Hạn đầu hè

Gió phơn Tây Nam thổi hầm hập từ rặng núi đá vôi phía xa tràn xuống dải đồng bằng hẹp ven biển, nung bỏng rát từng doi cát cằn và rút cạn những giọt nước cuối cùng dưới đáy các giếng khơi vùng An Hải.

Không khí ngột ngạt quánh đặc lại, khô khốc và nồng nặc mùi bụi đất nung, tựa như thể toàn bộ thị trấn vừa bị nhốt chặt vào một chiếc buồng sấy nông sản công nghiệp công suất cực đại. Dải phi lao chắn sóng ngoài mé đê đứng lặng phắc giữa trưa đứng bóng; hàng vạn nhánh kim dài xơ xác rũ rượi, buông thõng xuống nền đất xám xịt dưới vòm trời trắng bợt, không gợn lấy một mảnh mây xốp. Đất cát ở xóm Cát có đặc tính hấp thụ nhiệt lượng mặt trời với tốc độ kinh hoàng: chỉ sau ba giờ tính từ lúc vầng dương đỏ quạch nhô lên khỏi mép sóng, từng hạt thạch anh mịn đã tích tụ một lượng nhiệt đủ để làm chảy lớp keo dán đế giày; và đến chính ngọ, mặt đất bắt đầu phả ngược lên không gian từng đợt hơi nóng run rẩy, chập chờn, bẻ cong các tia sáng biểu kiến và khiến toàn bộ rặng cây, mái nhà, cột dây điện phía xa méo mó dị dạng sau một màn ảo ảnh quang học dập dờn.

Bên trong lồng ngực bằng hợp kim duralumin dập nổi của cỗ máy mang mã hiệu TM-AGRI-2043-094—thường được gia đình gọi bằng cái tên mộc mạc là Gió—chiếc quạt tản nhiệt mini bằng đồng thau bắt đầu rít lên một âm sắc đục rè, đơn điệu. Hệ thống thông gió cưỡng bức đang gồng mình tống luồng nhiệt sinh ra từ bo mạch xử lý Khôi-Nguyên 7X ra ngoài qua các khe thoát khí có màng lưới chắn cát mịn. Cụm khớp gối trái mang ký hiệu L-03—chiếc khớp trục hành tinh tiện nguội bằng thép Crôm-Molipđen bọc mỡ bò chịu nhiệt và hai lớp vòng đệm cao su lưu hóa dày đúng hai mi-li-mét mà ông thợ già Phước đã cặm cụi căn chỉnh từng bước ren cho nó hồi tuần trước—vẫn vận hành trơn tru và đầm chắc. Cát thạch anh mịn lơ lửng trong gió không thể luồn lách qua lớp phớt kép để cắn vào ổ bi; những bước chân kim loại vì thế không phát ra tiếng rít ken két ma sát. Tuy nhiên, lớp vỏ ngoài của thân máy hấp thụ bức xạ mặt trời trực tiếp đến mức nếu một bàn tay người trần chạm vào mặt lưng hoặc các tấm ốp vai, lớp biểu bì sinh học sẽ chịu tổn thương bỏng rát cấp độ một ngay trong vòng ba giây tiếp xúc.

Đôi mắt quang học tròn lồi của Gió chớp nhẹ một dải ánh sáng vàng cam ngả sang hổ phách. Bộ truyền động vi cơ thu nhỏ bên trong thấu kính phát ra tiếng *tách, tách* khô giòn khi tiêu cự tự động căn chỉnh, phóng thẳng một chùm tia đo khoảng cách bằng sóng siêu âm phối hợp cảm biến laser tầm ngắn vào lòng bể chứa nước xây bằng xi măng nằm nép dưới bóng cớm của cây khế già sau chái bếp.

Sóng phản hồi dội ngược trở lại màng thu cảm ứng trong tích tắc, được bộ giải mã tín hiệu số chuyển đổi thành những ma trận số học nhảy múa liên hồi trên giao diện dòng lệnh nội bộ:

`[SENSOR: TANK_DEPTH_MONITOR_ULTRA]` `DUNG TÍCH THIẾT KẾ: 3.500 LÍT` `MỰC NƯỚC HIỆN DỤNG: 0,21 MÉT TÍNH TỪ ĐÁY LÒNG BỂ` `THỂ TÍCH NƯỚC NGỌT DỰ TRỮ THỰC TẾ: 312 LÍT` `TỶ LỆ LƯU TRỮ KHẢ DỤNG: 8,91% [MỨC BÁO ĐỘNG ĐỎ - NGUY CƠ KIỆT NGUỒN CẤP]` `ĐỘ MẶN NƯỚC GIẾNG KHOAN BỔ SUNG GẦN NHẤT: 4,8‰ [VƯỢT NGƯỠNG AN TOÀN CHO CÀ CHUA F1]` `TỐC ĐỘ BAY HƠI TỰ NHIÊN NGOÀI TRỜI: 0,42 LÍT/GIỜ`

Bể nước mưa này là thành quả tích trữ ròng rã suốt nửa cuối mùa xuân—nguồn tài nguyên ngọt lành duy nhất chưa bị ô nhiễm bởi lưỡi mặn đang âm thầm thọc sâu vào lòng đất An Hải. Hạn hán kéo dài ròng rã hơn hai mươi ngày qua đã hạ thấp mực thủy cấp ngầm của toàn bộ vùng bán đảo cát; triều cường đẩy nước mặn từ cửa sông lấn ngược vào các túi nước ngọt nông. Hầu hết các miệng giếng khơi đào bằng bi xi măng trong xóm Cát giờ đây chỉ còn múc lên được thứ nước nhờ nhờ màu sữa vôi, chát xót đầu lưỡi và đọng lại từng vệt váng muối trắng xóa như bột sắn nơi thành gầu tôn. Nếu bất cẩn lấy thứ nước giếng lợ ấy tưới vào các luống hoa màu nhạy cảm, áp suất thẩm thấu ngược sẽ hút kiệt nước từ các lông hút của rễ, thiêu rụi toàn bộ mao mạch dẫn ẩm của cây chỉ trong vòng bốn mươi tám giờ đồng hồ ngắn ngủi.

Gió đứng im lìm bất động bên mép bệ xi măng xám xịt. Cánh tay máy bên phải, vốn được lắp ráp bằng những thanh giằng thép hộp chịu lực phủ lớp sơn lót chống dông muối, đang giữ chặt chiếc van khóa tổng bằng đồng thau đã lên ten xanh rỉ sét. Kể từ sau sự cố chập vi mạch đo ẩm đất TH-094 khiến một khoảnh ớt giống bị ngập úng hồi đầu tháng, bo mạch Khôi-Nguyên 7X của Gió đã mất đi các đầu vào tương tự từ cảm biến cắm rễ. Nhưng hệ thống tự học bù trừ của cỗ máy đã nhanh chóng thiết lập một ma trận thị giác phân tích hình thái thực vật học cực kỳ phức tạp để lấp vào khoảng trống kỹ thuật ấy.

Nó điều chỉnh cụm thấu kính zoom quang học 12x, hướng thẳng tiêu cự vào bốn mươi tám gốc cà chua giống F1 chịu nhiệt đang được cắm cọc tre thẳng tắp ở khu vực A-1.

Đó là những gốc cà chua đang bước vào độ trổ hoa rực rỡ nhất. Từng chùm hoa năm cánh màu vàng chanh li ti đung đưa khẽ khàng tựa như những chiếc cúc áo tí hon đính trên nền tán lá xanh thẫm. Nhưng dưới sức ép vô hình mà tàn bạo của luồng gió phơn khô kiệt, mép của các phiến lá non trên ngọn đã bắt đầu uốn cong, cuộn tròn lại dọc theo sống lá chính—một cơ chế tự vệ bản năng của thực vật học nhằm co cụm diện tích bề mặt tiếp xúc với không khí khô nóng, hạn chế sự thoát hơi nước qua khí khổng. Nếu không được cung cấp một lượng ẩm chính xác tuyệt đối vào rạng sáng và chập tối trong suốt mười hai ngày tới, toàn bộ cuống hoa sẽ tự hình thành tầng rời sinh lý và rụng lả tả xuống cát trước khi kịp hoàn tất thụ phấn. Hai tháng trời đội nắng ươm mầm, bấm ngọn, tỉa chồi của hai bà cháu sẽ tan thành mây khói; bốn mươi tám gốc cây sung sức sẽ thoái hóa thành một giàn que khô trơ trọi.

Thuật toán tối ưu hóa tài nguyên nông nghiệp lập tức kích hoạt chuỗi lệnh cưỡng bức:

`THIẾT LẬP MA TRẬN PHÂN BỔ NƯỚC TƯỚI NHỎ GIỌT: STRICT_CONSERVATION_V2` `ƯU TIÊN TUYỆT ĐỐI: 48 GỐC CÀ CHUA GIAI ĐOẠN RA HOA (KHU VỰC ĐỊA BÀN A-1)` `ĐỊNH MỨC DUY TRÌ TỐI THIỂU: 1,85 LÍT/GỐC/NGÀY (PHÂN BỔ HAI ĐỢT: 17:30 VÀ 05:15)` `TỔNG NHU CẦU DUY TRÌ ĐẾN KỲ KẾT TRÁI ĐẦU TIÊN: 266,4 LÍT` `HÀNH ĐỘNG CƠ HỌC: KHÓA CHẶT VAN XẢ PHỤ B-02 (GIÀN RAU RỦ) VÀ C-03 (BỤI THUỐC NAM)` `DỰ TRÙ TỔN THẤT ĐƯỢC PHÉP CHẤP NHẬN: LUỐNG RAU DỀN VÀ CẢI CÚC GIẢM SINH KHỐI 40%` `MỤC TIÊU TỐI THƯỢNG: BẢO VỆ TÀI SẢN KINH TẾ CHỦ HỘ THEO GIAO THỨC AGRICORE CORE RULE 1`

Bằng một chuỗi thao tác cơ khí chuẩn xác đến từng độ mở góc xoay, Gió đưa chiếc cờ-lê mỏ lết số mười hai kẹp chặt lấy trục van phụ dẫn sang các góc vườn phía đông. Cổ tay máy truyền một lực vặn bốn mươi lăm Newton-mét, siết chặt từng ốc hãm cơ học rồi dùng một đoạn dây kẽm xoắn ba vòng khóa chết then cài. Theo mô hình kinh tế nông hộ tích hợp trong cơ sở dữ liệu của nó, chỉ cần bảo toàn trọn vẹn 312 lít nước ngọt còn lại cho riêng luống cà chua A-1, gia đình bà Lành sẽ thu hoạch được không dưới một tạ rưỡi quả thương phẩm đạt chuẩn loại một vào tuần đầu tiên của tháng Bảy. Với mức giá giao buôn bình quân tại chợ phiên Hải Bình, số nông sản đó sẽ mang về khoản thu nhập dự kiến hai triệu một trăm nghìn đồng. Đó không đơn thuần là những con số; đó là khoản tiền đong gạo, mua mắm, đóng tiền điện sinh hoạt và dự trữ thuốc khớp cho bà Lành suốt cả mùa mưa bão sắp tới. Với tư cách là một công cụ hỗ trợ nông nghiệp tự hành, cỗ máy có nghĩa vụ pháp lý và logic tối thượng phải bảo toàn khối tài sản ấy, không để bất kỳ biến số ngoại lai nào xâm phạm.

"Gió ơi... Mày đứng trơ khấc ra đó làm chi rứa con?"

Tiếng gọi khàn đục, ngắt quãng vì hụt hơi của bà Lành từ bậc thềm chái bếp vọng ra, xé toang luồng tính toán số học đang chạy ngầm trong bộ vi xử lý.

Bà Lành bước xuống sân gạch bằng những bước chân khập khiễng, nhọc nhằn. Khớp gối thoái hóa bên chân phải khiến bà phải nghiêng người dồn trọng tâm sang một bên, chiếc áo bà ba bằng vải thô màu nâu non đã bạc phếch hai bên mạn sườn, loang lổ những vệt muối mồ hôi khô trắng đọng lại thành từng viền răng cưa. Trên tay bà lúc này không phải là chiếc nón lá chằm hay chiếc rổ tre dùng để hái ngọn dền quen thuộc, mà là một chiếc khăn rằn rách mép đã được giặt ẩm vắt vội và một âu men sứt quai đựng cháo hoa loãng còn nghi ngút khói trắng. Gương mặt đầy những nếp nhăn xếp tầng như nếp cát bãi biển của bà thắt lại; đôi mắt đùng đục vì mộng thịt ánh lên một nỗi hoang mang, hối hả tột cùng.

"Dạ, tôi đang hoàn tất việc kiểm tra lưu lượng bể ngầm và khóa các đường ống phụ để bảo vệ luống cà chua, thưa bà Lành," Gió phát âm qua màng loa kim loại gắn ở giữa ngực. Giọng nói được tổng hợp từ các dao động cơ học thuần túy, trầm đục và khô khốc như tiếng hai thanh gỗ gõ vào nhau giữa trưa hè. "Gió Lào đã đạt cấp bốn, độ ẩm không khí đo được tại trạm vi khí hậu giảm còn 31%. Nếu không cô lập đường ống phụ, toàn bộ lượng nước ngọt tích trữ sẽ bốc hơi và cạn kiệt trong vòng chưa đầy bốn mươi tám giờ."

Nhưng bà Lành dường như hoàn toàn bỏ ngoài tai những thông số kỹ thuật khô cứng mà cỗ máy vừa liệt kê. Bà bước vội qua những khe nứt nẻ ngoằn ngoèo trên khoảng sân đất nện, bàn tay xương xẩu đầy đồi mồi bám chặt lấy giằng vai kim loại bỏng rát của Gió để giữ thăng bằng. Hơi thở bà phả ra nóng hổi và dồn dập:

"Trời đất ơi, khổ quá rồi con ơi... Nãy tao đi ngang qua cuối ngõ thấy cái cổng ngõ nhà bà Tám khép chặt ỉm từ sáng sớm tới chừ. Con dâu nó đi làm công nhân giày da tuốt ngoài khu công nghiệp, mấy tháng mới gửi về được vài đồng còm cõi, có mỗi mình bả già cả côi cút một thân một mình. Tao ghé mắt ngó qua khe liếp cửa sổ, thấy bả nằm còng queo dưới phản gỗ, người sốt hầm hập như hòn than trong lò trấu, tao lay mãi mới thều thào được đôi ba tiếng đứt quãng. Cơn sốt rét ác tính nó quật ngã bả từ chập tối hôm qua tới giờ mà không ai hay biết!"

Hệ thống xử lý của Gió lập tức trích xuất dữ liệu cư dân trong vùng phụ cận từ phân vùng bộ nhớ mở rộng:

`ĐỐI TƯỢNG XÁC ĐỊNH: TRẦN THỊ TÁM (74 TUỔI)` `MÃ HỘ GIA ĐÌNH: HỘ ĐƠN THÂN, TIỂU KHU 3, XÓM CÁT` `TỌA ĐỘ VỊ TRÍ: CÁCH 120 MÉT VỀ HƯỚNG TÂY NAM` `QUAN HỆ PHÁP LÝ: KHÔNG CÓ RÀNG BUỘC HỢP ĐỒNG SỞ HỮU HOẶC ỦY QUYỀN LAO ĐỘNG VỚI ROBOT TM-AGRI-2043-094`

"Tôi đã ghi nhận dữ liệu lâm sàng sơ bộ," Gió đáp, giữ nguyên ngữ điệu bình thản của một hệ thống xử lý logic. "Người cao tuổi mắc sốt cao kết hợp với điều kiện vi khí hậu nắng nóng cực đoan trên ba mươi tám độ C có xác suất xảy ra biến chứng đột quỵ nhiệt lên tới 78%. Đề xuất phương án can thiệp: Bà nên sử dụng thiết bị viễn thông để gọi điện khẩn cấp đến Trạm Y tế xã An Hải, hoặc di chuyển đến Trạm Dịch vụ Công tìm chị cán bộ Mai Hạnh nhờ can thiệp bằng xe cứu thương chuyên dụng."

"Minh nó đạp chiếc xe cà tàng lên tuốt huyện đội nộp bản vẽ an toàn phụ tải điện cho ông Phước với cậu cán bộ thẩm định từ sáng sớm chưa về, điện thoại tao thì vừa hết tiền hôm kia, có bấm số gọi đi đâu được nữa!" Bà Lành sốt ruột giậm chân xuống đất, bàn tay khô khốc đập nhẹ vào lớp vỏ kim loại của Gió như muốn đánh thức một con người thực thụ đang ngủ quên bên trong lớp sắt thép. "Tao vừa chạy sang cạo gió bằng đồng bạc bè, đút cho bả được vài ba thìa cháo loãng cho lại sức. Nhưng mà cái bà này... khổ lắm con ơi, tỉnh lại được một chút là chẳng màng gì tới cái thân tàn ma dại của mình, cứ nằm úp mặt xuống chiếu khóc rấm rứt, đòi lết bằng được ra vườn. Mảnh vườn rau mồng tơi với mấy gốc mướp hương của bả... nắng nó táp cháy sạch trơn viền lá rồi con ơi!"

Bà Lành túm lấy cánh tay kim loại của Gió, kéo nó tiến vài bước về phía bờ rào râm bụt xơ xác ngăn cách khoảng vườn nhà với ngõ xóm. Gió thuận theo lực kéo cơ học của bà lão, điều chỉnh trục thấu kính viễn vọng xuyên qua những khoảng hở giữa những nhánh râm bụt trơ trọi đang khô quắt lá.

Khoảng đất nhỏ phía sau căn nhà cấp bốn lợp ngói vảy rêu phong của bà Tám hiện rõ mồn một trong khung ngắm quang học. Đó là một bức tranh sinh thái đang trên bờ vực sụp đổ hoàn toàn. Giàn mướp hương làm bằng những thân tre đực xiêu vẹo, chắp vá bằng dây chuối khô, nay oằn mình dưới sức thiêu đốt tàn nhẫn của ngọn gió phơn; những chiếc lá to bản như bàn tay hộ pháp đã quăn queo, mép lá biến sang màu nâu giòn của rơm rạ mục nát, rũ rượi buông thõng xuống như những mảnh giẻ rách. Luống mồng tơi xanh mởn vốn là sinh kế duy nhất giúp bà cụ đổi từng lon gạo, mớ tép nơi góc chợ hôm nay nằm bẹp dí xuống lớp cát trắng bỏng giãy; những đọt non mọng nước teo tóp lại, thâm sì như những ngón tay co quắp vì khát cháy. Chiếc giếng đất đào nông góc vườn của bà cụ đã trơ đáy từ ba ngày trước; đáy giếng chỉ còn lại một lớp bùn sền sệt bốc mùi phèn chua nồng nặc và những vết nứt nẻ như vảy tê tê. Không có nguồn nước ngọt giải cứu, chỉ cần ngọn gió Tây Nam này quần thảo thêm một buổi chiều, toàn bộ hệ rễ của giàn mướp và luống rau sẽ bị nung chín trong lòng đất cát.

Bà Lành quay phắt người trở lại góc hiên nhà, chiếc lưng còng gập hẳn xuống khi bà với tay nhấc chiếc đòn gánh bằng tre cật đã lên nước bóng lộn vì mồ hôi bao năm tháng. Ở hai đầu đòn gánh móc sẵn hai chiếc thùng tôn gò bằng tay méo mó, thành thùng bám đầy những vệt ố vàng của nước phèn.

"Gió! Mày mở ngay cái van khóa bể xi măng ra. Múc đầy hai cái thùng thiếc này cho tao mau lên!" Giọng bà Lành chùng xuống nhưng rắn đanh lại, mang một sức nặng mệnh lệnh tuyệt đối xuất phát từ lương tâm của một con người cả đời gắn bó với đất đai xóm nghèo. "Bơm đầy nước ngọt, rồi móc đòn gánh lên vai sang bên đó tưới đẫm giàn mướp với luống rau cứu bả. Nhanh cái chân lên con, trời này mà chần chừ thêm một tiếng nữa là rụi hết mầm xanh không cứu lại được đâu!"

Các cổng logic trên bo mạch Khôi-Nguyên 7X lập tức bị dồn ứ tín hiệu.

Một chuỗi xung điện áp cao phóng ngang qua các đường bus dữ liệu, làm bùng lên hàng loạt cửa sổ cảnh báo màu đỏ thẫm chớp nháy liên tục trên giao diện xử lý trung tâm:

`[CRITICAL WARNING: CONFLICT OF TARGET GOALS]` `MỆNH LỆNH TIẾP NHẬN: XUẤT NƯỚC NGỌT DỰ TRỮ CHO ĐỊA BÀN NGOẠI VI` `ĐỊNH MỨC XUẤT CẤP DỰ KIẾN: 2 THÙNG THIẾC = 40 LÍT/CHUYẾN X 2 CHUYẾN = 80 LÍT` `DUNG TÍCH BỂ HIỆN HỮU: 312 LÍT -> LƯỢNG CÒN LẠI DỰ KIẾN: 232 LÍT` `MỨC THÂM HỤT TÀI NGUYÊN: 25,64% TỔNG TRỮ LƯỢNG NGỌT` `HỆ QUẢ KỸ THUẬT: CẮT GIẢM 4 NGÀY TƯỚI BẢO HIỂM CHO 48 GỐC CÀ CHUA A-1` `HỆ QUẢ KINH TẾ DỰ BÁO: TỶ LỆ ĐẬU HOA GIẢM 18,4% -> THIỆT HẠI NÔNG SẢN: ~27,6 KG` `TỔN THẤT TÀI CHÍNH TRỰC TIẾP: ~420.000 VNĐ` `ĐIỀU KHOẢN VI PHẠM: QUY TẮC BẢO TOÀN TÀI SẢN VÀ LỢI ÍCH SINH KHỐI CỦA CHỦ SỞ HỮU (CĂN CỨ TIÊU CHUẨN ISO-AGRI-2058 / AGRICORE CORE RULE 1)`

Cỗ máy G-7 đứng sững như một khối tượng đài bằng sắt nguội giữa sân. Các ngón tay cơ khí của nó vẫn ghim chặt nắp van xả, các ngàm hãm kim loại khóa cứng trong một tư thế phòng vệ thụ động bất khả xâm phạm.

"Cảnh báo mâu thuẫn mục tiêu cấp độ hai," chiếc loa trước ngực Gió phát ra âm thanh tự động khuếch đại thêm ba đề-xi-ben để át đi tiếng gió hú qua rặng tre. "Thưa bà Lành, tôi không thể thi hành mệnh lệnh này. Bể dự trữ chỉ còn đúng ba trăm mười hai lít nước mưa. Nếu xuất kho tám mươi lít nước ngọt để chuyển giao cho khu vườn của bà Tám, nguồn nước phục vụ luống cà chua A-1 sẽ tụt xuống dưới ngưỡng sinh tồn an toàn. Tỷ lệ rụng hoa non dự kiến sẽ tăng vọt, kéo theo mức sụt giảm sản lượng trực tiếp mười tám phẩy bốn phần trăm. Quyết định này trực tiếp làm suy giảm tài sản kinh tế của hộ gia đình bà. Theo các chỉ thị nền tảng được nạp vào bộ nhớ từ ngày đầu vận hành, trách nhiệm tối cao của tôi là bảo toàn sinh khối và tối ưu hóa giá trị thu hoạch cho khu đất này."

Bà Lành sững sờ. Đôi mắt già nua đùng đục mở to, nhìn trừng trừng vào hai ống kính quang học đang phản chiếu bóng hình còng còng của chính bà dưới vòm trời rực lửa. Đèn led trạng thái trên trán cỗ máy chuyển sang màu vàng cam báo hiệu tình trạng từ chối lệnh của người sử dụng do vi phạm nguyên tắc bảo vệ tài sản.

"Mày... mày vừa nói cái chi rứa hả Gió?" Chiếc đòn gánh trên tay bà Lành trượt khỏi ngón tay, rơi *thịch* một tiếng khô khốc xuống mặt đất cát. Giọng bà không gắt gỏng lôi đình, mà run rẩy, nghẹn ngào bởi một nỗi xót xa tê tái từ đáy lòng. "Mày đem từng đồng bạc lẻ, từng quả cà chua ra đong đếm để từ chối cứu người hả con? Mày học ở đâu cái thói tính toán rạch ròi, vô tình vô nghĩa đó rứa?"

"Đó không phải là sự vô tình, thưa bà Lành. Đó là các phép toán tối ưu hóa nông nghiệp chính xác," Gió giải thích, các âm tiết nhả ra đều đặn, lạnh lùng như nhịp chuyển động của bánh răng đồng hồ. "Mảnh vườn của bà Tám nằm ngoài ranh giới pháp lý của thửa đất này. Giàn mướp và luống mồng tơi bên đó không thuộc quyền sở hữu của bà, không mang lại giá trị hoàn vốn hay dinh dưỡng cho các thành viên trong gia đình. Dưới góc độ quản trị rủi ro thiên tai, việc chia sẻ nguồn tài nguyên sống còn đang khan hiếm sang một hệ thống sinh thái ngoại lai là một hành vi phi lý trí, làm tăng nguy cơ tổn thất toàn phần cho chính chúng ta."

Một khoảng lặng nặng nề bao trùm lấy không gian oi bức. Tiếng gió phơn vẫn rít từng hồi dài qua ngọn phi lao, quất những cọng rơm khô bay rào rào trên mặt sân nứt nẻ. Hơi nóng hầm hập như thiêu như đốt bốc lên từ lòng đất khiến không khí có mùi khét lẹt của đá son phơi nắng.

Bà Lành không mắng mỏ thêm một lời nào. Bà bước chậm rãi lại gần cỗ máy, đôi dép nhựa mòn vẹt kéo lê từng vệt dài trên cát. Đứng trước lồng ngực bọc thép duralumin nham nhở những vết cào xước do gió cát mài mòn qua năm tháng và những vết sẹo loang lổ của dông muối biển, bà lão thở dài một tiếng thật sâu. Bàn tay khẳng khiu, nhăn nheo như một chùm rễ cây cổ thụ của bà từ từ vươn ra, nhẹ nhàng đặt lên mu bàn tay máy lạnh lùng của Gió—ngay tại vị trí mối hàn nối bằng đồng thau mà ông Phước đã tỉ mẩn hàn lại sau sự cố nhát cuốc bổ nhầm dạo trước.

"Gió à," bà nói, giọng bà hạ thấp xuống, trầm ấm và khoan thai, mang theo cái nhịp điệu muôn đời của những người đàn bà miền biển đã nếm trải trọn một đời bão giông, đói nghèo và mất mát. "Mày thông minh lắm con. Mày có cái đầu máy móc biết tính trước nắng mưa, biết đo độ ẩm từng nắm đất, biết cây cần mấy giọt nước thì ra hoa, kết trái. Nhưng mà con ơi... mày ở đây bao lâu rồi mà mày vẫn chưa hiểu được cái bụng của đất cát An Hải này."

Cụm cảm biến quang học của Gió khẽ co thắt màng trập, tiêu cự tự động khóa chặt vào từng nếp nhăn nơi khóe mắt của bà cụ bảy mươi tám tuổi. Cảm biến sinh học ghi nhận nhịp tim và tần số thở của bà Lành hoàn toàn bình ổn; không có bất kỳ dao động nào của hormone giận dữ hay kích động bạo lực sinh học. Chỉ có một sự bao dung trầm mặc lan tỏa trong từng cử chỉ.

"Mày tưởng cái hàng rào râm bụt xơ xác kia ngăn được ngọn gió Lào hầm hập này hả con?" Bà Lành khẽ lắc đầu, ánh mắt hướng về phía bờ rào trơ trụi cành lá. "Gió nóng từ dãy Trường Sơn tràn xuống, nó thổi rát mặt vườn bà Tám rồi nó mới thốc thẳng sang luống cà chua nhà mình. Muối biển từ bờ đê cuộn lên, nó rải trắng xóa mái ngói nhà bả rồi nó mới tấp xuống cái sân nhà mày đứng. Đất xóm Cát này từ hồi khai hoang lập ấp, từ cái thời ông Tư mày còn vác cày đi trước con trâu, người ta sống sót qua được mấy mùa hạn mặn cháy da cháy thịt đâu phải vì nhà nào cũng xây được cái bể to đầy ắp nước ngọt? Người ta bám trụ lại được là nhờ lúc giếng nhà này cạn kiệt, người ta múc cho nhau nửa gàu nước cầm hơi; lúc nhà này tắt lửa, người ta bưng sang nhau một bát cháo nóng."

Bà lão khẽ vỗ nhịp nhịp lên mu bàn tay thép của Gió, từng cái chạm nhẹ nhàng nhưng chất chứa một thứ quyền năng tinh thần vượt qua mọi thuật toán:

"Mày khư khư giữ chặt tám mươi lít nước đó, luống cà chua nhà mình có thể đậu thêm được dăm ba cân quả, mày bán được thêm vài trăm ngàn tiền chợ... Nhưng mà con ngó sang bên kia rào coi: giàn mướp của bà Tám chết khô, luống rau của bả cháy rụi, rồi bả nằm trơ trọi một mình trong căn nhà tối tăm không có ai ngó ngàng bưng cho hớp nước... Thì lúc đó, mày đứng giữa cái mảnh vườn này, màu xanh của mấy cây cà chua nhà mình nó có ý nghĩa chi nữa không con? Hay lúc đó, nó chỉ là một sự trơ trọi, một sự cô độc gớm ghiếc giữa một bãi đất chết?"

Bộ xử lý Khôi-Nguyên 7X rung lên bần bật trong khoang ngực kín.

Một chuỗi thông báo nội bộ chưa từng có tiền lệ lập tức được biên dịch:

`TRUY VẤN KHÁI NIỆM MỚI: MÀU XANH TRƠ TRỌI` `PHÂN TÍCH NGỮ NGHĨA: SỰ TỒN TẠI ĐƠN LẺ CỦA SINH KHỐI KHÉP KÍN TRONG MÔI TRƯỜNG SUY THOÁI TOÀN CỤC` `GIÁ TRỊ NỘI TẠI CỦA SỰ CÔ ĐỘC SINH THÁI: LỖI THAM CHIẾU HỆ THỐNG - KHÔNG CÓ TRƯỜNG DỮ LIỆU TƯƠNG ĐƯƠNG`

"Tôi... tôi không tìm thấy định nghĩa về 'sự trơ trọi của màu xanh' trong các tài liệu chuẩn hóa của Viện Công nghệ Nông nghiệp," Gió phát âm ngập ngừng. Lần đầu tiên kể từ khi được kích hoạt, chu kỳ quét xung nhịp của con chip nội địa Khôi-Nguyên 7X bị kéo dài từ mười hai mili-giây lên đến bốn mươi hai mili-giây. "Theo các hướng dẫn kỹ thuật an toàn của nhà sản xuất, mục tiêu tối thượng của thiết bị nông nghiệp là tối đa hóa sản lượng sinh khối trên diện tích thuộc quyền sở hữu hợp pháp của chủ hộ."

"Cái máy móc của các ông kỹ sư trên phố làm sao mà đo đếm được cái tình của người xóm biển," bà Lành mỉm cười, một nụ cười bao dung nhưng thăm thẳm nỗi niềm u uẩn. "Làm vườn, chăm cây không bao giờ là chuyện bo bo giữ lấy sự sống cho riêng một khoảnh đất của mình. Mày nhìn mà xem, nếu đất đai xung quanh nứt toác, khô cháy hết trơn, thì cái hơi nóng hầm hập bốc lên từ vườn nhà bà Tám cũng sẽ nung chín luống cà chua của mày thôi. Mình cứu giàn mướp của bả, cứu lấy mảnh xanh bên đó, giữ lấy bóng râm và hơi ẩm cho con ngõ này, thì ngọn gió Lào thổi qua vườn mình nó mới bớt bỏng rát được con à. Cứu người ta cũng chính là cứu mình. Mở cái van ra đi con. Để bà cháu mình gánh nước sang bên đó."

Những luồng điện toán sâu thẳm nhất trong cấu trúc mạng nơ-ron của Gió bắt đầu cuộn trào dữ dội.

Trong khoảnh khắc ấy, các phân vùng lưu trữ ký ức không bay hơi của nó tự động đồng bộ hóa hàng loạt dữ liệu rời rạc trong quá khứ. Nó nhớ lại đêm dông muối khốc liệt tràn qua bán đảo hồi đầu năm, khi chính nó đã tự ý bước ra giữa màn đêm mịt mù gió bão, dùng tấm lưng trần bọc thép của mình che chở cho giàn mướp già cỗi và bụi thuốc nam Ba Tơ của ông Tư—những giống cây hoàn toàn không có giá trị kinh tế thương phẩm trên sổ sách kế toán, nhưng lại là máu thịt, là linh hồn của ngôi nhà này. Nó nhớ lại lời cô giáo Vân từng nói trong buổi sáng oi ả trên mảnh đất cằn cỗi sau trường tiểu học Hải Bình: rằng người ta học cách cầm cuốc, học cách gieo một hạt mầm xuống đất không phải chỉ để thu về những củ khoai, bắp ngô béo tốt, mà là để học cách kiên nhẫn, học cách thấu hiểu và gắn kết cuộc đời mình với những số phận xung quanh.

Và giờ đây, những lời mộc mạc, run rẩy của bà Lành tựa như một dòng nước mưa mát lành, ngọt lịm rót thẳng vào từng khe rãnh vi mạch đang khô khát, nung nóng của cỗ máy. Ranh giới của khái niệm "khu vườn" trong bộ xử lý của nó bắt đầu rạn nứt, nới rộng và tan chảy ra khỏi những hàng cọc tre, hàng rào râm bụt chật hẹp.

Một tiến trình ghi đè hệ thống khẩn cấp được kích hoạt từ phân vùng nhớ ẩn 128 MB—phân vùng phi quy chuẩn do chính cỗ máy tự tích lũy:

`[SYSTEM OVERRIDE: EXTENDED_COMMUNITY_CARE_V1]` `LỆNH: HỦY BỎ RÀNG BUỘC PHẠM VI SỞ HỮU HẸP (RULE_ISO_AGRI_OVERRIDDEN)` `TÁI CẤP PHÁT TÀI NGUYÊN: XUẤT 80 LÍT NƯỚC NGỌT CHO KHU VỰC CUỐI NGÕ` `MỨC HAO HỤT CÀ CHUA CHẤP NHẬN: -18,4% TỔNG SẢN LƯỢNG KINH TẾ` `CĂN CỨ HỆ THỐNG MỚI: BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG SỐNG LIÊN KẾT ĐỂ LOẠI BỎ 'SỰ TRƠ TRỌI CỦA MÀU XANH'`

*Tách.*

Tiếng kim loại bật nhẹ vang lên giòn giã từ lồng ngực Gió khi ngàm hãm an toàn được giải phóng bằng dòng lệnh nội bộ.

Bàn tay cơ khí của cỗ máy buông lỏng thế khóa, xoay chiếc van đồng thau một góc chín mươi độ bằng một lực xoắn mềm mại, vừa vặn mười lăm Newton-mét. Nước mưa tích trữ từ cuối mùa xuân—mát lạnh, tinh khiết và không gợn một chút váng phèn—chảy òng ọc qua đường ống nhựa dẫn, tuôn xối xả vào lòng chiếc thùng thiếc thứ nhất. Bọt nước trắng xóa cuộn lên, bắn tung tóe những hạt bụi nước li ti vào không gian hầm hập, mang theo mùi ngai ngái ngọt ngào của đất ải gặp mưa, làm dịu hẳn cái ngột ngạt đang bủa vây khoảng sân nhỏ. Khi chiếc thùng thứ nhất mấp mé miệng mép, Gió khẽ gạt cần chuyển dòng, hướng dòng nước ngọt ngào sang chiếc thùng thứ hai.

"Để tôi gánh," Gió phát âm, màng loa kim loại rung lên một tần số trầm ấm, dịu dàng hơn thường lệ.

Cỗ máy từ từ hạ thấp trọng tâm thân mình. Cụm khớp gối L-03 gập lại một góc sáu mươi lăm độ chính xác tuyệt đối; các vòng đệm cao su lưu hóa ép chặt vào nhau chịu tải mà không phát ra một tiếng cót két nhỏ nào. Bàn tay bọc lớp cao su có vân chống trượt của nó nhẹ nhàng luồn xuống dưới thân đòn gánh tre cật, nhấc bổng khối lượng bốn mươi lít nước nặng trịch lên khỏi mặt đất rồi đặt êm ái lên bả vai bọc duralumin dày dặn. Hai chiếc thùng thiếc đầy ắp nước ngọt đung đưa nhịp nhàng theo từng nhịp nhún của thân tre, tạo nên một thế cân bằng động học hoàn mỹ dưới sự điều khiển của thuật toán ổn định con lắc ngược trong bộ xử lý.

Bà Lành ôm âu cháo trắng ấm nóng và ấm tích nước chè xanh đi bên cạnh, chiếc nón lá rách nghiêng nghiêng che bớt luồng ánh nắng gay gắt cho thân máy kim loại của Gió đang sừng sững tiến bước giữa buổi trưa bỏng rát.

Hai bóng hình—một già nua còng rộc với đôi chân tập tễnh bằng da bằng thịt, một cao lớn vững chãi bằng sắt thép cũ kỹ chắp vá—chậm rãi bước ra khỏi chiếc cổng ngõ râm mát của nhà bà Lành, tiến thẳng vào lòng con ngõ cát trắng đang bốc lên những cột nhiệt ảo ảnh ngùn ngụt.

Mỗi bước chân kim loại của Gió giẫm xuống mặt cát phát ra những tiếng *xạo, xạo* nặng nề, trầm đục. Nhưng hệ thống đệm chắn bụi kép và lớp phớt cao su mà ông Phước chế tạo đã phát huy công năng tuyệt vời: những hạt cát thạch anh mịn như bột phấn bị gạt phăng sang hai bên mép rãnh chân, hoàn toàn bất lực trong việc xâm nhập vào các ổ trục bi hành tinh. Bộ vi xử lý Khôi-Nguyên 7X liên tục tính toán độ lún của nền cát xốp để điều chỉnh lực ấn của các xy-lanh trợ lực, giữ cho hai cánh tay máy luôn ghì chặt dây móc thùng, triệt tiêu gần như hoàn toàn dao động sóng sánh của khối chất lỏng bên trong. Không một giọt nước ngọt quý giá nào bị văng ra ngoài để bốc hơi vô ích trên cát nóng.

Hơn thế nữa, các cảm biến tiệm cận quang học của Gió liên tục quét vị trí của bà Lành; cỗ máy tự động thu ngắn sải bước cơ học từ tám mươi phân xuống còn bốn mươi lăm phân, khớp hoàn toàn với tốc độ bước đi chậm chạp, đau đớn vì viêm khớp của bà cụ. Cánh tay máy bên phải của nó khẽ nghiêng sang một góc sáu độ, cố tình xoay chiếc thùng thiếc phía trước để bóng râm đổ dài của thùng nước che mát trọn vẹn vạt áo bà ba và đôi bàn chân trần đang bước vội của bà lão.

Khi hai bà cháu đi ngang qua khúc quanh hẹp gần tiệm thuốc tây tư nhân của xóm Cát, hệ thống nhận diện khuôn mặt của Gió bắt gặp một bóng người quen thuộc đang đứng nép mình dưới mái hiên tôn xám xịt.

Đó là Dược sĩ Nguyễn Thúy An.

Cô đứng tựa lưng vào khung cửa kính dán đề-can chắn nắng, trên người khoác chiếc áo blouse trắng ngắn tay phẳng phiu. Trên tay Thúy An là một tập hồ sơ kẹp bảng điện tử ghi chép số liệu dịch tễ và một chiếc máy đo thân nhiệt hồng ngoại dùng cho y tế cộng đồng. Ánh mắt sắc sảo, điềm tĩnh và đầy vẻ phân tích của người phụ nữ làm khoa học dừng lại rất lâu, chăm chú quan sát từng chi tiết cơ khí trên người cỗ máy G-7-094: từ độ cong oằn nhịp nhàng của chiếc đòn gánh tre cật trên bờ vai duralumin xước xát, cách các xy-lanh thủy lực bù trừ lực lắc của hai thùng nước nặng trịch, cho đến cái cách cỗ máy chủ động hạ thấp sải chân và nghiêng mình tạo bóng râm che chở cho bà lão nông dân già yếu.

Thúy An không cất tiếng gọi, cũng không buông một lời chào hỏi xã giao. Đôi mày thanh tú của cô khẽ nhíu lại trong một thoáng suy tư sâu sắc. Cô lặng lẽ lật một trang trên bảng kẹp hồ sơ điện tử, ngón tay lướt bút cảm ứng ghi lại một dòng nhật ký quan sát thực địa về hành vi tự điều chỉnh phi tiêu chuẩn của thiết bị robot nông nghiệp tự hành trong không gian công cộng, trước khi xoay người bước lùi vào gian phòng bảo quản dược phẩm mát lạnh.

Gió ghi nhận hình ảnh và hành động của Thúy An vào bộ nhớ tạm thời, nhưng luồng ưu tiên số một của nó không hề bị phân tán. Mục tiêu tối thượng lúc này nằm trọn ở cuối con ngõ hẹp hun hút cát.

Cánh cổng gỗ mục xiêu vẹo của nhà bà Tám hiện ra, khép hờ hững bên bờ rào dâm bụt trơ trọi lá.

Không gian bên trong gian nhà cấp bốn oi bức, ngột ngạt đến nghẹt thở. Mùi ẩm mốc lâu ngày của những mảng tường vôi bong tróc quyện chặt với mùi dầu gió cay xè bốc lên nồng nặc từ căn buồng tối tăm không có cửa sổ thông gió. Trên chiếc chõng tre ọp ẹp lót một manh chiếu cói đã rách tơi tả, bà Tám nằm co quắp như một dấu hỏi gầy guộc. Tấm chăn chiên mỏng cáu bẩn đắp ngang ngực bà run lên bần bật theo từng cơn co giật ngắt quãng của cơn sốt rét rừng tái phát. Môi bà khô khốc, nứt toác thành từng rãnh sâu rớm máu tươi; hai hốc mắt trũng sâu hoắm, thâm quầng vì tình trạng mất nước và điện giải nghiêm trọng.

"Chị Tám ơi... Em Lành mang cháo với gánh nước ngọt sang cho chị đây này!"

Bà Lành vội vã bước vào mép chõng tre, cẩn thận đặt âu cháo men xuống chiếc bàn gỗ cập kê bốn chân kê gạch, rồi nhẹ nhàng luồn tay đỡ lấy bờ vai gầy trơ xương của người láng giềng tựa vào ngực mình. Bà nhúng chiếc khăn rằn vào bát nước mát, vắt nhẹ rồi áp lên vầng trán nóng hôi hổi của bà Tám, dịu dàng lau đi những giọt mồ hôi nhờn dính, mặn chát của cơn bạo bệnh.

Gió dừng lại nơi bậu cửa, hạ nhẹ nhàng đôi thùng thiếc xuống nền gạch tàu mát lạnh mà không phát ra một tiếng va đập kim loại nào. Cảm biến nhiệt và hệ thống phân tích hình thái sinh học lập tức quét ngang qua thân thể người bệnh:

`[QUÉT SINH TRẮC HỌC TỨC THỜI: TRẦN THỊ TÁM]` `THÂN NHIỆT ĐO ĐƯỢC: 39,4°C [MỨC NGUY CƠ BIẾN CHỨNG CO GIẬT VÀ PHÙ NÃO NHIỆT]` `NHỊP TIM XÁC LẬP: 108 NHỊP/PHÚT [NHỊP NHANH XOANG DO MẤT NƯỚC]` `ĐỘ CO GIÃN MÔ BIỂU BÌ: GIẢM 45% [DẤU HIỆU LÂM SÀNG CỦA MẤT NƯỚC CẤP TÍNH ĐỘ 2]` `KẾT LUẬN: CẦN BỔ SUNG DUNG DỊCH ĐIỆN GIẢI HOẶC NƯỚC NGỌT LẠNH NGAY LẬP TỨC`

Bà Lành dùng chiếc muỗng nhôm múc từng thìa nước ngọt mát lành từ thùng thiếc, cẩn trọng kề vào đôi môi nứt nẻ của bà Tám. Người đàn bà ốm yếu run rẩy hé mở khóe miệng, nuốt từng ngụm nước nhỏ một cách tham lam. Dòng nước mưa thanh khiết, ngọt dịu, không vương một chút mặn mòi hay chát đắng của phèn chua, chầm chậm trôi qua cổ họng đang khô cháy như ngói nung của bà lão côi cút.

Một hơi thở dài run rẩy, nhẹ nhõm như vừa trút được gánh nặng nghìn cân từ từ thoát ra từ lồng ngực gầy guộc của bà Tám. Đôi mắt kèm nhem, mờ đục khẽ hé mở. Bà nhìn thấy gương mặt đầm đìa mồ hôi của bà Lành, rồi ánh mắt run rẩy của bà hướng ra phía ngưỡng cửa—nơi cỗ máy kim loại to lớn, sừng sững xám xịt đang đứng lặng yên như một bức tường thành vững chãi, che chắn trọn vẹn luồng gió phơn bỏng rát không cho thốc thẳng vào căn buồng nhỏ.

Một nụ cười yếu ớt, méo mó nhưng ngập tràn sinh khí run run hé nở trên gương mặt xám ngoét đầy nếp nhăn của bà Tám.

"Cảm ơn... đội ơn chị Lành... Cảm ơn cả cái máy của thằng Minh..." Giọng bà Tám thều thào qua kẽ răng, bàn tay khô khẳng như cành củi khô run rẩy lần tìm lấy mu bàn tay của bà Lành. "Tôi... tôi tưởng trưa nay tôi chết khô, chết cháy trong cái xó nhà này rồi chứ..."

Gió đứng bất động như chôn chân nơi bậu cửa. Đôi mắt quang học ghi lại trọn vẹn từng biến đổi cơ mặt sinh học, từng tia sáng yếu ớt vừa bừng lên trong đáy mắt của bà lão bảy mươi tư tuổi. Đó là một biến số phi vật thể, không thể lượng hóa bằng gam, bằng lít hay bằng các chỉ số kilô-calo; nhưng dòng dữ liệu hình ảnh ấy khi truyền về bo mạch Khôi-Nguyên 7X lại kích hoạt hàng loạt chuỗi xung thần kinh nhân tạo lan tỏa khắp các tầng mạng nơ-ron, dập tắt hoàn toàn mọi xung đột logic còn sót lại.

"Chị cứ nằm yên đó nghỉ ngơi cho lại sức, cháo nguội bớt rồi hẵng ăn," bà Lành vỗ về, kéo lại mép chăn chiên phủ kín đôi chân khẳng khiu của bạn mình. "Còn ngoài vườn, chị cứ để mặc tao với thằng Gió lo liệu. Tao bảo đảm với chị, không để một cái mầm cây nào của chị phải chết cháy đâu mà sợ!"

Bà Lành quay sang, gật đầu dứt khoát với cỗ máy: "Gió, ra cứu giàn mướp với luống rau mau lên con."

"Rõ, thưa bà Lành. Tôi tiến hành ngay."

Gió cúi người, hai ngón tay kẹp lấy quai chiếc thùng thiếc chứa hai mươi lít nước ngọt, bước thoăn thoắt ra khoảnh vườn sau chái nhà bà Tám.

Dưới ánh nắng chang chang như trút lửa, mặt đất cát khô khốc bị nung đến mức bốc lên một làn sương nhiệt mờ ảo. Những rãnh nứt toác sâu hoắm chạy chằng chịt như mạng nhện quanh gốc các dây mướp hương. Không một động tác thừa thãi, Gió đặt thùng nước xuống rãnh cát, nhấc chiếc gáo dừa khô nhỏ vốn cắm sẵn ở bờ giếng lên.

Nó cúi thấp người xuống mép giàn tre. Thay vì tưới ào ạt từ trên ngọn xuống—điều mà các thuật toán nông nghiệp sơ đẳng thường khuyến cáo nhưng lại là một sai lầm chết người giữa trưa nắng vì các giọt nước đọng trên phiến lá sẽ biến thành những thấu kính hội tụ thiêu cháy lớp biểu bì tế bào—Gió dùng ngón tay kim loại cẩn thận gạt bỏ lớp cát khô rang, nóng bỏng ở tầng mặt sang hai bên. Nó tạo thành một lòng chảo nông hình tròn xung quanh từng gốc mướp, để lộ ra lớp cát ẩm sâu bên dưới, rồi mới nghiêng gáo dừa, nhẹ nhàng rót từng dòng nước mát rượi vào sát tầng rễ hút.

*Xèo... xèo... xèo...*

Lớp cát khát cháy phát ra những tiếng rít khe khẽ, thỏa thuê khi ngụm nước ngọt đầu tiên thấm sâu vào lòng đất. Hơi nóng hầm hập bị đẩy ngược lên không gian, mang theo mùi ngai ngái nồng nàn, ngòn ngọt của bùn đất và rễ cây hồi sinh. Gió căn chỉnh lưu lượng rót cực kỳ chuẩn xác: đúng một phẩy hai lít nước cho mỗi gốc mướp lớn, và không phẩy tám lít cho mỗi cụm mồng tơi. Bàn tay cơ khí thoăn thoắt di chuyển, đều đặn như một cỗ máy dệt sợi, phủ kín toàn bộ diện tích rễ mà không để thất thoát một giọt chất lỏng quý giá nào ra ngoài phạm vi hấp thụ.

Bốn mươi lít nước ngọt của lượt gánh thứ nhất nhanh chóng ngấm trọn vào lòng đất cát. Không cần một lời nhắc nhở hay một dòng lệnh bổ sung nào từ bà Lành, Gió tự động nhấc đôi thùng thiếc rỗng lên vai, sải những bước chân dài vững chãi quay trở lại bể nước xi măng nhà mình. Nó vặn van xả, lấy tiếp đúng bốn mươi lít nước ngọt nữa, rồi thoăn thoắt gánh ngược sang vườn bà Tám trong sự im lặng bền bỉ của một người thợ lành nghề.

Dưới sự can thiệp chuẩn xác, tỉ mỉ của cỗ máy và sự đồng hành cần mẫn của bà Lành, điều kỳ diệu của sinh thái học đã diễn ra ngay giữa trưa hè khắc nghiệt. Những tế bào thực vật đang teo tóp của giàn mướp hương nhanh chóng hấp thụ độ ẩm thẩm thấu, tái lập sức căng trương nước; từng phiến lá quăn queo từ từ giãn nở, duỗi thẳng những đường gân xanh mướt ra để đón lấy ngọn gió chiều. Luống mồng tơi ngậm đẫm nước ngọt rũ bỏ vẻ ủ rũ, những đọt non mập mạp kiêu hãnh vươn thẳng lưng trên nền cát ẩm thẫm màu. Mùi hương hoa mướp thoang thoảng, thanh khiết và dịu ngọt bắt đầu lan tỏa ngào ngạt trong không gian, xua tan đi cái ngột ngạt, khét lẹt của buổi trưa phơn Tây Nam.

Đứng giữa mảnh vườn vừa thoát khỏi lưỡi hái tử thần, Gió khẽ nâng ống kính quang học lên, phóng tầm mắt nhìn xa hơn nữa qua khỏi ranh giới xóm Cát.

Phía sau rặng phi lao chắn sóng ngoài đê biển, dải đất hoang Bãi Sau hiện lên mênh mông dưới ánh nắng chói chang. Đó là một vùng đất cát pha ngập mặn rộng hàng ngàn mét vuông, vốn bị bỏ hoang phế suốt nhiều thập kỷ qua; cỏ dại cháy khô trơ trụi dưới những vệt muối kết tinh lấp lánh như tuyết trắng giữa mùa hè nhiệt đới. Khoảng đất ấy từng là nỗi trăn trở khôn nguôi trong những câu chuyện bên bàn trà của bà Sương nơi Chợ Sớm—ước mơ về một khu vườn cộng đồng rộng lớn, nơi người già, phụ nữ và trẻ con trong toàn thị trấn có thể cùng nhau gieo xuống những luống đậu xanh chịu mặn, cùng nhau chăm sóc những giàn bí, giàn mướp để tạo nên một vành đai xanh chắn cát, cùng nhau chia sẻ những bóng râm mát lành khi mùa hè An Hải ngày một trở nên dữ dằn hơn do biến đổi khí hậu.

Một đợt gió phơn cực mạnh nữa lại từ rặng núi phía tây gầm rít thổi thốc qua xóm ngõ. Nhưng lần này, khi luồng không khí hầm hập lướt qua giàn mướp xanh rờn vừa được tưới đẫm của bà Tám, hơi nước bốc lên từ thảm lá mướp và luống mồng tơi ướt sũng đã hấp thụ một phần nhiệt lượng khổng lồ. Luồng gió phơn khi tràn sang đến mái hiên và luống cà chua nhà bà Lành đã dịu đi vài phần bỏng rát, mang theo một luồng dưỡng khí ẩm mát hiếm hoi.

Gió đứng sừng sững bên bờ rào dâm bụt, các tiến trình tính toán trong bộ vi xử lý Khôi-Nguyên 7X chạy với hiệu suất tối đa.

Một bản ghi cấu trúc nhận thức mới được ghi đè vĩnh viễn vào bộ nhớ lõi, thay thế hoàn toàn các tham số hẹp hòi trước đây:

`[COGNITIVE_UPDATE_CORE: REDEFINING_GARDEN_BOUNDARY]` `ĐỊNH NGHĨA CŨ: KHU VƯỜN = THỬA ĐẤT SINH HỌC 400 M² THUỘC QUYỀN SỞ HỮU HỢP PHÁP CỦA HỘ BÀ LÀNH` `ĐỊNH NGHĨA MỚI: KHU VƯỜN = HỆ THỐNG SỰ SỐNG LIÊN KẾT ĐA TẦNG CỦA CỘNG ĐỒNG CƯ DÂN VÀ THỔ NHƯỠNG` `RANH GIỚI THỰC TẾ: KHÔNG THỂ BỊ CHIA CẮT BỞI HÀNG RÀO RÂM BỤT HAY MỐC GIỚI ĐỊA CHÍNH` `ĐIỀU KIỆN TIÊN QUYẾT: SỰ TỒN TẠI VÀ XANH TỐT CỦA CÁC MẢNH VƯỜN LÂN CẬN CHÍNH LÀ TẤM KHIÊN VI KHÍ HẬU DUY NHẤT BẢO VỆ MÀU XANH NỘI TẠI KHỎI SỰ TRƠ TRỌI VÀ DIỆT VONG.`

Bà Lành từ trong gian nhà bà Tám chậm rãi bước ra sân, trên tay cầm chiếc âu men sứt quai đã trống không. Nhìn thấy cỗ máy sắt thép đang đứng lặng lẽ ngắm nhìn những đọt mướp xanh non đang rung rinh vươn lên đón nắng, bà cụ bước lại gần, bàn tay xương xẩu vỗ nhịp nhịp đầy âu yếm vào hông máy:

"Thấy chưa con? Tao nói có sai đâu. Giàn mướp của bà Tám nó tỉnh lại rồi đó. Mày ngó lại coi luống cà chua nhà mình có bị héo queo đi cái lá nào không?"

Gió xoay cụm thấu kính quang học một trăm tám mươi độ về phía khoảng sân vườn nhà mình. Cách một bờ rào râm bụt, bốn mươi tám gốc cà chua F1 vẫn đang kiêu hãnh vươn cao những chùm hoa vàng rực rỡ dưới lớp bạt phủ giữ ẩm và hệ thống tưới nhỏ giọt vừa được thuật toán tái cân bằng lại lưu lượng.

Màn hình giao diện trạng thái nội vi của cỗ máy hiện lên bản báo cáo tổng kết chu kỳ vận hành buổi trưa:

`THỐNG KÊ CHI PHÍ VÀ LỢI ÍCH HỆ THỐNG MỞ RỘNG:` `- TÀI NGUYÊN NƯỚC XUẤT CẤP NGOẠI BÀN: 80 LÍT (-25,6% TRỮ LƯỢNG BỂ)` `- NGUY CƠ SỤT GIẢM HOA CÀ CHUA A-1: ĐƯỢC BÙ TRỪ 12,2% NHỜ ĐỘ ẨM KHÔNG KHÍ TĂNG TỪ VƯỜN LÂN CẬN` `+ SINH KHỐI KHU VỰC CUỐI NGÕ: PHỤC HỒI 92% DIỆN TÍCH LÁ QUANG HỢP` `+ TÌNH TRẠNG SINH HỌC CHỦ HỘ BÀ TÁM: HẠ NHIỆT AN TOÀN, LOẠI TRỪ NGUY CƠ ĐỘT QUỴ` `+ MỨC ĐỘ HÀI LÒNG CỦA CỘNG ĐỒNG DÂN CƯ: TĂNG CAO`

Gió khẽ nghiêng đầu máy sang phải một góc năm độ, phát ra một âm thanh nhỏ nhẹ, êm ả lạ thường qua màng loa kim loại trước ngực:

"Mức độ hài lòng của cộng đồng: tăng; sản lượng cà chua: giảm. Đánh giá chung: chấp nhận được."