hạt nước lấp lánh như ngọc trai dưới ánh đèn dây tóc vàng vọt treo giữa trần nhà. Cô tháo chiếc mũ trùm đầu xuống, lắc nhẹ mái tóc ngắn phủ hơi sương, rồi tiến thẳng về phía bàn kiểm âm. Trên tay cô là tập tài liệu kiểm định truyền thông liên sao vừa được in ra từ phòng máy giải mã trung tâm, các mép giấy bấm ghim còn vương mùi mực in nhiệt mới toanh.

Ánh mắt sắc sảo và tỉnh táo của Mai lập tức dừng lại trên gương mặt tái nhợt cùng đôi mắt đỏ hoe, căng thẳng đến tột cùng của anh trai mình.

"Em vừa trực tiếp đối chiếu lại toàn bộ dữ liệu thô với phòng điều phối của Đài Chân Trời," Mai nói. Giọng cô đều đặn, bình thản và dứt khoát, vang lên như một chiếc neo sắt thả xuống giữa dòng nước xoáy, lập tức ghìm chặt những suy diễn đang cuộn trào dữ dội trong đầu An. "Không có bất kỳ sự cố nào trên toàn bộ kênh chuyển tiếp dân sự trong suốt khung thời gian đó cả. Gói hàng xuất phát từ trạm thu gom Vọng Sa nguyên vẹn đúng như những gì anh đang nhìn thấy trên màn hình: nhật ký trạm bưu chính bên đó xác nhận không tiếp nhận bất kỳ bản ghi âm thanh nào mang mã số của Kha được đăng ký phát đi trong suốt hai mươi bốn tháng chuẩn ấy. Khoảng trống trên chỉ mục là có thật, xuất phát từ chính đầu gửi."

"Chắc chắn phải có chuyện gì đó xảy ra với cậu ấy," An thì thầm, giọng anh khản đặc. Bàn tay gầy guộc của anh vẫn đặt dán chặt lên cụm phím điều khiển, ngón tay ấn mạnh đến mức các khớp xương trắng bệch ra, như thể anh đang cố dùng sức lực cơ học để kéo dải sóng đã tắt ngấm kia chuyển động trở lại. "Kha chưa từng ngắt quãng lâu như vậy bao giờ, Mai à. Cậu ấy ghi lại từng mùa nước, từng đợt cây thay lá, từng sự thay đổi nhỏ nhặt nhất trong khu vườn... Nếu không phải là một tai nạn chết người, nếu không phải vòm kính sụp đổ hay bệnh tật hiểm nghèo, thì làm sao một con người có thể đột ngột im lặng suốt hai năm ròng rã?"

Mai thở dài một hơi rất khẽ. Cô kéo chiếc ghế đẩu chân sắt đặt gần giá để băng từ lại gần, ngồi xuống đối diện với An qua mặt bàn máy. Cô không vội vàng vỗ về, cũng không đưa ra những giả định màu hồng hay những lời xoa dịu viển vông. Với tư cách là một điều phối viên kỳ cựu của Mạng Lưới Thư Chưa Đến — một người đã tận mắt chứng kiến hàng ngàn bức thư đi lạc giữa các vì sao, hàng ngàn sự chờ đợi mòn mỏi suốt cả đời người để rồi cuối cùng chỉ hóa thành nắm tro bụi vô tăm tích qua những khoảng cách nghìn trùng — Mai nhìn thẳng vào mắt anh trai mình bằng ánh mắt nghiêm nghị của một người hiểu rõ quy luật tàn nhẫn của vũ trụ.

"Anh An, anh đang bắt đầu vi phạm vào nguyên tắc cơ bản nhất của một người sống cùng sự chờ đợi rồi đấy," Mai nói, từng thanh âm gãy gọn, rành rẽ và cứng cỏi đập vào không gian tĩnh mịch của căn gác. "Văn hóa thư tín liên sao sinh ra không phải để chúng ta biến nó thành sợi dây thừng ràng buộc người khác bằng sự ngóng trông đơn phương của mình. Khoảng cách hai mươi sáu năm ánh sáng cho người ta một quyền thiêng liêng nhất: quyền tự do tuyệt đối."

An sững người, bờ mi khẽ giật lùi lại trước ánh nhìn sắc bén của em gái.

"Người ở đầu bên kia của khoảng không có toàn quyền im lặng," Mai tiếp tục, giọng cô đanh lại. "Họ có quyền thay đổi lộ trình cuộc đời mình bất cứ lúc nào. Họ có quyền yêu một ai đó bằng xương bằng thịt đang đứng ngay bên cạnh họ dưới cùng một bầu khí quyển, thở chung một luồng dưỡng khí. Hoặc đơn giản là họ mệt mỏi, họ chán nản, họ thấy việc nói chuyện với một bóng hình cách xa hai mươi sáu năm ánh sáng là một gánh nặng vô nghĩa và họ muốn từ bỏ. Họ không mắc nợ anh bất cứ điều gì cả, anh An à."

Căn phòng chìm vào sự im lặng nghẹt thở, chỉ còn tiếng mưa mặn ngoài khung kính dội về từng chặp. Từng lời nói của Mai như một gáo nước lạnh buốt tạt thẳng vào tâm trí đang bấn loạn vì lo âu và những ảo tưởng cố hữu của anh.

"Anh không thể bắt một chàng trai Kha ở tuổi hai mươi tư phải chịu trách nhiệm về cảm xúc và sự bất an của một người đàn ông bốn mươi tám tuổi là anh hôm nay," Mai hạ giọng xuống đôi chút, nhưng sự kiên định trong từng âm tiết vẫn không hề suy giảm. "Sự chờ đợi bền bỉ của anh trong suốt hai mươi sáu năm qua là lựa chọn của chính bản thân anh. Đó là tự do của anh, là cách anh chọn để sống cuộc đời mình trên hành tinh này, chứ tuyệt đối không phải là một bản hợp đồng ràng buộc bắt buộc Kha phải đáp lại bằng một sự hiện diện liên tục, đều đặn như một cỗ máy đếm nhịp. Nếu anh cứ biến sự im lặng của người ta thành một bi kịch do mình tự thêu dệt để rồi tự dằn vặt, tự hành hạ bản thân, anh sẽ không bao giờ có thể trụ vững để tiếp tục làm công việc này, chứ đừng nói đến việc đón nhận những bức thư tiếp theo."

An chậm rãi cúi đầu, nhìn xuống đôi bàn tay của chính mình đang run rẩy trên mặt bàn máy.

Những vết chai sần trên đầu ngón tay do nhiều năm cầm bút chỉnh quang học, gõ phím máy đo tần số và nắn chỉnh từng milimét băng từ hiện rõ mồn một dưới luồng ánh sáng vàng. Trong khoảnh khắc ấy, anh chợt nhớ lại lời dặn của thầy Thu từ những ngày đầu tiên anh bước chân vào học việc ở Nhà Nghe Mưa: *Tôn trọng tính nguyên bản của thanh âm không chỉ là bảo vệ những nốt nhạc hay tiếng nói, mà trước hết là phải biết tôn trọng những khoảng lặng. Khoảng lặng không phải là sự hư vô, nó là một phần của sự thật đã diễn ra.*

Khoảng trống hai năm không có bất kỳ lượt đăng ký gửi thư nào trên nhật ký bưu chính từ mốc tuổi hai mươi tư của Kha là một sự kiện hoàn toàn có thật trong cuộc đời của cậu ấy. Dù lý do đằng sau nó là gì — là biến cố, là sự lãng quên, hay là một niềm hạnh phúc mới khiến người ta không còn thời gian để quay đầu nhìn lại quá khứ — thì đó vẫn là cuộc đời chân thực của Kha.

An nhận ra mình không có quyền dùng các thuật toán nội suy âm thanh để vẽ thêm vào đó những tần số giả tạo, và anh càng không có quyền dùng nỗi bất an ích kỷ của một người đứng ở vị trí chờ đợi để phán xét, tra vấn hay suy đoán về số phận của một con người bằng xương bằng thịt.

"Anh hiểu rồi," An khẽ thở ra một hơi dài, lồng ngực đang căng cứng dần buông lỏng, trút bớt phần nào gánh nặng ngột ngạt vừa bóp nghẹt anh suốt nhiều giờ qua. "Anh xin lỗi. Chỉ là... khoảnh khắc nhìn thấy dải dữ liệu hoàn toàn trống rỗng ấy, anh đã hoảng loạn. Anh sợ cậu ấy đã không còn sống trên cõi đời này nữa."

"Cậu ấy vẫn sống, và trên chỉ mục tiếp sóng, cậu ấy đã đăng ký phát thư trở lại vào năm hai mươi sáu tuổi đấy thôi," Mai đưa ngón tay chỉ vào dòng mã chuyển tiếp tiếp theo hiển thị trên bảng nhật ký của đài. "Hãy làm đúng công việc của anh đi, anh An. Hãy làm một người thợ phục chế âm thanh trung thực và tỉnh táo, chứ đừng biến mình thành một vị quan tòa đứng ra phán xét cuộc đời ẩn sau những bức thư."

Mai vỗ nhẹ lên vai anh trai một cái rồi xoay người, thu lại tập tài liệu kiểm định và bước ra khỏi phòng để quay trở về ca trực đêm ở trạm điều phối trung tâm.

Khi tiếng bước chân của Mai xa dần và cánh cửa gỗ khép lại, An ngồi lại một mình giữa gian gác xép tĩnh mịch. Anh nhắm mắt lại vài giây, hít một hơi thật sâu mùi dầu thông nồng ấm để tìm lại sự thăng bằng và điềm tĩnh vốn có của một người thợ lành nghề.

Bằng những thao tác tay chuẩn xác, cẩn trọng và không còn một chút run rẩy, An bắt đầu quy trình niêm phong khoảng trống hai năm trên trục chỉ mục lưu trữ ấy theo đúng quy chuẩn nghiêm ngặt của nghiệp đoàn phục chế: anh dán lên phân đoạn ấy dòng nhãn màu xám bạc: *Khoảng lặng nguyên bản — không can thiệp*.

Anh chấp nhận khoảng lặng hai năm đó như chấp nhận một vết xước tự nhiên, không thể xóa nhòa trên thân một súc gỗ quý — một phần chân thực, lặng lẽ và không thể tách rời của cây cầu dài hai mươi sáu năm ánh sáng mà cả hai người đang cùng nhau bước đi.

***

Cùng thời điểm ấy, ở một tọa độ cách xa hai mươi sáu năm ánh sáng, bóng tối dày đặc của một mùa đông khô lạnh và khắc nghiệt đang trùm xuống khu phức hợp Vườn Hạt Cuối Đông trên hành tinh Vọng Sa.

Bên trong phòng làm việc cá nhân ấm áp, phảng phất mùi thơm ngai ngái của những bó lá cây dược liệu khô treo trên xà nhà và hơi ẩm nồng đượm bốc lên từ những khay đất xốp mới ủ mùn, Kha ở tuổi bốn mươi tám vừa ký nhận một kiện hàng dữ liệu dân sự đặc biệt. Kiện hàng được chuyển đến từ Lam Hải, vượt qua tuyến hành lang sóng liên sao và cập bến tại cổng phân phối của trạm quan trắc địa cực trước khi được đưa về vùng thung lũng đá vôi này bằng xe trượt tuyết bánh xích.

Đó là một chiếc hộp kim loại nhỏ chống sốc, bên trong xếp ngay ngắn những thanh tinh thể nhớ tiêu chuẩn mang nhãn kiểm định niêm phong màu đồng của Nhà Nghe Mưa. Dưới lớp vỏ bảo vệ trong suốt là các bản ghi thoại cá nhân ngắn, được đánh số thứ tự tỉ mỉ theo từng mốc thời gian trong suốt năm An hai mươi hai tuổi.

Kha ngồi xuống chiếc ghế tựa bằng gỗ ghép bên bàn làm việc, khẽ lau sạch đầu tiếp xúc của thanh tinh thể đầu tiên rồi cắm nó vào khe đọc của chiếc máy phát di động.

Âm thanh đầu tiên phát ra từ màng loa không phải là giọng nói trầm tĩnh của một An tuổi bốn mươi tám — người đàn ông trung niên cùng tuổi với anh lúc này. Thay vào đó, thiết bị bắt đầu tái hiện chuỗi bản ghi thoại ngắn mà chàng trai An năm hai mươi hai tuổi đã kiên trì thu âm và gửi đi đều đặn qua từng tuần, từng mùa bão suốt năm tháng ấy — những bước chân đầu tiên của chuỗi thư tín một chiều mà An bền bỉ gửi suốt hai mươi sáu năm ròng rã dù chưa từng nhận được lời hồi đáp.

Đó là những lát cắt cuộc sống mộc mạc, bình dị đến nao lòng của một chàng trai trẻ sống nơi thành phố cảng Triều Trắng xa xôi. Giọng nói của An thời trai trẻ mang một âm sắc trong trẻo, có đôi chỗ ngập ngừng, vụng về của một người chưa từng quen bộc bạch lòng mình trước đám đông, nhưng lại ẩn chứa một sự kiên nhẫn sâu thẳm đến vô biên.

Qua làn sóng âm được phục chế sạch sẽ, An kể cho Kha nghe về những mùa bão muối dữ dội tràn qua bến cảng, về lớp bọt biển trắng xóa phủ đầy các bậc thềm đá mỗi sớm mai thức dậy. Cậu thợ trẻ kể về cách mình học việc từ thầy Thu, cách dùng đầu ngón tay chạm vào các thanh kim loại để cảm nhận độ rung và đoán biết chính xác độ ẩm của bầu không khí ngoài khơi trước khi bão kéo đến. Cậu kể về nỗi cô đơn trống trải đến ngợp ngợp khi đứng trên đỉnh ngọn hải đăng nhìn những con tàu viễn dương xé toạc màn sương mù dày đặc để rời bến ra khơi, mất hút vào đường chân trời vô định.

Điều khiến lồng ngực Kha thắt nghẹn lại, từng nhịp thở trở nên khó khăn, chính là nhận thức rõ ràng rằng: trong suốt những năm tháng thanh xuân tươi đẹp ấy, An đã miệt mài thu âm và gửi đi từng bức thư mà chưa từng nhận được lấy một âm thanh hồi đáp nào từ phía Vọng Sa.

Chàng trai trẻ ấy cứ nói, cứ kể, cứ đều đặn gửi gắm tâm tư của mình vào bóng đêm mịt mùng của vũ trụ, giống như một ngọn hải đăng cô độc nhấp nháy ánh sáng giữa biển đêm bao la mà không hề biết liệu có con tàu nào đang nhìn thấy mình hay không. An đã tin tưởng một cách thuần khiết và tuyệt đối rằng, ở một góc tối tăm nào đó của thiên hà, những thanh âm của mình nhất định sẽ có một nơi chốn bình yên để nương náu.

Sự kiên trì thầm lặng, bền bỉ và không một lời đòi hỏi ấy dấy lên trong lòng người đàn ông bốn mươi tám tuổi những đợt sóng cảm xúc vừa sâu sắc, vừa day dứt đến khôn nguôi.

Kha tựa đầu vào thành ghế, nhắm nghiền hai mắt lại, và ký ức của chính anh trong những năm tháng tuổi hai mươi tư bỗng nhiên ùa về rõ mồn một.

Khi An miệt mài ngồi trước micro trong căn gác xép ẩm ướt ở Lam Hải để gửi đi từng mảnh đời mình, thì tại thung lũng đá vôi khô cằn của Vọng Sa, Kha đã từng buông xuôi tất cả. Khi ấy, Kha đã từng nghĩ rằng việc gửi gắm tâm tư qua những năm ánh sáng mênh mông chỉ là một ảo mộng phù phiếm của tuổi trẻ bồng bột. Ở tuổi hai mươi tư, cuộc đời thực tế đã ập đến với anh bằng tất cả sức nặng và vẻ đẹp trần trụi của nó: anh gặp Tâm.

Kha nhớ rất rõ quyết định dứt khoát của mình ngày đó. Anh đã chủ động tắt máy ghi âm, dừng hẳn việc gửi thư suốt hai năm trời ròng rã để dồn toàn bộ tâm trí, sức lực và tình cảm vào đời sống thực tại ngay trước mắt. Anh bắt đầu mối quan hệ gắn bó cùng Tâm, cùng nhau gây dựng từng luống cây đầu tiên của Vườn Hạt Cuối Đông — nền tảng cho cuộc sống chung mà nhiều năm sau đó đã dẫn đến mười hai năm hôn nhân trọn vẹn và việc đón nhận con gái nuôi Yên. Ở tuổi hai mươi tư, điều anh khao khát là một sự hiện diện bằng xương bằng thịt để cùng sẻ chia những nhọc nhằn dưới cùng một bầu khí quyển, một tình cảm có hơi ấm thực tế chứ không phải những mộng tưởng viễn vông hướng về các vì sao xa xôi.

Kha đã sống trọn vẹn hai năm đó trong niềm gắn kết chân thành của một tình yêu đang đơm hoa và trách nhiệm cụ thể với từng luống cây, ngọn cỏ. Cho đến tận bây giờ, khi tóc trên thái dương đã điểm bạc, anh chưa từng một lần hối hận về quyết định sống hết mình cho thực tại ấy.

Thế nhưng giờ đây, khi lắng nghe lại giọng nói mộc mạc của chàng trai trẻ An năm xưa vẫn kiên định băng qua bóng tối hai mươi sáu năm ánh sáng để tìm đến mình, Kha cảm thấy một nỗi xúc động nghẹn ngào pha lẫn niềm xót xa khó tả dâng lên trong đáy mắt. Trái tim người đàn ông trung niên rung lên những nhịp đập thổn thức, bàng hoàng trước một mối chân tình quá đỗi dịu dàng, nhẫn nại và bền bỉ đến mức gần như không có thật giữa cõi đời này.

Kha rút nhẹ thanh tinh thể nhớ ra khỏi máy đọc, cầm theo chiếc máy phát nhỏ rồi đứng dậy, bước chậm rãi qua cánh cửa trượt để đi ra khoảng hiên nhà kính nối liền gian làm việc với khu cư trú gia đình.

Bầu trời đêm của Vọng Sa lúc này trong vắt và sâu thẳm lạ thường. Qua những tấm kính vòm chịu lực dày cộp, dải tinh vân màu tím nhạt vắt ngang qua vòm trời như một dải lụa mỏng phát sáng lấp lánh giữa ngàn vạn vì sao tĩnh lặng. Không khí se lạnh phả vào mặt mang theo mùi hương thanh khiết, ngai ngái của đất ướt sau đợt tưới nhỏ giọt muộn ban đêm.

Trên chiếc ghế băng dài bằng gỗ thông đặt sát mép bồn cây kim ngân bản địa, Tâm đang ngồi đó một mình.

Người bác sĩ phục hồi chức năng năm mươi hai tuổi khoác một chiếc áo len dệt thô dày màu xám tro, hai bàn tay áp chặt quanh một tách trà rễ cây còn bốc làn khói mỏng thơm mùi thảo mộc. Tâm vừa trở về sau một ca trực kéo dài gần mười hai tiếng đồng hồ ở khu điều trị vận động ngoài vành đai trạm, khóe mắt lộ rõ những nếp nhăn mệt mỏi của một ngày làm việc căng thẳng, nhưng dáng ngồi và ánh mắt của anh vẫn giữ nguyên vẻ điềm đạm, khoan hòa và tinh tế vốn có.

Kha bước lại gần, bước chân ngập ngừng trên nền đá hoa cương lát hiên, rồi lặng lẽ ngồi xuống khoảng trống bên cạnh Tâm. Anh không giấu giếm điều gì, nhẹ nhàng đặt chiếc máy phát nhỏ cùng thanh tinh thể nhớ vừa nghe lên chiếc bàn con bằng kim loại kê giữa hai người.

"Bản ghi từ Lam Hải chuyển đến rồi," Kha khẽ cất tiếng, giọng anh trầm xuống giữa tiếng gió đông thổi qua lớp kính vòm bên trên. "Đó là những bức thư cũ mà An đã thu âm và gửi từ năm hai mươi hai tuổi... Cậu ấy kiên trì gửi đều đặn qua từng mùa bão suốt thời trai trẻ dù chưa từng nhận được lời hồi đáp... Trong khi em, từng có lúc em đã buông tay và im lặng suốt hai năm trời."

Tâm không đưa mắt nhìn xuống chiếc máy phát. Anh chỉ khẽ nâng tách trà lên môi, nhấp một ngụm nhỏ, cảm nhận vị đắng nhẹ và hơi ấm lan tỏa chầm chậm trong khoang miệng rồi mới quay sang nhìn thẳng vào mắt Kha.

Dưới ánh sáng vàng nhạt hắt ra từ ô cửa kính của phòng làm việc, Tâm nhìn thấy rất rõ những dao động sâu kín, những xao xuyến và bối rối đang dâng lên nơi đáy mắt của người bạn đời cũ — người đàn ông mà anh đã từng cùng chung sống trọn vẹn suốt mười hai năm trời, cùng nhau nếm trải bao ngọt bùi cay đắng và cùng nuôi nấng một đứa con gái khôn lớn nên người.

"Em thấy day dứt à?" Tâm hỏi, giọng anh trầm ấm, nhẹ nhàng và bình thản, tuyệt nhiên không hề có lấy một tia ghen tuông, trách móc hay giận dữ.

"Em thấy... rung động," Kha thẳng thắn thừa nhận, lồng ngực anh khẽ phập phồng theo từng nhịp thở nặng nề. Trước mặt Tâm, người đã cùng anh đi qua hơn một thập kỷ của cuộc đời và hiểu rõ từng thói quen nhỏ nhất của anh, Kha biết mình không thể và không bao giờ muốn dối trá. "Sự bền bỉ của người ấy làm em nghẹn lại, Tâm ạ. Làm sao một con người có thể kiên trì gửi tiếng nói của mình vào cõi vô vọng lâu đến thế mà không đòi hỏi bất kỳ sự hồi đáp nào? Nghe những bản ghi đó, em nhận ra có một phần trong em dường như chưa từng thực sự khép lại."

Không gian giữa hai người chìm vào một khoảng lặng kéo dài. Dưới nền đá hoa cương, tiếng máy bơm nước tuần hoàn ngầm vẫn rì rầm rung lên đều đặn, hòa cùng tiếng lá cây kim ngân khẽ lay động trong luồng gió điều hòa nhân tạo.

Tâm từ tốn đặt tách trà xuống mặt bàn kim loại. Anh xoay người lại, nhìn thẳng vào Kha bằng ánh mắt bao dung, thấu hiểu, nhưng ẩn sâu bên trong ánh nhìn ấy là một sự kiên định sắt đá — một lanh giới phân định rõ ràng và dứt khoát của một người đàn ông tự trọng, trân quý từng phút giây của cuộc đời mình.

"Kha này," Tâm cất tiếng, từng lời nói được thốt ra một cách gãy gọn, trầm tĩnh và rành mạch. "Em có quyền rung động trước sự bền bỉ của An. Anh hoàn toàn tôn trọng điều đó, và anh cũng thật lòng tôn trọng thứ tình cảm thuần khiết mà người ở bên kia vũ trụ đã dành cho em suốt ngần ấy năm. Nhưng xin em, đừng bao giờ làm một việc."

Kha ngước mắt lên, chạm phải ánh nhìn thẳng thắn và thâm trầm của người bạn đời cũ.

"Xin em đừng bao giờ nhìn lại mười hai năm chúng ta đã ở bên nhau, đừng nhìn lại những đêm trắng hai đứa thức ròng rã thay phiên nhau chườm khăn hạ sốt cho Yên lúc con bé ốm nặng, hay những mùa khô hạn khốc liệt hai đứa cùng gồng mình giữ từng mét khối nước để cứu lấy từng luống mầm của vườn hạt này... mà coi tất cả những năm tháng ấy chỉ là một khoảng thời gian chờ đợi."

Gương mặt Tâm thoáng nét trầm tư khi những ký ức cũ lướt qua tâm trí, nhưng giọng nói của anh vẫn giữ nguyên sự đĩnh đạc và kiêu hãnh của một người đã sống hết mình cho thực tại:

"Cuộc hôn nhân của chúng ta kết thúc bốn năm trước vì những ngã rẽ thực tế không thể dung hòa trong cuộc sống của hai con người trưởng thành, chứ không phải vì anh là một người đứng ra lấp chỗ trống cho An. Hai năm em im lặng không gửi thư thời trai trẻ, em đã sống trọn vẹn, sống hết mình để cùng anh xây dựng bước khởi đầu cho mối gắn kết ấy, để rồi sau này chúng ta có mười hai năm hôn nhân và cùng nuôi nấng Yên khôn lớn. Những năm tháng đó là máu thịt, là đời thực, là những giá trị trọn vẹn và đẹp đẽ tự thân nó, chứ tuyệt đối không phải một trạm dừng chân tạm bợ để em chờ một tín hiệu từ sao xa."

Tâm nhìn Kha rất lâu rồi khẽ nói rằng anh có quyền rung động, nhưng xin đừng coi những năm tháng bên nhau chỉ là thời gian chờ đợi.