Bản Tin Cho Ngày Mai
Tháng thứ mười, bầu trời Đà Nẵng chuyển dần sang sắc lam trong vắt của những ngày chớm lập đông. Mặt đường nhựa qua ngõ Thanh Khê đã ráo hoảnh sau cơn mưa rào cuối mùa ngắn ngủi lúc rạng sáng, chỉ còn đọng lại vài vệt nước mỏng tanh nơi gờ cống trũng, phản chiếu bóng những dải mây trắng xốp đang bị gió mùa đẩy trôi về phía chân đèo Hải Vân.
Gió bấc thổi từng cơn nhẹ, mang theo cái se lạnh hanh hao lẫn chút ẩm ướt mằn mặn phả từ mặt vịnh vào sâu trong những con kiệt ngoằn ngoèo của xóm thợ. Mọi âm thanh thường nhật dưới tầng một hôm nay bỗng chốc lắng xuống. Tiếng máy hàn cơ khí xè xè tóe lửa của xưởng sắt bên dưới tạm im bặt vì cánh thợ vừa lục đục kéo nhau ra quán cơm bình dân đầu ngõ ăn bữa trưa muộn; mùi khói hàn que và dầu mỡ cháy khét tan dần, nhường chỗ cho mùi tường vôi cũ ẩm mốc bốc lên từ chân cầu thang gỗ. Trong căn phòng gác xép chưa đầy mười sáu mét vuông, không gian chỉ còn lại tiếng quạt tản nhiệt của chiếc máy tính để bàn đời cũ chạy rù rì đều đặn trên mặt bàn gỗ ép đã cong vênh một góc.
Phạm Hải Yến ngồi thẳng lưng trước màn hình phẳng hai mươi mốt inch, mắt không rời khỏi con trỏ chuột đang nhấp nháy ở góc dưới bên phải giao diện quản trị. Ngón tay trỏ bàn tay phải của cô đặt hờ lên phím Enter, làn da đầu ngón tay hơi tái đi vì giữ nguyên một tư thế quá lâu trong luồng gió lùa qua khe cửa sổ lá sách.
Trên bảng điều khiển nội bộ của Hợp tác xã Thuỷ Kế, tệp tài liệu định dạng PDF mang tên `Bao_cao_tong_ket_mua_mua_2024_Final.pdf` đã hoàn tất quá trình tải lên máy chủ lưu trữ đệm, thanh trạng thái hiển thị một trăm phần trăm màu xanh lục tĩnh lặng. Đặng Minh Thư ngồi sát bên cạnh cô, hai tay ôm lấy chiếc tách sứ men lam đựng trà lài đã nguội ngắt từ bao giờ. Thư không uống, chỉ thỉnh thoảng xoay nhẹ đáy tách trên mặt bàn gỗ, mắt dán chặt vào từng dòng mục lục đang hiển thị ở khung cửa sổ xem trước tài liệu.
— Đọc lại lần cuối chưa Yến? — Thư khẽ hỏi. Giọng cô nhỏ nhẹ, hơi khàn đi sau một chuỗi ngày dài thức trắng rà soát số liệu, nhưng không giấu nổi vẻ căng thẳng cố hữu mỗi lần đối diện với cánh cổng xuất bản tài liệu công khai ra ngoài mạng diện rộng.
— Đọc ba lần rồi. — Yến đáp gọn. Giọng cô giữ một nhịp điệu bình thản, hơi thở đều đặn và sâu.
Yến không vội vã nhấn phím. Đối với cô, khoảnh khắc đưa một hệ thống dữ liệu ra trước ánh mắt dò xét của cộng đồng chưa bao giờ là một cuộc trình diễn hay một nghi thức ăn mừng. Cô rê chuột cuộn ngược lên đầu văn bản để mắt mình rà soát lại lần nữa qua trang bìa màu xám tro tối giản. Ở đó, dòng tiêu đề in hoa đậm nét, không kèm theo bất kỳ một khẩu hiệu tiếp thị hay mỹ từ hoa mỹ nào mà các dự án công nghệ đô thị thường ưa chuộng: *BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC CẢNH BÁO VÀ GIỚI HẠN HẠ TẦNG VẬN HÀNH — MÙA MƯA 2024*.
Bên dưới phần tóm tắt điều hành dành cho Hội đồng quản trị và các đối tác giám sát, toàn bộ kết quả của đợt vận hành bốn tháng qua được phơi bày bằng một sự sòng phẳng gần như tàn nhẫn. Không có biểu đồ tròn nào được tô vẽ để che giấu những góc khuyết. Các con số thống kê nằm ngay ngắn trong các ô bảng kẻ nét đơn: trong tổng số một trăm bốn mươi hai sự kiện mưa dông, áp thấp nhiệt đới và triều cường dâng cao được hệ thống trạm đo ghi nhận xuyên suốt bốn tháng cao điểm từ giữa tháng Sáu đến hết tháng Mười, Thuỷ Kế đã phát ra tổng cộng tám mươi chín lượt thông báo nguy cơ ngập lụt đô thị.
Trong số tám mươi chín lượt cảnh báo ấy, có chính xác tám mươi hai phần trăm đạt độ chính xác hữu ích theo tiêu chuẩn kỹ thuật đề ra từ đầu mùa. Con số này đồng nghĩa với việc hệ thống đã cung cấp được thời gian báo trước hữu dụng trên bốn mươi lăm phút trước khi đỉnh triều hoặc nước tràn bờ xuất hiện, đồng thời sai số cao trình ngập đo đạc thực tế tại mặt đường nằm trong biên độ dung sai cho phép dưới mười lăm phân. Đó là khoảng thời gian và độ chính xác tối thiểu vừa đủ để các cơ sở kinh doanh cơ khí, giặt ủi, may mặc kịp thời kê kích mô-tơ, kích bổng chân bàn máy, hoặc để các đội xe tải của mạng lưới tiếp vận tư nhân kịp chuyển hướng lộ trình rời bến mà không bị chết máy giữa dòng nước xiết.
Nhưng phần cốt lõi tạo nên sức nặng thực sự của bản báo cáo dày bốn mươi hai trang này lại không nằm ở con số tám mươi hai phần trăm thành công tương đối ấy.
Ngón tay Yến lăn nhẹ con lăn chuột, kéo màn hình xuống Mục 3: *Các sự cố kỹ thuật và Bỏ sót cảnh báo*. Bản báo cáo công khai chi tiết hai vụ bỏ sót nghiêm trọng nhất trong toàn bộ chu kỳ mùa mưa vừa qua mà không dùng bất kỳ thuật ngữ né tránh trách nhiệm nào.
Vụ thứ nhất xảy ra tại ngã ba kiệt 126 An Khê vào chiều ngày hai mươi bảy tháng Chín. Bản báo cáo phân tích rành mạch: cảm biến trạm đo S02 đặt tại nắp cống thu gom bị chập chân anten 4G do thiếu gioăng cao su chống ẩm đạt chuẩn IP68 sau đợt bảo dưỡng vội vã, kết hợp với sai sót nghiêm trọng trong logic lập trình khi kỹ sư cài đặt bộ nhớ đệm giữ nguyên trạng thái an toàn suốt bảy nghìn hai trăm giây và nâng ngưỡng kích hoạt báo động lên ba mươi lăm phân một cách chủ quan nhằm giảm tải thông báo rác. Hậu quả là toàn bộ cụm dân cư kiệt 126 bị ngập sâu hơn nửa mét trong trận mưa dông cục bộ kéo dài hai tiếng đồng hồ mà không một chiếc điện thoại nào trong khu vực nhận được tín hiệu cảnh báo. Nước tràn vào nhà, làm ngập mô-tơ của các xưởng giặt và nhấn chìm hàng hóa của các tiệm tạp hóa sát mặt đường.
Vụ thứ hai diễn ra trong đêm bão số năm đổ bộ, tại phân khu đường gom Cẩm Lệ. Hai trạm quan trắc S04 và S05 bị cành cây gãy đè đứt cáp truyền thông cơ học nối giữa đầu dò siêu âm và hộp vi xử lý trung tâm, dẫn đến việc đứt gãy hoàn toàn luồng dữ liệu thời gian thực suốt bốn mươi hai phút trên tuyến nhánh Miếu Bông. Do thiếu cơ chế phát hiện mất nhịp tim thiết bị ở cấp độ giây, hệ thống đã không kịp thời phát cảnh báo ngắt kết nối cho các tài xế xe tải hàng đang chuẩn bị di chuyển vào tuyến đường trũng, suýt gây ra tai nạn ngập khoang máy cho hai xe chở nông sản từ Hòa Phước lên.
Ngay bên dưới phần mổ xẻ nguyên nhân kỹ thuật, bảng danh mục *Vùng mù dữ liệu* được đóng khung viền đỏ nhạt, liệt kê không khoan nhượng năm khu vực đô thị hoàn toàn thiếu dữ liệu quan trắc chuẩn hóa và chưa thể thiết lập mô hình tính toán dòng chảy: hẻm 126 An Khê (do cống hộp đôi bị nắn dòng bẻ cong bốn mươi lăm độ trong quá trình chỉnh trang đô thị chưa hoàn công), đoạn trũng đường gom Miếu Bông, cống thoát hạ lưu nút giao Hòa Cầm, khu dân cư phía sau chợ An Hòa, và dải trũng ven bờ kênh Phú Lộc giáp tuyến đường sắt Bắc — Nam. Mỗi khu vực đều được tô dải màu xám đậm đặc trưng trên bản đồ số kèm theo một dòng khuyến cáo in đậm dứt khoát: *Người dân và doanh nghiệp không sử dụng nền tảng làm căn cứ duy nhất để xác định an toàn tại các khu vực này. Mọi quyết định phòng ngừa cần dựa trên mực nước thực tế tại chỗ và chỉ dẫn của lực lượng cứu hộ cơ sở.*
Mục cuối cùng của báo cáo là bản cập nhật minh bạch tình trạng xử lý ba hồ sơ hỗ trợ thiệt hại tồn đọng phát sinh từ sự cố kỹ thuật của hệ thống. Hồ sơ thứ nhất của cơ sở giặt ủi Bình Minh đã hoàn tất nghiệm thu kỹ thuật và thanh toán giai đoạn hai cho xưởng cơ điện Trường Chinh, sau khi tiến hành đo đạc điện trở cách điện của ba cụm mô-tơ máy giặt công nghiệp sấy khô đạt chuẩn an toàn trên một trăm mê-ga-ôm; hồ sơ thứ hai của tiệm tạp hóa bà Lành đã giải ngân xong toàn bộ phần kinh phí hỗ trợ sửa chữa, gia cố hệ thống sàn nâng chống ngập; và hồ sơ thứ ba của kho bao bì Nam Trung tại Cẩm Lệ đang được rà soát lại tập chứng từ hóa đơn chi phí thuê xe cẩu di dời pallet giấy carton trong đêm bão để hoàn tất thủ tục quyết toán trong tuần tới.
Thư nhìn vào dòng chữ in nghiêng ghi chú các vùng mù dữ liệu, ngón tay cô khẽ miết lên vành miệng chiếc tách sứ nguội ngắt. Cô ngập ngừng lên tiếng:
— Cậu chắc chắn không muốn làm mềm câu chữ ở phần nguyên nhân chủ quan chứ Yến? Bên ban kiểm soát hội viên của Liên hiệp Sông Hàn có thể sẽ mang đúng cái báo cáo này ra mổ xẻ trong cuộc họp tổng kết thi đua tháng tới đấy. Họ vốn đã có người không mấy mặn mà với việc một hợp tác xã công nghệ trẻ lại nắm đầu mối thông tin cảnh báo. Cả anh Huy bên tổng kho Đông Bờ nữa, bên ấy vừa mới ký gia hạn hợp đồng tiếp vận với mình tuần trước, giờ mở tài liệu này ra nhìn thấy dòng chữ "lỗi cấu hình bộ đệm gây ngập ngụa" chình ình ở trang mười hai, có khi họ lại đổi ý hoặc đòi hạ giá dịch vụ.
Yến quay sang, ánh mắt cô trong trẻo và kiên định, nhìn thẳng vào gương mặt đầy âu lo của người bạn đồng hành:
— Chính anh Huy và chị Tâm bên Liên hiệp mới là những người cần bản báo cáo sòng phẳng này nhất, Thư à. Nếu mình dùng từ ngữ né tránh, viết rằng hệ thống vận hành đạt độ tin cậy chín mươi chín phần trăm và mọi sự cố đều do thiên tai bất khả kháng ngoài tầm kiểm soát, họ sẽ đọc lướt qua như một tờ rơi quảng cáo rồi lập tức nghi ngờ từng con số đo đạc cao trình mà mình gửi về điện thoại của họ mỗi đêm mưa. Sự tin cậy trong ngành tiếp vận đường bộ và kinh doanh cơ sở không bao giờ đến từ việc huênh hoang rằng mình không bao giờ hỏng hóc hay sai sót. Nó chỉ đến khi người ta biết chính xác khi nào thì hệ thống của mình bị mù, điểm mù ấy nằm ở ngã tư nào, và tại sao lúc đó mình không nhìn thấy nước dâng. Họ trả tiền cho sự thật để họ tự cứu lấy hàng hóa của họ, chứ không trả tiền để mua sự an tâm giả tạo trên màn hình điện thoại.
Thư im lặng lắng nghe. Từng lời của Yến gõ vào tâm trí cô như những nhịp búa gõ niềng sắt — khô khốc nhưng chắc nịch. Cô nhìn lại bản báo cáo trên màn hình, nhìn những con số biết nói và những dòng chữ thừa nhận sai lầm một cách đàng hoàng. Nỗi lo âu mơ hồ trong lòng cô dần lắng xuống, thay vào đó là một sự nhẹ nhõm kỳ lạ. Thư thở dài một hơi thật khẽ qua cánh mũi, khóe môi khẽ cong lên thành một nụ cười chấp nhận. Cô gật đầu:
— Được rồi. Nhấn đi.
Ngón tay trỏ của Yến hạ dứt khoát xuống mặt phím Enter. Phím nhựa cơ học đời cũ nảy lên, phát ra một tiếng *lách cách* đanh gọn và dứt khoát giữa căn phòng tĩnh mịch.
Vòng xoay xử lý tín hiệu trên góc màn hình quay đều trong ba giây ngắn ngủi trước khi chuyển sang thông báo xác nhận bằng dải màu xanh lá cây quen thuộc: *Tệp tài liệu đã được ký số PGP và xuất bản công khai tại địa chỉ thuyke.vn/bao-cao-mua-mua-2024.*
Bản báo cáo tổng kết mùa mưa năm 2024 của Hợp tác xã Thuỷ Kế đã chính thức hòa vào mạng lưới thông tin công cộng, mở quyền truy cập và tải về tự do cho toàn bộ cộng đồng dân cư, mạng lưới hội viên Liên hiệp Sông Hàn, các đối tác vận tải hàng hóa và các phòng ban quản lý đô thị của thành phố.
Yến thả lỏng vai, tựa hẳn lưng vào thành chiếc ghế xoay đã sờn rách lớp simili đen. Cô thở ra một hơi dài, lồng ngực xẹp xuống êm ả. Cảm giác trút bỏ gánh nặng không hề bùng nổ dữ dội hay mang lại cảm giác phấn khích tột cùng như cái ngày họ nhận được email thông báo trúng vòng tài trợ ban đầu của quỹ mạo hiểm năm ngoái. Lần này, nó ngấm dần vào từng thớ cơ, từng mạch máu, một cảm giác bình thản, trĩu nặng thực tế nhưng vững chãi đến tận cùng của sự giải thoát.
Từ dưới tầng trệt, tiếng còi xe máy bấm bíp bíp từng nhịp ngắt quãng kéo hai cô gái trẻ trở về với thực tại xao động của ngõ phố. Tiếng chân chống xe sắt quẹt mạnh xuống nền xi măng sần sùi vang lên một tiếng *xoảng* chói tai, tiếp theo ngay sau đó là tiếng bước chân huỳnh huỵch nện mạnh trên những bậc cầu thang ván ép mỏng dính dẫn lên căn gác lửng.
— Có ai trên nớ không đó? Con Yến, con Thư có đứa mô ở trển không hè?
Giọng nói sang sảng, the thé đặc sệt thổ âm vùng mép biển Thanh Khê cất lên trước khi người kịp bước tới cửa. Cánh cửa gỗ dán ọp ẹp bị đẩy toang ra, va vào vách tường gạch tạo một tiếng cộp nhẹ. Bà Bùi Thị Lành bước vào, chiếc nón lá chóp nhọn đã ngả màu vàng ố kẹp chặt bên nách, một tay xách chiếc túi lưới cước màu xanh bộ đội đựng đầy những quả cam sành tròn lẳn, da sần sùi còn nguyên cuống lá xanh đậm, tay kia cầm chiếc ví gấp bằng da nhân tạo màu mận chín đã sờn tróc hết các góc mép.
Gương mặt sạm nắng đầy những nếp nhăn sâu nơi khóe mắt của bà phủ một lớp mồ hôi mỏng lấp loáng dưới ánh sáng rọi qua cửa sổ. Bà thở dốc ra hai bên cánh mũi, nhưng đôi mắt nhỏ lại ánh lên vẻ lanh lợi, dứt khoát và sòng phẳng đặc trưng của một người đàn bà đã bám trụ nơi góc chợ phố này suốt bốn mươi năm nuôi nấng một bầy con.
— Dạ, tụi con đây dì Lành. Dì lên đây có việc chi mà leo cầu thang vội vàng dữ rứa dì? — Thư vội vàng buông tách trà, đứng dậy kéo chiếc ghế gỗ duy nhất dành cho khách trong phòng ra đón bà.
— Việc chi nữa! Tạt qua nộp tiền chớ việc chi! — Bà Lành bước phịch tới, đặt chiếc ví da nặng trịch lên mặt bàn làm việc của Thư. Bàn tay gầy guộc đầy những khớp xương to bè của bà kéo phẹc-mơ-tuya chiếc ví kêu *xoẹt* một tiếng dòn dã, rồi rút phắt ra ba tờ tiền giấy mệnh giá năm mươi nghìn đồng còn mới, thẳng thớm không một nếp gấp, đặt cái bốp xuống mặt bàn. — Phí dịch vụ duy trì cơ sở tháng đầu tiên theo danh sách bên Liên hiệp Sông Hàn của mấy đứa chớ đâu xa. Một trăm rưỡi ngàn, đúng boong chưa? Đếm đi!
Yến cũng đứng dậy, nhìn ba tờ tiền đỏ au nằm ngay ngắn cạnh bàn phím máy tính rồi ngước lên nhìn người đàn bà lớn tuổi với vẻ ngạc nhiên không giấu giếm:
— Dì Lành, bên văn phòng Liên hiệp họ có thông báo là sẽ thu tiền tập trung qua tài khoản hội viên vào kỳ sinh hoạt cuối tháng mà dì. Sao dì không để cuối tháng nộp chung cho tiện, chạy xe máy sang tận đây giữa trưa nắng làm chi cho cực rứa dì?
— Gớm, tài khoản với chả chuyển khoản! — Bà Lành xua tay lia lịa, kéo vạt áo bà ba bằng vải thô màu xám lên quạt phành phạch vào cổ cho bớt nóng. — Mấy cô cậu bên văn phòng liên hiệp gửi cái hình vuông vức lằng nhằng chi đó qua điện thoại, biểu đưa máy lên quét quét. Tao già rồi, mắt mũi kèm nhem như gà bới, bấm trật một con số không rồi tiền tao đi đằng tiền người đi đằng người thì ai đền cho tao? Tiện đường tao chạy xe cúp chở mối dưa cải muối lên chợ Hòa Cầm giao cho người ta, tạt ngang qua đây nộp cái rẹt cho xong nợ xong nần. Viết cho tao cái biên lai thu tiền có mộc đàng hoàng nghen, tao mang về kẹp vô sổ chi tiêu của tiệm tạp hóa đặng cuối năm còn cộng sổ tính tiền lời tiền lỗ.
Thư bật cười thành tiếng trước tính khí bộc trực của bà. Cô nhanh nhẹn kéo hộc bàn gỗ, lấy ra cuốn phiếu thu hai liên có in sẵn tiêu đề và con dấu vuông mực đỏ của Hợp tác xã Dịch vụ Dữ liệu Thuỷ Kế. Thư lót miếng giấy than màu tím vào giữa hai liên giấy, cầm chiếc bút bi cẩn thận nắn nót điền từng dòng chữ: *Họ tên người nộp: Bùi Thị Lành — Địa chỉ: Kiệt 126 An Khê — Nội dung: Thu phí dịch vụ cảnh báo ngập lụt cơ sở tháng Mười một — Số tiền: 150.000 đồng (Viết bằng chữ: Một trăm năm mươi nghìn đồng chẵn).*
Trong lúc ngòi bút của Thư sột soạt ấn mạnh trên mặt giấy than, bà Lành quay người, nhấc bổng chiếc túi lưới cước đựng cam sành đặt cái *bịch* lên góc bàn làm việc của Yến, ngay sát cạnh chiếc màn hình máy tính đang hiển thị bản báo cáo vừa xuất bản. Những quả cam sành vỏ xanh thẫm, cuống lá còn ứa nhựa tươi, tỏa ra một mùi tinh dầu cam nồng nàn, tươi mới và ngai ngái, lập tức lấn át hoàn toàn mùi ẩm mốc cũ kỹ của căn phòng gác xép.
— Cam vườn nhà con em gái tao dưới Đại Lộc mới gửi xe đò ra hồi sớm đó, — bà Lành hất hàm về phía túi quả, giọng chùng xuống đôi chút nhưng vẫn đầy vẻ xốc vác. — Ngọt lịm chớ không chua lè như cam ngoài chợ Hàn đâu mà chê. Tao thấy mấy đứa tụi bây tối ngày chúi mũi vô cái màn hình máy vi tính, mặt đứa mô đứa nấy xanh như tàu lá chuối héo, người ngợm tong teo như con mắm. Vắt nước mà uống cho nó mát gan, lấy sức mà thức đêm thức hôm.
Yến nhìn những quả cam sành mọng nước, rồi đưa mắt nhìn lại người đàn bà đứng trước mặt mình. Ký ức về một buổi chiều cuối tháng Chín lập tức ùa về trong tâm trí cô rõ mồn một như vừa mới xảy ra ngày hôm qua: giữa dòng nước cống hôi thối dâng cao ngang đầu gối ở ngã ba kiệt 126, rác rưởi và bao nilon trôi lềnh bềnh quanh những thùng mì tôm trôi dạt, chính người đàn bà này đã cầm chiếc điện thoại cảm ứng vỡ nát màn hình ném thẳng xuống vũng nước đục ngầu ngay trước mũi giày của Yến, rồi gầm lên những lời uất ức tột cùng về sự phản bội của những chiếc máy móc công nghệ vô dụng.
Khoảng cách thời gian giữa buổi chiều giông bão cay đắng đó và buổi trưa hanh vàng hôm nay chỉ vỏn vẹn có hai tháng trời. Nhưng đối với Yến, hai tháng ấy dài dằng dặc bằng cả một chặng đường đời người kỹ sư học cách cúi đầu, học cách lắng nghe tiếng chửi bới của đời sống thực và học cách gánh vác trách nhiệm bằng từng đồng tiền mồ hôi nước mắt của chính mình chứ không phải bằng những lời hứa hẹn suông trên mạng.
— Con cảm ơn dì Lành nhiều lắm. — Yến khẽ nói, hai bàn tay cô đan vào nhau đặt trên bàn. — Đợt này hàng quán bên kiệt mình bà con buôn bán lại ổn định chưa dì? Cống rãnh đợt mưa rào hồi sáng có rút kịp không?
Bà Lành nhận tờ phiếu thu liên hai màu hồng từ tay Thư. Bà đưa lên trước mắt, nheo nheo đôi mắt kèm nhem đọc kỹ từng con số một trăm năm mươi nghìn và kiểm tra vết mực đỏ của con dấu vuông, đoạn cẩn thận gập đôi tờ giấy lại theo nếp gấp cũ, nhét sâu vào ngăn khóa kéo bên trong cùng của chiếc ví da sờn. Xong xuôi, bà ngước lên nhìn Yến. Ánh mắt người đàn bà buôn bán không còn cái vẻ căm hờn, sắc lẹm như nhát dao cứa của cái ngày xảy ra tai họa ngập lụt, nhưng tuyệt nhiên trong ánh mắt ấy cũng không hề có chút gì là bùi tai, nịnh nọt hay xuề xòa bỏ qua.
— Bán buôn thì ngày được ngày mất, thời buổi kinh tế khó khăn, người ta thắt lưng buộc bụng chớ có phải ngồi mát ăn bát vàng mô mà hỏi ổn với không ổn! — Bà Lành tặc lưỡi, giọng đều đều. — Nhưng mà được cái là đêm ngủ không còn phải giật mình thót thót mỗi lần nghe tiếng sấm động bên kia sông. Đợt bão số năm vừa rồi, mấy đứa tụi mày làm ăn được. Báo số liệu rành mạch, chuẩn xác. Nước ngoài sông Hàn dâng tới đâu, báo tin nhắn tới đó. Chỗ mô trạm đo bị đứt dây mất sóng thì dám gửi tin nhắn nói thẳng là mất sóng, biểu bà con tự coi ngó lấy, để cái xóm kiệt tao còn biết đường mà hò hét nhau vác bao cát ra chèn chân cửa, dọn hàng lên gác lửng, chớ không có cái thói ỡm ờ, giấu dốt như mấy bận trước.
Bà Lành ngừng lại một nhịp thở, bước thêm một bước lại gần bàn của Yến. Bàn tay thô ráp, chai sần với những ngón tay gầy gò in hằn dấu vết của những năm tháng gánh gồng bươn chải nơi chợ cá chợ rau giáng mạnh một cái bốp xuống bả vai gầy của Yến. Cú vỗ đau điếng nhưng chứa đựng một sự công nhận thực tế và trần trụi:
— Tao nói trước cho tụi mày nghe nghen, tao chịu bỏ tiền túi ra nộp là vì tao thấy tụi mày làm ăn đứng đắn, biết sai biết cúi đầu nhận lỗi rồi biết sửa cho đàng hoàng, chớ không phải vì tao nể mặt mẹ mày làm thợ may trong xóm đâu nghen chưa! Mùa sau cứ theo cái nếp báo thật như đợt bão số năm vừa rồi mà làm. Nước lên nói nước lên, máy móc hỏng hóc nói máy móc hỏng hóc. Cứ sòng phẳng với dân, trật một tấc tao vác đơn lên phường tao chửi một tấc, nhưng trúng một phân tao móc tiền túi tao trả sòng phẳng một phân. Rứa thôi! Không lôi thôi lếch thếch!
Yến nhìn thẳng vào mắt bà Lành, khóe môi khẽ nở một nụ cười nhẹ nhõm, giọng cô vang lên chắc nịch:
— Dạ, con nhớ từng lời dì dặn rồi. Tụi con không bao giờ dám báo bừa hay giấu dốt nữa đâu dì. Dữ liệu có tới đâu, tụi con báo tới đó.
— Ừ, rứa thì được. Biết điều rứa là còn mần ăn lâu dài được ở cái đất ni. Thôi, tao về dọn hàng bán buôn, trưa trờ trưa trật rồi, để tiệm cho con dâu coi một mình tao không yên bụng.
Bà Lành quay ngoắt người lại, chiếc nón lá cũ lại chụp phụp lên mái tóc hoa râm búi củ hành sau gáy. Tiếng dép nhựa tổ ong lẹp xẹp gõ đều trên sàn gỗ ép, rồi tiếng bước chân bà huỳnh huỵch đi xuống cầu thang. Chỉ một lát sau, dưới sân vang lên tiếng đạp cần khởi động xe máy, tiếng nổ *bạch bạch bạch* giòn tan đặc trưng của chiếc xe Honda Dame cũ kỹ rồ ga, rồi tiếng máy nhỏ dần, hòa lẫn vào tiếng ồn ào của ngã tư đường lớn ngoài đầu ngõ Thanh Khê.
Trên mặt bàn gỗ ép, ba tờ tiền năm mươi nghìn đồng màu đỏ gạch nằm lặng lẽ bên cạnh túi cam sành xanh mướt. Một khoản doanh thu vỏn vẹn một trăm năm mươi nghìn đồng — con số nhỏ bé đến mức tội nghiệp nếu đem so sánh với những bản hợp đồng quản lý rủi ro hàng chục triệu đồng mà công ty tiếp vận Đông Bờ vừa ký kết, hay so với những khoản vốn giải ngân hàng trăm nghìn đô la mà những nhà đầu tư mạo hiểm từng mang ra đung đưa trước mắt Yến trong những khách sạn sang trọng bên bờ biển.
Thế nhưng, nhìn ba tờ tiền giấy nhăn nheo mà bà Lành vừa rút ra từ chiếc ví sờn rách, Yến hiểu rằng đây chính là đồng tiền sạch sẽ, tôn nghiêm và vững chãi nhất mà hệ thống Thuỷ Kế từng thu được kể từ ngày đầu tiên thành lập. Đó là đồng tiền được chi trả không phải bằng sự thương hại, không phải bằng ngân sách trợ cấp tài trợ, mà bằng mồ hôi và sự cân đo đong đếm từng đồng bạc lẻ của một người lao động nghèo sau khi họ đã tận mắt chứng kiến và kiểm chứng giá trị thực tế của sự an toàn mà công nghệ mang lại cho mái hiên nhà mình.
***
Đầu giờ chiều, bầu không khí hanh ráo của ngày đầu đông càng trở nên rõ nét. Nắng vàng như mật rót xuống những mái tôn san sát của khu bàn cờ quận Thanh Khê. Yến dặn Thư ở lại văn phòng rà soát nốt các chứng từ thanh toán của xưởng giặt Bình Minh, rồi dắt chiếc xe máy số cà tàng ra khỏi cổng, nổ máy chạy về phía phường Chính Gián.
Con ngõ nhỏ dẫn sâu vào nhà mẹ cô hôm nay khác hẳn mọi ngày. Không còn những vũng nước tù đọng lầy lội, không còn cái mùi ẩm mốc nồng nặc của bùn đất phù sa đọng lại sau những trận ngập úng triền miên. Gió bấc khô ráo đã quét sạch hơi ẩm trên những mảng tường quét vôi vàng loang lổ rêu phong. Dừng xe trước chiếc cổng sắt quét sơn xanh đã tróc gỉ, Yến tắt máy, chống chân xe rồi ngẩng đầu nhìn lên.
Mái nhà của gia đình cô đã hoàn toàn thay đổi diện mạo.
Một dải mái tôn xốp lạnh cách nhiệt PU ba lớp màu xanh rêu mới tinh trải dài tăm tắp suốt chiều dài bốn mươi tám mét vuông của căn nhà cấp bốn. Dưới ánh nắng ban trưa, những hàng vít bắn tôn mạ kẽm sáng loáng chạy thẳng tắp như kẻ chỉ, từng chiếc đệm cao su đen bóng ép chặt khít khao vào múi tôn sóng vuông, không để hở ra dù chỉ là một kẽ hở nửa milimet cho nước mưa len lỏi. Hệ thống máng xối thu nước mưa bằng inox 304 sáng choang chạy dọc mép hiên trước, nối liền mạch vào đường ống thoát nước đứng bằng nhựa uPVC đường kính chín mươi milimet dày dặn, được bắt bát treo sắt gia cố chắc nịch vào cột bê tông chịu lực của căn nhà.
Dưới khoảng sân xi măng đã được quét dọn sạch bóng, chiếc thang nhôm rút gọn đã được gập lại, xếp ngay ngắn sát chân tường rào. Phạm Minh Khang đang ngồi xổm bên bậc thềm đá mài, trên người mặc chiếc áo bảo hộ thợ điện màu cam đã phai màu, lưng áo ướt đẫm mồ hôi và bám đầy những vệt bụi vôi vữa, mạt sắt cắt xám xịt. Cậu thanh niên cặm cụi cầm một miếng giẻ cotton tẩm dầu máy, cẩn thận lau sạch từng chiếc kìm bấm cosse thủy lực, mỏ lết răng và chiếc máy khoan bê tông cầm tay trước khi đặt từng món vào đúng vị trí trong chiếc hòm đồ nghề năm ngăn bằng thép sơn tĩnh điện.
— Xong xuôi hết cả rồi hả Khang? — Yến tháo nón bảo hiểm, bước qua ngưỡng cửa sân.
Khang giật mình ngẩng đầu lên. Cậu đưa mu bàn tay áo quẹt ngang trán, để lại một vệt bụi than đen nhèm trên gò má sạm nắng, nhưng đôi mắt của người thợ trẻ lại ánh lên sự tự tin và rạng rỡ của một người vừa hoàn thành một công trình mà mình dốc toàn bộ tay nghề vào đó:
— Xong từ hồi mười một giờ trưa rồi chị! Đội thợ lợp tôn của anh Tám bên Hòa Khánh họ rút về ăn cơm trưa rồi. Em ở lại đi lại toàn bộ hệ thống dây điện nguồn trên trần la-phông với bắt nốt cái tủ aptomat tổng ở gian ngoài. Chị leo thang lên mà coi thử, em bảo đảm với chị mùa mưa bão năm sau, gió giật tới cấp mười hai cũng không tài nào bốc nổi một tấm tôn mô! Toàn bộ khung xà gồ thép hộp mạ kẽm năm-mười, em bắt vít nở thép mười hai ly gia cố ngập sâu vô dầm bê tông cốt thép của tường nhà, cứng như bàn thạch.
Yến bước qua bậc thềm, đi vào bên trong gian nhà chính.
Căn phòng may quen thuộc của bà Cúc hôm nay sáng bừng và thoáng đãng một cách lạ kỳ. Mảng trần thạch cao cũ kỹ từng bị nước mưa ngấm dột làm mục nát, sụp đổ tan tành thành từng mảng bùn phấn trắng trong trận bão trước nay đã biến mất hoàn toàn. Thay vào đó là hệ trần thả bằng tấm nhựa vân gỗ sồi màu sáng, nhẹ tênh và có khả năng chống thấm nước tuyệt đối. Không khí trong nhà không còn vương vương mùi ẩm mốc của vải vụn ngâm nước cống. Chiếc máy may công nghiệp nhãn hiệu Juki của mẹ được kê ngay ngắn dưới khung cửa sổ nhìn ra khoảnh sân trước, thân máy bằng gang sáng bóng được phủ một tấm vải hoa sạch sẽ không một hạt bụi.
Ngay sát mép cửa chính ra vào, chiếc hộp điện âm tường bằng nhựa ABS chống cháy màu trắng ngà của hãng Hager nằm phẳng phiu trên nền tường vôi mới dặm. Yến bước lại gần, tò mò dùng ngón tay bật nắp bảo vệ bằng nhựa trong suốt của hộp điện ra xem.
Bên trong, một chiếc aptomat chống dòng rò RCBO dòng định mức sáu mươi ba am-pe, dòng rò ba mươi mili-am-pe mới toanh nằm kiêu hãnh ở vị trí đầu nhánh. Bên cạnh nó là dãy sáu chiếc aptomat nhánh phân tầng riêng biệt, được dán nhãn giấy in nhiệt rạch ròi từng lộ: *Máy may mẹ*, *Ổ cắm bếp*, *Bình nóng lạnh*, *Chiếu sáng tầng trệt*. Từng đầu dây cáp đồng nhiều sợi đều được Khang dùng kìm bấm chặt đầu cosse đồng mạ thiếc sáng bóng, bọc ống co nhiệt màu đỏ cho dây pha và màu xanh cho dây trung tính, rồi uốn lượn theo những góc vuông chín mươi độ hoàn hảo trước khi siết chặt vào cầu đấu ốc vít.
Đó là tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn điện công nghiệp khắt khe nhất — thứ quy chuẩn mà hai chị em Yến từng có những trận cãi vã nảy lửa, gay gắt đến rơi nước mắt trong những ngày đầu đi lắp đặt các trạm đo thủy văn ngoài thực địa. Khang đã không còn là một cậu nhóc thợ phụ làm ẩu làm bừa cho xong chuyện; cậu đã biến sự cẩn trọng kỹ thuật ấy thành một thói quen nghề nghiệp ăn sâu vào từng đường kìm, mũi vít.
Bà Cúc từ dưới gian bếp bước lên, hai tay bưng một chiếc khay nhôm nhỏ. Trên khay là một ấm nước chè xanh nghi ngút khói tỏa hương thơm ngát và một chiếc đĩa sành đựng mấy củ khoai lang luộc vừa chín tới, lớp vỏ nứt ra để lộ phần ruột vàng ươm còn bốc hơi nóng hổi.
— Yến về đó hả con? Rửa tay rửa chân rồi vô ăn miếng khoai cho nóng bụng. Thằng Khang nó hì hục trên trần nhà từ sáu giờ sáng tới chừ, biểu nghỉ tay ăn chén cơm mà nó cứ nằng nặc đòi làm cho xong điện mới chịu.
Bà Cúc đặt khay nước chè xuống mặt chiếc bàn may gỗ, đoạn quay người bước lại góc nhà, nơi đặt chiếc tủ gỗ lim con đã bóng nước thời gian. Bà lấy từ túi áo bà ba ra một chiếc chìa khóa đồng nhỏ xíu, tra vào ổ khóa ngăn kéo nhỏ, mở ra nghe một tiếng *cạch* khô khốc. Từ trong ngăn kéo, bà rút ra một chiếc phong bì thư màu trắng đã bóc mép và một cuốn sổ tay nhỏ bìa bọc nylon màu xanh lục — cuốn sổ tay ghi chép chi tiêu gia đình, tiền công may vá từng cái áo, cái quần và những món tiền ky cóp phòng thân suốt mấy mươi năm góa bụa một mình nuôi hai đứa con khôn lớn.
Bà Cúc bước lại chỗ bậc thềm nơi Khang đang ngồi thu dọn đồ nghề, kéo chiếc ghế đẩu con ngồi xuống đối diện với con trai mình:
— Khang, lại đây mẹ tính tiền công cho xong xuôi.
Khang buông chiếc kìm bấm cosse xuống miếng giẻ lau, ngẩng mặt lên xoa xoa hai bàn tay thô ráp dính đầy dầu máy vào hai bên ống quần đùi bò, vẻ mặt thoáng chút ngượng ngùng bối rối:
— Mẹ làm chi mà cứ phải rào trước đón sau rứa mẹ. Nhà mình chứ có phải người dưng nước lã ngoài đường mô mà mẹ cứ phải tính toán sòng phẳng từng bữa từng ngày. Bữa trước chị Yến chỉ gom tiền tiết kiệm trả dứt điểm tiền vật tư tôn xốp với tiền công đội thợ anh Tám rồi, con làm có ba buổi đấu nối lại đường điện với phụ người ta khiêng mấy cây xà gồ năm-mười chớ mấy lăm công cán mô mà mẹ bày đặt tiền với nong.
— Không có nhà mình với người dưng chi ở đây hết trơn hết trọi, — Bà Cúc nghiêm nét mặt lại, giọng bà rành rẽ, dứt khoát nhưng ánh mắt nhìn đứa con trai út lại đong đầy sự trìu mến và một vẻ tôn trọng sâu sắc mà trước đây bà chưa từng thể hiện. — Tiền mua tôn, mua xà gồ với tiền công đội thợ sắt của anh Tám là tiền của chị mày rút sổ tiết kiệm ra gánh, cái nớ là phần trách nhiệm con cái chung tay lo cho cái nhà dột nát của cha mẹ để lại, mẹ ghi nhận phần con Yến. Nhưng phần mày bỏ công sức ra thi công đường điện, thay toàn bộ dây nguồn chống cháy, bắt tủ điện mới với đứng ra trông coi, giám sát thợ ba ngày trời nay là mồ hôi, là tay nghề lao động của mày.
Bà dừng lại một nhịp, đặt cuốn sổ tay lên đầu gối, ngón tay trỏ gõ nhẹ lên mặt bìa sổ:
— Mày đi làm công trình ngoài khu công nghiệp Hòa Khánh hay đi kéo dây cho người ta ở phố, chủ thầu người ta trả mày bao nhiêu một ngày công, thì về làm cho cái nhà ni mẹ trả cho mày y chang mức giá thị trường bấy nhiêu. Mày còn phải dành dụm tiền đặng trả góp cho xong chiếc xe máy mua hồi đầu năm, rồi còn tiền trả nợ bộ đồ nghề đồ ngũ kim mày mua chịu dưới đường Trường Chinh nữa chớ. Đừng có cái thói bày đặt làm không công cho gia đình rồi mai mốt trong túi không còn một đồng dính túi, thiếu trước hụt sau rồi lại túng quẫn đi vay mượn đầu này đắp đầu kia. Lao động bỏ ra đàng hoàng thì phải nhận đồng tiền đàng hoàng!
Nói đoạn, bà Cúc mở chiếc phong bì thư trắng, rút ra bốn tờ tiền mệnh giá năm trăm nghìn đồng phẳng phiu, mới cứng như vừa rút từ cây ATM, đặt ngay ngắn lên mặt chiếc ghế gỗ cạnh hòm đồ nghề của Khang:
— Hai triệu chẵn. Ba ngày công thợ điện bậc cao, tính theo giá thị trường bốn trăm rưỡi ngàn một ngày là một triệu ba trăm năm chục ngàn. Còn dư ra năm trăm năm chục ngàn là tiền mẹ bù vô tiền xăng xe mày chạy ngược chạy xuôi mấy bữa ni đi mua dây điện Cadivi, mua ốc vít, băng keo cách điện với ống gen co nhiệt. Cầm lấy cho mẹ. Cầm rồi cầm cây bút bi ký một chữ ký vô cuốn sổ chi tiêu này cho mẹ đàng hoàng.
Khang nhìn trân trân vào bốn tờ tiền màu xanh lơ nằm ngay ngắn trước mặt, rồi ngước mắt lên nhìn chị gái mình như cầu cứu.
Yến đứng tựa lưng vào khung cửa may, cô nhìn em trai rồi khẽ gật đầu, một nụ cười ấm áp nở trên môi. Yến hiểu thấu đáo những gì mẹ đang làm. Đây không phải là sự xa cách hay cạn tàu ráo máng của những con người sống chung một mái nhà. Ngược lại, đây chính là trật tự sống mới mẻ, lành mạnh và văn minh mà gia đình cô đã phải trải qua biết bao nhiêu biến cố, bao nhiêu cuộc cãi vã cay đắng, bao nhiêu giọt nước mắt tủi hờn và cả những đêm mất ngủ triền miên trong suốt mùa bão gió vừa qua mới có thể gầy dựng nên được.
Không còn thứ tình thương mù quáng biến tình thân ruột thịt thành một hình thức bóc lột sức lao động vô hình của nhau. Không còn việc biến việc sửa sang một mái nhà dột nát thành một món nợ ân huệ khó xử đè nặng lên vai bất kỳ ai. Mọi mồ hôi đổ xuống đều được định giá sòng phẳng; mọi trách nhiệm đều được phân định rõ ràng. Chỉ khi mỗi người được tôn trọng như một thực thể độc lập với sức lao động có phẩm giá, gia đình mới thực sự là một chỗ dựa vững vàng chứ không phải là một mớ bòng bong của những oán hận ngấm ngầm.
— Mẹ nói đúng đó Khang, — Yến khẽ lên tiếng, giọng cô dịu dàng. — Em cầm lấy đi. Tiền công sức tay nghề của em làm ra đàng hoàng mà. Nhận tiền rồi chiều nay tranh thủ chạy xuống Trường Chinh thanh toán dứt điểm tiền bộ đồng hồ vạn năng cho người ta đi.
Khang khẽ cắn môi, cổ họng cậu nghẹn lại trong một giây. Cậu đưa hai bàn tay thô ráp lau mạnh vào vạt áo, rồi cẩn thận cầm lấy bốn tờ tiền năm trăm nghìn đồng:
— Dạ... rứa con xin nhận. Con cảm ơn mẹ, cảm ơn chị Yến.
Khang cẩn thận gấp xấp tiền lại làm đôi, nhét sâu vào chiếc túi áo ngực có nắp cài nút của chiếc áo bảo hộ lao động. Đoạn, cậu cầm chiếc bút bi màu xanh trên bàn may của mẹ, cúi người nắn nót ký một chữ ký tròn trịa, dứt khoát vào dòng ghi chép chi phí sửa nhà ngày hôm nay trong cuốn sổ tay cũ bọc nylon của bà Cúc.
Bà Cúc nhìn chữ ký của con trai, khẽ mỉm một nụ cười kín đáo. Bà gấp cuốn sổ lại, đứng dậy đem cất vào ngăn kéo tủ gỗ rồi khóa lại cẩn thận. Gương mặt người mẹ dường như nhẹ nhõm đi cả chục tuổi, những nếp nhăn nơi khóe mắt giãn ra trong ánh nắng chiều. Mái nhà từ nay đã vững chãi, không còn sợ những đêm mưa dông giật tung nóc; đường dây điện đã an toàn, không còn nỗi lo chập cháy mô-tơ máy may; hai đứa con đều đã có công ăn việc làm đàng hoàng, biết sống tự lập và biết tôn trọng mồ hôi nước mắt của nhau. Người đàn bà cả một đời góa bụa chắt bóp từng đồng bạc cắc nay đã có thể ngồi xuống, thanh thản uống một chén nước chè xanh mà không phải giật mình thon thót mỗi khi ngoài trời có tiếng sấm động.
Yến bước lại bàn may, bóc một củ khoai lang luộc vàng ươm còn bốc khói đưa cho Khang, rồi ngồi xuống chiếc ghế đẩu cạnh mẹ. Cô nâng bát nước chè xanh lên môi, nhấp một ngụm nhỏ. Vị chát đậm đà lan tỏa trên đầu lưỡi rồi đọng lại thành một vị ngọt hậu sâu lắng nơi cuống họng:
— Mẹ nè, mùa mưa bão năm nay kể như qua rồi đó mẹ.
Bà Cúc đưa mắt nhìn ra khoảng sân ngập tràn ánh nắng hanh vàng, nhìn bóng nắng in rõ hình những múi tôn thẳng tắp trên nền xi măng khô ráo, giọng bà nhẹ tênh:
— Ừ, qua rồi con. Mấy hôm nay trời trở ngọn gió bấc, tạnh ráo hẳn ra. Đài người ta bảo năm ni lập đông sớm, mùa khô chắc sẽ dài và lạnh lắm đó. Thôi thì liệu mà lo công việc làm ăn cho chu đáo nghen hai đứa. Cứ ngay thẳng, chịu khó mà làm thì trời chẳng phụ công mô.
***
Bốn giờ bốn mươi lăm phút chiều, Yến nổ máy rời khỏi con ngõ nhỏ phường Chính Gián để quay trở lại văn phòng Hợp tác xã Thuỷ Kế tại quận Thanh Khê.
Không gian cuối chiều vùng ven vịnh Đà Nẵng mát rượi. Những vệt nắng vàng xiên khoai chiếu nghiêng qua khung cửa sổ tầng hai, rọi thẳng vào những giá sách kỹ thuật và hắt lên các dải bụi li ti đang lơ lửng chuyển động chậm chạp trong không gian tĩnh mịch.
Trên bàn làm việc chính, Nguyễn Tấn Phát — kỹ thuật viên vận hành thử việc vừa được hợp tác xã tuyển dụng sau khi cơn bão số năm đi qua — đã có mặt từ mười lăm phút trước để chuẩn bị cho ca trực đêm. Cậu thanh niên hăm hai tuổi, vừa tốt nghiệp khoa Công nghệ thông tin trường Đại học Bách khoa, ngồi thẳng thớm trước chiếc máy trạm hai màn hình hiển thị. Bên tay trái của Phát, cuốn sổ tay quy trình vận hành Runbook phiên bản 2.1 dày cộm do chính Duy biên soạn trước khi chuyển giao công việc được mở sẵn ở chương *Xử lý suy giảm tín hiệu và Phân quyền trực nhật*.
Chiếc đồng hồ treo tường vỏ nhựa màu nâu điểm đúng mười bảy giờ không không phút. Từ cặp loa vi tính kết nối với máy chủ phát ra một tiếng *bíp* ngắn, báo hiệu thời khắc giao ca định kỳ giữa ca chiều và ca tối.
Phát nghe tiếng bước chân Yến bước lên cầu thang liền ngẩng đầu lên, vội vã đẩy ghế toan đứng dậy chào:
— Chị Yến mới về ạ. Em đang chuẩn bị chạy lệnh rà soát đầu ca trực đêm đây chị.
— Cứ ngồi yên làm việc đi Phát, không cần phải đứng dậy đâu em, — Yến mỉm cười, kéo chiếc ghế tựa bằng gỗ lại gần bàn làm việc của cậu, ngồi xuống bên cạnh và ra hiệu cho cậu tiếp tục thao tác. — Tình trạng đường truyền của các trạm đo chiều nay thế nào rồi?
— Dạ, em vừa hoàn tất quy trình kiểm tra toàn diện sáu trạm quan trắc trên toàn tuyến đường gom Cẩm Lệ và ba trạm thuộc cụm nút giao An Khê. — Ngón tay Phát lướt nhanh trên bàn phím cơ, cửa sổ dòng lệnh Linux màu đen hiện lên những dòng nhật ký hệ thống màu xanh lục cuộn chảy nhịp nhàng. — Tốc độ phản hồi mạng qua cổng truyền thông 4G của toàn bộ chín trạm trung bình đạt bốn mươi tám phần nghìn giây. Tỷ lệ rớt gói tin trong suốt sáu tiếng vừa qua bằng không. Trạm S03 đặt tại cống xả chính Cẩm Lệ pin mặt trời đang nạp đạt chín mươi tám phần trăm dung lượng định mức. Dữ liệu cảm biến siêu âm đo mực nước hồi lưu ổn định tuyệt đối, biên độ dao động sóng nước dưới hai milimet, không xuất hiện hiện tượng nhiễu tín hiệu phản xạ do rác bám.
Yến chăm chú quan sát từng cử chỉ, từng câu lệnh mà chàng kỹ sư trẻ gõ vào màn hình. Phát thao tác không nhanh theo kiểu phóng túng, ào ào như Duy thời kỳ đầu, nhưng từng phím bấm của cậu đều toát lên vẻ thận trọng, cẩn nhắc và tuyệt đối tuân thủ theo đúng từng bước nhỏ đã được quy chuẩn hóa trong tập tài liệu Runbook.
— Nhớ nguyên tắc phân quyền và xử lý sự cố trong ca trực đêm chưa Phát? — Yến hỏi, một câu hỏi kiểm tra nghiệp vụ quen thuộc mà cô luôn lặp lại với các nhân sự mới trước mỗi ca trực độc lập.
Phát dừng tay gõ phím, quay sang nhìn thẳng vào mắt Yến, rồi trả lời rành rọt từng chữ như một phản xạ tự nhiên đã được tôi luyện:
— Dạ em nhớ rất rõ. Quy tắc số một: Nếu bất kỳ trạm quan trắc nào trong hệ thống bị mất kết nối dữ liệu liên tục quá sáu mươi giây mà không thể khôi phục tự động qua ba lần gửi lệnh ping dự phòng, người trực ca có toàn quyền và có nghĩa vụ bắt buộc phải bấm nút chuyển phân khu đô thị đó sang nhãn màu xám "Khu vực thiếu dữ liệu quan trắc" trên bản đồ hiển thị công khai ngay lập tức. Tuyệt đối không được chờ đợi sự phê duyệt của cấp quản lý, tuyệt đối không được duy trì trạng thái an toàn cũ bằng bộ nhớ đệm, và nghiêm cấm việc suy đoán số liệu dựa trên các trạm lân cận.
Yến khẽ gật đầu, một nụ cười hài lòng xuất hiện trên gương mặt cô. Đó chính là bài học xương máu đắt giá nhất mà cô và cả tập thể Thuỷ Kế đã phải đánh đổi bằng rất nhiều nước mắt, danh dự và cả sự sụp đổ niềm tin suýt chút nữa là không thể cứu vãn trong trận ngập kiệt 126 hồi tháng Chín. Quyền lực kỹ thuật lớn nhất của một hệ thống cảnh báo không nằm ở khả năng đưa ra những dự báo tài tình hay phán đoán tương lai, mà nó nằm ở dũng khí dám thừa nhận sự mù lòa của chính mình ngay trong giây phút hệ thống gặp sự cố, để người dân không bị ru ngủ bởi một sự an toàn ảo tưởng.
— Tốt lắm. Ca trực tối nay giao toàn quyền cho em. Nếu có bất kỳ diễn biến thời tiết bất thường nào ngoài tầm quét từ trạm radar khí tượng Sơn Trà thì kích hoạt kênh liên lạc khẩn cấp cấp hai với chị và cô Hà bên viện nghiên cứu nhé.
— Dạ chị cứ yên tâm về nghỉ ngơi, em trực đúng quy chuẩn một trăm phần trăm. — Phát gật đầu chắc nịch rồi quay lại với màn hình giám sát.
Thư từ góc phòng tài chính bước lại, trên tay cầm chiếc áo khoác gió mỏng chuẩn bị ra về. Gương mặt cô lộ rõ vẻ thư thái sau nhiều tuần căng thẳng:
— Xong xuôi hết việc giấy tờ sổ sách của tháng này rồi Yến ơi. Báo cáo tài chính tháng Mười đã chốt xong xuôi. Số dư quỹ dự phòng khẩn cấp của hợp tác xã sau khi trừ dứt điểm tiền mua linh kiện cảm biến cho bên anh Nam và trả đủ lương tháng này cho Khang với Phát vẫn giữ vững trên ngưỡng ba mươi hai triệu đồng. Khoản phí dịch vụ một trăm rưỡi ngàn của dì Lành ban trưa cộng với ba hợp đồng dịch vụ vận tải vừa ký gia hạn đủ sức nuôi sống toàn bộ hạ tầng máy chủ và tiền thuê văn phòng qua trọn vẹn sáu tháng mùa khô năm tới mà tụi mình không cần phải đi gõ cửa vay mượn thêm bất kỳ đồng nào nữa cả.
Yến mỉm cười, bước lại chiếc bàn làm việc cá nhân của mình, mở chiếc máy tính xách tay đặt ở góc bàn để thực hiện thao tác kiểm tra cuối cùng trước khi khép lại một ngày làm việc.
Màn hình bật sáng, hiển thị giao diện bản tin thời tiết thủy văn và chuẩn bị ứng phó rủi ro cho ngày mai — ngày đầu tiên của tháng Mười một năm 2024. Khối không khí lạnh yếu từ phương Bắc tiếp tục tăng cường lệch đông, độ ẩm không khí giảm mạnh, lượng mưa dự báo trên toàn địa bàn thành phố dưới năm milimet, xác suất xuất hiện ngập úng cục bộ ở mức dưới 5%.
Thế nhưng, ngay bên dưới tấm bản đồ phân vùng lưu vực, dòng chữ khuyến cáo mà Yến đích thân cài đặt từ đầu tuần vẫn hiển thị nổi bật bằng nét chữ in hoa đậm nét, viền đen sắc cạnh trên nền dải màu xám tro:
***LƯU Ý QUAN TRỌNG: NĂM PHÂN KHU ĐÔ THỊ (GỒM KIỆT 126 AN KHÊ, ĐƯỜNG GOM MIẾU BÔNG, CỐNG HẠ LƯU NÚT GIAO HÒA CẦM, KHU DÂN CƯ PHÍA SAU CHỢ AN HÒA VÀ DẢI TRŨNG VEN BỜ KÊNH PHÚ LỘC) HIỆN ĐANG TRONG QUÁ TRÌNH TÁI CẤU TRÚC HẠ TẦNG THOÁT NƯỚC VÀ HOÀN TOÀN THIẾU DỮ LIỆU QUAN TRẮC THỰC ĐỊA. BẢN TIN NÀY KHÔNG ĐẠI DIỆN CHO MỨC ĐỘ AN TOÀN CỤC BỘ TẠI CÁC KHU VỰC NÊU TRÊN. NGƯỜI DÂN VÀ DOANH NGHIỆP CẦN CHỦ ĐỘNG KIỂM TRA MIỆNG THU NƯỚC VÀ THỰC HIỆN PHƯƠNG ÁN KÊ KÍCH TÀI SẢN THEO HƯỚNG DẪN CỦA CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG.***
Yến dừng lại, đọc đi đọc lại từng từ ngữ trong dòng khuyến cáo ấy.
Không còn bất kỳ cảm giác mặc cảm tự ti hay xấu hổ vì sản phẩm của mình chưa thể bao phủ trọn vẹn toàn bộ các ngóc ngách của thành phố. Không còn nỗi sợ hãi vô hình rằng các đối tác logistics hay những chuyên gia đô thị sẽ nhìn vào những mảng màu xám ấy mà đánh giá thấp năng lực của Hợp tác xã Thuỷ Kế. Sự trung thực tuyệt đối với giới hạn của chính mình mang lại cho cô một sức mạnh nội tâm kỳ lạ — một điểm tựa vững chãi giúp một người kỹ sư công nghệ có thể đứng thẳng bằng hai chân trên mảnh đất ẩm ướt đầy vết thương của quê hương, thay vì trôi dạt vô định giữa những ảo ảnh phù hoa của những bài thuyết trình gọi vốn.
Yến đưa ngón tay nhấn nút phê duyệt xuất bản bản tin cuối ngày.
*Tách.*
Chiếc máy tính xách tay cá nhân gập lại gọn gàng. Yến rút dây sạc nguồn, cuộn tròn lại rồi bỏ chiếc máy tính vào trong chiếc ba lô vải dù màu đen đã bạc màu sương gió sau nhiều tháng lăn lộn ngoài hiện trường.
— Về thôi Thư, — Yến quay sang mỉm cười với bạn, khoác chiếc ba lô lên vai. — Hôm nay tụi mình không tăng ca nữa.
— Trời đất ơi, cuối cùng thì cái câu nói này cũng chịu thốt ra từ miệng giám đốc kỹ thuật Phạm Hải Yến rồi đó hả! — Thư reo lên khe khẽ, hai mắt sáng ngời, nhanh nhẹn khoác chiếc túi xách vải bố lên vai.
Hai cô gái quay lại vẫy tay chào Phát rồi cùng nhau bước ra khỏi căn phòng gác xép. Cánh cửa gỗ dán khép lại sau lưng họ bằng một tiếng cạch nhẹ nhàng, nhường lại toàn bộ không gian tĩnh lặng của căn gác lửng cho tiếng quạt tản nhiệt của máy trạm và ánh sáng nhấp nháy đều đặn của những dải đèn led xanh lục trên bộ định tuyến mạng.
Từng bậc cầu thang ván ép rung rinh nhè nhẹ dưới bước chân quen thuộc, nhưng lòng Yến lúc này lại nhẹ bẫng như không. Cô bước qua khoảng sân tầng một — nơi bác thợ già của xưởng cơ khí đã quay trở lại làm việc sau bữa cơm trưa muộn, đang cặm cụi ngồi quấn lại từng vòng dây đồng đỏ au cho một chiếc rô-to máy bơm nước dưới ánh đèn tuýp vàng vọt — rồi bước hẳn ra ngoài ngõ.
Gió cuối chiều từ mặt biển thổi lồng lộng qua con ngõ Thanh Khê, mang theo hơi thở mát lạnh, khô ráo của đất trời miền Trung trong những ngày chuyển mùa. Dãy đèn đường bằng bóng cao áp vàng rực vừa bật sáng dọc theo con phố lớn phía ngoài đầu ngõ, tỏa ra những vầng sáng ấm áp trên mặt đường nhựa phẳng phiu không một gợn nước. Dòng người tan tầm bắt đầu đổ về từ các khu công nghiệp và công sở: tiếng còi xe máy rộn rã, tiếng cười đùa ríu rít của lũ trẻ con tan trường ùa ra từ con hẻm đối diện, và mùi cá nục kho nghệ thơm lừng tỏa ra từ gian bếp của một ngôi nhà đang mở rộng cửa hiên đón gió.
Bản tin chuẩn bị cho ngày mai hiện lên với ghi chú rõ ràng về vùng thiếu dữ liệu; Yến bước ra ngõ Thanh Khê dưới trời tạnh ráo, biết rằng ngày mai dù chưa thể hoàn hảo lên sóng thì hôm nay cô đã sống trọn vẹn từng giờ.